8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Din ve Hayat
Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. Yusuf (as)
- Hz. Yusuf
- Hz. Yakub
- sabır
- iffet
- kıskançlık
- affetmek
- kıssa
Hz. Yusuf kıssasında neler anlatılır?
Hz. Yusuf, Hz. Yakub'un on iki oğlundan biri olan ve hayatı Kur'an-ı Kerim'de 'kıssaların en güzeli' olarak anlatılan bir peygamberdir. Hz. Yakub'a İsrail de denildiği için soyundan gelenlere İsrailoğulları adı verilir. Hz. Yusuf çocukken rüyasında on bir yıldız, güneş ve ayın kendisine secde ettiğini gördü; babası rüyayı kardeşlerine anlatmamasını öğütledi. Babalarının ona gösterdiği sevgiyi kıskanan ağabeyleri onu bir kuyuya attı ve babalarına onu kurdun yediğini söyledi. Bir kervan onu kuyudan çıkarıp Mısır'da sattı. Haksız bir iftirayla hapse atıldı ama iffetinden ve dürüstlüğünden taviz vermedi. Hükümdarın rüyasını yorumlayınca serbest kaldı, Mısır hazinesinin yöneticisi oldu ve kıtlık yıllarını iyi yönetti. Sonunda ailesine kavuştu ve kardeşlerini affetti. Kıssa, kıskançlığa karşı sabır ve affediciliğin güzel sonucunu gösterir.
Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. Yusuf (as): konu anlatımı ve özeti
Hz. Yusuf'un hayatı Kur'an-ı Kerim'de "kıssaların en güzeli" olarak anlatılır. Bu konu, onun yaşadığı zorlukları ve bu kıssadan çıkarılan dersleri anlatıyor.
- Hz. Yusuf, Hz. Yakub'un oğludur; Hz. Yakub'un soyundan gelenlere İsrailoğulları denir. Kur'an'da onun adını taşıyan bir sure vardır.
- Çocukken gördüğü bir rüyayı babasına anlattı; babası rüyayı kardeşlerine anlatmamasını öğütledi.
- Babalarının ona gösterdiği sevgiyi kıskanan ağabeyleri onu bir kuyuya attılar; babalarına onu kurdun yediğini söylediler. Hz. Yakub sabretti ve Allah'a sığındı.
- Bir kervan onu kuyudan çıkarıp Mısır'da sattı. Saraydaki bir vezirin evinde büyüdü.
- Haksız bir iftiraya uğrayıp hapse atıldı ama iffetinden ve dürüstlüğünden taviz vermedi. Hapiste de insanları tevhide çağırdı ve rüyaları yorumladı.
- Hükümdarın rüyasını yorumlayınca serbest kaldı, Mısır'ın hazinesinin yöneticisi oldu ve kıtlık yıllarını iyi yönetti.
- Sonunda ailesine kavuştu ve kendisine kötülük yapan kardeşlerini affetti.
Unutma: Kıskançlık insanı büyük hatalara sürükleyebilir; Hz. Yusuf ise sabır ve affediciliğin güzel sonucunu gösterir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Hz. Yusuf'un hayatı inişler ve çıkışlarla doludur. Her durakta onun nasıl davrandığına bak:
- Kuyu: Kıskanç ağabeyleri onu kuyuya atar. Hz. Yusuf umudunu kaybetmez.
- Saray: Mısır'da bir vezirin evinde büyür. Haksız bir iftiraya uğrar ama iffetinden taviz vermez.
- Zindan: Hapse atılır; orada da insanlara doğruyu anlatır ve rüyaları yorumlar.
- Hazine: Hükümdarın rüyasını yorumlar, Mısır'ın hazinesinin başına geçer ve kıtlık yıllarını iyi yönetir.
- Kavuşma: Ailesine kavuşur ve ağabeylerini affeder.
Sık yapılan hata: "Hz. Yusuf güçlenince ağabeylerinden intikam aldı." Doğrusu: Güç elindeyken bile onları affetti. Affetmek, güçsüz olduğun için değil, güçlüyken yapıldığında daha büyük bir erdemdir.
