8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Kader İnancı
Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. Musa (as)
- Hz. Musa
- Firavun
- Hz. Harun
- mucize
- İsrailoğulları
- tövbe
- kıssa
Hz. Musa'nın hayatından hangi dersler çıkarılır?
Hz. Musa, Mısır'da doğan, Firavun'a karşı mücadele eden ve kıssası Kur'an-ı Kerim'in birçok suresinde anlatılan bir peygamberdir. Doğduğunda Firavun, İsrailoğulları'nın erkek çocuklarını öldürtüyordu. Allah'ın bildirmesiyle annesi onu bir sandık içinde nehre bıraktı; sandık Firavun'un sarayının önünde kıyıya vurdu. Firavun'un eşi çocuğa merhamet etti ve Hz. Musa, Allah'ın takdiriyle kendi annesi tarafından büyütüldü. Gençliğinde istemeden birinin ölümüne sebep olunca tövbe etti ve Medyen'e gidip orada yaklaşık on yıl kaldı. Mısır'a dönerken peygamber seçildi; kardeşi Hz. Harun yardımcısı oldu. Firavun'u yumuşak bir dille tevhide davet etti; asanın yılana dönüşmesi gibi mucizeleri gören sihirbazlar iman etti. Firavun ise zulmüne devam etti ve ordusuyla denizde boğuldu. Kıssa; Allah'a güvenmeyi, zulme karşı sabırla mücadele etmeyi ve hatadan sonra tövbe etmeyi öğretir.
Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. Musa (as): konu anlatımı ve özeti
Hz. Musa'nın hayatı, Kur'an-ı Kerim'de en çok anlatılan kıssalardandır. Bu konu, onun doğumundan Firavun'a karşı mücadelesine kadar yaşadıklarını ve bu kıssadan çıkarılan dersleri anlatıyor.
- Hz. Musa, Firavun'un İsrailoğulları'nın erkek çocuklarını öldürttüğü bir dönemde Mısır'da doğdu.
- Allah'ın bildirmesiyle annesi onu bir sandık içinde nehre bıraktı. Sandık Firavun'un sarayına ulaştı; Firavun'un eşi onu sahiplendi ve Allah'ın takdiriyle kendi annesi tarafından büyütüldü.
- Gençliğinde istemeden birinin ölümüne sebep olunca tövbe etti ve Medyen'e gitti; orada yaklaşık on yıl kaldı.
- Mısır'a dönerken Allah onu peygamber olarak seçti. Kardeşi Hz. Harun da yardımcısı oldu.
- Firavun'u yumuşak bir dille tevhide davet etti. Asanın yılana dönüşmesi ve elinin parlaması gibi mucizeler gösterdi; sihirbazlar gerçeği görünce iman etti.
- Firavun iman etmedi ve zulmüne devam etti. Hz. Musa, Allah'ın emriyle İsrailoğulları'nı Mısır'dan çıkardı; Firavun ve ordusu denizde boğuldu.
- Kıssa; Allah'a güvenmeyi, zulme karşı sabırla mücadele etmeyi ve hatadan sonra tövbe etmeyi öğretir.
Unutma: Bu kıssa, Allah'ın koruması altında olanı kimsenin yok edemeyeceğini ve zulmün sonunun iyi olmadığını gösterir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Hz. Musa'nın hayatını dört durakta hatırlayabilirsin:
- Doğum ve korunma: Firavun'un zulmünden korunmak için annesi onu bir sandıkla nehre bırakır; Allah'ın takdiriyle sarayda, annesinin yanında büyür.
- Hata ve tövbe: Gençliğinde istemeden birinin ölümüne sebep olur, tövbe eder ve Medyen'e gider.
- Peygamberlik: Mısır'a dönerken peygamber olur; kardeşi Hz. Harun ona yardımcı olur.
- Mücadele ve kurtuluş: Firavun'u tevhide çağırır, İsrailoğulları'nı Mısır'dan çıkarır; Firavun denizde boğulur.
Günlük hayattan: Haksızlığa uğrayan bir arkadaşını savunurken bağırıp çağırmak yerine sakin ve kararlı konuşmak, Hz. Musa'nın Firavun'a "yumuşak sözle" gitmesine benzer.
Sık yapılan hata: "Hz. Musa, Firavun'un oğluydu." Doğrusu: Hz. Musa İsrailoğulları'ndandır; Firavun'un sarayında büyümüş ama onun soyundan gelmemiştir.
