7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Yaşayan Dünya Dinleri

Yahudilik

Tevrat
Tanah
Talmud
sinagog
Şabat
haham
menora

Yahudiliğin temel inançları ve ibadetleri nelerdir?

Yahudilik, Allah’ın Hz. Musa aracılığıyla İsrailoğulları’na gönderdiği ve Musevilik olarak da adlandırılan yaşayan dünya dinlerinden biridir. Yahudilik hem bir din hem de bir millete mensup olmayı ifade eder; Yahudiler günümüzde en çok İsrail, ABD ve Batı Avrupa’da yaşar. Bu din asıl hâliyle günümüze ulaşmamıştır. Tek Tanrı inancına dayanır, ancak Tanrı özel olarak İsrailoğulları’nın koruyucusu kabul edilir; inanç esaslarını İbni Meymun on üç madde hâlinde belirlemiştir. Kutsal metinler yazılı Tanah ve sözlü Talmud olarak ikiye ayrılır; Tanah’ın en önemli bölümü On Emir’i içeren Tevrat’tır. Günde üç vakit dua edilir, en önemli dua Şema Yisrael’dir ve haftalık ritüel günü cumartesi olan Şabat’tır. İbadet yeri sinagog ya da havra, din görevlisi hahamdır. Yedi kollu şamdan menora, şal tallit ve başlık kipa başlıca sembollerdir.

Yahudilik: konu anlatımı ve özeti

Yahudilik, yaşayan dünya dinlerinden biridir. Bu konu, Yahudiliğin tarihini, Tanrı anlayışını, kutsal metinlerini, ibadetlerini ve sembollerini tanıtıyor.

Yahudilik, Allah'ın Hz. Musa aracılığıyla İsrailoğulları'na gönderdiği dinin adıdır; Musevilik de denir. Bu din asıl hâliyle günümüze ulaşmamıştır.
Yahudilik hem bir din hem de bir millete mensup olmayı ifade eder. Günümüzde en çok İsrail, ABD ve Batı Avrupa'da yaşarlar.
Tek Tanrı inancına dayanır; ancak Tanrı özel olarak İsrailoğulları'nın koruyucusu kabul edilir. İnanç esaslarını sonradan İbni Meymun on üç madde hâlinde belirlemiştir.
Kutsal metinler yazılı (Tanah) ve sözlü (Talmud) olarak ikiye ayrılır. Tanah'ın en önemli bölümü Tevrat'tır. Tevrat'ta On Emir yer alır.
Günde üç vakit dua edilir; en önemli dua Şema Yisrael'dir. Haftalık ritüel günü cumartesi olan Şabat'tır. Roş Haşana, Yom Kipur ve Hanuka bayramlarındandır.
İbadet yeri sinagog ya da havradır; din görevlisine haham denir. Süleyman Mabedi'nden günümüze Batı Duvarı kalmıştır.
Başlıca semboller: yedi kollu şamdan menora, şal tallit ve başlık kipa.

Unutma: Yahudilerin kutsal günü cumartesi, Hristiyanlarınki pazar, Müslümanlarınki cumadır; bu farkı karıştırma.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Bir dini tanırken hep aynı soruları sorarsan bilgiler düzenli kalır. Yahudilik için bu soruları dene:

Peygamberi: Hz. Musa
Kutsal metinleri: Tanah (en önemli bölümü Tevrat) ve Talmud
İbadet yeri: Sinagog (havra); din görevlisi haham
Kutsal günü: Cumartesi (Şabat)
Önemli bayramları: Roş Haşana, Yom Kipur, Hanuka
Sembolleri: Menora (yedi kollu şamdan), tallit, kipa

Bu soruları diğer dinler için de kullanırsan karşılaştırma yapmak kolaylaşır.

Günlük hayattan: İstanbul ve İzmir gibi şehirlerimizde yüzyıllardır sinagoglar bulunur; bu, farklı inançlardan insanların bir arada yaşadığını gösterir.

Sık yapılan hata: "Tevrat ile Tanah aynı kitaptır." Doğrusu: Tevrat, Tanah'ın bir bölümüdür; Tanah daha geniş bir metinler bütünüdür.

