11. Sınıf Kimya · Etkileşim

Tepkime Hızına Etki Eden Faktörler

tepkime hızı
derişim
sıcaklık
katalizör
temas yüzeyi
fiziksel hâl
aktivasyon enerjisi
enzim

Tepkime hızını etkileyen faktörler nelerdir?

Tepkime hızını etkileyen faktörler madde cinsi, fiziksel hâl, derişim, sıcaklık, katalizör ve temas yüzeyidir. Zıt yüklü iyonlar arasındaki tepkimeler genellikle hızlı, çok sayıda sağlam bağın kırılmasını gerektirenler yavaştır. Gaz ve çözelti hâlindeki tanecikler daha serbest hareket ettiğinden katılara göre daha hızlı tepkime verir. Tepken derişimi artınca birim zamandaki etkin çarpışma sayısı artar. Sıcaklık artınca eşik enerjisini aşan tanecik sayısı çoğalır ve hem endotermik hem ekzotermik tepkimeler hızlanır. Katalizör daha düşük aktivasyon enerjili bir yol açar, tepkimeden değişmeden çıkar ve ΔH'yi değiştirmez; katalitik konvertörlerdeki platin ve vücuttaki enzimler örnektir. Temas yüzeyi büyüdükçe çarpışma ve hız artar; toz şeker kesme şekerden hızlı çözünür, talaş kütükten hızlı yanar. Gıdaları buzdolabında saklamak da hızı düşürmenin günlük bir örneğidir. Sıcaklık aktivasyon enerjisini düşürmez, aktivasyon enerjisini değiştiren katalizördür.

Tepkime Hızına Etki Eden Faktörler: konu anlatımı ve özeti

Gıdaları buzdolabında saklamak, araçlarda katalitik konvertör kullanmak ya da odunu talaş yaparak yakmak, tepkime hızını kontrol etmenin günlük örnekleridir. Hız; madde cinsi, fiziksel hâl, derişim, sıcaklık, katalizör ve temas yüzeyinden etkilenir.

Madde cinsi: zıt yüklü iyonlar arasındaki tepkimeler genellikle hızlıdır; çok sayıda ve sağlam bağın kırılmasını gerektiren tepkimeler yavaştır.
Fiziksel hâl: tanecikler gaz ve çözelti hâlinde daha serbest hareket ettiği için çarpışma olasılığı artar; katılar genellikle daha yavaş tepkime verir.
Derişim: tepken derişimi artınca birim zamandaki çarpışma ve etkin çarpışma sayısı artar, hız artar; aktivasyon enerjisi değişmez.
Sıcaklık: sıcaklık artınca taneciklerin kinetik enerjisi artar ve eşik enerjisini aşan tanecik sayısı çoğalır; hem endotermik hem ekzotermik tepkimeler hızlanır.
Katalizör: tepkimeye farklı ve daha düşük aktivasyon enerjili bir yol açarak hızı artırır, tepkime sonunda değişmeden çıkar, ΔH'yi değiştirmez. Katalitik konvertörlerdeki platin, paladyum, rodyum ve vücuttaki enzimler örnektir.
Katalizör daha düşük aktivasyon enerjili bir yol açar (kesikli eğri); tepkenlerin ve ürünlerin enerjisi, yani ΔH değişmez
Temas yüzeyi: katı ne kadar küçük parçalara bölünürse yüzey alanı büyür, çarpışma artar; toz şeker kesme şekerden hızlı çözünür, talaş kütükten hızlı yanar.

Unutma: Sıcaklık artışı aktivasyon enerjisini düşürmez, yalnızca bu engeli aşabilen tanecik sayısını artırır; aktivasyon enerjisini değiştiren katalizördür.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Tepkime hızını değiştiren her faktörü tek bir soruyla yorumlayabilirsin: Bu değişiklik etkin çarpışma sayısını artırıyor mu?

Derişim artarsa: Birim hacimde daha çok tanecik olur, çarpışma artar.
Sıcaklık artarsa: Tanecikler hızlanır, eşik enerjisini aşan tanecik sayısı artar.
Temas yüzeyi artarsa: Katının daha fazla taneciği diğer maddeyle karşılaşır.
Katalizör eklenirse: Daha düşük aktivasyon enerjili yeni bir yol açılır.

Günlük hayattan: Süt buzdolabında günlerce dayanırken dışarıda bırakılınca bir günde ekşiyebilir; düşük sıcaklık bakterilerin süt şekerini parçalama tepkimelerini yavaşlatır. Toz şekerin kesme şekerden hızlı çözünmesi de temas yüzeyinin etkisidir.

