9. Sınıf Coğrafya · Beşerî Sistemler ve Süreçler

Nüfus Dinamikleri

nüfus artış hızı
doğum oranı
ölüm oranı
nüfus yoğunluğu
göç
demografik dönüşüm
nüfus piramidi
nüfus politikası

Nüfus doğum, ölüm ve göçle nasıl değişir?

Nüfus dinamikleri, nüfusun doğum, ölüm ve göç yoluyla sürekli değişmesini ifade eder. Dünya nüfusu tarım devriminden sonra yavaş, sanayi devriminden sonra çok hızlı artmıştır; gelecekteki nüfus tahminlerine nüfus projeksiyonu denir. Doğum oranı ‰20, ölüm oranı ‰8 olan bir ülkede doğal artış ‰12, yani %1,2 olur. Aritmetik nüfus yoğunluğu nüfusun yüz ölçümüne bölünmesiyle bulunur: 1.000.000 kişi ve 20.000 km² alan için yoğunluk 50 kişi/km²'dir. Nüfusun dağılışını iklim, yer şekilleri ve su kaynakları gibi doğal faktörler ile sanayi ve ulaşım gibi beşerî faktörler belirler. Göç iç göç, dış göç, mevsimlik göç ve beyin göçü olarak ayrılır. Demografik dönüşümde ülkeler yüksek doğum-yüksek ölüm aşamasından düşük doğum-düşük ölüm aşamasına geçer. Geniş tabanlı nüfus piramidi genç nüfusu, dar tabanlı piramit yaşlanan nüfusu gösterir.

Nüfus Dinamikleri: konu anlatımı ve özeti

Nüfus; doğum, ölüm ve göçle sürekli değişen dinamik bir yapıdır. Bu konu, dünya nüfusunun tarihsel değişimini, dağılışını, göçleri, demografik dönüşümü ve nüfus politikalarını inceliyor.

Dünya nüfusu tarım devriminden sonra yavaş, sanayi devriminden sonra ise çok hızlı artmıştır. Gelecekteki nüfusa yönelik tahminlere nüfus projeksiyonu denir.
Nüfus artış hızı doğum oranı, ölüm oranı ve göçe bağlıdır. Örnek: Doğum oranı ‰20, ölüm oranı ‰8 ise doğal artış ‰12, yani %1,2 olur.
Aritmetik nüfus yoğunluğu, nüfusun yüz ölçümüne bölünmesiyle bulunur: 1.000.000 kişi / 20.000 km² = 50 kişi/km².
Nüfusun dağılışını iklim, yer şekilleri, su kaynakları gibi doğal faktörler ile sanayi, ulaşım, tarih gibi beşerî faktörler belirler.
Göç; iç göç, dış göç, mevsimlik göç ve beyin göçü gibi türlere ayrılır. Göç hem gönderen hem alan yer için olumlu ve olumsuz sonuçlar doğurur.
Demografik dönüşüm sürecinde ülkeler, yüksek doğum-yüksek ölüm aşamasından düşük doğum-düşük ölüm aşamasına geçer. Nüfus piramidi tabanı geniş, üçgen biçimden daha düz biçime dönüşür.
Demografik dönüşümde nüfus piramidinin değişimi (şematik): geniş tabanlı üçgen piramitten dar tabanlı, daha düz piramide
Nüfus politikaları ülkenin ihtiyacına göre nüfus artışını teşvik edici ya da sınırlayıcı olabilir.

Unutma: Geniş tabanlı piramit genç nüfusu ve yüksek doğurganlığı, dar tabanlı piramit yaşlanan nüfusu gösterir; piramidin tepesine değil tabanına bak.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Nüfusun neden değiştiğini anlamak için üç kapıyı düşün: doğum ve göçle gelen kapıdan girer, ölüm ve göçle giden kapıdan çıkar.

Doğal artış hızını adım adım hesapla:

Doğum oranından ölüm oranını çıkar: ‰18 − ‰6 = ‰12.
Binde değeri yüzdeye çevir: ‰12 = %1,2.
Bu, her 1.000 kişiye yılda 12 kişi eklendiği anlamına gelir.

