7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Peygamber Olarak Hz. Muhammed
Bir Sure Öğreniyorum: Nasr Suresi
- nasr suresi
- Mekke'nin Fethi
- tespih
- hamt
- istiğfar
- şükür
Nasr suresinin konusu ve mesajı nedir?
Nasr suresi, Mekke’nin Fethi’ni gerçekleşmeden önce müjdeleyen ve adını “yardım” anlamına gelen nasr kelimesinden alan kısa bir suredir. Surede Allah’ın yardımının ve fethin geleceği, insanların bölük bölük İslam’a gireceği bildirilir. Müslümanlar İslam’ın yayılmaya başlamasından Hudeybiye Antlaşması’na kadar pek çok zorlukla karşılaşmış, sonunda Mekke’nin Fethi ile mükâfatlandırılmıştır. Bu başarının ardından müminlerden Allah’a hamdetmeleri, O’nu tespih etmeleri ve bağışlanma dilemeleri istenir. Tespih Allah’ı her türlü eksiklikten uzak tutmak, hamt Allah’ı övmek ve yüceltmek, istiğfar ise Allah’tan bağışlanma dilemektir. Hz. Aişe’den gelen rivayetlere göre sure indikten sonra Hz. Muhammed daha çok tespih, hamt ve istiğfarda bulunmuştur. Fethin önceden müjdelenmesi onun peygamberliğinin delillerinden sayılır. Surenin temel dersi, başarı karşısında kibirlenmek değil, şükretmek ve alçakgönüllü olmaktır.
Bir Sure Öğreniyorum: Nasr Suresi: konu anlatımı ve özeti
Nasr suresi, Mekke'nin Fethi'ni müjdeleyen kısa bir suredir. Bu konu surenin konusunu, verdiği mesajı ve içindeki temel kavramları öğretiyor.
- Sure adını "yardım" anlamına gelen nasr kelimesinden alır.
- Surede Allah'ın yardımının ve fethin geleceği, insanların bölük bölük İslam'a gireceği müjdelenir.
- Müslümanlar uzun yıllar pek çok zorlukla karşılaşmış, sonunda Mekke'nin Fethi ile mükâfatlandırılmıştır.
- Bu başarının ardından müminlerden Allah'a hamdetmeleri, O'nu tespih etmeleri ve bağışlanma dilemeleri istenir.
- Tespih, Allah'ı her türlü eksiklikten uzak tutmaktır. Hamt, Allah'ı övmek ve yüceltmektir. İstiğfar, Allah'tan bağışlanma dilemektir.
- Rivayetlere göre bu sure indikten sonra Hz. Muhammed (sav) daha çok tespih, hamt ve istiğfarda bulunarak örnek olmuştur.
- Fethin olmadan önce müjdelenmesi, onun peygamberliğinin delillerinden biri kabul edilir. Sure namazlarda ve dua olarak okunur.
Unutma: Başarıya ulaştığında kibirlenmek yerine şükretmek ve alçakgönüllü olmak, Nasr suresinin en önemli dersidir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Nasr suresini anlamak için onu bir müjde ve bir görev olarak ikiye ayır.
- Müjde: Allah'ın yardımı ve fetih gelecek, insanlar bölük bölük İslam'a girecek.
- Görev: Bu başarının ardından Allah'ı tespih etmek, O'na hamdetmek ve O'ndan bağışlanma dilemek.
Üç kavramı ayırt et: Tespih Allah'ı her türlü eksiklikten uzak tutmak, hamt Allah'ı övmek, istiğfar bağışlanma dilemektir.
Günlük hayattan: Bir yarışmayı kazanan takımın, emeği geçenlere teşekkür edip rakibini küçümsememesi, başarıda alçakgönüllülüğün bir örneğidir.
Sık yapılan hata: "İstiğfar yalnızca hata yapınca söylenir." Doğrusu: Nasr suresinde istiğfar, büyük bir başarının ardından bile alçakgönüllü kalmanın ve Allah'a yönelmenin ifadesi olarak öğütlenir.
