8. Sınıf Türkçe · Okuma

Sait Faik'le Bir Görüşme

röportaj
Sait Faik
betimleme
çeviri
deyim
atasözü
anlatım biçimleri

Yaşar Kemal’in Sait Faik’le görüşmesinde ne anlatılır?

“Sait Faik’le Bir Görüşme”, Yaşar Kemal’in hikâyeci Sait Faik ile Mark Twain derneğinin fahri üyeliği üzerine yaptığı kısa görüşmeyi anlatan bir röportajdır. Yazar, Tünel’den Taksim’e uzanan kaldırımda dalgın, siyah gözlüklü, kederli yüzlü ve yapayalnız görünen Sait Faik’i canlı bir betimlemeyle tanıtır; Sait Faik, hikâye yazıp yazmadığı sorulunca “Yok, yaşıyorum.” der. Onu Kadıköy iskelesinde ve Burgazadası’nda arayan yazar, sonunda İstanbul’da tarif ettiği kaldırımda bulur. Sait Faik, bu üyeliği kendi başarısından çok Türk hikâyeciliğine gösterilen bir ilgi olarak görür ve cemiyetin ilk üyesinin Atatürk olmasından büyük şeref duyar. Röportaj türünde karşılıklı konuşmalara yer verilir, gerçek kişi ve olaylar anlatılır, yazarın izlenimleri de eklenir. Metin, Sait Faik’in yalnız, duyarlı ve alçakgönüllü kişiliğini öne çıkarır.

Sait Faik'le Bir Görüşme: konu anlatımı ve özeti

Bu metin, Yaşar Kemal'in ünlü hikâyeci Sait Faik ile yaptığı kısa bir görüşmeyi anlatan bir röportajdır. Sait Faik'in yalnız, duyarlı ve alçakgönüllü kişiliği ile Türk hikâyeciliğine duyduğu sevgi öne çıkar.

Yazar, İstanbul sokaklarında dalgın ve yalnız dolaşan Sait Faik'i canlı bir betimlemeyle tanıtır.
Görüşmenin konusu, Sait Faik'e Amerika'daki Mark Twain derneğinin onur üyeliğinin verilmesidir.
Sait Faik bu ödülü kendi başarısından çok Türk hikâyeciliğine gösterilen bir ilgi olarak görür; daha önce Atatürk'ün de bu derneğe üye olmasından gurur duyar.
Röportaj türü çalışılır: karşılıklı konuşmalara yer verilir, gerçek kişi ve olaylar anlatılır, yazarın izlenimleri de eklenir.
Metindeki anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları belirlenir; aynı masalın iki farklı çevirisi benzer ve farklı yönleriyle karşılaştırılır.
Okumayla ilgili deyim ve atasözlerinin anlamları bulunur ve bunlarla bir paragraf yazılır.

Unutma: Röportajda konuşmalar genellikle tire (—) ya da tırnak ile verilir; kimin konuştuğunu takip ederek okumak anlamayı kolaylaştırır.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Gerçek kişileri anlatan türleri ayırmak için yazarın ne yaptığına bak:

Röportaj: Yazar bir kişiyle görüşür, sorularını ve cevaplarını aktarır, kendi izlenimlerini de ekler.
Anı: Yazar, kendi yaşadığı ve tanık olduğu olayları yıllar sonra anlatır.
Biyografi: Yazar, bir başkasının hayatını baştan sona araştırarak anlatır.

Aynı metnin iki çevirisini karşılaştırırken şunlara bak: Sözcük seçimi, cümle uzunluğu, deyimlerin nasıl aktarıldığı ve metnin sende bıraktığı duygu.

Sık yapılan hata: Yazarın betimleme ve izlenimlerine yer verdiği bir metni röportaj saymamak. Doğrusu: Röportajda yazar yalnızca soru sormaz; kişiyi ve görüşme ortamını da anlatabilir. Belirleyici olan, gerçek bir kişiyle yapılmış görüşmenin aktarılmasıdır.