Sık yapılan hata: "Katalizör tepkimede harcanır ve ΔH'yi küçültür." Doğrusu: Katalizör tepkime sonunda değişmeden kalır; aktivasyon enerjisini düşürür ama tepkime entalpisini değiştirmez.

Derinleş

Mutfakta kullanılan "hızlandırma" ve "yavaşlatma" yöntemlerini (düdüklü tencere, sirkeyle turşu, dondurucu, meyveyi küçük doğrama) listele ve her birinin hangi faktörle ilgili olduğunu açıkla. Ardından bir gıda israfı sorununu ele al: Okul kantininde bozulan ürünleri azaltmak için hangi önlemler alınabilir? Önerinin maliyetini ve uygulanabilirliğini de değerlendir.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

KİM.11.1.7Tepkime hızına etki eden faktörleri bilimsel sorgulayabilme
- a) Tepken cinsinin, fiziksel hâlin, tepken derişiminin, sıcaklığın, katı tepkenin temas yüzeyinin ve katalizörün tepkime hızına etkisine ilişkin araştırılabilir sorular oluşturur.
- b) İlgili değişkenlerin tepkime hızına etkisini belirlemek üzere hipotezler oluşturur.
- c) Tepken cinsinin, fiziksel hâlinin ve derişiminin, sıcaklığın, katı tepkenin temas yüzeyinin ve katalizörün tepkime hızına etkisine ilişkin bir deney planlar ve deneyi gerçekleştirir.
- ç) Deney verilerini analiz ederek yorumlar.
- d) Deney sonuçlarını kullanarak her bir değişkenin tepkime hızına etkisini alt mikro seviyede açıklar.
- e) Tepkime hızına etki eden faktörleri çarpışma teorisi ile ilişkilendirir.

Bu konuda neler var?

Tepkime Hızına Madde Cinsinin Etkisi
Tepkime Hızına Maddenin Fiziksel Hâlinin Etkisi
Tepkime Hızına Derişimin Etkisi
Tepkime Hızına Sıcaklığın Etkisi
Tepkime Hızına Katalizörün Etkisi
Tepkime Hızına Temas Yüzeyinin Etkisi

