Etkinlik Örnekleri
Çömleği Öğreniyoruz
- 60–72 ay
- çömlek
- kil
- Türk kültürü
- el sanatları
- ıslak-kuru
Çömlek neyden yapılır ve okul öncesinde nasıl tanıtılır?
Çömlek, kil denen topraktan yapılan, şekil verildikten sonra fırında pişirilen bir kaptır ve ülkenin birçok yöresinde kuşaktan kuşağa sürdürülen bir el sanatı olarak Türk kültürünün parçasıdır. Çömleği Öğreniyoruz etkinliği bunu 60–72 aylık çocuklara tanıtır ve yaklaşık 35 dakika sürer. Etkinlik, Nevşehir ya da başka bir çömlekçilik yöresini anlatan kısa bir hikâye ya da videoyla başlar; çömlek resmi gösterilerek ne olduğu ve neyden yapıldığı sorulur. Çocuk evdeki güveç, testi, cezve gibi toprak kaplara dokunur; yüzeylerinin pürüzlü mü kaygan mı olduğu, benzer ve farklı yanları konuşulur. El yapımı çömlek ile fabrikada yapılmış kap resimleri karşılaştırılır. Sonra çocuk kili ıslatıp yoğurur, ıslak ve kuru kilin farkını hisseder. Kendi küçük kâsesini ya da testisini şekillendirir, desen çizer ve kurumaya bırakır. Kil ağza götürülmez; çalışmadan sonra eller yıkanır, fırın ya da sıcak kapla çalışılmaz.
Çömleği Öğreniyoruz: etkinlik
Yaş grubu: 60–72 ay · Süre: yaklaşık 35 dakika
Çocuğunuz çömleğin kilden yapıldığını, fırında pişirildiğini ve ülkemizin birçok yöresinde kuşaktan kuşağa sürdürülen bir el sanatı olarak Türk kültürünün parçası olduğunu öğrenir; kille kendi küçük çömleğini yapar.
Malzemeler: Evdeki güveç, testi, cezve gibi toprak kaplar, kil (kırtasiyede satılan hava ile kuruyan kil ya da oyun hamuru), ıslak bez, su kabı.
- Nevşehir ya da başka bir çömlekçilik yöresini anlatan kısa bir hikâye ya da video ile başlayın; çömlek resmini gösterip “Bu ne, neyden yapılmış?” diye sorun.
- Evdeki toprak kaplara dokunsun: yüzeyi pürüzlü mü, kaygan mı? Birbirine benzer ve farklı yanlarını konuşun.
- “Bunlar kil denen topraktan yapılır, şekil verilip fırında pişirilir.” diye anlatın.
- El yapımı çömlek ile fabrikada yapılmış kap resimlerini karşılaştırın: “Hangisi kültürümüzü anlatıyor?”
- Kili ıslatıp yoğursun; ıslak ve kuru kilin farkını hissetsin.
- Kendi küçük kâsesini ya da testisini şekillendirip desen çizsin, kurumaya bıraksın.
Unutma: Kil ağza götürülmemeli; çalışmadan sonra elleri yıkayın, fırın ya da sıcak kapla çalışmayın.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Güveçte yemek pişirme ya da testide su soğutma gibi bir deneyimi birlikte yaşayın.
- Yaşadığınız yöreye ait geleneksel bir el sanatını birlikte araştırın; mümkünse bir çömlek atölyesini ziyaret edin.
- Zorlanırsa kil sertse oyun hamuruyla başlayın, daha küçük ve yumuşak parçalar verin.
- Mutfakta toprak, cam ve metal kapları birlikte karşılaştırıp hangisinin neden yapıldığını konuşun.
Bir adım ileri
Çatalhöyük’te bulunan çok eski çömleklerin resimlerine bakın, eskiden çömleklerin ne için kullanıldığını konuşun. Çini ve çömlekle ilgili bir sanal müze turu yapabilirsiniz.