Nüfus piramidini okurken tabana bak: Geniş taban çocuk sayısının fazla olduğunu, dar taban ise doğumların azaldığını ve nüfusun yaşlandığını gösterir.

Günlük hayattan: Bir mahalleye yeni bir fabrika açılınca kira fiyatları yükselir, okullardaki öğrenci sayısı artar. Bunun nedeni çoğu zaman iş için gelen göçtür.

Sık yapılan hata: "Nüfusu kalabalık olan yer, nüfus yoğunluğu da yüksek olan yerdir." Doğrusu: Yoğunluk, nüfusun yüz ölçümüne bölünmesiyle bulunur. Çok geniş bir alana yayılmış kalabalık bir nüfusun yoğunluğu düşük olabilir.

Derinleş

Yaşadığın ilin son yıllardaki nüfus verilerini resmî istatistik kaynaklarından bul ve bir grafik çiz. Nüfus artıyorsa ya da azalıyorsa bunun olası nedenlerini doğum, ölüm ve göç açısından tartış. Nüfusun yaşlanması durumunda ilde hangi hizmetlere (sağlık, ulaşım, okul) daha çok ya da daha az ihtiyaç duyulacağını öngör ve yerel yönetime sunulabilecek kısa bir öneri yaz.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

COĞ.9.4.1Nüfusun zaman içerisindeki değişimini tablo ve grafikler aracılığı ile yorumlayabilme
- a) Nüfusun zaman içerisindeki değişimini gösteren tablo ve grafiklerdeki bileşenleri anlamlandırır.
- b) Nüfusun zaman içerisindeki değişimini gösteren tablo ve grafiklerdeki bileşenler arası ilişkileri çözümler.
- c) Nüfusun zaman içerisindeki değişimine dair incelediği tablo ve grafiklerden sonuçlar çıkarır.
COĞ.9.4.2Dünya ve Türkiye’deki nüfusun dağılışı ve hareketlerini etkileyen faktörler hakkında haritalar üzerinden çıkarımda bulunabilme
COĞ.9.4.3Türkiye ve farklı ülkelerin nüfus piramitlerinden yararlanarak demografik dönüşüm sürecini yorumlayabilme
- a) Türkiye ve farklı ülkelerin nüfus piramitlerini demografik dönüşüm modeline göre anlamlandırır.
- b) Demografik dönüşüm modelinin aşamalarını doğum ve ölüm oranı ile nüfus yapısı arasındaki ilişkiye göre çözümler.
COĞ.9.4.4Türkiye ve farklı ülkelerdeki nüfusla ilgili fırsat ve sorunların nüfus politikalarının belirlenmesindeki etkisini sorgulayabilme
- b) Türkiye ve farklı ülkelerdeki nüfusla ilgili fırsat ve sorunların nüfus politikalarının belirlenmesindeki etkisine ilişkin bilgi toplar.
- ç) Türkiye ve farklı ülkelerdeki nüfusla ilgili fırsat ve sorunların nüfus politikalarının belirlenmesindeki etkisine ilişkin düzenlediği bilgileri çözümler.

Bu konuda neler var?

Nüfusun Tarihsel Değişimi ve Geleceği
Nüfusun Dağılışı ve Hareketleri
Demografik Dönüşüm Süreci ve Nüfus Piramitleri
Nüfus Politikaları

