İçeriğe geç
dershanede

Influencer ortaklığı

Takipçilerine indirim, sana kazanç

Yükleniyor…

11. Sınıf Kimya · Etkileşim

Kimyasal Tepkimelerin Gerçekleşmesi İçin Gerekli Şartlar

  • çarpışma teorisi
  • etkin çarpışma
  • eşik enerjisi
  • aktivasyon enerjisi
  • uygun geometri
  • kinetik enerji
  • potansiyel enerji diyagramı

Kimyasal tepkimenin gerçekleşmesi için hangi şartlar gerekir?

Kimyasal tepkimenin gerçekleşmesi için tepken taneciklerinin uygun geometride ve yeterli kinetik enerjiyle çarpışması gerekir; bu şartları çarpışma teorisi açıklar. Çarpışma teorisine göre her çarpışma ürün oluşturmaz; ürün oluşturan çarpışmaya etkin çarpışma denir. Etkin çarpışma için gereken en düşük toplam kinetik enerjiye eşik enerjisi denir. Aktivasyon enerjisi (Ea) tepkimenin başlaması için aşılması gereken enerji engelidir; Ea büyük olan tepkimeler yavaş, küçük olanlar hızlı gerçekleşir. Potansiyel enerji diyagramında ΔH = Ea(ileri) − Ea(geri) olur; Ea(ileri) 50 kJ, Ea(geri) 80 kJ ise ΔH = −30 kJ bulunur. Metali boyamak oksijen ve nemle teması keserek paslanmayı, gıdaları soğukta saklamak etkin çarpışmaları azaltarak bozulmayı yavaşlatır. Ekzotermik tepkimelerin de aktivasyon enerjisi vardır; kâğıt havada kendiliğinden yanmaz.

Kimyasal Tepkimelerin Gerçekleşmesi İçin Gerekli Şartlar: konu anlatımı ve özeti

Paslanma, çürüme, yanma gibi tepkimelerin bazıları kendiliğinden hızla gerçekleşirken bazıları hiç başlamaz. Bir tepkimenin gerçekleşmesi için taneciklerin belirli koşullarda çarpışması gerekir; bu koşulları çarpışma teorisi açıklar.

  • Çarpışma teorisi: tepkimenin olması için tepken taneciklerinin çarpışması gerekir, ancak her çarpışma ürün oluşturmaz.
  • Ürün oluşturan çarpışmaya etkin çarpışma denir. Etkin çarpışma için tanecikler uygun geometride (doğru yönelimle) ve yeterli kinetik enerjiyle çarpışmalıdır.
  • Etkin çarpışma için gereken en düşük toplam kinetik enerjiye eşik enerjisi (eşik değeri) denir; bu değere ulaşan tanecikler tepkimeye girebilir.
  • Aktivasyon enerjisi (Ea), tepkimenin başlaması için aşılması gereken enerji engelidir. Ea büyük olan tepkimeler yavaş, küçük olanlar hızlı gerçekleşir.
  • Potansiyel enerji diyagramında ΔH = Ea(ileri) − Ea(geri) olur. Örnek: Ea(ileri) = 50 kJ, Ea(geri) = 80 kJ ise ΔH = −30 kJ ve tepkime ekzotermiktir.
    Potansiyel enerji diyagramı (ölçekli): Ea(ileri) = 50 kJ, Ea(geri) = 80 kJ, ΔH = 50 − 80 = −30 kJ, tepkime ekzotermik
    Potansiyel enerji diyagramı (ölçekli): Ea(ileri) = 50 kJ, Ea(geri) = 80 kJ, ΔH = 50 − 80 = −30 kJ, tepkime ekzotermik
  • İstenmeyen tepkimeler bu koşullar engellenerek yavaşlatılır: metali boyamak veya kaplamak oksijen ve nemle teması keser, gıdaları soğukta saklamak etkin çarpışma sayısını azaltır.

Unutma: Ekzotermik tepkimelerin de aktivasyon enerjisi vardır; kâğıt havadaki oksijenle temas hâlindeyken kendiliğinden yanmaz, tepkimeyi başlatmak için enerji gerekir.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:

Önce temeli pekiştir

Çarpışma teorisini bir tepeyi aşan topa benzetebilirsin. Top tepenin öbür yanına geçerse tepkime olur.