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Bir öğrenci iki tepkimeyi karşılaştırıyor: gümüş nitrat ile sodyum klorür çözeltileri karıştırıldığı anda beyaz çökelek oluşuyor; buna karşılık otomobil deposundaki benzin, oksijenle temas hâlinde olduğu hâlde kendiliğinden yanmıyor. Birinci tepkimenin çok hızlı olmasının nedeni hangisidir?
- A) Zıt yüklü iyonların bağ kırmadan birleşmesi
- B) Çok sayıda sağlam bağın kırılması
- C) Tepkenlerin katı hâlde bulunması
- D) Tepkimenin yüksek sıcaklık gerektirmesi
- E) Büyük moleküllerin parçalanması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Zıt yüklü iyonların bağ kırmadan birleşmesi
Ag⁺ ve Cl⁻ gibi zıt yüklü iyonlar birbirini çeker ve bağ kırılması gerekmeden hızla birleşir. Benzinin yanması ise çok sayıda sağlam kovalent bağın kırılmasını gerektirir; bu özelliği birinci tepkimeye yükleyen öğrenci madde cinsinin etkisini ters yorumlar.
Kolay
2Bir öğrenci hidrojen peroksit çözeltisine az miktarda manganez dioksit (MnO₂) tozu ekliyor ve köpürmenin hızlandığını görüyor. Tepkime bitince karışımı süzüp kalan katıyı kurutuyor ve tartıyor; başlangıçtaki kadar MnO₂ elde ediyor. Bu gözlemlere göre MnO₂ ile ilgili hangisi doğrudur?
- A) Tepkimenin ΔH değerini küçültür
- B) Tepkimede harcanarak tükenir
- C) Tepkimenin ürünlerini değiştirir
- D) Tepkimeyi hızlandırır ve sonunda değişmeden kalır
- E) Tepkimenin aktivasyon enerjisini artırır
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Tepkimeyi hızlandırır ve sonunda değişmeden kalır
Katalizör tepkimeye daha düşük aktivasyon enerjili bir yol açar ve tepkime sonunda değişmeden geri kazanılır; MnO₂'nin kütlesinin korunması bunu gösterir. Katalizörün ΔH'yi değiştirdiğini düşünen öğrenci yanılır; katalizör yalnızca tepkimenin yolunu ve hızını değiştirir.
Kolay
3Kamp ateşi yakan Can, aynı kütledeki odunun kalın kütükler hâlinde yavaş yandığını, ince çıralara ayrıldığında ise hızla alev aldığını görüyor. Hava koşulları ve odunun türü iki durumda da aynı. Bu farkı açıklayan tepkime hızı faktörü hangisidir?
- A) Katalizör
- B) Sıcaklık
- C) Madde cinsi
- D) Temas yüzeyi
- E) Derişim
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Temas yüzeyi
Odun ince parçalara ayrıldığında oksijenle temas eden yüzey alanı büyür; çarpışma sayısı arttığı için yanma hızlanır. Odunun türü aynı tutulduğundan madde cinsini seçen öğrenci verilen koşulu gözden kaçırmıştır.
Kolay
4Ekmeği uzun süre çiğneyen bir öğrenci ağzında tatlı bir tat oluştuğunu fark ediyor; tükürükteki amilaz nişastayı vücut sıcaklığında hızla daha küçük şekerlere ayırıyor. Aynı ayrışma amilaz olmadan bu sıcaklıkta çok yavaş gerçekleşir. Amilazın etkisi tepkime hızına etki eden faktörlerden hangisine örnektir?
- A) Derişim
- B) Temas yüzeyi
- C) Fiziksel hâl
- D) Katalizör
- E) Sıcaklık
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Katalizör
Enzimler canlılardaki biyolojik katalizörlerdir; tepkimelere daha düşük aktivasyon enerjili yollar açarak hızı artırır. Sıcaklık iki durumda da vücut sıcaklığıdır; hızlanmayı sıcaklığa bağlayan öğrenci bu koşulu dikkate almamıştır.
Kolay
5Ayşe aynı kütlede toz şeker ve kesme şekeri eşit hacimdeki aynı sıcaklıktaki suya atıyor; toz şekerin çok daha kısa sürede çözündüğünü görüyor. Bu farkı oluşturan etken hangisidir?
- A) Katalizör
- B) Derişim
- C) Madde cinsi
- D) Temas yüzeyi
- E) Sıcaklık
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Temas yüzeyi
Toz şeker küçük parçalardan oluştuğu için suyla temas eden yüzey alanı daha büyüktür. Su sıcaklığı ve madde cinsi iki durumda da aynıdır.
Kolay
6Rüzgârlı havalarda orman yangınlarının daha şiddetli ve hızlı yayıldığı görülür. Bu durumu açıklayan etken hangisidir?
- A) Rüzgârın yanma ürünlerinin oluşumunu engellemesi
- B) Rüzgârın ağaçların temas yüzeyini azaltması
- C) Yanan bölgeye ulaşan oksijen miktarının, yani derişiminin artması
- D) Rüzgârın yakıtın aktivasyon enerjisini yükseltmesi
- E) Rüzgârın yanma tepkimesini endotermik hâle getirmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yanan bölgeye ulaşan oksijen miktarının, yani derişiminin artması
Rüzgâr yanan bölgeye sürekli taze hava taşır; oksijen derişimi artınca etkin çarpışma sayısı artar ve yanma hızlanır. Rüzgâr aktivasyon enerjisini değiştirmez.