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Bir öğrenci, bir ülkenin nüfus piramidini inceliyor. Piramidin 0–4 yaş grubunu gösteren en alt basamağı en geniş, üstteki basamaklar ise giderek daralıyor ve piramit tepesi sivri bir üçgen görünümünde. Bu piramit ülke için aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A) Doğum oranının yüksek, genç nüfusun fazla olduğunu
- B) Yaşlı nüfus oranının çok yüksek olduğunu
- C) Doğum oranının çok düştüğünü
- D) Nüfusun azalmaya başladığını
- E) Ortanca yaşın yüksek olduğunu
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Doğum oranının yüksek, genç nüfusun fazla olduğunu
Geniş taban doğumların ve çocuk-genç nüfusun fazla olduğunu, sivri tepe ise yaşlı nüfusun az olduğunu gösterir. Ortanca yaşın yüksek olduğu düşüncesi yanlıştır; genç nüfusu fazla olan ülkelerde ortanca yaş düşüktür.
Kolay
2Bir öğrenci, dünya nüfusunun tarihsel değişimini gösteren şu tabloyu hazırlıyor: Yıl | Yaklaşık dünya nüfusu 1000 | 0,3 milyar 1800 | 1 milyar 1900 | 1,6 milyar 2000 | 6,1 milyar Tabloya göre dünya nüfusundaki hızlı artış en çok hangi gelişmeden sonra başlamıştır?
- A) Tarım devrimi
- B) Sanayi devrimi
- C) Yazının icadı
- D) Tekerleğin icadı
- E) Coğrafi keşifler
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sanayi devrimi
Tablo, 1800'den sonra artışın belirgin biçimde hızlandığını gösterir; bu, 18. yüzyılın ikinci yarısında başlayan sanayi devrimiyle üretimin, beslenmenin ve sağlık koşullarının iyileştiği döneme denk gelir. Tarım devrimi de nüfusu artırmıştır; ancak binlerce yıl önce gerçekleşmiştir ve tablodaki yavaş artış dönemlerinden çok öncesine aittir.
Kolay
3Şanlıurfa'da yaşayan bir aile her yıl ağustos ayında fındık hasadında çalışmak için Ordu'ya gidiyor ve hasat bitince evine dönüyor. Aile yıllardır bu yolculuğu aynı dönemde tekrarlıyor. Ailenin yaptığı göç hangi türe örnektir?
- A) Beyin göçü
- B) Mevsimlik göç
- C) Dış göç
- D) Zorunlu göç
- E) Kalıcı iç göç
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Mevsimlik göç
Yılın belirli bir döneminde çalışmak için yapılan ve geri dönüşle tamamlanan göç mevsimlik göçtür. Aile il değiştirdiği için iç göç akla gelebilir; ancak her yıl evine döndüğü için kalıcı iç göç sayılmaz.
Kolay
4Bir öğrenci, ödevinde iki ilin kalabalıklığını karşılaştırmak istiyor. Her ilin toplam nüfusunu o ilin yüz ölçümüne bölüyor ve sonuçları "km²ye düşen kişi sayısı" başlığıyla bir tabloya yazıyor. Öğrencinin hesapladığı değere ne ad verilir?
- A) Nüfus artış hızı
- B) Aritmetik nüfus yoğunluğu
- C) Doğal nüfus artışı
- D) Tarımsal nüfus yoğunluğu
- E) Nüfus projeksiyonu
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Aritmetik nüfus yoğunluğu
Toplam nüfusun yüz ölçümüne bölünmesiyle km²ye düşen kişi sayısı, yani aritmetik nüfus yoğunluğu bulunur. Tarımsal nüfus yoğunluğu da bir yoğunluk ölçüsüdür; ancak yalnızca tarımla geçinen nüfusun tarım alanına bölünmesiyle hesaplanır.
Kolay
5İnsanların tarımsal faaliyetlere başlayıp yerleşik hayata geçtiği, ürün fazlası sayesinde gıdaya erişimin kolaylaştığı ve ilk şehirlerin ortaya çıktığı dönem, nüfus artışındaki hangi sıçramaya karşılık gelir?
- A) İkinci sıçrama dönemi (Tarım Devrimi)