Derinleş
Ünlü sporcuların, bilim insanlarının ya da sanatçıların büyük bir başarıdan sonra yaptığı konuşmaları araştır. Başarısını yalnızca kendine bağlayan bir konuşma ile emeği geçenlere teşekkür eden bir konuşmayı karşılaştır. Başarı anında alçakgönüllü olmanın kişiye ve çevresine etkileri neler olabilir? Kendi küçük bir başarın için böyle bir teşekkür konuşması yaz.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
DKAB.7.4.4Nasr suresini ve bu surenin anlamını okuyarak yorumlayabilme
- a) Nasr suresini ve bu surenin anlamını okur.
- b) Nasr suresinin anlamını kendi hayatı için anlamlı bir hâle getirir.
- c) Nasr suresinin anlamını değiştirmeyecek şekilde özetler.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Zeynep, Kur'an-ı Kerim'in 110. suresi olan ve üç ayetten oluşan Nasr suresini ezberliyor. Öğretmeni, surenin adını ilk ayette geçen "nasrullah" ifadesinden aldığını ve bu ifadenin Müslümanlar için bir müjde taşıdığını söylüyor. Sureye adını veren "nasr" kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Fetih
- B) Yardım
- C) Bağışlanma
- D) Övgü
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Yardım
Nasr kelimesi "yardım" anlamına gelir; "nasrullah" da "Allah'ın yardımı" demektir. Fetih kelimesi aynı ayette nasrın hemen ardından geçtiği için karıştırılabilir, ancak sureye adını veren kelime fetih değil yardımdır.
Kolay
2Nasr suresinin son ayetinde Hz. Peygamber'e Rabb'ini hamd ile tespih etmesi ve O'ndan istiğfar dilemesi emredilir. Kerem, bu üç kavramı defterine yazıp anlamlarıyla eşleştirmeye çalışıyor. Tespih ve hamdin anlamını bulmuş, istiğfarın anlamını arıyor. Kerem'in istiğfar için yazması gereken anlam aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Allah'ı her türlü eksiklikten uzak tutmak
- B) Allah'ı övmek ve yüceltmek
- C) Allah'ın yardımının gelmesini beklemek
- D) Allah'tan bağışlanma ve af dilemek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Allah'tan bağışlanma ve af dilemek
İstiğfar, Allah'tan bağışlanma ve af dilemektir. Allah'ı her türlü eksiklikten uzak tutmak tespihin, O'nu övmek ise hamdin anlamıdır; üç kavram aynı ayette geçtiği için birbirine karıştırılabilir.
Kolay
3Nasr suresinde Allah'ın yardımının ve fethin geldiği, insanların bölük bölük Allah'ın dinine girdiği bir zamandan söz edilir. Tarihte de bu fetihten sonra Arap Yarımadası'ndaki pek çok kabile heyetler hâlinde Medine'ye gelerek Müslüman olmuştur. Surede sözü edilen fetih hangi olaydır?
- A) Medine'ye Hicret
- B) Bedir Zaferi
- C) Mekke'nin Fethi
- D) Hudeybiye Antlaşması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Mekke'nin Fethi
Nasr suresinde müjdelenen fetih Mekke'nin Fethi'dir; fetihten sonra kabileler topluca Müslüman olmaya başlamıştır. Hudeybiye Antlaşması da İslam'ın yayılmasını hızlandırmıştır, ancak insanların akın akın İslam'a girmesi Mekke'nin Fethi'nden sonra yaşanmıştır.
Kolay
4Namazdan sonra tesbihat yapan bir kişi, "Sübhanallah" diyerek Allah'ın hiçbir kusuru ve eksiği olmadığını dile getirir. Nasr suresinin son ayetinde de Hz. Peygamber'den bu anlamı taşıyan bir davranışta bulunması istenir. Sözü edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tespih
- B) Hamt
- C) İstiğfar
- D) Tövbe
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Tespih
Tespih, Allah'ı her türlü eksiklikten uzak tutmak ve O'nun yüceliğini dile getirmektir; "Sübhanallah" sözü bunun ifadesidir. Hamt da Allah'ı anmanın bir yoludur, ancak eksiklikten uzak tutmayı değil, O'nu övmeyi anlatır ve "Elhamdülillah" sözüyle dile getirilir.