Kolay
7Bir tepkimeye uygun bir katalizör ekleniyor. Bu değişiklikle aşağıdakilerden hangisi değişir?
- A) Tepkimenin tepken türleri
- B) Tepkimenin aktivasyon enerjisi
- C) Katalizörün tepkime sonundaki kütlesi
- D) Oluşabilecek en fazla ürün miktarı
- E) Tepkimenin ΔH değeri
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Tepkimenin aktivasyon enerjisi
Katalizör daha düşük aktivasyon enerjili bir yol açar; ΔH'yi ve oluşabilecek ürün miktarını değiştirmez. Katalizör tepkimede harcanmadığı için kütlesi de değişmez.
Kolay
8Bir grup, sıcaklığın magnezyum şeridin HCl çözeltisiyle tepkimesinin hızına etkisini araştıracak. Deneylerde sıcaklığı değiştirecekler. Bu deneyde kontrol değişkeni olarak sabit tutulması gerekenler hangisidir?
- A) Oluşan gazın hacmi ve şeridin boyutu
- B) Tepkime süresi ve oluşan gazın hacmi
- C) HCl'nin derişimi ve magnezyum şeridin boyutu
- D) Çözeltinin sıcaklığı ve HCl'nin derişimi
- E) Çözeltinin sıcaklığı ve tepkime süresi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) HCl'nin derişimi ve magnezyum şeridin boyutu
Yalnız sıcaklığın etkisini görmek için hızı etkileyen diğer etkenler (derişim ve temas yüzeyi) sabit tutulmalıdır. Sıcaklık bağımsız değişken, tepkime süresi ve gaz hacmi bağımlı değişkendir.
Kolay
9Can, kamp ateşinde ince çubukların kalın odunlardan daha çabuk tutuştuğunu fark ediyor ve mermer ile asidin tepkimesini kullanarak bunu laboratuvarda sınamak istiyor. Can'ın kurabileceği en uygun hipotez hangisidir?
- A) Katı tepkenin parça boyutu küçüldükçe tepkime yavaşlar.
- B) Asidin rengi değiştikçe tepkimenin ΔH değeri artar.
- C) Katı tepkenin parça boyutu küçüldükçe tepkime hızı artar.
- D) Katı tepkenin rengi koyulaştıkça tepkime hızı artar.
- E) Mermerin kütlesi arttıkça asidin derişimi azalır.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Katı tepkenin parça boyutu küçüldükçe tepkime hızı artar.
Hipotez, gözlemle tutarlı ve test edilebilir bir ilişki kurmalıdır; parça boyutu küçüldükçe temas yüzeyi büyür ve hız artar. Ters yöndeki ilişki gözlemle çelişir.
Kolay
10Araçların egzoz sistemindeki katalitik konvertörlerde bulunan platin, paladyum ve rodyum metalleri, karbon monoksit gibi zararlı gazların daha az zararlı gazlara dönüşümünü hızlandırır. Bu metallerle ilgili hangisi doğrudur?
- A) Egzoz gazlarının sıcaklığını düşürerek tepkimeyi hızlandırır.
- B) Tepkimeyi hızlandırır ve tepkime sonunda harcanmadan kalır.
- C) Tepkimenin ΔH değerini büyük ölçüde artırır.
- D) Tepkimeye tepken olarak girer ve tamamen harcanır.
- E) Tepkimenin aktivasyon enerjisini yükseltir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Tepkimeyi hızlandırır ve tepkime sonunda harcanmadan kalır.
Katalizörler tepkimeye daha düşük aktivasyon enerjili bir yol açar ve tepkime sonunda değişmeden çıkar. Aktivasyon enerjisini yükseltmezler, düşürürler; ΔH'yi de değiştirmezler.
Kolay
11Bir öğrenci, sıcaklığın tepkime hızına etkisini araştırmak için efervesan tabletlerle bir deney planlıyor. Aşağıdakilerden hangisi bu amaca uygun araştırılabilir bir sorudur?
- A) Suyun sıcaklığı arttıkça efervesan tabletin tamamen tepkimeye girme süresi nasıl değişir?
- B) Efervesan tabletle hazırlanan içeceğin tadı insanlara neden hoş gelir?
- C) Efervesan tablet içmek her yaştan insan için sağlıklı bir alışkanlık mıdır?
- D) Efervesan tableti ilk kez kim, hangi yıl ve hangi ülkede icat etmiştir?
- E) Piyasada satılan efervesan tabletlerin en güzel renkli olanı hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Suyun sıcaklığı arttıkça efervesan tabletin tamamen tepkimeye girme süresi nasıl değişir?
Araştırılabilir soru, ölçülebilir bir bağımsız değişkeni (sıcaklık) ölçülebilir bir bağımlı değişkene (tepkime süresi) bağlar. Diğer sorular deneyle yanıtlanamaz ya da tepkime hızıyla ilgili değildir.
Kolay
12Seralarda yetiştirilen domatesler, açık alandakilere göre daha kısa sürede olgunlaşıyor. Seradaki bu hızlanmayı açıklayan en uygun etken hangisidir?
- A) Sıcaklık
- B) Katalizör
- C) Temas yüzeyi
- D) Fiziksel hâl
- E) Derişim
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sıcaklık