Derinleş
Hz. Musa güçlü ve zalim bir hükümdara karşı sert değil yumuşak bir dille konuşmaya yönlendirilmiştir. Okulda ya da ailende bir haksızlığa karşı fikrini söylemen gereken bir durumu düşün. Sert bir tepki ile sakin ama kararlı bir konuşmanın sonuçlarını karşılaştır ve hangisinin karşındakini değişmeye daha çok yönelteceğini gerekçeleriyle tartış.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
DKAB.8.1.3Kader inancının insan davranışına etkisi hakkında düşünebilme
- b) Kader inancının insan davranışına etkisiyle ilgili sonuç çıkarır.
- c) Kader inancının insan davranışına etkisiyle ilgili ulaştığı çıkarımları davranışlarına yansıtır.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Hz. Musa, Firavun'u tevhide davet ettiğinde Firavun ondan doğruluğuna dair bir delil istedi. Hz. Musa da Allah'ın izniyle bir mucize gösterdi. Hz. Musa'nın bu sırada gösterdiği mucize aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hükümdarın gördüğü rüyayı doğru olarak yorumlaması
- B) Kuyudan geçen bir kervan sayesinde kurtulması
- C) Yere attığı asasının büyük bir yılana dönüşmesi
- D) Ateşe atıldığında ateşin onu yakmaması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yere attığı asasının büyük bir yılana dönüşmesi
Hz. Musa, Firavun'un huzurunda asasını atmış ve asa Allah'ın izniyle büyük bir yılana dönüşmüştür. Rüya yorumlama ve kuyudan kurtulma Hz. Yusuf'un, ateşin yakmaması ise Hz. İbrahim'in kıssasında geçer.
Kolay
2Hz. Musa, Firavun'u tevhide davet etmekle görevlendirildiğinde dilindeki bir zorluk nedeniyle sözünü daha açık anlatabilecek bir yardımcı istedi. Allah'tan, ailesinden biri olan kardeşini kendisine yardımcı kılmasını diledi ve duası kabul edildi. Hz. Musa'nın yardımcı olarak istediği kardeşi kimdir?
- A) Hz. Yusuf
- B) Hz. Şuayb
- C) Hz. Yakub
- D) Hz. Harun
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hz. Harun
Hz. Musa, kardeşi Hz. Harun'un kendisine yardımcı olmasını istemiş; Hz. Harun da peygamberlikle görevlendirilmiştir. Hz. Şuayb da Hz. Musa'nın hayatında yer alır; ancak onun kardeşi değil, Medyen'de yanında kaldığı kişidir.
Kolay
3Bir harita etkinliğinde Hz. Musa'nın hayatındaki yerler işaretleniyor: Doğduğu ve Firavun'un sarayında büyüdüğü ülke, gençliğinde gidip yıllarca kaldığı Medyen ve kavmiyle birlikte geçtiği deniz. Haritada Hz. Musa'nın doğduğu yer olarak hangi ülke işaretlenmelidir?
- A) Mısır
- B) Kenan
- C) Filistin
- D) Irak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Mısır
Hz. Musa, Firavun'un hüküm sürdüğü Mısır'da doğmuş ve sarayda büyümüştür. Kenan ise Hz. Yakub ve Hz. Yusuf'un yaşadığı bölgedir; Hz. Musa'nın doğduğu yer değildir.
Kolay
4Hz. Musa, kavga eden iki kişiyi ayırmaya çalışırken istemeden birinin ölümüne sebep oldu. Firavun'un adamlarının onu aradığını öğrenince Mısır'dan ayrıldı. Gittiği yerde bir kuyu başında sürülerini sulayamayan iki kıza yardım etti ve yıllarca orada kaldı. Hz. Musa'nın Mısır'dan ayrılınca gittiği yer neresidir?
- A) Kenan
- B) Medyen
- C) Mekke
- D) Babil
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Medyen
Hz. Musa Mısır'dan ayrılınca Medyen'e gitmiş, orada yıllarca kalmıştır. Kenan, Hz. Yusuf'un ailesinin yaşadığı yer olduğu için karıştırılabilir; ancak Hz. Musa'nın sığındığı yer Medyen'dir.