Derinleş

Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam'ın haftalık kutsal günlerini, ibadet yerlerini ve din görevlilerini karşılaştıran bir tablo hazırla. Bu üç dinin Hz. İbrahim'i ortak bir ata olarak anmasının anlamını araştır. Farklı inançlara saygıyla yaklaşırken bir dini anlatırken nelere dikkat etmek gerekir? Bu konuda kendin için üç kural belirle.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

DKAB.7.5.1Yahudilik, Hristiyanlık, Hinduizm ve Budizm dinleri hakkında bilgi toplayabilme
- a) Yahudilik, Hristiyanlık, Hinduizm ve Budizm dinlerini araştırır.
- b) Yahudilik, Hristiyanlık, Hinduizm ve Budizm dinleri hakkında bilgiler bulur.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1İstanbul'da yaşayan Yahudi bir aile, şabatı başlatmak için cuma akşamı mumlarını yakıyor. Şabat boyunca aile çalışmaya ara veriyor; vakit dua, aile sofrası ve dinlenmeyle geçiyor. Ailenin şabatı hangi günün akşamı sona erer?
- A) Pazar
- B) Cumartesi
- C) Cuma
- D) Pazartesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Cumartesi
Şabat cuma akşamı başlar ve cumartesi akşamına kadar sürer. Pazar ise Hristiyanların haftalık ayin günüdür; haftalık kutsal günleri karıştıran biri bu şıkkı seçebilir.
Kolay
2Edirne'de yaşayan Ali, şehrindeki tarihî ibadet yerlerini tanıtan bir broşür hazırlıyor. Broşüre Selimiye Camii'ni, bir kiliseyi ve Yahudilerin topluca dua ettiği, dinî eğitim aldığı büyük bir yapıyı ekliyor. Yahudilerin ibadet ettiği bu tür yapılara ne ad verilir?
- A) Sinagog
- B) Kilise
- C) Mandir
- D) Pagoda
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sinagog
Yahudilerin ibadet yerlerine sinagog ya da havra denir; Edirne Büyük Sinagogu buna örnektir. Kilise de Kitab-ı Mukaddes'i okuyan bir topluluğun ibadet yeridir, ancak Hristiyanlara aittir; mandir Hinduizm'in, pagoda ise Budizm'in ibadet yapısıdır.
Kolay
3Mert, bir müzede Tevrat'ın el yazması bir nüshasını görüyor. Rehber, bu kitabın Kur'an-ı Kerim'de de adı geçen ve İsrailoğulları'na gönderilen bir peygambere verildiğini, bu kitabı kutsal kabul edenlerin bugün Yahudiler olduğunu anlatıyor. Yahudilik, Allah'ın hangi peygamber aracılığıyla gönderdiği dinin adıdır?
- A) Hz. İsa
- B) Hz. Muhammed
- C) Hz. Nuh
- D) Hz. Musa
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hz. Musa
Tevrat Hz. Musa'ya verilmiştir; Yahudilik de Allah'ın Hz. Musa aracılığıyla İsrailoğulları'na gönderdiği dindir ve Musevilik olarak da anılır. Hz. İsa da İsrailoğulları'na gönderilmiştir, ancak ona verilen kitap İncil'dir ve ona inananlar Hristiyanlardır.
Kolay
4Bir belgeselde, sinagogda dua okutan, Tevrat'ı yorumlayan ve topluluğa dinî konularda yol gösteren bir din görevlisi tanıtılıyor. Görevli, ayrıca evlilik ve cenaze gibi törenleri de yönetiyor. Belgeselde tanıtılan din görevlisine Yahudilikte ne ad verilir?
- A) Rahip
- B) Brahmin
- C) Haham
- D) Dede
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Haham
Yahudilikte din görevlilerine haham denir. Rahip de bir din görevlisidir ve tören yönetir, ancak bu ad Hristiyanlıktaki din adamları için kullanılır; brahmin Hinduizm'de, dede ise Alevilik Bektaşilikte kullanılır.
Kolay
5Defne, dünya dinlerini araştırırken Allah'ın Hz. Musa aracılığıyla İsrailoğulları'na gönderdiği dinin farklı bir adla da anıldığını öğreniyor. Yahudiliğin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Musevilik
- B) Nasranilik
- C) Hinduizm
- D) Budizm
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Musevilik
Yahudilik, Hz. Musa'ya nispetle Musevilik olarak da isimlendirilir. Nasrani ise Hristiyanlara verilen addır.
Kolay
6Ders kitabına göre “Yahudi” isminin, Hz. Yakup'un on iki oğlundan dördüncüsünün soyundan gelenler anlamına geldiğine ilişkin rivayetler vardır. Bu oğlun adı nedir?
- A) Yusuf
- B) Yuda (Yehuda)
- C) Davud
- D) Süleyman