  • Çarpışma gerekir: Tanecikler hiç karşılaşmazsa tepkime olmaz.
  • Yeterli enerji gerekir: Top tepeyi aşacak kadar hızlı atılmalıdır; bu tepenin yüksekliği aktivasyon enerjisidir.
  • Doğru yönelim gerekir: Tanecikler uygun yerlerinden çarpışmalıdır; yanlış açıyla gelen çarpışma ürün vermez.

Bu üç koşul birlikte sağlandığında çarpışma etkin çarpışma olur.

Günlük hayattan: Kibrit havadaki oksijenle sürekli temas hâlindedir ama kendiliğinden yanmaz. Kutuya sürterek verdiğin enerji, aktivasyon engelini aşmaya yeter; sonra yanma ekzotermik olduğu için kendi ısısıyla sürer.

Sık yapılan hata: "Tanecikler her çarpıştığında tepkime olur." Doğrusu: Çarpışmaların yalnızca küçük bir bölümü yeterli enerji ve doğru yönelime sahiptir; tepkimeyi bunlar oluşturur.

Derinleş

Evde ya da okulda istemediğimiz bir tepkimeyi (ekmeğin küflenmesi, bisiklet zincirinin paslanması, kesilen elmanın kararması) seç. Çarpışma teorisinin üç koşulundan hangisini engelleyerek bu tepkimeyi yavaşlatabileceğini gösteren bir deney planla; kontrol ve deney gruplarını belirle. Biyoloji dersindeki enzim bilgisini de kullanarak tartış: Canlılar aynı tepkimeleri neden vücut sıcaklığında hızla gerçekleştirebilir?

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

  • KİM.11.1.5Kimyasal tepkimelerin gerçekleşme şartlarını açıklamak için kanıt kullanabilme

    • a) Kimyasal tepkimelerin gerçekleşmesi için gerekli şartları belirlemeye yönelik ölçütler (gerekli enerji ve uygun doğrultuda çarpışma) oluşturur.
    • b) Kimyasal tepkimelerin oluşum sürecine ilişkin alt mikro seviyedeki gösterimlerden seçtiği verilerden örüntüler oluşturur.
    • c) Kimyasal tepkimelerin gerçekleşme şartlarına yönelik iddialarını veriye dayalı olarak açıklayarak bu açıklamalarını desteklemek için çarpışma teorisi ile sembolik modelleri kullanır.

Bu konuda neler var?

  • Çarpışma Teorisi
  • Aktivasyon Enerjisi
  • Kimyasal Tepkimelerde Hız

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

  1. Kolay

    1Bir bilgisayar benzetiminde kapalı bir kaptaki H₂ ve I₂ molekülleri sürekli çarpışıyor. Ekrandaki sayaç, binlerce çarpışmadan yalnızca birkaçının sonunda HI molekülü oluştuğunu gösteriyor. Benzetimde HI oluşturan çarpışmalara ne ad verilir?

    • A) Etkin çarpışma
    • B) Esnek çarpışma
    • C) Ara çarpışma
    • D) Dengeli çarpışma
    • E) Rastgele çarpışma
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Etkin çarpışma

    Yeterli enerjiyle ve uygun yönelimle gerçekleşip ürün oluşturan çarpışmalara etkin çarpışma denir. Her çarpışmanın ürün oluşturduğunu düşünen öğrenci, benzetimdeki çarpışmaların çoğunun sonuçsuz kaldığını açıklayamaz.

  2. Kolay

    2Aynı sıcaklıkta iki tepkime inceleniyor: birinci tepkimenin aktivasyon enerjisi 40 kJ, ikincisininki 120 kJ'dür. İki tepkime de ekzotermiktir ve tepken derişimleri eşittir. İkinci tepkime için hangisi söylenebilir?

    • A) Birinciden daha hızlı gerçekleşir
    • B) Mutlaka endotermik olmalıdır
    • C) Birinciden daha yavaş gerçekleşir
    • D) Hiçbir koşulda gerçekleşmez
    • E) Daha fazla ısı açığa çıkarır
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Birinciden daha yavaş gerçekleşir

    Aktivasyon enerjisi aşılması gereken enerji engelidir; engel büyüdükçe bu enerjiye ulaşan tanecik sayısı azalır ve tepkime yavaşlar. Aktivasyon enerjisini açığa çıkan ısıyla karıştıran öğrenci son şıkkı seçer; oysa Ea ile ΔH ayrı büyüklüklerdir.