Kolay
5“Ant olsun onların kıssalarında akıl sahipleri için ibretler vardır…” (Yusuf suresi, 111. ayet) Bu ayete göre kıssalardaki ibretlerden yararlanacak olanlar kimlerdir?
- A) Yalnız peygamberler
- B) Akıl sahipleri
- C) Yalnız hükümdarlar
- D) Yalnız tarihçiler
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Akıl sahipleri
Ayette kıssalarda akıl sahipleri için ibretler bulunduğu açıkça bildirilir. Ayet, ibret almayı belli bir meslek ya da makamla sınırlamaz.
Kolay
6Hz. Musa'nın kıssasında sık sık “Firavun” adı geçer. Ders kitabına göre “Firavun” aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- A) Mısır hükümdarına verilen adı
- B) Mısır'daki bir nehrin adını
- C) Hz. Musa'nın kardeşinin adını
- D) Sihirbazların liderinin adını
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Mısır hükümdarına verilen adı
Ders kitabında Hz. Musa doğduğunda Mısır hükümdarının Firavun olarak isimlendirildiği belirtilir. Hz. Musa'nın kardeşi ise Hz. Harun'dur.
Kolay
7Kur'an'daki kıssalar incelendiğinde peygamberlerin mesajlarının ortak olduğu görülür. Aşağıdakilerden hangisi bu ortak mesajın özünde yer alır?
- A) Güçlü olana her koşulda boyun eğmek
- B) Yalnız kendi kavminin çıkarını gözetmek
- C) Allah'a kulluk etmek ve adaletli davranmak
- D) Dünya malını her şeyin üstünde tutmak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Allah'a kulluk etmek ve adaletli davranmak
Peygamberlerin ortak mesajının özü; Allah'a kulluk etmek, hakka uygun ve adaletli davranmak ve ahiret hayatına inanmaktır. Güçlüye her koşulda boyun eğmek bu mesajla bağdaşmaz.
Kolay
8Hz. Musa'nın asasının yılana dönüşmesi ve koynundan çıkardığı elinin nur gibi parlaması ders kitabında aşağıdakilerden hangisi olarak nitelendirilir?
- A) Sihirbazlardan öğrenilmiş hüner
- B) Firavun'un sarayında yapılmış gösteri
- C) Halkı eğlendirmek için yapılmış oyun
- D) Allah'ın izniyle gösterilen mucizeler
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Allah'ın izniyle gösterilen mucizeler
Bu olağanüstü olaylar, Hz. Musa'nın Allah'ın izniyle gösterdiği mucizelerdir. Sihirbazların yaptıkları ise mucize karşısında boşa çıkmıştır.
Kolay
9Firavun, Hz. Musa'nın davetini reddedip onu zindana atmakla tehdit etti. Hz. Musa ise davetinden vazgeçmedi. Ders kitabına göre Hz. Musa, Firavun'dan neyi bırakmasını istedi?
- A) Zalimlik ve azgınlığı
- B) Mısır'ın yönetimini
- C) Sarayını ve servetini
- D) Ordusunu ve askerlerini
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Zalimlik ve azgınlığı
Hz. Musa, Firavun'dan zalimlik ve azgınlığı bırakmasını istedi. Onun amacı Firavun'un tahtını ya da servetini almak değildi.
Kolay
10Hz. Musa kıssası, Kur'an-ı Kerim'in birçok suresinde yer alır. Ders kitabına göre Kur'an'da bu tür kıssaların anlatılmasının amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Geçmişte yaşanan olaylardan ders çıkarılması
- B) Okuyanların hoşça vakit geçirmesi
- C) Eski ülkelerin sınırlarının öğretilmesi
- D) Geçmişteki hükümdarların övülmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Geçmişte yaşanan olaylardan ders çıkarılması
Kıssalar, geçmişte yaşanan olaylardan ibret ve ders çıkarılması için anlatılır. Amaç hoşça vakit geçirmek ya da hükümdarları övmek değildir.
Kolay
11Hz. Musa, Mısır'dan ayrıldıktan sonra Medyen'e gitti ve bir süre orada yaşadı. Ders kitabına göre Hz. Musa Medyen'de yaklaşık ne kadar kaldı?
- A) On yıl
- B) Bir yıl
- C) Kırk gün
- D) Yirmi yıl
Cevabı göster
Doğru cevap: A) On yıl
Hz. Musa Medyen'de yaklaşık on yıl kaldıktan sonra eşiyle birlikte Mısır'a dönmek için yola çıktı. Kırk gün ise onun Sina Dağı'nda kaldığı süredir.