Derinleş

Çok okunan bir çocuk klasiğinin (örneğin Küçük Prens) aynı bölümünün iki farklı Türkçe çevirisini bul. Bir paragrafı karşılaştırıp farklı çevrilen sözcükleri bir tabloya yaz. Hangi çeviri sana daha doğal geldi, neden? Bir çevirmen yazarın sözlerini değiştirebilir mi, değiştirmeli mi? Çevirmenin okura ve yazara karşı sorumluluğunu tartış.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

T.O.8.4Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
T.O.8.5Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
T.O.8.13Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.8.21Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme

Bu konuda neler var?

Yazma

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Sınıfta Yaşar Kemal'in Sait Faik'le yaptığı röportaj okunuyor. Öğretmen, röportajın yapıldığı günlerde Sait Faik'e Amerika'daki bir edebiyat derneğinin onur üyeliğini verdiğini, derneğin adını Tom Sawyer'ın ve Huckleberry Finn'in maceralarını yazan yazardan aldığını anlatıyor. Sait Faik'e onur üyeliği veren dernek aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Jack London Derneği
- B) Mark Twain Derneği
- C) Edgar Allan Poe Derneği
- D) Jules Verne Derneği
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Mark Twain Derneği
Tom Sawyer'ın ve Huckleberry Finn'in maceralarını Mark Twain yazmıştır; Sait Faik'e onur üyeliği veren dernek Mark Twain Derneği'dir. Jack London da Amerikalı bir yazardır, bu yüzden çekici görünebilir; ama bu iki kahramanın yazarı değildir.
Kolay
2Kerem'in dedesi, torununun üniversiteden mezun olduğu gün komşularına şöyle diyor: “Bu çocuk yıllarca masa başından kalkmadı, gece gündüz kitap okudu. Bu diplomayı almak için az dirsek çürütmedi.” Dedenin sözlerindeki “dirsek çürütmek” deyimi hangi anlamda kullanılmıştır?
- A) Çok çalışıp sağlığını yitirmek
- B) Bir işten yarı yolda vazgeçmek
- C) Uzun süre okuyup öğrenim görmek
- D) Başkasına karşılıksız yardım etmek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Uzun süre okuyup öğrenim görmek
Dirsek çürütmek, masa başında uzun süre okuyup çalışarak öğrenim görmek demektir; dede de torununun yıllarca okuyarak diplomayı hak ettiğini anlatıyor. “Çok çalışıp sağlığını yitirmek” çekici görünebilir, ama deyimdeki “çürütmek” gerçek anlamda kullanılmamıştır; dedenin sözlerinde hastalıktan söz edilmez.
Kolay
3Okul gazetesinde görev alan Melis, mahallelerindeki en eski fırının ustası Hasan Usta'yla konuşuyor. Sorularını ve ustanın verdiği cevapları olduğu gibi yazıyor; araya dükkânın un kokusunu, ustanın hamura bulanmış ellerini anlatan kendi izlenimlerini de ekliyor. Melis'in hazırladığı yazıyı röportaj türüne sokan temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Gerçek bir kişiyle yapılan soru-cevaplı görüşmeye dayanması
- B) Yazarın kendi geçmişinde yaşadıklarını sırayla aktarması
- C) Bir kişinin hayatını doğumundan başlayarak anlatması
- D) Olayların yazarın hayal gücüyle baştan kurgulanması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Gerçek bir kişiyle yapılan soru-cevaplı görüşmeye dayanması
Melis'in yazısı, gerçek bir kişiyle (Hasan Usta) yapılmış soru-cevaplı bir görüşmeye dayandığı için röportajdır; yazarın izlenimleri de bu türde yer alabilir. Bir kişinin hayatını doğumundan itibaren anlatmak biyografinin özelliğidir; Melis ustanın hayat hikâyesini değil, onunla yaptığı konuşmayı aktarmaktadır.
Kolay
