7. Sınıf Sosyal Bilgiler · Birlikte Yaşamak

Millî Meseleler Karşısında Türk Toplumunun Tutum ve Davranışları

millî mesele
millî birlik
dayanışma
yardımlaşma
kardeşlik
darbe
demokrasi

Millî meseleler karşısında Türk toplumu nasıl davranır?

Türk toplumu, bağımsızlık, vatan bütünlüğü, güvenlik ve ekonomi gibi milletin tamamını ilgilendiren millî meseleler karşısında tarih boyunca birlik ve dayanışma içinde hareket etmiştir. Millî meseleler yalnızca yöneticileri değil, toplumun her bireyini ilgilendirir. Çanakkale Savaşları, Millî Mücadele ve Kıbrıs Barış Harekâtı bunun örnekleridir; Millî Mücadele 1919'da Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde başlamıştır. Darbe, yönetimin zorla ve hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesidir; 15 Temmuz 2016 darbe girişimi milletin demokrasiye sahip çıkmasıyla başarısız olmuş, 253 vatandaş şehit olmuştur. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra devlet kurumları, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlar el ele vermiştir. Millî bayramlarda bayrak asmak ve anma günlerinde bayrağı yarıya indirmek ortak değerlere bağlılığı gösterir. Millî birlik yalnızca zor günlerde değil, günlük yardımlaşmayla da güçlenir.

Millî Meseleler Karşısında Türk Toplumunun Tutum ve Davranışları: konu anlatımı ve özeti

Millî mesele; bağımsızlık, vatan bütünlüğü, güvenlik, ekonomi, kültür, sanat, spor ve ülkenin geleceği gibi milletin tamamını ilgilendiren önemli konulardır. Türk toplumu tarih boyunca bu konularda birlik ve dayanışma içinde hareket etmiştir.

Millî meseleler yalnızca yöneticileri değil, toplumun her bireyini ilgilendirir; bu yüzden birlik, beraberlik ve yardımlaşma önemlidir.
Çanakkale Savaşları, Millî Mücadele ve Kıbrıs Barış Harekâtı tarihimizdeki millî meselelere örnektir. Millî Mücadele, Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde 1919'da başlamış ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır.
Darbe, yönetimin zorla ve hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesidir. 1960 ve 1980 darbeleri demokrasiyi kesintiye uğratmıştır.
15 Temmuz 2016 darbe girişimi, milletin demokrasiye sahip çıkmasıyla başarısız olmuş; 253 vatandaşımız şehit olmuştur. Bu gün "15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü" olarak anılır.
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra devlet kurumları, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlar el ele vermiştir.
Bilimde, sanatta ve sporda kazanılan uluslararası başarılar da milletin ortak gurur kaynağıdır.
Millî bayramlarda bayrak asmak, anma günlerinde bayrağı yarıya indirmek ortak değerlere bağlılığı gösterir.

Unutma: Millî birlik yalnızca zor günlerde değil, günlük hayattaki yardımlaşma ve kardeşlik davranışlarıyla da güçlenir.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Bir konunun millî mesele olup olmadığını anlamak için şu soruyu sor: Bu konu yalnızca birkaç kişiyi mi, yoksa bütün milleti mi ilgilendiriyor?

Bir mahallede çöplerin geç toplanması o mahallenin sorunudur.
Ülkenin bağımsızlığına, toprak bütünlüğüne ya da demokrasisine yönelik bir tehdit ise herkesi ilgilendirir; bu bir millî meseledir.
Millî meselelerde toplumun tutumu (düşüncesi, duygusu) davranışa dönüşür: gönüllü olmak, yardım toplamak, bayrağa ve ortak değerlere sahip çıkmak.

Günlük hayattan: Büyük bir afetten sonra okulunda başlatılan yardım kampanyasına katılmak, millî bir meseleye bireysel olarak katkı vermektir.

Sık yapılan hata: "Millî meseleler yalnızca savaşlardır." Doğrusu: Afetler, ekonomik bağımsızlık, kültürün korunması, bilimde ve sporda ülkeyi temsil etmek de milletin tamamını ilgilendiren konulardır.