Derinleş
Hz. Yusuf bolluk yıllarında ürünün bir kısmını saklayarak kıtlık yıllarına hazırlık yapmıştır. Bugün ülkelerin kuraklık, kıtlık ya da afetlere karşı aldığı önlemleri araştır (tohum bankaları, stratejik gıda depoları, su barajları gibi). Ailen için "bolluk dönemi" ve "zor dönem" bütçesi hazırlayarak tasarrufun ve planlamanın önemini tartış.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
DKAB.8.4.1İnsanın Kur’an-ı Kerim’de anlatılan özelliklerini sentezleyebilme
- a) İnsanın Kur’an-ı Kerim’de anlatılan özelliklerini öğretmen rehberliğinde bulur.
- b) İnsanın Kur’an-ı Kerim’de anlatılan özellikleri arasında ilişki kurar.
DKAB.8.4.2Kur’an-ı Kerim’in rehberliğini özetleyebilme
- b) İnsanlığa rehber olarak Kur’an-ı Kerim’in ana konularını sınıflandırır.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Hz. Yusuf'un ağabeyleri onu kuyuya attıktan sonra akşam ağlayarak babalarının yanına döndüler. Yanlarında, üzerine sahte kan sürdükleri Yusuf'un gömleği vardı. Ağabeylerin babalarına Yusuf hakkında söyledikleri yalan neydi?
- A) Bir kervanla Mısır'a gittiği
- B) Yolda kaybolup bulunamadığı
- C) Onu bir kurdun yediği
- D) Bir hükümdara satıldığı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Onu bir kurdun yediği
Ağabeyler, kanlı gömleği göstererek Yusuf'u kurdun yediğini söylemişlerdir. Kervanla Mısır'a gitmesi ise gerçekte yaşanan olaydır; ağabeylerin babalarına anlattığı yalan değildir.
Kolay
2Hz. Yakub'un bir diğer adı İsrail'dir. Hz. Yusuf ve kardeşleri de Hz. Yakub'un oğullarıdır; onların soyundan gelenler zamanla, Hz. Musa'nın da içinden çıktığı büyük bir topluluğu oluşturmuştur. Hz. Yakub'un soyundan gelen bu topluluğa ne ad verilir?
- A) İsrailoğulları
- B) Medyenliler
- C) Kenanlılar
- D) Mısırlılar
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İsrailoğulları
Hz. Yakub'un diğer adı İsrail olduğu için onun soyundan gelenlere İsrailoğulları denir. Kenanlılar, Hz. Yakub'un ailesinin yaşadığı bölgenin halkıdır; ancak bu ad bir soyu değil, bir bölgenin insanlarını anlatır.
Kolay
3Kur'an-ı Kerim'de bir peygamberin, oğlu Yusuf'un gördüğü rüyayı dinledikten sonra onu kardeşlerine anlatmamasını öğütlediği anlatılır. Bu peygamber, Hz. İbrahim'in torunu ve Hz. İshak'ın oğludur. Hz. Yusuf'un babası olan bu peygamber kimdir?
- A) Hz. İbrahim
- B) Hz. Yakub
- C) Hz. İshak
- D) Hz. İsmail
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Hz. Yakub
Hz. İshak'ın oğlu ve Hz. İbrahim'in torunu olan Hz. Yakub, Hz. Yusuf'un babasıdır. Hz. İshak da aynı ailedendir; ancak Hz. Yusuf'un babası değil, dedesidir.
Kolay
4Kur'an-ı Kerim'de bir peygamberin hayatını anlatan kıssa, onun adını taşıyan surenin başında “kıssaların en güzeli” olarak nitelenir. Bu kıssada kıskançlık, sabır, iffet ve affetme gibi konular baştan sona bir arada işlenir. Bu kıssa hangi peygamberin hayatını anlatır?
- A) Hz. Musa
- B) Hz. Şuayb
- C) Hz. Harun
- D) Hz. Yusuf
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hz. Yusuf
Yusuf suresinin başında Hz. Yusuf'un kıssası “kıssaların en güzeli” olarak nitelenir; kıssa tek bir surede baştan sona anlatılır. Hz. Musa'nın kıssası da Kur'an'da çok yer alır; ancak pek çok sureye dağılmıştır ve bu nitelemeyle anılmaz.