Kolay
5Nasr suresinin son ayetinin okunuşu “Fesebbiḥ biḥamdi rabbike vestağfirh / İnnehû kâne tevvâbâ” şeklindedir. Bu ayetin ilk bölümünde ne istenmektedir?
- A) İnsanların bölük bölük İslam'a girdiğini görmek
- B) Allah'ın yardımını ve fethi beklemek
- C) Kâbe'yi putlardan temizlemek
- D) Rabbine hamd ederek tespihte bulunmak ve O'ndan bağışlama dilemek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Rabbine hamd ederek tespihte bulunmak ve O'ndan bağışlama dilemek
Son ayette Rabbine hamd ederek tespihte bulunmak ve O'ndan bağışlanma dilemek istenir. İnsanların dine bölük bölük girmesi ise ikinci ayette anlatılır.
Kolay
6Nasr suresinin ikinci ayetinin okunuşu “Veraeytennâse yedḫulûne fîdînillâhi efvâcâ” şeklindedir. Bu ayetin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Allah'ın yardımı ve fetih (Mekke'nin Fethi) geldiğinde
- B) İnsanların Allah'ın dinine bölük bölük girdiğini gördüğünde
- C) Çünkü O, kullarının tövbelerini çok kabul edendir
- D) Rabbine hamd ederek tespihte bulun ve bağışlama dile
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İnsanların Allah'ın dinine bölük bölük girdiğini gördüğünde
İkinci ayet, insanların Allah'ın dinine bölük bölük girdiğini anlatır. “Allah'ın yardımı ve fetih geldiğinde” ise birinci ayetin anlamıdır.
Kolay
7Nasr suresinin ilk ayetinin okunuşu “İẕâcâe nasrullâhi velfetḥ” şeklindedir. Bu okunuşun anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Allah'ın yardımı ve fetih geldiğinde
- B) Rabbine hamd ederek tespihte bulun
- C) O, tövbeleri çok kabul edendir
- D) Yaratan Rabbinin adıyla oku
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Allah'ın yardımı ve fetih geldiğinde
“İẕâcâe nasrullâhi velfetḥ” ifadesi “Allah'ın yardımı ve fetih geldiğinde” anlamına gelir. “Rabbine hamd ederek tespihte bulun” ise son ayetin anlamıdır.
Kolay
8Nasr suresinin son ayetinde, Allah'ın yardımı ve fetih geldikten sonra yapılması gerekenler sıralanır. Bu ayette geçen üç kavram hangi seçenekte birlikte verilmiştir?
- A) Tespih, hamt, istiğfar
- B) Tespih, oruç, zekât
- C) Hamt, hicret, cihat
- D) İstiğfar, ikrar, gülbank
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Tespih, hamt, istiğfar
Son ayette Rabbine hamd ederek tespihte bulunmak ve istiğfar etmek istenir. Diğer seçeneklerdeki kavramlar bu surede geçmez.
Kolay
9Nasr suresinde müjdelenen fetih, Hz. Peygamber'in hayatının hangi döneminde gerçekleşmiştir?
- A) Mekke'deki gizli davet döneminde
- B) Hicret'ten önceki Hüzün Yılı'nda
- C) Medine Dönemi'nde
- D) Peygamberlikten önceki gençlik yıllarında
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Medine Dönemi'nde
Mekke'nin Fethi 630 yılında, Hz. Peygamber Medine'de yaşarken gerçekleşmiştir. Gizli davet ise Mekke Dönemi'nin başlarındadır.
Kolay
10Ders kitabındaki kontrol noktasında “Nasr suresi, adını ilk ayetinde geçen ‘fetih’ kelimesinden almıştır.” ifadesi yanlış olarak işaretlenmiştir. Bu ifade nasıl düzeltilmelidir?
- A) Adını “yardım” anlamına gelen “nasr” kelimesinden almıştır.
- B) Adını “zafer” anlamına gelen “fetih” kelimesinden almıştır.
- C) Adını “tövbe” anlamına gelen “tevvâb” kelimesinden almıştır.