  3. Kolay

    3Bir kibrit, kutunun yan yüzeyine sürtülmeden kendiliğinden tutuşmaz. Sürtünme, kibrit başındaki taneciklerin enerjisini belirli bir değerin üzerine çıkardığında yanma başlar ve sonra kendi kendine sürer. Etkin çarpışma için taneciklerin sahip olması gereken bu en düşük kinetik enerjiye ne ad verilir?

    • A) Bağ enerjisi
    • B) Tepkime entalpisi
    • C) Yanma ısısı
    • D) Oluşum entalpisi
    • E) Eşik enerjisi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Eşik enerjisi

    Taneciklerin etkin çarpışma yapabilmesi için sahip olması gereken en düşük kinetik enerjiye eşik enerjisi denir. Yanma ısısı tepkime sırasında açığa çıkan enerjidir; tepkimeyi başlatmak için gereken enerjiyle karıştırılmamalıdır.

  4. Kolay

    4Ayşe aynı gün aldığı iki bardak sütten birini buzdolabına koyuyor, diğerini mutfak tezgâhında bırakıyor. Ertesi gün tezgâhtaki sütün ekşidiği, buzdolabındakinin ise bozulmadığı görülüyor. Buzdolabındaki sütün daha geç bozulmasının nedeni hangisidir?

    • A) Birim zamandaki etkin çarpışma sayısı azalır
    • B) Bozulma tepkimesinin aktivasyon enerjisi artar
    • C) Tepkimenin ΔH değeri sıfıra iner
    • D) Bozulma tepkimesi ekzotermik hâle gelir
    • E) Sütteki tanecikler tamamen hareketsiz kalır
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Birim zamandaki etkin çarpışma sayısı azalır

    Düşük sıcaklıkta taneciklerin ortalama kinetik enerjisi azalır; eşik enerjisini aşan tanecik ve etkin çarpışma sayısı azaldığı için bozulma yavaşlar. Soğumanın aktivasyon enerjisini artırdığını düşünen öğrenci yanılır; aktivasyon enerjisi sıcaklıkla değişmez.

  5. Kolay

    5Bir tepkimenin potansiyel enerji diyagramında, tepkenlerden ürünlere giden yolun en tepe noktasında yer alan, yüksek enerjili ve kararsız yapıya ne ad verilir?

    • A) Katalizör
    • B) Ürün
    • C) Tepken
    • D) Ara ürün
    • E) Aktifleşmiş kompleks
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Aktifleşmiş kompleks

    Diyagramın en yüksek noktasındaki kısa ömürlü ve kararsız yapı aktifleşmiş komplekstir. Ürünler tepe noktasında değil, yolun sonunda yer alır.

  6. Kolay

    6Bir tepkimenin potansiyel enerji diyagramından ileri aktivasyon enerjisinin 60 kJ, geri aktivasyon enerjisinin 20 kJ olduğu okunuyor. Bu tepkimenin ΔH değeri ve türü hangisidir?

    • A) +40 kJ; ekzotermik
    • B) −40 kJ; ekzotermik
    • C) +80 kJ; endotermik
    • D) −80 kJ; ekzotermik
    • E) +40 kJ; endotermik
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) +40 kJ; endotermik

    ΔH = Ea(ileri) − Ea(geri) = 60 − 20 = +40 kJ'dür; pozitif değer endotermik tepkimeyi gösterir. Değerleri toplayan öğrenci 80 kJ bulur.

  7. Kolay

    7Bisikletle bir tepeyi aşmaya çalışan Elif, yeterince hızlanmadığında tepeden geri kayıyor, belirli bir hızın üzerine çıktığında ise tepeyi aşıyor. Kimyada, tepkimenin olması için çarpışan taneciklerin sahip olması gereken en düşük toplam kinetik enerjiye ne ad verilir?

    • A) Oluşum entalpisi
    • B) İyonlaşma enerjisi
    • C) Tepkime entalpisi
    • D) Eşik enerjisi
    • E) Bağ enerjisi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Eşik enerjisi

    Etkin çarpışma için gereken en düşük kinetik enerjiye eşik enerjisi denir; tepeyi aşmak için gereken en düşük hız buna benzer. Tepkime entalpisi tepkimedeki ısı değişimidir, engelle ilgili değildir.

  8. Kolay

    8Fırına konan kekin pişmeye başlaması için fırının belirli bir sıcaklığa ulaşması gerekir. Kimyada, bir tepkimenin başlayabilmesi için aşılması gereken enerji engeline ne ad verilir?