4Mahalle kütüphanesinin açılışında, kütüphaneye yıllarca kitap bağışlayan emekli öğretmen Nermin Hanım'a bir belge veriliyor. Belgede, onun derneğe aidat ödemeyeceği, toplantılara katılmak zorunda olmadığı ama derneğin “fahri üyesi” sayılacağı yazıyor. Belgedeki “fahri” sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Birincil
- B) Asıl
- C) Kalıcı
- D) Onursal
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Onursal
Fahri, onursal demektir: Nermin Hanım'a üyelik, emeğine duyulan saygıdan ötürü, karşılığında aidat ya da görev beklenmeden verilmiştir. “Asıl” üye ise aidat ödeyen ve toplantılara katılan üyedir; belgedeki muafiyetler bunun tersini gösterir.
Kolay
5Yaşar Kemal röportajın başında, akşamüstleri belli bir kaldırımda yürüyen okurun gözüne dalgın, siyah gözlüklü bir adamın çarpacağını söyler. Metne göre bu kaldırım hangi iki yer arasındadır?
- A) Tünel ile Taksim
- B) Kadıköy ile Burgazada
- C) Taksim ile Kadıköy
- D) Beyoğlu ile Heybeliada
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Tünel ile Taksim
Yazar, “Akşamüstleri Tünel'den Taksim'e doğru sol kaldırımdan yürürseniz” diye başlar. Kadıköy ve Burgazada, Sait Faik'e rastlanabilecek ya da onun oturduğu başka yerlerdir.
Kolay
6Yaşar Kemal röportajda Sait Faik'e şöyle sorar: “Peki, seni bu cemiyete ne sebepten, hangi eserin için aza seçtiler?” Bu soruda geçen “cemiyet” ve “aza” sözcüklerinin anlamları sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Üye – dernek
- B) Toplantı – başkan
- C) Dernek – üye
- D) Ödül – yazar
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Dernek – üye
Ders kitabındaki sözlük çalışmasına göre cemiyet “dernek”, aza ise “üye” demektir. Sıralama ters çevrildiğinde anlam bozulur.
Kolay
7Yaşar Kemal, Sait Faik'i bulmak için önce İstiklal Caddesi'ne, sonra Kadıköy iskelesine gider; orada da bulamayınca vapura biner. Metne göre Sait Faik annesiyle birlikte nerede oturmaktadır?
- A) Burgazada'da
- B) Heybeliada'da
- C) Beyoğlu'nda
- D) Kadıköy'de
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Burgazada'da
Yazar, “Sait anacığı ile birlikte Burgazadası'nda oturur” der. Heybeli ise Sait Faik'in iskelede seyrettiği köylülerin geldiği yerdir.
Kolay
8Yusuf'un ağabeyi çok kitap okuyan, bilgili ve kültürlü biridir. Komşuları onun için “Bu çocuk mürekkep yalamış biri.” diyor. Komşuların bu sözle anlatmak istediği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çok güzel yazı yazdığı
- B) Okumuş, kültürlü biri olduğu
- C) Kalemle oynamayı sevdiği
- D) Yazarken eline mürekkep bulaştığı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Okumuş, kültürlü biri olduğu
“Mürekkep yalamış” deyimi okumuş, öğrenim görmüş kişiler için kullanılır. Deyim mecaz anlamlı olduğu için eline mürekkep bulaşması gibi gerçek anlam düşünülmez.
Kolay
9Ders kitabında okumayla ilgili deyimler yer alır. Ayşe'nin annesi, Ayşe'nin ödev öncesinde konuyu hızlıca okuyup göz attığını görünce “Konuyu bir gözden geçirmişsin, aferin!” diyor. Bu cümledeki “gözden geçirmek” deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bir şeyi hiç görmeden atlamak
- B) Bir şeyi ezberleyip unutmamak
- C) Bir şeyi kısaca inceleyip denetlemek
- D) Bir şeyi başkasına okutmak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bir şeyi kısaca inceleyip denetlemek
Gözden geçirmek, bir şeyi kısaca okuyup incelemek, denetlemektir. Ezberlemek ise bu deyimin anlattığından daha ayrıntılı bir çalışmadır.
Kolay
10Ders kitabında röportajdaki bazı sözcüklerin anlamları verilmiştir. Sait Faik bir yerde “Dünya edebiyatına hizmet filan etmediğimi söylemeye ne hacet.” der. Bu cümlede geçen “hacet” sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Üye, aza