Kolay
5Kıtlık yıllarında Hz. Yusuf'un ailesinin yaşadığı, Mısır yakınlarındaki bölge de bu kıtlıktan etkilenmişti. Ağabeyleri erzak almak için buradan Mısır'a geldiler. Hz. Yusuf'un ailesinin yaşadığı bu bölgenin adı nedir?
- A) Kenan
- B) Medine
- C) Mekke
- D) Kudüs
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kenan
Kitaba göre Hz. Yusuf'un ailesi Mısır yakınlarındaki Kenan diyarında yaşıyordu. Mekke ve Medine Hz. Muhammed'in hayatıyla ilgili şehirlerdir.
Kolay
6Hz. Yusuf'un ağabeyleri onu kuyuya atmadan önce babalarına bir istekte bulundular. Kitaba göre ağabeylerin Hz. Yusuf'u evden uzaklaştırmak için babalarına söyledikleri bahane aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Onu erzak almak için şehre götürecekleri
- B) Onu bir akrabalarının yanına bırakacakları
- C) Onu Mısır'da okula göndermek istedikleri
- D) Onu da yanlarına alıp kırlarda gezintiye çıkmak istedikleri
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Onu da yanlarına alıp kırlarda gezintiye çıkmak istedikleri
Ağabeyler, Hz. Yusuf'u da yanlarına alarak kırlarda gezintiye çıkmak istediklerini söylemişlerdir. Erzak almak için Mısır'a gitmeleri ise kıtlık yıllarında yaşanan ayrı bir olaydır.
Kolay
7Kitaba göre Hz. Yusuf, zindanda bulunduğu sırada hayatında önemli bir değişiklik yaşadı ve aldığı bilgileri zindan arkadaşlarına anlatmaya başladı. Hz. Yusuf'a zindanda verilen bu görev aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ordu komutanlığı
- B) Hazinenin yöneticiliği
- C) Vezirlik
- D) Peygamberlik
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Peygamberlik
Kitaba göre Yüce Allah, Hz. Yusuf'a zindandayken peygamberlik görevi vermiştir. Hazinenin yöneticiliği ise zindandan çıktıktan sonra üstlendiği bir görevdir.
Kolay
8Kitaptaki bir grafikte Hz. Yusuf'un öne çıkan özellikleri sıralanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu özellikler arasında yer almaz?
- A) İffetli yaşamak
- B) Sıkıntılara sabretmek ve tevekkül göstermek
- C) Dürüst ve çalışkan olmak
- D) Kendisine kötülük yapanlardan intikam almak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kendisine kötülük yapanlardan intikam almak
Hz. Yusuf kendisine kötülük yapanları affetmiştir; intikam almak onun özelliği değildir. İffet, sabır ve dürüstlük grafikte yer alan özelliklerdir.
Kolay
9Hz. Yusuf, kardeşleri Mısır'dan dönerken gömleğini babasına göndermelerini istedi. Kitaba göre Hz. Yakub bu gömleği yüzüne sürdüğünde ne oldu?
- A) Kapanan gözleri yeniden görmeye başladı.
- B) Oğullarının yalan söylediğini anladı.
- C) Mısır'a gitmekten vazgeçti.
- D) Rüyasında Yusuf'u gördü.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kapanan gözleri yeniden görmeye başladı.
Kitaba göre Hz. Yakub gömleği yüzüne sürünce kapanan gözleri yeniden görmeye başladı. Oğullarının yalanını ise yıllar önce kanlı gömleği gördüğünde anlamıştı.
Kolay
10Kitapta Hz. Yakub'un çok sevdiği iki küçük oğlundan söz edilir. Bunlardan biri Hz. Yusuf'tur. Kıssada daha sonra Hz. Yusuf'un Mısır'a getirilmesini istediği en küçük kardeşin adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yakub
- B) İsmail
- C) İshak
- D) Bünyamin
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bünyamin
Hz. Yakub'un çok sevdiği küçük oğulları Yusuf ve Bünyamin'dir; Hz. Yusuf da kardeşlerinden Bünyamin'i getirmelerini istemiştir. İshak ve Yakub, Hz. Yusuf'un dedesi ve babasıdır.
Kolay
11Kervandaki bir adam kovasını kuyuya sarkıtıp çekince “Müjde! İşte bir oğlan çocuğu!” diye bağırdı. Bu olay Hz. Yusuf'un hayatındaki hangi gelişmeyi anlatır?