Derinleş

Ailenden ya da çevrendeki büyüklerden birine, yaşadığı dönemde toplumun birlik içinde hareket ettiği bir olayı sor ve kısa bir sözlü tarih görüşmesi yap. Görüşmede anlatılanları ders kitabındaki bilgilerle karşılaştır: Hangi ayrıntılar yalnızca tanığın anlatımında var? Bir olayı hem belgelerden hem de yaşayanlardan öğrenmek, tarihi anlamamızı nasıl zenginleştirir?

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

SB.7.1.3Türk toplumunun millî meseleler karşısında gösterdiği tutum ve davranışlara ilişkin çıkarım yapabilme
- a) Türk toplumunun millî meseleler karşısında gösterdiği tutum ve davranışlara ilişkin varsayımlarda bulunur.
- b) Türk toplumunun millî meseleler karşısında gösterdiği tutum ve davranışlara ilişkin örnekleri listeler.
- d) Türk toplumunun millî meseleler karşısında gösterdiği tutum ve davranışları top lumsal birlikteliğe etkisi açısından değerlendirir.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Her yıl 15 Temmuz'da okullarda ve meydanlarda anma programları düzenleniyor. Bu programlarda 2016 yılındaki darbe girişimine karşı sokaklara çıkarak millî iradeye sahip çıkan vatandaşlar ve hayatını kaybedenler anılıyor. Bu gün resmî olarak hangi adla anılmaktadır?
- A) Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
- B) Zafer Bayramı
- C) Demokrasi ve Millî Birlik Günü
- D) Cumhuriyet Bayramı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Demokrasi ve Millî Birlik Günü
15 Temmuz her yıl "Demokrasi ve Millî Birlik Günü" olarak anılır. Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ise 23 Nisan'da, Meclisin açılışının yıl dönümünde kutlanır.
Kolay
2Her yıl Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'nda öğrenciler stadyumlarda gösteriler yapıyor ve şiirler okuyor. Bu bayram, Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'yi başlattığı günün yıl dönümünde kutlanıyor. Bayramın yıl dönümünü kutladığı olay hangi tarihte gerçekleşmiştir?
- A) 19 Mayıs 1919
- B) 23 Nisan 1920
- C) 30 Ağustos 1922
- D) 29 Ekim 1923
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 19 Mayıs 1919
Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkmış ve Millî Mücadele'yi başlatmıştır. 23 Nisan 1920 ise Türkiye Büyük Millet Meclisinin açıldığı tarihtir.
Kolay
3Bir haber sitesinde aynı gün üç başlık yer alıyor: sınır güvenliği için alınan yeni önlemler, ülke ekonomisini güçlendirecek yatırımlar ve Türkçenin korunmasına yönelik çalışmalar. Bu konuların her biri ülkede yaşayan herkesi ve ülkenin geleceğini ilgilendiriyor. Bu başlıklarda ele alınan konular için kullanılan ortak kavram hangisidir?
- A) Kitle iletişimi
- B) Fırsat eşitliği
- C) Kültürel değişim
- D) Millî mesele
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Millî mesele
Güvenlik, ekonomi ve kültür gibi milletin tamamını ve ülkenin geleceğini ilgilendiren konulara millî mesele denir. Kitle iletişimi, haberin geniş kitlelere ulaştırıldığı yoldur; haberin konusu değildir.
Kolay
4Millî Mücadele yıllarında bir köyde yaşayan Ayşe Nine evindeki çorapları, çamaşırları ve bir miktar buğdayı orduya teslim ediyor. Köyün demircisi de elindeki nalları cepheye gönderiyor. Bu paylaşım, Başkomutan Mustafa Kemal'in yayımladığı emirler doğrultusunda bütün yurtta yapılıyor. Metinde sözü edilen uygulama hangisidir?
- A) Mondros Ateşkes Antlaşması
- B) Tekâlif-i Millîye Emirleri
- C) Amasya Genelgesi
- D) Misak-ı Millî
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Tekâlif-i Millîye Emirleri
Tekâlif-i Millîye Emirleri ile halk; yiyecek, giyecek, araç ve gereçlerini orduyla paylaşarak büyük bir fedakârlık göstermiştir. Amasya Genelgesi ise Millî Mücadele'nin amacını ve yöntemini duyuran bir bildiridir, halktan malzeme toplanmasıyla ilgili değildir.