- B) Dernek, cemiyet
- C) Gerek, ihtiyaç
- D) Onur, şeref
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Gerek, ihtiyaç
Hacet, gerek ve ihtiyaç anlamına gelir; Sait Faik bunu söylemeye gerek olmadığını belirtir. “Üye” anlamı ise “aza” sözcüğüne aittir.
Kolay
11Ders kitabında La Fontaine'in “Ağustosböceği ile Karınca” masalının iki çevirisi verilir. İki çeviride de ağustosböceği yazın şarkı, türkü söyler, kış gelince yiyecek bulamaz ve karıncadan yardım ister. Bu iki çeviriyi kimler yapmıştır?
- A) Yaşar Kemal ve Sait Faik
- B) Mark Twain ve Raşit Çavaş
- C) Sait Faik ve Nazım Hikmet
- D) Nazım Hikmet ve Sabahattin Eyüboğlu
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Nazım Hikmet ve Sabahattin Eyüboğlu
Kitapta çevirilerden biri Nazım Hikmet'e, diğeri Sabahattin Eyüboğlu'na aittir. Raşit Çavaş, röportajın yer aldığı kitabı hazırlayan kişidir.
Kolay
12Yazar, Sait Faik'i İstanbul'da bulduğu anı şöyle anlatır: “Gene dalgın, sinirliydi. Yüzünden düşen bin parça olur derler ya öyleydi.” Bu cümledeki “yüzünden düşen bin parça olmak” deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Utancından yüzü kızarmak
- B) Yüzünde mutlu bir gülümseme olmak
- C) Yorgunluktan gözleri kapanmak
- D) Çok asık suratlı, keyifsiz görünmek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Çok asık suratlı, keyifsiz görünmek
Bu deyim, yüzü asık ve keyifsiz olmayı anlatır; önceki cümlede Sait Faik'in “dalgın, sinirli” olduğu söylenir. Utanmak ise “yüzü kızarmak” gibi başka deyimlerle anlatılır.
Kolay
13Nazım Hikmet çevirisinde ağustosböceği için şöyle denir: “eli böğründe kaldı kış bastırınca.” Bu dizedeki “eli böğründe kalmak” deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çok sevinmek
- B) Yorulup dinlenmek
- C) Üşüyüp titremek
- D) Çaresiz kalmak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Çaresiz kalmak
Eli böğründe kalmak, ne yapacağını bilemeyip çaresiz kalmak demektir; kış gelince yiyeceği olmayan ağustosböceğinin durumu budur. Kış sözcüğü üşümeyi çağrıştırsa da deyimin anlamı bu değildir.
Kolay
14Yaşar Kemal, Sait Faik'e Mark Twain derneğinin ilk üyesinin kim olduğunu hatırlatır. Sait Faik bunu bildiğini ve kendisini asıl sevindirenin bu olduğunu söyler. Metne göre bu derneğin ilk üyesi kimdir?
- A) Yaşar Kemal
- B) Atatürk
- C) Nazım Hikmet
- D) La Fontaine
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Atatürk
Yaşar Kemal, “Senden önce, bu cemiyetin ilk üyesi Atatürk'müş” der. Nazım Hikmet ve La Fontaine ise ders kitabındaki masal çevirisi etkinliğinde geçer.
Kolay
15Ders kitabındaki “Sait Faik'le Bir Görüşme” metni gerçek bir kişiyle yapılan konuşmayı anlatır ve konuşmalar tire (—) ile verilir. Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Röportaj
- B) Masal
- C) Fabl
- D) Roman
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Röportaj
Gerçek bir kişiyle yapılan görüşme, karşılıklı konuşmalar ve yazarın izlenimleri röportajın özelliğidir. Masal ve fabl kurmaca türlerdir; bu metinde kurmaca yoktur.
Kolay
16Röportajın sonunda Yaşar Kemal, Sait Faik'e Mark Twain hakkında ne düşündüğünü sorar. Sait Faik de Mark Twain'in sağlığında neler yaptığını anlatır. Sait Faik'e göre Mark Twain sağlığında ne yapmıştır?
- A) Türk hikâyelerini İngilizceye çevirmiştir.
- B) Toplumdaki sahte büyüklüklerle alay edip güldürmüştür.
- C) Petrol ve çelik işinde zengin olmuştur.
- D) Dernekte başkanlık görevi üstlenmiştir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Toplumdaki sahte büyüklüklerle alay edip güldürmüştür.