- A) Zindandan çıkmasını
- B) Kuyudan kurtulmasını
- C) Ailesine kavuşmasını
- D) Hazinenin başına geçmesini
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kuyudan kurtulmasını
Kervanın sucusu kovayı kuyuya saldığında Hz. Yusuf'u bulmuş ve onu kuyudan çıkarmıştır. Zindandan çıkması ve ailesine kavuşması çok daha sonraki olaylardır.
Kolay
12Kitapta Hz. Yusuf'un çocukluğu şöyle anlatılır: “Zeki, çok yetenekli ve güzel görünümlü bir çocuktu… İyi bir hitabet yeteneği vardı ve kendisini çok güzel ifade ederdi.” Bu anlatıma göre Hz. Yusuf'un çocukluğundaki özelliklerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ağabeyleriyle sık sık tartışıp kavga etmesi
- B) Düşüncelerini güzel ve etkili anlatabilmesi
- C) İnsanlardan uzak, yalnız yaşaması
- D) Babasının öğütlerini çoğu zaman dinlememesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Düşüncelerini güzel ve etkili anlatabilmesi
İyi bir hitabet yeteneğine sahip olmak, düşünceleri güzel ve etkili ifade edebilmek demektir. Ağabeyleriyle tartışmak kitaptaki anlatıma terstir; o ağabeylerine saygı duyardı.
Kolay
13Elif, Hz. Yusuf'un ailesini gösteren bir soy ağacı çiziyor. En üste Hz. İbrahim'i, onun altına Hz. İshak'ı yazıyor. Hz. İshak'ın altına, Hz. Yusuf'un babası olan peygamberi yazacak. Elif'in bu boşluğa yazması gereken ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hz. Yakub
- B) Hz. İsmail
- C) Hz. Davud
- D) Hz. Musa
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hz. Yakub
Hz. Yakub, Hz. İshak'ın oğlu ve Hz. Yusuf'un babasıdır. Hz. İsmail de Hz. İbrahim'in oğludur ama Hz. Yusuf'un babası değildir.
Kolay
14Hz. Yusuf çocukken gördüğü rüyayı babasına şöyle anlatır: “Babacığım! Rüyamda … , güneş ve ayın bana secde ettiklerini gördüm.” Bu ayette boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
- A) bir kervan
- B) on bir yıldız
- C) yedi yeşil başak
- D) yedi semiz inek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) on bir yıldız
Hz. Yusuf rüyasında on bir yıldız, güneş ve ayın kendisine secde ettiğini görmüştür. Semiz inekler ve yeşil başaklar Mısır hükümdarının rüyasında geçer.
Kolay
15Kitapta Hz. Yusuf'u kuyudan çıkaran kervandakilerin onu Mısır'da nasıl sattığı şöyle anlatılır: “… onu yok pahasına, birkaç dirheme sattılar. Zaten ona pek değer vermemişlerdi.” Mısır'da Hz. Yusuf'u satın alan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Saraydaki bir vezir
- B) Bir zindan bekçisi
- C) Mısır hükümdarı
- D) Kenanlı bir tüccar
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Saraydaki bir vezir
Hz. Yusuf'u, faydalı olabileceği ya da evlat edinebileceği düşüncesiyle Mısır sarayından bir vezir satın almıştır. Hükümdar ise Hz. Yusuf'u yıllar sonra rüya yorumundan sonra tanımıştır.
Kolay
16Hz. Yusuf, kardeşlerine kendini tanıttıktan sonra onlardan bir istekte bulundu. Kitaba göre Hz. Yusuf kardeşlerinden ne istemiştir?
- A) Yaptıklarının bedelini çalışarak ödemelerini
- B) Ailenin diğer fertlerini de alıp Mısır'a yerleşmelerini
- C) Kenan'da kalıp ona mektup yazmalarını
- D) Bir daha Mısır'a hiç gelmemelerini
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ailenin diğer fertlerini de alıp Mısır'a yerleşmelerini
Hz. Yusuf, kardeşlerinden ailenin diğer fertlerini de alarak Mısır'a yerleşmelerini istemiştir. Bedel ödetmek ya da onları uzaklaştırmak onun affedici tutumuna uymaz.