- B) Birinci sıçrama dönemi (alet yapımı)
- C) Üçüncü sıçrama dönemi (Sanayi Devrimi)
- D) 1950 sonrası hızlı nüfuslanma
- E) Antroposen dönemi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İkinci sıçrama dönemi (Tarım Devrimi)
Yaklaşık 10 bin yıl önce Neolitik Dönem'de tarıma ve yerleşik hayata geçilmesi ikinci sıçramadır. Alet yapımı birinci, Sanayi Devrimi üçüncü sıçramadır.
Kolay
6Yaklaşık 1 milyon yıl önce insanların çeşitli aletleri icat etmesiyle yetersiz beslenme azalmış ve vahşi hayvanlarla mücadelede ilerlemeler olmuştur. Bu gelişmeler nüfus artışındaki hangi dönemi başlatmıştır?
- A) Birinci sıçrama dönemi
- B) İkinci sıçrama dönemi
- C) Üçüncü sıçrama dönemi
- D) Demografik dönüşümün son aşaması
- E) 1950 sonrası hızlı nüfuslanma
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Birinci sıçrama dönemi
Aletlerin icadıyla başlayan dönem nüfus artışındaki birinci sıçramadır. İkinci sıçrama tarıma geçişle yaşanmıştır.
Kolay
7Bir nüfus raporunda “bir önceki döneme göre nüfustaki artış veya azalış oranı” ifadesi kullanılmaktadır. Bu ifade hangi kavramın tanımıdır?
- A) Nüfus yoğunluğu
- B) Nüfus artış hızı
- C) Nüfus piramidi
- D) Nüfus projeksiyonu
- E) Nüfus politikası
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Nüfus artış hızı
Bir önceki döneme göre nüfustaki artış ya da azalış oranı nüfus artış hızıdır. Nüfus projeksiyonu ise gelecekteki nüfusa yönelik tahminlerdir.
Kolay
8Demografik dönüşüm sürecinin ilk aşamasında doğum ve ölüm oranları nasıldır?
- A) Doğum oranı düşük, ölüm oranı düşük
- B) Doğum oranı yüksek, ölüm oranı düşük
- C) Doğum oranı düşük, ölüm oranı yüksek
- D) Doğum oranı yüksek, ölüm oranı yüksek
- E) İkisi de sıfıra yakın
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Doğum oranı yüksek, ölüm oranı yüksek
Demografik dönüşüm yüksek doğum-yüksek ölüm aşamasıyla başlar ve düşük doğum-düşük ölüm aşamasına doğru ilerler.
Kolay
9Bir ülke, nüfus artışını desteklemek amacıyla doğan her çocuk için ailelere para yardımı yapmaya ve ebeveynlere uzun izin vermeye başlamıştır. Bu ülkenin uyguladığı nüfus politikası hangi türdendir?
- A) Nüfus artışını sınırlayıcı
- B) Göçü tamamen yasaklayıcı
- C) Nüfus yoğunluğunu artırmayı hedefleyen haritalama
- D) Kırdan kente göçü hızlandırıcı
- E) Nüfus artışını teşvik edici
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Nüfus artışını teşvik edici
Doğumları destekleyen yardımlar nüfus artışını teşvik edici politikadır. Sınırlayıcı politikalar ise doğumları azaltmayı amaçlar.
Kolay
10Sivas'ta doğup büyüyen Yusuf, üniversiteyi bitirdikten sonra iş bulduğu İzmir'e yerleşmiştir. Yusuf'un yaptığı göç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Dış göç
- B) İç göç
- C) Mevsimlik göç
- D) Beyin göçü
- E) Zorunlu dış göç
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İç göç
Ülke sınırları içinde bir yerden başka bir yere yapılan kalıcı göç iç göçtür. Dış göç ülke sınırları dışına yapılır.
Kolay
11Dünya nüfusunun 2 milyara ulaştığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 1804
- B) 1650
- C) 1990
- D) 1927
- E) 2024
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 1927
Ders kitabına göre dünya nüfusu 1800'lerin başında 1 milyara, 1927'de 2 milyara ulaşmıştır.