Kolay
12Saraya getirilen sütannelerin hiçbirini emmeyen bebek Musa için çözüm, ailesinden birinin “Sizin adınıza onun bakımını üstlenecek bir aile bulayım mı?” demesiyle bulunur. Bu sözü söyleyen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Firavun'un karısı
- B) Hz. Musa'nın ablası
- C) Hz. Harun
- D) Saraydaki bir sihirbaz
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Hz. Musa'nın ablası
Hz. Musa'nın annesi ablasına onu izlemesini söylemişti; ablası da saraya gelip bir aile önermiş ve böylece bebek annesine geri verilmiştir. Firavun'un karısı ise bebeği sahiplenen kişidir.
Kolay
13Firavun zulmüne devam edince Allah, Hz. Musa'ya “… Kullarımı geceleyin yola çıkar…” buyurdu. Ders kitabına göre Hz. Musa İsrailoğullarını hangi yöne doğru yola çıkardı?
- A) Medyen'e doğru
- B) Ata topraklarına, Filistin'e doğru
- C) Mısır'ın başkentine doğru
- D) Firavun'un sarayına doğru
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ata topraklarına, Filistin'e doğru
Hz. Musa kavmini işkenceden kurtarıp ata topraklarına götürmeyi planlıyordu ve Hz. Harun ile birlikte Filistin'e doğru yola çıktı. Medyen, Hz. Musa'nın gençliğinde gidip kaldığı yerdir.
Kolay
14Ders kitabında Hz. Musa doğduğunda Mısır'ı yöneten Firavun'un tutumu anlatılır. Aşağıdakilerden hangisi bu anlatıma göre Firavun'un tutumlarından biridir?
- A) Halkına adaletle davranıp herkesi eşit tutması
- B) Peygamberlerin davetini hemen kabul etmesi
- C) Yoksul insanlara yardım etmeyi emretmesi
- D) Ululuk taslayıp ayrımcılık yaparak halkını bölmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Ululuk taslayıp ayrımcılık yaparak halkını bölmesi
Firavun ululuk taslıyor ve ayrımcılık yaparak halkını bölüyordu. Davete karşı çıktığı için peygamberlerin davetini kabul ettiği söylenemez.
Kolay
15Allah, Hz. Musa'yı peygamber olarak seçtiğinde ona bir görev verdi. Ders kitabına göre bu görev aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mısır'ın tahtına geçip ülkeyi yönetmek
- B) Firavun'u ve halkı Allah'ın birliğine inanmaya davet etmek
- C) Medyen'e yerleşip orada bir şehir kurmak
- D) Sihirbazlardan sihir öğrenip bunu halka göstermek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Firavun'u ve halkı Allah'ın birliğine inanmaya davet etmek
Hz. Musa, Firavun ve Mısır halkını Allah'ın varlığına ve birliğine inanmaya davet etmekle görevlendirildi. Onun görevi tahta geçmek değil, tevhide davet etmekti.
Kolay
16Firavun, sarayın önünde kıyıya vuran sandıktaki bebeği istemiyordu. Firavun'un karısı ise “O, senin ve benim göz aydınlığımız olsun! … Belki bize faydası dokunur veya onu evlat ediniriz.” dedi. Firavun'un karısının bu sözleri en çok hangi duyguyu yansıtır?
- A) Kıskançlık
- B) Öfke
- C) Merhamet
- D) Kibir
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Merhamet
Firavun'un karısı bebeğe karşı merhamet hissetmiş ve onu sahiplenmek istemiştir. Sözlerinde öfke ya da kibir değil, şefkat ve merhamet vardır.
Kolay
17Hz. Musa ve kavmi Kızıldeniz'in kıyısına vardığında Firavun'un ordusu onlara yetişti. Önlerinde deniz vardı, kaçacak yer kalmamıştı. Tam o sırada Allah, Hz. Musa'ya ne yapacağını vahyetti ve kavim kurtuldu. Kur'an-ı Kerim'e göre bu kurtuluş hangi mucizeyle gerçekleşmiştir?