    • A) Aktivasyon enerjisi
    • B) Kinetik enerji
    • C) Oluşum entalpisi
    • D) Tepkime entalpisi
    • E) Bağ enerjisi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Aktivasyon enerjisi

    Tepkimenin başlaması için aşılması gereken enerji engeline aktivasyon enerjisi denir. Tepkime entalpisi tepkime sonunda alınan ya da verilen ısıdır.

  9. Kolay

    9Bir tepkimenin ΔH değeri −50 kJ, ileri aktivasyon enerjisi 30 kJ'dür. Bu tepkimenin geri aktivasyon enerjisi kaç kJ'dür?

    • A) 50
    • B) 30
    • C) −20
    • D) 20
    • E) 80
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) 80

    ΔH = Ea(ileri) − Ea(geri) bağıntısından −50 = 30 − Ea(geri), Ea(geri) = 80 kJ bulunur. Değerleri doğrudan çıkaran öğrenci 20 kJ bulur.

  10. Kolay

    10Bir öğrenci çarpışma teorisini özetleyen bir kavram haritası hazırlıyor. Haritada "etkin çarpışma için gerekli şartlar" kutusuna hangisini yazmalıdır?

    • A) Yalnızca çok sayıda çarpışma olması
    • B) Tepkimenin ekzotermik olması
    • C) Yeterli kinetik enerji ve uygun geometride çarpışma
    • D) Tepkenlerin katı hâlde bulunması
    • E) Taneciklerin aynı kütlede olması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Yeterli kinetik enerji ve uygun geometride çarpışma

    Etkin çarpışma için tanecikler hem eşik enerjisine ulaşan kinetik enerjiye sahip olmalı hem de uygun yönelimle çarpışmalıdır. Çarpışma sayısının çok olması tek başına ürün oluşumunu garanti etmez.

  11. Kolay

    11Küçük bir mangal yangınına itfaiye görevlisi kum atarak alevleri söndürüyor. Kumun yangını söndürmesi tepkimenin gerçekleşme şartlarıyla en doğru nasıl açıklanır?

    • A) Kum, yakıttaki bağların enerjisini artırır.
    • B) Kum, yanma tepkimesinin ürünlerini tepkenlere dönüştürür.
    • C) Kum, yanma tepkimesinin ΔH değerini pozitif yapar.
    • D) Kum, yakıtın oksijen molekülleriyle çarpışmasını engeller.
    • E) Kum, yanma tepkimesine katalizör olarak katılır.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Kum, yakıtın oksijen molekülleriyle çarpışmasını engeller.

    Yanmanın sürmesi için yakıt ile oksijen taneciklerinin çarpışması gerekir; kum bu teması keserek tepkimeyi durdurur. Kum tepkimenin ΔH değerini değiştirmez.

  12. Kolay

    12Bir tepkimenin potansiyel enerji diyagramında tepkenlerin enerjisi 20 kJ, aktifleşmiş kompleksin enerjisi 100 kJ, ürünlerin enerjisi 60 kJ olarak gösterilmiştir. Bu tepkimenin geri aktivasyon enerjisi kaç kJ'dür?

    • A) 40
    • B) 20
    • C) 100
    • D) 80
    • E) 60
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) 40

    Geri aktivasyon enerjisi ürünlerden aktifleşmiş komplekse yükseliştir: 100 − 60 = 40 kJ. 80 kJ ileri aktivasyon enerjisidir.

  13. Kolay

    13İki ayrı kapta bulunan iki gaz, aradaki musluk kapalıyken tepkime vermiyor; musluk açılıp gazlar karışınca tepkime başlıyor. Bu gözlem çarpışma teorisinin hangi önermesiyle açıklanır?

    • A) Tepkimenin olması için ürünlerin önceden bulunması gerekir.
    • B) Gazlar arasında çarpışma olmadan da tepkime gerçekleşir.
    • C) Tepkimenin olması için ortamın ısıtılması gerekir.
    • D) Her çarpışma mutlaka ürün oluşturur.
    • E) Tepkimenin olması için tepken taneciklerinin çarpışması gerekir.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Tepkimenin olması için tepken taneciklerinin çarpışması gerekir.

    Gazlar ayrı kaplardayken tanecikleri çarpışamaz; karıştıklarında çarpışma mümkün olur ve tepkime başlar. Her çarpışmanın ürün oluşturduğu düşüncesi ise teoriyle çelişir.