Kolay
12Konya'nın Çumra ilçesinde yaklaşık 9.400 yıl önce kurulan Çatalhöyük'te nüfus, tarım ve gıda üretimiyle artmış; daha sonra kaynakların yetersiz kalması ve kuraklık nedeniyle azalmıştır. Çatalhöyük'te nüfusun azalmasına doğrudan yol açan süreç hangisidir?
- A) Sanayi tesislerinin kapanması
- B) Aşı kampanyalarının yapılması
- C) İnsanların başka yerleşmelere göç etmesi
- D) Doğum oranlarının aniden artması
- E) Tarıma yeni başlanması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İnsanların başka yerleşmelere göç etmesi
Kaynakların yetersizliği ve kuraklık göçe neden olmuş, nüfus başka yerleşmelere dağılarak azalmıştır. Tarımın başlaması ise nüfusun artmasını sağlamıştır.
Kolay
13Ayşe'nin ablası, yurt dışındaki bir şirkette iş bulduğu için Türkiye'den ayrılıp başka bir ülkeye yerleşmiştir. Bu durum aşağıdaki göç türlerinden hangisine örnektir?
- A) İç göç
- B) Mevsimlik göç
- C) Kırdan kente göç
- D) Yaylacılık
- E) Dış göç
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Dış göç
Ülke sınırları dışına yapılan göç dış göçtür. İç göç ve kırdan kente göç ülke içinde gerçekleşir.
Kolay
14Tıp alanındaki ilerlemeler, beslenme ve sağlık koşullarının iyileşmesiyle ölüm oranlarının düştüğü ve dünya nüfusunun 1800'lerin başında 1 milyara ulaştığı sıçrama dönemi hangi gelişmeyle ilişkilidir?
- A) Ateşin bulunması
- B) Sanayi Devrimi ve bilimsel gelişmeler
- C) Avcı-toplayıcılığa geçiş
- D) Tarımın başlaması
- E) Taş aletlerin icadı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sanayi Devrimi ve bilimsel gelişmeler
Üçüncü sıçrama bilimsel gelişmeler ve Sanayi Devrimi'nin etkisiyle gerçekleşmiştir; ölüm oranları düşerken doğum oranları aynı kaldığı için nüfus hızla artmıştır.
Kolay
15Aşağıdakilerden hangisi bir yerde nüfusun yoğun olmasını sağlayan doğal faktörlerden biridir?
- A) Sanayi kuruluşlarının çok sayıda olması
- B) Kara ve demir yolu ağının gelişmiş olması
- C) Yüzyıllarca tarihî bir başkent olması
- D) Büyük üniversitelerin orada bulunması
- E) Verimli ovaların ve bol su kaynaklarının bulunması
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Verimli ovaların ve bol su kaynaklarının bulunması
İklim, yer şekilleri ve su kaynakları doğal faktörlerdir; verimli ova ve bol su nüfusu çeker. Sanayi, ulaşım ve tarih ise beşerî faktörlerdir.
Kolay
16Birleşmiş Milletler Dünya Nüfus Fonu (UNFPA), mevcut eğilimlere göre 2100 yılında dünya nüfusunun ne kadar olacağını tahmin etmektedir?
- A) 1-2 milyar
- B) 2-4 milyar
- C) 20-25 milyar
- D) 9-13 milyar
- E) 50-60 milyar
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 9-13 milyar
UNFPA, 2100 yılında dünya nüfusunun 9-13 milyar arasında olacağını tahmin etmektedir. Tahminin aralık olarak verilmesi nüfusun pek çok değişkene bağlı olmasındandır.
Kolay
17Bir öğrenci, dünya nüfusunun birer milyar arttığı yılları defterine yazıyor: – 3 milyar: 1960 – 4 milyar: 1974 – 5 milyar: 1987 – 6 milyar: 1998 – 7 milyar: 2010 – 8 milyar: 2022 Bu verilere göre dünya nüfusuna 1 milyar kişi en kısa sürede hangi yıllar arasında eklenmiştir?
- A) 1960–1974
- B) 1974–1987
- C) 1987–1998
- D) 1998–2010
- E) 2010–2022
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 1987–1998