Kolay
17Mısır hükümdarı gördüğü rüyanın yorumunu öğrenmek istedi; ancak sarayın bilginleri dâhil hiç kimse rüyayı yorumlayamadı. O sırada Hz. Yusuf zindandaydı. Ders kitabına göre hükümdar, rüyayı yorumlayabilecek biri bulunduğunu nasıl öğrenmiştir?
- A) Hz. Yusuf'un zindandan hükümdara haber göndermesiyle
- B) Hz. Yusuf'la zindanda kalan bir arkadaşının söylemesiyle
- C) Hz. Yusuf'u satın alan vezirin onu saraya getirmesiyle
- D) Erzak almaya gelen ağabeylerinin onu hükümdara tanıtmasıyla
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Hz. Yusuf'la zindanda kalan bir arkadaşının söylemesiyle
Kitaba göre zindanda Hz. Yusuf'la birlikte kalan bir arkadaşı, rüyayı yorumlayabilecek birini tanıdığını söylemiş; hükümdar da onu rüyanın yorumunu öğrenmek üzere zindana göndermiştir. Ağabeyleri Mısır'a bu olaydan çok sonra, kıtlık yıllarında gelmiştir.
Kolay
18Kervandakiler Hz. Yusuf'u Mısır'da birkaç dirheme sattılar. Onu Mısır sarayından bir vezir satın alıp evine götürdü ve eşinden ona iyi bakmasını istedi. Ders kitabına göre vezir, Hz. Yusuf'u hangi düşünceyle satın almıştır?
- A) Faydalı olabileceği ya da evlat edinebileceği düşüncesiyle
- B) Rüyaları doğru yorumlayabildiğini duymuş olduğu için
- C) Onu Kenan diyarındaki ailesine geri göndermek istediği için
- D) Onu hükümdara hediye olarak sunmayı düşündüğü için
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Faydalı olabileceği ya da evlat edinebileceği düşüncesiyle
Kitapta vezirin, faydalı olabileceği ya da evlat edinebileceği düşüncesiyle Hz. Yusuf'u satın aldığı belirtilir. Hz. Yusuf'un rüya yorumları ise daha sonra, zindandayken bilinmiştir.
Orta
19Hz. Yakub'un, oğlu Yusuf'a gösterdiği ilgi ve sevgi ağabeylerini rahatsız ediyordu. Bu duyguya kapılan ağabeyler, sonunda Yusuf'u babalarından uzaklaştırmak için onu bir kuyuya attılar. Bu olay, aşağıdaki duygulardan hangisinin insanı büyük hatalara sürükleyebileceğini gösterir?
- A) Utanç
- B) Pişmanlık
- C) Kıskançlık
- D) Merhamet
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kıskançlık
Ağabeyler, babalarının Yusuf'a gösterdiği sevgiyi kıskanmış ve bu duygu onları büyük bir hataya sürüklemiştir. Pişmanlık da kıssada yer alır; ancak ağabeyler pişmanlığı yıllar sonra duymuştur, onları hataya sürükleyen duygu bu değildir.
Orta
20Mısır hükümdarı rüyasında yedi zayıf ineğin yedi semiz ineği yediğini, ayrıca yedi yeşil başak ile yedi kuru başak gördü. Hz. Yusuf, rüyadaki semiz inekleri ve yeşil başakları bolluğa, zayıf inekleri ve kuru başakları kıtlığa yordu. Hz. Yusuf'un bu yoruma göre hükümdara anlattığı gelecek hangisidir?
- A) Yedi yıl bolluk, ardından yedi yıl kıtlık olacağı
- B) Yedi yıl kıtlık, ardından yedi yıl bolluk olacağı
- C) On dört yıl boyunca kesintisiz bolluk olacağı
- D) Yedi yıl içinde ülkenin savaşa gireceği
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yedi yıl bolluk, ardından yedi yıl kıtlık olacağı
Zayıf ineklerin semiz inekleri yemesi, bolluk yıllarının ardından gelen kıtlık yıllarının bu bolluğu tüketeceğini anlatır. Önce kıtlık gelecek diye düşünmek, rüyadaki sıralamayı ters okumaktır.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.