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Yuda (Yehuda)
Yahudi isminin Hz. Yakup'un dördüncü oğlu Yuda ya da Yehuda'nın soyundan gelenler anlamına geldiği rivayet edilir. Süleyman ise adı mabetle anılan peygamberdir.
Kolay
7Yahudilikte günlük ritüeller günde üç vakit yerine getirilir. Ders kitabına göre bu üç vakit hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Sabah, öğle ve gece yarısı
- B) Öğle, ikindi ve yatsı
- C) Sabah, ikindi ve akşam
- D) Gün doğumu, öğle ve gün batımı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sabah, ikindi ve akşam
Yahudiler günlük ritüellerini sabah, ikindi ve akşam olmak üzere günde üç vakit yerine getirir. Diğer seçeneklerdeki vakitler kitapta geçmez.
Kolay
8Tevrat'ta yer alan On Emir'i panoya yazan öğrenciler, listeye yanlışlıkla başka emirler de eklemiş. Aşağıdakilerden hangisi gerçekten On Emir'den biridir?
- A) Pazar günü ayine katılacaksın.
- B) Her yıl Ganj Nehri'nde yıkanacaksın.
- C) Sekiz dilimli yolu izleyeceksin.
- D) Anne ve babana hürmet edeceksin.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Anne ve babana hürmet edeceksin.
“Anne ve babana hürmet edeceksin.” Tevrat'taki On Emir'den biridir. Pazar ayini Hristiyanlıkla, sekiz dilimli yol ise Budizm'le ilgilidir.
Kolay
9Ders kitabında Yahudiliğin tarihsel gelişimi anlatılırken bu dinin hangi peygamber aracılığıyla hangi topluluğa gönderildiği belirtilir. Bu bilgi hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Hz. İsa aracılığıyla Romalılara
- B) Hz. İbrahim aracılığıyla Araplara
- C) Hz. Nuh aracılığıyla Mısırlılara
- D) Hz. Musa aracılığıyla İsrailoğulları'na
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hz. Musa aracılığıyla İsrailoğulları'na
Yahudilik, Allah'ın Hz. Musa aracılığıyla İsrailoğulları'na gönderdiği dinin adıdır. Hz. İsa ise Hristiyanlığın peygamberidir.
Kolay
10Yahudilerin ibadetlerini yaptıkları yerlere sinagog denir. Ders kitabına göre bu ibadet yerleri için kullanılan diğer ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mandir
- B) Pagoda
- C) Havra
- D) Manastır
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Havra
Yahudilerin ibadet yerlerine havra ya da sinagog denir. Mandir Hinduizm'in, pagoda Budizm'in dinî yapılarıdır.
Kolay
11Sena, Yahudilerin dinî bayramlarını araştırıyor. Bulduğu bayram adlarından birinin Yahudiliğe ait olduğunu doğrulamak istiyor. Aşağıdakilerden hangisi Yahudilerin dinî bayramlarından biridir?
- A) Sukkot
- B) Noel
- C) Divali
- D) Vesak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sukkot
Sukkot, ders kitabında sayılan Yahudi bayramlarındandır. Noel Hristiyanlığın, Divali Hinduizm'in, Vesak ise Budizm'in bayramıdır.
Kolay
12Bir belgeselde, sabah ritüellerinde Yahudi erkeklerin omuzlarına attıkları mavi şeritli, beyaz renkli bir şal gösteriliyor. Bu şala verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tallit
- B) Kipa
- C) Menora
- D) Tora
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Tallit
Mavi şeritli beyaz şal tallittir. Kipa erkeklerin taktığı takke benzeri başlık, menora ise yedi kollu şamdandır.
Kolay
13Ders kitabında şu tanım yer alır: “Akıl sahiplerini kendi istek ve hür iradeleri ile hayırlı olan şeylere sevk eden ilahi emirler bütünü.” Bu tanım hangi kavrama aittir?
- A) Kültür
- B) Din
- C) Gelenek
- D) Ahlak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Din
Akıl sahiplerini hür iradeleriyle hayırlı şeylere yönelten ilahi emirler bütünü dindir. Gelenek ise toplumda kuşaktan kuşağa aktarılan alışkanlıklardır.
Kolay
14Mert, dünya haritası üzerinde Yahudilerin günümüzde yaygın olarak yaşadığı yerleri işaretleyecek. Ders kitabına göre Mert hangi yerleri işaretlemelidir?
- A) İsrail, Amerika Birleşik Devletleri ve Batı Avrupa
- B) Hindistan, Nepal ve Sri Lanka
- C) Çin, Japonya ve Tayland
- D) Kuzey Afrika, Orta Asya ve Avustralya