Aralıklar sırasıyla 14 yıl (1960–1974), 13 yıl (1974–1987), 11 yıl (1987–1998), 12 yıl (1998–2010) ve 12 yıldır (2010–2022). En kısa süre 11 yıl ile 1987–1998 arasıdır. Dünya nüfusuna her 1 milyar insanın eklenme süresi 1950 sonrasında bazı dönemlerde 11 yıla kadar düşmüştür.
Kolay
18Bir öğrenci, dünya nüfusundaki üç büyük sıçrama dönemini şöyle özetliyor: – Birinci dönem: Aletlerin icadıyla yetersiz beslenme azaldı, vahşi hayvanlarla mücadele kolaylaştı. – İkinci dönem: Tarıma geçilmesiyle ürün fazlası oluştu, gıdaya erişim kolaylaştı. – Üçüncü dönem: Sanayi Devrimi ve tıptaki ilerlemelerle sağlık koşulları iyileşti, ölüm oranları düştü. Bu özetten çıkarılabilecek ortak sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Nüfus sıçramaları, yaşam koşullarını iyileştiren gelişmelerin ardından gerçekleşmiştir.
- B) Nüfus sıçramalarının üçü de doğum oranlarının yükselmesiyle başlamıştır.
- C) Nüfus sıçramaları yalnız yerleşik hayata geçen topluluklarda görülmüştür.
- D) Nüfus sıçramalarının her biri bir öncekinden daha uzun bir sürede gerçekleşmiştir.
- E) Nüfus sıçramaları, insanların başka bölgelere göç etmesi sonucunda ortaya çıkmıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Nüfus sıçramaları, yaşam koşullarını iyileştiren gelişmelerin ardından gerçekleşmiştir.
Üç dönemde de önce insanın beslenmesini, güvenliğini ya da sağlığını iyileştiren bir gelişme (alet yapımı, tarım, sanayi ve tıp) yaşanmış, ardından nüfus hızla artmıştır. Özette doğum oranlarının yükseldiğinden söz edilmez; üçüncü dönemde artışın nedeni ölüm oranlarının düşmesidir. Birinci dönemde henüz yerleşik hayata geçilmemiştir. Göçle ya da dönemlerin süresiyle ilgili bir bilgi de verilmemiştir.
Orta
19Bir kentin nüfusu, çevredeki kırsal alanlardan gelen göçle on yıl içinde iki katına çıkmıştır. Kente gelenlerin çoğu iş bulmak amacıyla gelen, çalışma çağındaki genç kişilerdir. Göç alan bu kentte aşağıdaki sorunlardan hangisinin ortaya çıkması beklenir?
- A) Konut ve altyapı yetersizliği
- B) Tarım arazilerinin boş kalması
- C) Genç nüfusun azalması
- D) Okulların öğrencisiz kalması
- E) Nüfusun hızla yaşlanması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Konut ve altyapı yetersizliği
Kısa sürede hızla artan nüfus, göç alan kentte konut, ulaşım ve altyapı ihtiyacını karşılanamayacak düzeye çıkarır. Tarım arazilerinin boş kalması da göçün bir sonucudur; ancak bu, kırsalda, yani göç veren yerlerde görülür.
Orta
20Bir ülkenin yıllık nüfus verilerinde doğum oranı ‰16, ölüm oranı ‰9 olarak verilmiştir. Aynı yıl ülkeden yurt dışına gidenlerin sayısı gelenlerden fazla olmuş ve ülke, nüfusunun ‰2'si oranında net göç vermiştir. Bu ülkenin yıllık nüfus artış hızı yüzde kaçtır?
- A) 0,5
- B) 0,7
- C) 0,9
- D) 2,7
- E) 5
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 0,5
Doğal artış ‰16 − ‰9 = ‰7'dir; net göç kaybı düşülünce ‰7 − ‰2 = ‰5, yani %0,5 bulunur. %0,7 sonucu, yalnızca doğal artışın hesaplanıp göçün göz ardı edilmesinden kaynaklanır.

Ders videoları

MEB'in 9. sınıf Coğrafya örnek ders anlatımları. Tüm videolar (3)

9.Sınıf Coğrafya Dersi Örnek Ders Anlatımı Kaynak: MEB

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.