- D) Adını “şükür” anlamına gelen “hamt” kelimesinden almıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Adını “yardım” anlamına gelen “nasr” kelimesinden almıştır.
Nasr suresi adını ilk ayette geçen ve “yardım” anlamına gelen “nasr” kelimesinden alır. Fetih kelimesi de ilk ayette geçer ama surenin adı ondan gelmez.
Kolay
11Nasr suresi namazlarda okunduğu gibi günlük hayatta da okunmaktadır. Ders kitabına göre Nasr suresi günlük hayatta hangi niyetle okunur?
- A) Yemin etmek niyetiyle
- B) Dua niyetiyle
- C) Ticaret yapmak niyetiyle
- D) Yolculuğa çıkmamak niyetiyle
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Dua niyetiyle
Ders kitabına göre Nasr suresi günlük hayatta dua niyetiyle okunur. Diğer seçenekler kitapta geçmez.
Kolay
12Nasr suresi günlük hayatta dua niyetiyle okunduğu gibi namazlarda da okunur. Ders kitabına göre Nasr suresi namazda hangi sureden sonra okunur?
- A) Fatiha suresinden sonra
- B) Alak suresinden önce
- C) Nâs suresinden önce
- D) Kâfirun suresinin yerine
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Fatiha suresinden sonra
Ders kitabına göre Nasr suresi namazlarda Fatiha suresinden sonra okunur. Diğer seçenekler kitapta geçmez.
Kolay
13Ders kitabına göre Müslümanlar, belirli bir süre boyunca birçok zorlukla karşılaşmış ve sonunda Mekke'nin Fethi ile mükâfatlandırılmıştır. Bu zorluklarla dolu süre hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Mekke'nin Fethi'nden Veda Haccı'na kadar
- B) Hz. Peygamber'in doğumundan ilk vahye kadar
- C) Veda Hutbesi'nden sonraki yıllar boyunca
- D) İslam'ın yayılmaya başlamasından Hudeybiye Antlaşması'na kadar
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İslam'ın yayılmaya başlamasından Hudeybiye Antlaşması'na kadar
Ders kitabına göre Müslümanlar İslam'ın yayılmaya başlamasından Hudeybiye Antlaşması'na kadar birçok zorlukla karşılaşmıştır. Fetihten sonraki dönem ise zaferin ardından gelen dönemdir.
Kolay
14Ders kitabına göre Nasr suresinde tarihî bir olay müjdelenmektedir. Müslümanlar bu olayla büyük bir zafere ulaşmış ve sonrasında insanlar akın akın İslam'a girmiştir. Surede müjdelenen olay hangisidir?
- A) Hicret
- B) Bedir Savaşı
- C) Mekke'nin Fethi
- D) Habeşistan'a hicret
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Mekke'nin Fethi
Nasr suresinde Mekke'nin Fethi müjdelenmiştir. Hicret ise Mekke'den Medine'ye yapılan göçtür, fetih değildir.
Kolay
15Elif, arkadaşını yanlışlıkla kırdığını fark edince hem ondan özür diliyor hem de “Estağfirullah” diyerek Allah'tan bağışlanma diliyor. Elif'in Allah'tan bağışlanma dilemesi Nasr suresinde geçen hangi kavramla ilgilidir?
- A) Tespih
- B) İstiğfar
- C) Hamt
- D) Fetih
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İstiğfar
Allah'tan bağışlanma ve af dilemek istiğfardır. Hamt ise Allah'ı övmek ve yüceltmektir.
Kolay
16Ali, Nasr suresiyle ilgili bilgi kartları hazırlıyor ve doğru bilgiyi içeren kartı panoya asacak. Ali'nin panoya asacağı kart hangisi olmalıdır?
- A) Kur'an'ın en uzun surelerinden biridir.
- B) Kısa bir suredir ve Mekke'nin Fethi'ni müjdeler.
- C) Hicret yolculuğunu ayrıntılı olarak anlatır.
- D) Adını “fetih” kelimesinden almıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kısa bir suredir ve Mekke'nin Fethi'ni müjdeler.