Kolay
5Sosyal bilgiler dersinde öğrenciler 1960 ve 1980 askerî darbelerini inceliyor. Bu darbelerin ülkedeki demokratik sürece etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Demokratik süreçleri kesintiye uğratmışlardır.
- B) Seçimlerin daha sık yapılmasını sağlamışlardır.
- C) Millî iradeyi güçlendirmişlerdir.
- D) Halkın yönetime katılımını artırmışlardır.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Demokratik süreçleri kesintiye uğratmışlardır.
Darbeler halkın seçtiği yönetimi ortadan kaldırdığı için 1960 ve 1980 darbeleri ülkede demokratik süreçleri kesintiye uğratmıştır.
Kolay
61919'da Samsun'a çıkan Mustafa Kemal'in önderliğinde başlayan Millî Mücadele hangi sonuçla tamamlanmıştır?
- A) Osmanlı Devleti'nin sınırlarının genişlemesiyle
- B) Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasıyla
- C) Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla
- D) Anadolu'nun işgal edilmesiyle
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla
Millî Mücadele sonunda Türkiye Cumhuriyeti kurulmuş ve millet özgürlüğüne kavuşmuştur. Mondros Ateşkes Antlaşması ise Millî Mücadele'den önce imzalanmış ve işgallere yol açmıştır.
Kolay
7Aşağıdakilerden hangisi Türkiye tarihinde yönetime el konulan askerî darbe örneklerinden biridir?
- A) Kıbrıs Barış Harekâtı
- B) 12 Eylül 1980 darbesi
- C) Çanakkale Savaşları
- D) Millî Mücadele
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 12 Eylül 1980 darbesi
1960 ve 12 Eylül 1980 darbeleri yönetime el konulan askerî darbelerdir. Kıbrıs Barış Harekâtı, Çanakkale Savaşları ve Millî Mücadele ise tarihimizdeki millî meselelere örnektir.
Kolay
8Aşağıdakilerden hangisi günlük hayatta toplumsal birlik ve beraberliği güçlendiren bir davranıştır?
- A) Hasta komşusunun ihtiyaçlarını mahalleliyle sırayla karşılamak
- B) Apartmanın ortak alanlarını yalnızca kendi eşyalarıyla doldurmak
- C) Yardıma ihtiyacı olan birini görünce hiç ilgilenmemek
- D) Mahallede düzenlenen ortak etkinliklere katılmayı reddetmek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hasta komşusunun ihtiyaçlarını mahalleliyle sırayla karşılamak
Millî birlik yalnızca zor günlerde değil, günlük hayattaki yardımlaşma ve kardeşlik davranışlarıyla da güçlenir. Hasta bir komşuya birlikte destek olmak bu davranışlara örnektir.
Kolay
9Ankara Üniversitesi Yapay Zekâ Enstitüsü ve Tıp Fakültesi danışmanlarının rehberliğinde, nadir hastalıklara daha erken tanı konulmasını amaçlayan yapay zekâ destekli bir sistem geliştirilmektedir. Bu çalışma millî meselelerin en çok hangi alanına katkı sağlar?
- A) Spor ve eğlence
- B) Sınır güvenliği
- C) Ticaret ve ulaşım
- D) Bilim ve sağlık
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bilim ve sağlık
Proje, yapay zekâdan yararlanarak hastalıkların tanı ve tedavisine katkı sağlamayı amaçlar; bu da bilim ve sağlık alanındaki bir gelişmedir.
Kolay
10Bir ülkede mevcut yönetimin, genellikle askerî güç kullanılarak zorla ve hukuka aykırı şekilde değiştirilmesine ya da yönetime el konulmasına ne ad verilir?
- A) Seçim
- B) Dayanışma
- C) Millî Mücadele
- D) Darbe
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Darbe
Yönetimin zorla ve hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi darbedir. Seçim ise halkın yöneticilerini hukuka uygun biçimde belirlemesidir.
Kolay
11Çanakkale Savaşları, Millî Mücadele ve Kıbrıs Barış Harekâtı'nın ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Milletin tamamını ilgilendiren millî meseleler olmaları
- B) Yalnızca ekonomik nedenlerle ortaya çıkmış olmaları
- C) Askerî darbe örnekleri olarak kabul edilmeleri
