21. Yüzyıl Becerileri Etkinlikleri
Bilgi Dedektifleri: Gerçek mi, Hayal mi?
- 36–48 ay
- 48–60 ay
- 60–72 ay
- gerçek ve hayal
- medya okuryazarlığı
- sorgulama
- kanıt
Bilgi Dedektifleri etkinliği nasıl yapılır?
Bilgi Dedektifleri, 36–72 aylık çocuğun resimlere bakarak hangisinin gerçek, hangisinin hayal ürünü olduğunu gerekçesiyle söylediği, yaklaşık 20 dakika süren bir etkinliktir. Denizde yüzen balık, bisiklete binen çocuk, kitap okuyan köpek, bulutlarda yürüyen çocuk gibi gerçek ve hayal ürünü resimler hazırlanır; istenirse kâğıttan bir büyüteç, gazete, dergi ya da tablet kullanılır. Yetişkin, görülen resimlerin bazen şaka yapabileceğini söyleyerek oyunu başlatır ve çocuğa üç resim gösterir. Çocuk hangisinin gerçekte olabileceğini nedenleriyle açıklar. Karar verirken “Bu nerede yazıyor?” ve “Bunu kim söylemiş olabilir?” gibi sorularla kanıt toplar. Hayal ürünü resmin neden gerçek olamayacağı birlikte konuşulur. Fırsat olursa bir gazeteci ya da kütüphane görevlisine bilginin nasıl kontrol edildiği sorulur. Etkinlik, bir bilgiyi sorgulamayı öğretir ve medya okuryazarlığının ilk adımıdır. Çocuğun kendi hayal ürünü resimleri de takdir edilir.
Bilgi Dedektifleri: Gerçek mi, Hayal mi?: etkinlik
Yaş grubu: 36–72 ay · Süre: yaklaşık 20 dakika
Çocuk resimlere bakarak hangisinin gerçek olabileceğini, hangisinin hayal ürünü olduğunu gerekçesiyle söyler; bir bilgiyi sorgulamayı öğrenir (medya okuryazarlığının ilk adımı).
Malzemeler: Gerçek ve hayal ürünü resimler (denizde yüzen balık, bisiklete binen çocuk, kitap okuyan köpek, bulutlarda yürüyen çocuk gibi); isterseniz kâğıttan bir büyüteç; gazete, dergi ya da tablet.
- “Bazen gördüğümüz resimler bize şaka yapabilir; bugün Bilgi Dedektifiyiz!” diyerek başlayın.
- Üç resim gösterin; çocuğunuz hangisinin gerçekte olabileceğini nedenleriyle açıklasın.
- “Kanıt toplamayı” öğretin: “Bu nerede yazıyor? Bunu kim söylemiş olabilir?”
- Hayal ürünü resmin neden gerçek olamayacağını birlikte konuşun.
- Bir kütüphane ya da gazeteci ziyareti fırsatı olursa, bilginin nasıl kontrol edildiğini ve fotoğrafların bilgisayarda değiştirilebildiğini sorun.
Unutma: İnternetteki her bilginin doğru olmayabileceğini korkutmadan, bir keşif gibi anlatın; çocuğunuzun kendi hayal ürünü resimlerini de takdir edin.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Küçük çocuklar için çok belirgin örneklerle (uçan fil – yemek yiyen kedi) başlayın.
- Reklamlar ya da çizgi filmlerden basit örnekler vermek konuyu kolaylaştırır.
- Cevaplarından çok gerekçesini merak edin: “Bunu düşünmene ne yardım etti?”
- “Bir resmin gerçek olup olmadığını nasıl anlayabiliriz?” diye sorun.
- Kütüphaneye birlikte gidip bir konuyu çocuk kitaplarından araştırın.
Bir adım ileri
Çocuğunuz hem gerçek hem hayal ürünü bir resim çizsin; siz hangisinin hangisi olduğunu tahmin edip nedenini söyleyin.