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İsrail, Amerika Birleşik Devletleri ve Batı Avrupa
Ders kitabına göre Yahudiler günümüzde İsrail, ABD ve Batı Avrupa ülkelerinde yaygın olarak yaşar. Hindistan ve Nepal ise Hinduizm'in yaygın olduğu yerlerdir.
Kolay
15Yahudilere göre Tanah'ın en önemli bölümü olan Tevrat'ın, Hz. Musa'ya bir dağda vahyedildiğine inanılır. Bu dağ aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Nur Dağı
- B) Sevr Dağı
- C) Sina Dağı
- D) Uhud Dağı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sina Dağı
Tevrat'ın Sina Dağı'nda Hz. Musa'ya vahyedildiğine inanılır. Nur Dağı ise Hira Mağarası'nın bulunduğu dağdır.
Kolay
16Yahudiliğin yazılı kutsal metinlerine Tanah denir. Tanah; Tora, Neviim ve Ketuvim olmak üzere üç bölümden oluşur. Ders kitabına göre Tanah toplam kaç kitaptan oluşur?
- A) On iki
- B) Yirmi dört
- C) Dört
- D) Kırk
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Yirmi dört
Tanah, üç bölüm ve yirmi dört kitaptan oluşur. Dört sayısı ise Hristiyanlıkta kabul edilen İncil sayısıdır.
Kolay
17Yahudilikte haftalık ritüel günü şabattır. Şabat, cuma günü ikindiden sonra başlar ve cumartesi akşamına kadar sürer. Tevrat'ta yer alan On Emir'den hangisi bu ritüelle doğrudan ilişkilidir?
- A) Anne ve babana hürmet edeceksin.
- B) Cumartesi gününü kutsal sayacak ve bu güne riayet edeceksin.
- C) Tanrı'nın adını boş yere ağzına almayacaksın.
- D) Kendin için put yapmayacak ve ona hiçbir surette tapmayacaksın.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Cumartesi gününü kutsal sayacak ve bu güne riayet edeceksin.
Şabat cumartesi akşamına kadar süren haftalık ritüeldir; On Emir'deki "Cumartesi gününü kutsal sayacak ve bu güne riayet edeceksin." emri bu ritüelle doğrudan ilişkilidir. Anne babaya hürmet, Tanrı'nın adını boş yere anmama ve put yapmama da On Emir'dendir, ancak haftalık ritüel gününden söz etmez.
Kolay
18Ders kitabına göre Yahudiler günlük ritüellerini sabah, ikindi ve akşam olmak üzere günde üç vakit yerine getirir. Bu ritüellerde okunan duaların bazıları hangi kutsal metinden alınmıştır?
- A) Vedalar
- B) Tripitaka
- C) İncil
- D) Tevrat
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Tevrat
Ders kitabına göre Yahudilerin günlük ritüellerinde okunan duaların bazıları Tevrat'tan alınmıştır; Yahudilerin en önemli duası Şema Yisrael de bu ritüellerde okunur. Vedalar Hinduizm'in, Tripitaka Budizm'in, İncil ise Hristiyanlığın kutsal metnidir.
Orta
19Kudüs'e giden bir gezi grubunun rehberi, Yahudilerin yüzlerini dönüp dua ettiği ve dileklerini kâğıtlara yazıp taşların arasına sıkıştırdığı bir yeri gösteriyor. Rehber, burasının Yahudilerin en önemli mabedinden günümüze kalan kısım olduğunu anlatıyor. Rehberin gösterdiği yer aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Batı Duvarı
- B) Sümela Manastırı
- C) Kıyamet Kilisesi
- D) Edirne Büyük Sinagogu
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Batı Duvarı
Yahudilerin en önemli mabedinden günümüze kalan kısım Kudüs'teki Batı Duvarı'dır; Ağlama Duvarı olarak da bilinir. Kıyamet Kilisesi de Kudüs'tedir, ancak Hristiyanlar için kutsal bir yerdir.
Orta
20Bir kütüphanede Yahudilikle ilgili iki eser tanıtılıyor. Birincisi Tevrat'ı da içine alan yazılı kutsal metinler bütünü, ikincisi ise Tevrat'la ilgili yorum ve açıklamaların sonradan yazıya geçirildiği sözlü gelenek metinleridir. Bu iki eserin adları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Talmud - Tanah
- B) Tripitaka - Vedalar
- C) Tanah - Talmud
- D) Kitab-ı Mukaddes - İncil
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Tanah - Talmud
Yahudiliğin yazılı kutsal metinlerine Tanah, Tevrat'la ilgili yorum ve açıklamalardan oluşan sözlü metinlerine Talmud denir. "Talmud - Tanah" şıkkı adları doğru bilip sırasını karıştıran birinin hatasıdır.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.