Sait Faik, Mark Twain'in cemiyetteki sahte vakarlarla, petrol krallarıyla alay ettiğini, güldürdüğünü söyler. Petrol kralları onun alay ettiği kişilerdir; kendisi bu işle uğraşmamıştır.
Kolay
17Yaz tatili dönüşünde öğretmen, okuma listesindeki kitapların hepsini bitiren ve listeye kendi seçtiği on kitabı daha ekleyen Ada için “Ada bu yaz kitap devirmiş.” diyor. Öğretmenin kullandığı “kitap devirmek” deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kitapları özensiz kullanıp yıpratmak
- B) Çok sayıda kitap okumak
- C) Okuduğu kitabı çabuk unutmak
- D) Evde kitap biriktirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Çok sayıda kitap okumak
“Kitap devirmek” deyimi çok kitap okumak anlamına gelir. Ada'nın listedeki kitapları bitirip on kitap daha okuması bu anlamı destekler. Deyimdeki “devirmek” sözcüğü gerçek anlamıyla düşünülmemelidir; kitaplara zarar verme, unutma ya da biriktirme anlamı yoktur.
Kolay
18Ders kitabındaki yazma çalışmasında şu söz üzerine bir metin yazılması istenir: “Kitapsız büyüyen çocuk, susuz büyüyen ağaca benzer.” Bu sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kitap, çocuğun gelişmesi için temel bir ihtiyaçtır.
- B) Çocuklar da ağaçlar gibi yavaş yavaş büyür.
- C) Doğa sevgisi çocuğa en iyi kitaplarla kazandırılır.
- D) Kitap okumayan çocuk doğayı korumayı öğrenemez.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kitap, çocuğun gelişmesi için temel bir ihtiyaçtır.
Sözde kitapsız çocuk susuz ağaca benzetilir. Su ağacın büyüyüp gelişmesi için vazgeçilmezdir; susuz ağaç gelişemez. Benzetme, kitabın da çocuğun gelişmesi için aynı ölçüde gerekli olduğunu anlatır. Söz büyüme hızıyla ya da doğa sevgisiyle ilgili değildir; ağaç yalnızca benzetme için kullanılmıştır.
Orta
19Röportajını okul gazetesine hazırlayan Arda, yazısına şöyle başlıyor: “Sabahın erken saatinde iskelenin başında, şapkası yana kaymış, elleri ceplerinde, gözlerini martılara dikmiş bir balıkçı duruyor. Ceketinin dirsekleri yamalı, ayakkabılarının burnu tuzdan beyazlamış.” Arda'nın bu girişte ağırlıklı olarak kullandığı anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Betimleme
- B) Tartışma
- C) Açıklama
- D) Öyküleme
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Betimleme
Arda, balıkçının duruşunu ve kılık kıyafetini ayrıntılarla, okurun gözünde canlanacak biçimde anlatmıştır; bu betimlemedir. Öyküleme çekici görünebilir, ama girişte zaman içinde ilerleyen bir olay yoktur, kişi yalnızca durduğu yerde resmedilir.
Orta
20Kitaplardan dağlar hakkında çok şey okuyan Efe, ilk kez katıldığı doğa yürüyüşünde patikada yolunu kaybediyor. Yanındaki yaşlı çoban, güneşin konumuna ve rüzgârın yönüne bakarak yolu kolayca buluyor. Akşam olanları dinleyen babası “Çok okuyan bilmez, çok gezen bilir.” diyor. Babanın bu atasözüyle anlatmak istediği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kitaplardaki bilgiler çoğu zaman yanlış çıkar.
- B) Gezmeyi seven insanlar okumayı da çok sever.
- C) Bilgili insanlar her zaman az konuşur.
- D) Görerek ve yaşayarak edinilen bilgi daha kalıcıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Görerek ve yaşayarak edinilen bilgi daha kalıcıdır.
Atasözü, gezip görerek ve yaşayarak edinilen deneyimin yalnızca okuyarak öğrenilenden daha öğretici olduğunu anlatır; çoban da yolu deneyimiyle bulmuştur. “Kitaplardaki bilgiler yanlış çıkar.” çekici görünebilir, ama atasözü okumanın yanlış bilgi verdiğini değil, deneyimin önemini vurgular.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.