- D) Yalnızca devlet yöneticilerini ilgilendirmeleri
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Milletin tamamını ilgilendiren millî meseleler olmaları
Bu olaylar bağımsızlık, vatan bütünlüğü ve güvenlik gibi milletin tamamını ilgilendiren konularla ilgili olduğu için tarihimizdeki millî meselelere örnektir. Millî meseleler yalnızca yöneticileri değil toplumun tüm bireylerini ilgilendirir.
Kolay
122017 yılında Trabzon'un Maçka ilçesinde teröristlere karşı yürütülen bir operasyonda 15 yaşındaki Eren Bülbül ve Jandarma Astsubay Kıdemli Başçavuş Ferhat Gedik şehit olmuştur. Bu olay en çok hangi millî meseleyle ilgilidir?
- A) Ekonomik kalkınma ve ticaret
- B) Terörle mücadele ve ülke güvenliği
- C) Kültür ve sanatın tanıtılması
- D) Spor alanındaki başarılar
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Terörle mücadele ve ülke güvenliği
Teröristlere karşı yürütülen operasyon, ülkenin güvenliğini ve terörle mücadeleyi ilgilendiren bir millî meseledir.
Kolay
136 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra depremzedelerin barınma ihtiyacını karşılamak için aşağıdakilerden hangisi yapılmıştır?
- A) Bölgedeki bütün okullar kalıcı olarak kapatılmıştır.
- B) Çadır kentler ve konteyner kentler kurulmuştur.
- C) Depremzedeler yurt dışına gönderilmiştir.
- D) Bölgeye yalnızca ekonomik yardım ulaştırılmıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Çadır kentler ve konteyner kentler kurulmuştur.
Depremden sonra barınma ihtiyacı için çadır kentler ve konteyner kentler oluşturulmuş; yaralılar için sahra hastaneleri kurulmuştur. Yardımlar yalnızca ekonomik değil; gıda, su, giysi ve sağlık gibi birçok alanda yapılmıştır.
Kolay
14Birinci Dünya Savaşı'nda yenilen Osmanlı Devleti galip devletlerle bir antlaşma imzalamak zorunda kalmış, bu antlaşmanın ardından Anadolu'nun birçok bölgesi işgal edilmiştir. Sözü edilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tekâlif-i Millîye Emirleri
- B) Mondros Ateşkes Antlaşması
- C) Lozan Barış Antlaşması
- D) Amasya Genelgesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Mondros Ateşkes Antlaşması
Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından Anadolu'nun birçok yeri işgal edilmiştir. Tekâlif-i Millîye Emirleri ise Millî Mücadele sırasında halkın orduya destek vermesini sağlayan düzenlemedir.
Kolay
15Millî yüzücü Defne Kurt'un 2025 yılında Singapur'daki Dünya Para Yüzme Şampiyonası'nda elde ettiği başarı aşağıdakilerden hangisi nedeniyle tarihî kabul edilir?
- A) Bu şampiyonada 5 altın madalya kazanan ilk Türk kadın yüzücü olması
- B) Türkiye'de özel gereksinimli sporcular için ilk yüzme kulübünü kurması
- C) Çanakkale'de düzenlenen bir yüzme yarışını ilk kez birincilikle bitirmesi
- D) Olimpiyat oyunlarında Türkiye adına yarışan ilk kadın sporcu olması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Bu şampiyonada 5 altın madalya kazanan ilk Türk kadın yüzücü olması
Defne Kurt, Dünya Para Yüzme Şampiyonası'nda 5 altın madalya kazanan ilk Türk kadın yüzücü olmuş, ayrıca Avrupa rekorları kırmıştır. Özel gereksinimli bireylere ücretsiz yüzme eğitimi veren kulübü ise Batuhan Eruçar ve ailesi kurmuştur.
Kolay
16İstanbul kemençesinin usta sanatçılarından Derya Türkan, yurt içinde ve yurt dışında verdiği konserlerle geleneksel Türk müziğini dünya sahnelerine taşımaktadır. Bu çalışmalar millî meselelerin en çok hangi alanıyla ilgilidir?
- A) Sınır güvenliği
- B) Doğal afetler
- C) Sağlık hizmetleri
- D) Kültür ve sanat
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kültür ve sanat
Derya Türkan'ın çalışmaları Türkiye'nin kültürel mirasını dünyada temsil etmektedir; bu, kültür ve sanat alanındaki millî meselelerle ilgilidir.