- A) Hz. Musa'nın asasının büyük bir yılana dönüşmesi
- B) Hz. Musa'nın elinin bir nur gibi parlaması
- C) Hz. Musa'nın asasının sihirbazların attıklarını yutması
- D) Hz. Musa asasıyla vurunca denizin yarılması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hz. Musa asasıyla vurunca denizin yarılması
Şuara suresi 62-65. ayetlerde anlatıldığına göre Hz. Musa'ya “Asanla denize vur!” diye vahyedilmiş, deniz yarılmış ve Hz. Musa ile beraberindekiler kurtulmuştur. Asanın yılana dönüşmesi ve elinin parlaması Firavun'un karşısında, asanın sihirbazların attıklarını yutması ise sihirbazlarla karşılaşmada gösterilen mucizelerdir.
Kolay
18Allah, Hz. Musa'nın annesine bebeğini kendisine geri döndüreceğini bildirmişti. Saraya getirilen sütannelerin hiçbirini emmeyen bebek, sonunda kendi annesine verildi. Kur'an-ı Kerim'de bu olay şöyle anlatılır: “Böylelikle biz annesinin gönlü rahatlasın, gam çekmesin ve Allah'ın vaadinin gerçek olduğunu bilsin diye onu annesine geri verdik fakat oradakilerin çoğu bunu bilmiyorlardı.” (Kasas suresi, 12-13. ayetler) Bu ayete göre bebeğin annesine geri verilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Saraydakilerin çoğu sütannenin kim olduğunu biliyordu.
- B) Anneye önceden bildirilen söz yerine gelmiştir.
- C) Bebek, saraydan uzak bir yerde büyütülmüştür.
- D) Anne, bebeğine kavuştuktan sonra da üzülmeye devam etmiştir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Anneye önceden bildirilen söz yerine gelmiştir.
Allah, annesine bebeği geri döndüreceğini bildirmişti; ayet, bebeğin annesine verilmesiyle bu vaadin gerçekleştiğini ve annenin gönlünün rahatladığını anlatır. Ayete göre oradakilerin çoğu durumu bilmiyordu. Hz. Musa da Firavun'un sarayında, kendi annesinin ellerinde büyümüştür.
Orta
19Firavun, İsrailoğullarının erkek çocuklarının öldürülmesini emretmişti. Hz. Musa'nın annesi, Allah'ın kendisine bildirmesiyle bebeğini bir sandığa koyup nehre bıraktı. Sandık Firavun'un sarayına ulaştı; bebek sarayda büyüdü ve onu emzirmek için yine kendi annesi getirildi. Bu olay en çok hangi düşünceyi destekler?
- A) İnsanın hayatı tamamen tesadüflere bağlıdır.
- B) Firavun bebeğin kim olduğunu baştan biliyordu.
- C) Annenin bebeğinden ayrılması yanlış bir tercihtir.
- D) Allah'ın korumasındaki kişiye kimse zarar veremez.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Allah'ın korumasındaki kişiye kimse zarar veremez.
Bebeği öldürtmek isteyen Firavun'un sarayında Hz. Musa'nın güvenle büyümesi ve annesine kavuşması, Allah'ın koruduğu kişiye kimsenin zarar veremeyeceğini gösterir. Olayların tesadüf olduğu düşüncesi yanlıştır; anne bebeği Allah'ın bildirmesiyle nehre bırakmıştır.
Orta
20Hz. Musa, kavga eden iki kişiyi ayırırken istemeden birinin ölümüne sebep oldu. Hemen ardından “Rabbim! Doğrusu kendime zulmettim, beni bağışla!” diyerek Allah'a yöneldi. Sınıfta bu olay okunduktan sonra öğrenciler kendi hatalarıyla ilgili örnekler paylaşıyor. Hz. Musa'nın bu davranışı öğrencilere hangi tutumu örnek gösterir?
- A) Hatasını kabul edip tövbe etmeyi
- B) Hatasının sorumluluğunu başkalarına yüklemeyi
- C) Yaşananları yalnızca kadere bağlamayı
- D) Hatasını gizleyip unutmaya çalışmayı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hatasını kabul edip tövbe etmeyi
Hz. Musa hatasını kendine mal etmiş ve Allah'tan bağışlanma dilemiştir; bu, hatayı kabul edip tövbe etmektir. Olayı kadere bağlamak çekici görünebilir; ancak Hz. Musa “kendime zulmettim” diyerek sorumluluğu üstlenmiştir.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.