  14. Kolay

    14Yaz aylarında ormanlık alanlara bırakılan cam şişeler, güneş ışığını mercek gibi odaklayarak kuru otları tutuşturabilir. Bu durumun yanma tepkimesiyle ilişkisi en doğru nasıl açıklanır?

    • A) Cam şişe yanma tepkimesine tepken olarak katılır.
    • B) Odaklanan ışık yanma tepkimesinin ΔH değerini pozitif yapar.
    • C) Odaklanan ışık otları ısıtarak aktivasyon enerjisinin aşılmasını sağlar.
    • D) Odaklanan ışık havadaki oksijeni ortamdan uzaklaştırır.
    • E) Cam şişe otların ekzotermik tepkime vermesini engeller.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Odaklanan ışık otları ısıtarak aktivasyon enerjisinin aşılmasını sağlar.

    Yanma ekzotermik olsa da başlaması için bir enerji engeli vardır; odaklanan ışık otların sıcaklığını bu engeli aşacak kadar artırır. Işık tepkimenin ΔH değerini değiştirmez.

  15. Kolay

    15Bir tepkimenin ΔH değeri pozitif olarak ölçülmüştür. Bu tepkimenin potansiyel enerji diyagramıyla ilgili hangisi kesinlikle doğrudur?

    • A) İleri aktivasyon enerjisi geri aktivasyon enerjisinden büyüktür.
    • B) Ürünlerin potansiyel enerjisi tepkenlerinkinden küçüktür.
    • C) Aktifleşmiş kompleksin enerjisi ürünlerinkinden küçüktür.
    • D) Geri aktivasyon enerjisi ileri aktivasyon enerjisinden büyüktür.
    • E) Tepkimenin aktivasyon enerjisi sıfırdır.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) İleri aktivasyon enerjisi geri aktivasyon enerjisinden büyüktür.

    Endotermik tepkimede ürünler tepkenlerden yüksek enerjilidir; tepkenlerden tepeye çıkış daha uzun olduğundan Ea(ileri) büyüktür. Aktifleşmiş kompleks her zaman diyagramın en yüksek noktasıdır.

  16. Kolay

    16Ekzotermik bir tepkimenin potansiyel enerji diyagramı inceleniyor. Bu tepkimenin ileri ve geri aktivasyon enerjileri için hangisi kesinlikle doğrudur?

    • A) İleri aktivasyon enerjisi sıfırdır.
    • B) Geri aktivasyon enerjisi ileri aktivasyon enerjisinden büyüktür.
    • C) İleri aktivasyon enerjisi geri aktivasyon enerjisinden büyüktür.
    • D) İleri ve geri aktivasyon enerjileri birbirine eşittir.
    • E) Geri aktivasyon enerjisi ΔH değerinden küçüktür.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Geri aktivasyon enerjisi ileri aktivasyon enerjisinden büyüktür.

    Ekzotermik tepkimede ürünler tepkenlerden daha düşük enerjilidir, bu yüzden ürünlerden tepeye çıkış daha uzundur. ΔH = Ea(ileri) − Ea(geri) negatif olduğundan Ea(geri) büyüktür.

  17. Kolay

    17Evde kurulan turşuda sebzeler sirkeli suyun içinde bekletilir; sirke ortamın pH değerini düşürür. Aynı sebzeler yalnız suda bekletildiğinde birkaç günde bozulurken sirkeli suda aylarca bozulmadan kalıyor. İki kapta da sebzeler sıvıyla tümüyle temas hâlinde ve aynı sıcaklıktadır. Bu fark, tepkimelerin gerçekleşme şartlarından hangisiyle açıklanır?

    • A) Ortamın pH değeri, bozulmaya yol açan tepkimeler için uygun değildir.
    • B) Sirkeli suda sebzelerdeki tanecikler başka taneciklerle çarpışmaz.
    • C) Sirke, bozulmaya yol açan tepkimelerin aktivasyon enerjisini düşürür.
    • D) Sirkeli suda taneciklerin kinetik enerjisi zamanla sıfıra iner.
    • E) Sirke, sebzelerin çevresindeki sıvıyla temasını bütünüyle keser.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Ortamın pH değeri, bozulmaya yol açan tepkimeler için uygun değildir.

    Kimyasal tepkimelerin gerçekleşebilmesi için ortamın pH, sıcaklık ve basınç değerlerinin uygun olması gerekir. İki kapta sıcaklık ve temas aynıdır; değişen yalnız pH'dir. Sirkenin oluşturduğu asidik ortam, bozulmaya yol açan tepkimeler için uygun değildir. Aktivasyon enerjisi düşseydi bozulma hızlanırdı; sıvı içindeki tanecikler çarpışmayı sürdürür ve kinetik enerjileri sıfır olmaz.

