Etkinlik Örnekleri
Uyaklı Sözcüklerim
- 60–72 ay
- uyak
- ses benzerliği
- sözcük üretme
- sesbilgisel farkındalık
Uyaklı Sözcüklerim etkinliği nasıl yapılır?
Uyaklı Sözcüklerim, 60–72 aylık çocuğun nesneleri adlarının söylenişine göre eşleştirdiği ve bir sözcükle uyaklı yeni sözcükler ürettiği, yaklaşık 25 dakikalık bir etkinliktir. Etkinlikte bardak-tabak, kapak-yaprak, zil-pil, hamur-çamur gibi adları uyaklı nesnelerin ya da resimlerinin bulunduğu bir uyak kutusu, yere konan 4–5 halka ya da minder, içlerine yerleştirilen bal, taş, ev resimleri ve küçük bir kum kesesi kullanılır. Nesneler kutudan birer birer çıkarılır ve adlarının sonu vurgulanarak söylenir; çocuk söylenişi benzeyenleri eşleştirip seçimini açıklar. Sonra kum kesesini bir halkaya atar, oraya ilerleyip resmin adını söyler ve kendisine söylenen üç sözcükten uyaklı olanı bulur; örneğin ev için dev-tel-mor, taş için kaş-bal-zil sözcükleri verilir. Son aşamada masa, kalem, ip gibi nesnelere masa-kasa, ip-dip gibi uyaklı sözcükler söyler. Uyakta anlam değil söylenişin benzerliği önemli olduğundan uydurma sözcükler de kabul edilir.
Uyaklı Sözcüklerim: etkinlik
Yaş grubu: 60–72 ay · Süre: yaklaşık 25 dakika
Çocuğunuz nesneleri adlarının söylenişine göre eşleştirir, üç sözcük arasından uyaklı olanı seçer ve bir sözcükle uyaklı yeni sözcükler üretir.
Malzemeler: bir "uyak kutusu" içinde adları uyaklı nesneler ya da resimleri (bardak-tabak, kapak-yaprak, zil-pil, tencere-pencere, hamur-çamur, bal-dal), yere konacak 4–5 halka ya da minder, içlerine bal, taş, ev resimleri, küçük bir kum kesesi ya da çorap topu.
- Kutuyu gösterip içinde ne olabileceğini tahmin ettirin; nesneleri birer birer çıkarıp adlarının sonunu vurgulayarak söyleyin.
- Nesneleri karışık serin; söylenişi benzeyenleri eşleştirsin ve "Neden bu ikisini seçtin?" sorusunu yanıtlasın.
- Kum kesesini halkalardan birine atsın, oraya kadar ilerleyip resmin adını söylesin.
- Siz üç sözcük söyleyin ("ev" için dev-tel-mor, "taş" için kaş-bal-zil); resimdeki sözcükle uyaklı olanı bulsun.
- Masa, kalem, ip gibi nesneler gösterin; uyaklı bir sözcük söylesin (masa-kasa, ip-dip). Uydurma sözcükleri de kabul edin; en sevdiği uyaklı çifti söylesin.
Unutma: Keseyi kimseye doğru atmamasını hatırlatın; uyakta anlam değil söylenişin benzerliği önemlidir.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Evdeki eşyalara bakıp adları birbirine benzeyen nesneleri birlikte bulun (halı-çalı, yastık-fıstık); bulduğu ikilileri akşam yemeğinde aileye anlatsın.
- Zorlanırsa iki nesneyi yan yana koyup son bölümü belirgin biçimde söyleyin ("ha-mur / ça-mur").
- Sözcüğün son bölümünü ("…asa", "…ar") tekrarlayarak ipucu verin; uydurduğu sözcüğün anlamlı olmasını beklemeyin, söylenişin benzemesi yeterlidir.
Bir adım ileri
Ürettiğiniz uyaklı sözcüklerle ailece kısa, ritmik bir şarkı ya da tekerleme uydurun. Uzay, dinozor ya da taşıtlar gibi ilgi alanından sözcükler ekleyin (roket-paket).