Etkinlik Örnekleri
Yazıların Yönü (60–72 ay)
- 60–72 ay
- yazının yönü
- kitabın bölümleri
- yazar ve çizer
- farklı yazılar
Okul öncesinde yazının yönü çocuğa nasıl öğretilir?
Yazının yönü, 60–72 aylık çocuğa resimli bir hikâye kitabı üzerinde sayfaların sağdan sola çevrildiği, yazının soldan sağa ve satır satır yukarıdan aşağıya izlendiği gösterilerek öğretilir. Yaklaşık 30 dakika süren etkinlikte bir hikâye kitabı, takip için renkli bir pipet ya da çubuk, mümkünse Japonca ya da Arapça yazılı bir ambalaj ya da sayfa görseli, kâğıt ve boya kalemleri kullanılır. Yetişkin önce ayakkabılarını ters giyer, sonra kitabı ters tutup açmaya çalışır; terslikleri çocuğun bulup düzeltmesi beklenir. Ön kapakta kitabın adı, yazarı, çizeri ve resmi, arka kapakta tanıtım yazısı gösterilir. Okurken satır parmakla soldan sağa izlenir, satır bitince alt satırın başına geçilir; çocuk da çubukla yazının yönünü takip edip “Soldan sağa ilerliyor” diye anlatır. Farklı bir dilde yazılmış metne bakılarak bazı dillerde yazının farklı yönde ilerlediği fark ettirilir. Sonunda çocuk hayalî bir kitabın kapağını adı, yazarı ve resmiyle tasarlar.
Yazıların Yönü (60–72 ay): etkinlik
Yaş grubu: 60–72 ay · Süre: yaklaşık 30 dakika
Çocuğunuz kitabın kapağındaki ad, yazar ve çizer bilgisini tanır, sayfaları sağdan alıp sola çevirmeyi, yazıyı soldan sağa ve satır satır yukarıdan aşağıya takip etmeyi öğrenir; bazı dillerde yazının farklı yönde ilerlediğini fark eder.
Malzemeler: resimli bir hikâye kitabı (kılavuz MEB 365 Gün Öykü dizisini önerir), takip için renkli bir pipet ya da çubuk, mümkünse Japonca ya da Arapça yazılı bir ambalaj, kitap ya da sayfa görseli, kâğıt ve boya kalemleri.
- Ayakkabılarınızı ters giyip yürüyün, sonra kitabı ters tutup açmaya çalışın; terslikleri onun bulmasını ve düzeltmesini bekleyin.
- "Kitabın okumaya hazır olduğunu nasıl anladık?" diye sorun; ön kapakta kitabın adını, yazarı, çizeri ve resmi, arka kapakta tanıtım yazısını gösterin.
- Sayfayı sağdan alıp sola çevirmeyi gösterin; okurken parmağınızla satırı soldan sağa izleyin, satır bitince alt satırın başına geçin.
- Çocuğunuz da çubukla bir sayfadaki yazının yönünü takip etsin ve "Soldan sağa ilerliyor" diye anlatsın.
- Farklı bir dilde yazılmış metne bakın; "Bütün yazılar bizimki gibi mi ilerler?" diye karşılaştırın. Sonunda hayalî bir kitabın kapağını adı, yazarı (kendi adı) ve resmiyle tasarlasın.
Unutma: Çubuğu sayfaya bastırmadan kullanmasını hatırlatın; yazar adını yazmayı denerse harflerin düzgün olmasını beklemeyin.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Evdeki farklı dillerde yazılmış ambalaj, etiket ya da kitapları yan yana koyun: "Bak, bu dildeki yazılar bizimkinden farklı yöne gidiyor."
- Zorlanırsa kitabın sol üst köşesine yeşil bir yıldız yapıştırarak başlangıç noktasını belirginleştirin.
- Çubuğun ucuna parmak kuklası takın ya da yalnız bir satırı gösteren, ortası kesik bir karton kullanın; satır sonunda alta geçmesi kolaylaşır.
Bir adım ileri
Eski Mısır hiyerogliflerinin ya da Sümer çivi yazısının resimlerine birlikte bakın; bu yazıların bazen yukarıdan aşağıya, bazen sağdan sola yazıldığını keşfedin.