  18. Kolay

    18Bir öğrenci defterinde eşik değeri ile aktivasyon enerjisini birbirine karıştırdığını fark ediyor. Öğretmeni, ikisinin de tepkimenin gerçekleşmesi için gereken en düşük enerjiyi anlattığını ama farklı enerji türleriyle tanımlandığını söylüyor. Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Eşik değeri: gereken en düşük potansiyel enerji; aktivasyon enerjisi: taneciklerin en düşük kinetik enerjisi
    • B) Eşik değeri: ürünlerin potansiyel enerjisi; aktivasyon enerjisi: tepkenlerin potansiyel enerjisi
    • C) Eşik değeri: tepkimede açığa çıkan ısı; aktivasyon enerjisi: tepkimede çevreden alınan ısı
    • D) Eşik değeri: taneciklerin ortalama kinetik enerjisi; aktivasyon enerjisi: tepkimenin entalpi değişimi
    • E) Eşik değeri: taneciklerin gereken en düşük kinetik enerjisi; aktivasyon enerjisi: gereken en düşük potansiyel enerji
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Eşik değeri: taneciklerin gereken en düşük kinetik enerjisi; aktivasyon enerjisi: gereken en düşük potansiyel enerji

    Eşik değeri, tepkimeye giren taneciklerin etkin çarpışma yapabilmesi için gereken en düşük kinetik enerjidir. Aktivasyon enerjisi ise tepkimenin gerçekleşebilmesi için gerekli olan en düşük potansiyel enerjidir (aşılması gereken enerji engeli). Çarpışmada taneciklerin kinetik enerjisi potansiyel enerjiye dönüşür; kinetik enerji eşik değerine ulaşıyorsa engel aşılır. İkisi de tepkime ısısı ya da ortalama enerji değildir.

  19. Orta

    19Bir site yönetimi, bahçe kapılarının bir bölümünü boyatıyor, bir bölümünü boyasız bırakıyor. Bir yıl sonra boyasız kapılarda belirgin pas lekeleri oluşurken boyalı kapıların büyük ölçüde sağlam kaldığı görülüyor. Bu farkın çarpışma teorisine göre en doğru açıklaması hangisidir?

    • A) Boya, paslanmanın aktivasyon enerjisini sıfırlar
    • B) Boya, demirin oksijen ve nemle temasını keser
    • C) Boya, paslanma tepkimesini endotermik yapar
    • D) Boya, demirin sıcaklığını sürekli artırır
    • E) Boya, demiri tepkimede başka bir ürüne çevirir
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Boya, demirin oksijen ve nemle temasını keser

    Boya demir yüzeyini kaplayarak oksijen ve su tanecikleriyle çarpışmasını engeller; çarpışma olmadan paslanma tepkimesi gerçekleşemez. Boyanın bir katalizör gibi aktivasyon enerjisini değiştirdiğini düşünen öğrenci, etkinin temas yüzeyinin kapatılmasından geldiğini gözden kaçırır.

  20. Orta

    20Kâğıt, havadaki oksijenle yandığında çok ısı veren bir tepkimeye girer; ancak kitaplıktaki kitaplar oksijenle temas hâlinde olduğu hâlde yıllarca yanmadan kalır. Kâğıdın yanmaya başlaması için bir kibrit alevi gerekir. Bu gözlem ekzotermik tepkimelerle ilgili hangi yargıyı destekler?

    • A) Ekzotermik tepkimeler başlamak için enerji gerektirmez
    • B) Ekzotermik tepkimelerin de aktivasyon enerjisi vardır
    • C) Ekzotermik tepkimede aktivasyon enerjisi ΔH'ye eşittir
    • D) Ekzotermik tepkimede geri aktivasyon enerjisi küçüktür
    • E) Kâğıdın yanması aslında endotermik bir tepkimedir
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Ekzotermik tepkimelerin de aktivasyon enerjisi vardır

    Isı veren tepkimelerin de başlayabilmesi için aktivasyon enerjisinin aşılması gerekir; kibrit alevi bu enerjiyi sağlar. Ekzotermik tepkimede geri aktivasyon enerjisi ileri yöndekinden büyüktür; bunu ters hatırlayan öğrenci dördüncü şıkkı seçer.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.