Nasr suresi üç ayetlik kısa bir suredir ve Mekke'nin Fethi'ni müjdeler. En uzun surelerden biri olduğu bilgisi kontrol noktasında yanlış olarak verilmiştir.
Kolay
17Nasr suresini ezberleyen Berk, surenin okunuşundaki bölümleri karışık sırayla kartlara yazmış. Berk'in kartlarındaki ifadelerden hangisi surenin ikinci ayetinin okunuşudur?
- A) Veraeytennâse yedḫulûne fîdînillâhi efvâcâ
- B) İẕâcâe nasrullâhi velfetḥ
- C) Fesebbiḥ biḥamdi rabbike vestağfirh
- D) İnnehû kâne tevvâbâ
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Veraeytennâse yedḫulûne fîdînillâhi efvâcâ
Nasr suresinin ikinci ayeti "Veraeytennâse yedḫulûne fîdînillâhi efvâcâ" şeklinde okunur ve insanların Allah'ın dinine bölük bölük girdiğini anlatır. "İẕâcâe nasrullâhi velfetḥ" ilk ayettir; "Fesebbiḥ biḥamdi rabbike vestağfirh" ve "İnnehû kâne tevvâbâ" ise üçüncü ayetin bölümleridir.
Kolay
18Nasr suresinin son ayeti, "Çünkü O, tövbeleri çok kabul edendir." anlamındaki ifadeyle biter. Yaptığı bir hatadan dolayı pişman olan Yiğit, bu ifadeyi okuyunca rahatlıyor. Bu ifade Yiğit'te en çok hangi duyguyu güçlendirir?
- A) Başarıyla övünme isteğini
- B) Hatasını gizleme isteğini
- C) Bağışlanma umudunu
- D) Cezalandırılma korkusunu
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bağışlanma umudunu
Allah'ın tövbeleri çok kabul eden olduğunun bildirilmesi, hatasından pişman olan kişide bağışlanma umudunu güçlendirir. Ayet bağışlanma dilemeyi isterken övünmeyi ya da hatayı gizlemeyi önermez; cezalandırılma korkusunu artırmak da ifadenin anlamıyla örtüşmez.
Orta
19Ece, Nasr suresinin mealini okurken "insanların Allah'ın dinine bölük bölük girdiğini gördüğünde" ifadesinde duruyor. Bu ifadenin hangi tarihî duruma işaret ettiğini araştırıyor ve surenin Hz. Peygamber'in Medine'deki son yıllarıyla ilişkilendirildiğini öğreniyor. Ece'nin araştırdığı ifade hangi durumu anlatmaktadır?
- A) Müslümanların gruplar hâlinde Habeşistan'a göçmesini
- B) Müşriklerin Müslümanlara topluca boykot uygulamasını
- C) Fetihten sonra insanların akın akın Müslüman olmasını
- D) Müslümanların kafileler hâlinde Medine'ye gitmesini
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Fetihten sonra insanların akın akın Müslüman olmasını
Mekke'nin Fethi'nden sonra kabileler heyetler hâlinde gelerek akın akın Müslüman olmuştur; ayet bu durumu anlatır. Müslümanların kafileler hâlinde Medine'ye gitmesi de topluca bir hareket olduğu için karıştırılabilir, ancak bu Hicret'tir ve Mekke Dönemi'nin sonunda yaşanmıştır.
Orta
20Ahmet, aylarca hazırlandığı bir bilim yarışmasında birinci oluyor. Ödül töreninden sonra arkadaşlarına, "Bu başarıyı bana nasip eden Allah'a hamdolsun." diyor ve emeği geçen öğretmenlerine de teşekkür ediyor. Ahmet'in bu sözü Nasr suresinde geçen hangi kavramla doğrudan ilgilidir?
- A) Hamt
- B) İstiğfar
- C) Tespih
- D) Fetih
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hamt
Hamt, Allah'ı iyilik, güzellik ve üstünlükle nitelemek, O'nu övmek ve O'na şükretmektir; Ahmet de başarısı için Allah'a hamdetmiştir. İstiğfar ise bir hata için bağışlanma dilemektir; Ahmet'in sözünde af dileği yoktur.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