Kolay
17Sınıfta yapılan bir etkinlikte öğrenciler yapraklara şu cümleleri yazıp bir ağacın dallarına asıyor: – "Bana okumayı öğreten ilkokul öğretmenimi her yıl ziyaret ediyorum." – "Şehitlerimizi anma törenlerine saygıyla katılıyorum." – "Dedemden dinlediğim eski hikâyeleri küçük kardeşime anlatıyorum." Bu cümlelerde ortak olarak öne çıkan değer aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Vefa
- B) Cömertlik
- C) Merak
- D) Sabır
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Vefa
Ders kitabındaki "Vefa Ağacı" etkinliğinde öğrenciler milletine, tarihine, öğretmenlerine, ailesine ve çevresine karşı vefa duyduğunu gösteren davranışları yazar; cümlelerdeki öğretmeni unutmamak, şehitleri anmak ve büyüklerden öğreneni yaşatmak vefanın örnekleridir. Cömertlik maddi ya da manevi paylaşmayı, sabır ise zorluk karşısında dayanmayı anlatır; cümlelerin ortak noktası değildir.
Kolay
18Deniz kenarındaki bir kasabada yaşayan öğrenciler hafta sonu gönüllü olarak sahildeki çöpleri topluyor; okulun yakınındaki boş araziye de fidan dikiyor. Öğrencilerin bu davranışları aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?
- A) Doğayı korumak vatanseverlikle değil, kişisel ilgiyle ilgilidir.
- B) Gönüllü çalışmalar devlet kurumlarının görevlerini üstlenmek demektir.
- C) Vatan sevgisi barış zamanında da sorumlulukları yerine getirerek gösterilir.
- D) Vatanseverlik ancak savaş zamanlarında gösterilebilen bir davranıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Vatan sevgisi barış zamanında da sorumlulukları yerine getirerek gösterilir.
Ders kitabına göre vatanseverlik yalnızca savaşta silah kuşanmak değil, barış zamanında da vatandaşlık sorumluluklarını yerine getirmektir; Mavi Vatan olarak adlandırılan denizleri temiz tutmak ve Yeşil Vatan olan ormanları korumak, ağaçlandırmaya katkı sağlamak vatan sevgisinin somut göstergeleridir. Bu nedenle öğrencilerin davranışları vatan sevgisiyle ilgilidir ve savaş zamanıyla sınırlı değildir.
Orta
19Sınıfta "Ülkemizin önemli sorunları kimleri ilgilendirir?" konulu bir tartışma yapılıyor. Efe "Bunlar yalnızca devleti yönetenlerin işi." diyor. Damla ise deprem sonrası yardım kampanyalarına öğrencilerin, esnafın ve sanatçıların da katıldığını hatırlatıyor. Damla'nın örneğinden millî meselelerle ilgili hangi yargıya ulaşılabilir?
- A) Yalnızca devlet yöneticilerini ilgilendirir.
- B) Toplumun bütün bireylerini ilgilendirir.
- C) Yalnızca savaş dönemlerinde ortaya çıkar.
- D) Spor ve sanat alanlarını hiç kapsamaz.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Toplumun bütün bireylerini ilgilendirir.
Damla'nın örneğinde öğrenciler, esnaf ve sanatçılar da sorumluluk almıştır; bu, millî meselelerin toplumun tüm bireylerini ilgilendirdiğini gösterir. Efe'nin görüşündeki gibi yalnızca yöneticileri ilgilendirdiği yargısı bu örnekle çürütülmektedir.
Orta
20Bir belgeselde Türk Hava Kuvvetlerinin ülke semalarında yaptığı devriye uçuşları ve yerli savunma sanayisinde üretilen insansız hava araçları tanıtılıyor. Belgeselin anlatıcısı, ülkenin hava sahasını korumanın da vatanı korumak anlamına geldiğini vurguluyor. Belgeselde vurgulanan anlayış hangi kavramla ifade edilir?
- A) Mavi Vatan
- B) Yeşil Vatan
- C) Gök Vatan
- D) Ata Yurdu
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Gök Vatan
Hava sahamız "Gök Vatan", denizlerimiz "Mavi Vatan", ormanlarımız ise "Yeşil Vatan" olarak ifade edilir. Belgeselde savunma ve devriye konusu geçtiği için Mavi Vatan akla gelebilir; ancak o kavram denizlerimizle ilgilidir.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.