Sera içi dışarıya göre daha sıcaktır; sıcaklık arttıkça olgunlaşmayı sağlayan tepkimeler hızlanır. Domatesin yüzey alanı ya da fiziksel hâli iki ortamda aynıdır.
Kolay
13Emre aynı büyüklükteki iki yumurta kabuğu parçasından birini seyreltik, diğerini derişik sirkeye atıyor; derişik sirkedekinin daha hızlı köpürdüğünü görüyor. Bu gözlem hangi etkenin tepkime hızına etkisini gösterir?
- A) Sıcaklık
- B) Fiziksel hâl
- C) Katalizör
- D) Temas yüzeyi
- E) Derişim
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Derişim
Kabukların büyüklüğü ve ortam aynıdır; değişen sirkedeki asidin derişimidir. Derişim artınca birim zamandaki çarpışma sayısı ve hız artar.
Kolay
14İçten yanmalı motorlarda yakıt, silindirlere ince damlacıklar hâlinde püskürtülerek verilir. Bu uygulamanın amacı hangi etkenle yanma hızını artırmaktır?
- A) Madde cinsini değiştirme
- B) Katalizör kullanma
- C) Temas yüzeyini artırma
- D) Sıcaklığı düşürme
- E) Derişimi azaltma
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Temas yüzeyini artırma
Yakıt ince damlacıklara ayrılınca oksijenle temas eden yüzey alanı büyür ve yanma hızlanır. Püskürtme yakıtın cinsini değiştirmez.
Kolay
15Bir öğrenci aynı tepkimeyi önce 20 °C'de, sonra 40 °C'de gerçekleştiriyor ve ikinci deneyin daha hızlı olduğunu görüyor. Sıcaklık artışıyla aşağıdakilerden hangisi değişmez?
- A) Birim zamandaki etkin çarpışma sayısı
- B) Tepkimenin hızı
- C) Taneciklerin ortalama kinetik enerjisi
- D) Tepkimenin aktivasyon enerjisi
- E) Eşik enerjisini aşan tanecik sayısı
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Tepkimenin aktivasyon enerjisi
Sıcaklık artışı taneciklerin kinetik enerjisini ve engeli aşabilen tanecik sayısını artırır, ama engelin kendisini yani aktivasyon enerjisini değiştirmez. Aktivasyon enerjisini değiştiren katalizördür.
Kolay
16Un fabrikalarında havada asılı kalan çok ince un tozlarının bir kıvılcımla aniden ve çok hızlı yanabildiği bilinir. Aynı un yığın hâlindeyken bu kadar hızlı yanmaz. Bu farkı açıklayan etken hangisidir?
- A) Temas yüzeyi
- B) Sıcaklık
- C) Madde cinsi
- D) Katalizör
- E) Fiziksel hâl
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Temas yüzeyi
Havada dağılmış tozda her tanecik oksijenle temas eder; yüzey alanı çok büyük olduğu için yanma çok hızlıdır. İki durumda da aynı madde aynı fiziksel hâldedir.
Kolay
17Bir öğrenci, gaz fazında tek basamakta gerçekleşen iki tepkimenin hızını aynı koşullarda tepkenlerin özelliklerine bakarak tahmin etmek istiyor. I. X(g) + Y(g) → Z(g) II. 2X(g) + Y(g) → T(g) Öğretmeni, II. tepkimenin genellikle daha yavaş gerçekleşmesinin bekleneceğini söylüyor. Öğretmenin bu tahmininin gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tepken tanecik sayısı arttıkça tepkimede açığa çıkan ısı azalır.
- B) II. tepkimede X'in derişimi her koşulda Y'ninkinin iki katıdır.
- C) Çarpışan tanecik sayısı arttıkça taneciklerin kinetik enerjisi azalır.
- D) Üç taneciğin aynı anda ve uygun geometride çarpışma olasılığı daha düşüktür.
- E) II. tepkimede oluşan ürünün mol sayısı tepkenlerinkinden azdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Üç taneciğin aynı anda ve uygun geometride çarpışma olasılığı daha düşüktür.
Bir tepkimede çarpışması gereken tanecik sayısı arttıkça taneciklerin aynı anda ve uygun geometride bir araya gelme olasılığı azalır. I. tepkimede iki, II. tepkimede üç taneciğin aynı anda çarpışması gerekir; bu yüzden II. tepkimenin daha yavaş olması beklenir. Katsayılar derişimi ya da taneciklerin kinetik enerjisini belirlemez. Bu bir tahmindir; hızı kesin olarak deney sonuçları belirler.
Kolay
18Bir grup, aynı büyüklükteki demir, çinko ve magnezyum parçalarını ayrı tüplerdeki eşit hacimli 1 M HCl çözeltilerine aynı sıcaklıkta atıyor. Magnezyumun bulunduğu tüpte çok hızlı, çinkonun bulunduğu tüpte orta hızda, demirin bulunduğu tüpte yavaş gaz çıkışı gözleniyor. Bu deneyin sonuçları aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?
- A) Tepkime hızı, asidin derişimi arttıkça artar.
- B) Tepkime hızı, tepkimeye giren maddenin cinsine bağlıdır.
- C) Tepkime hızı, katının temas yüzeyi büyüdükçe artar.
- D) Tepkime hızı, ortamın sıcaklığı yükseldikçe artar.
- E) Tepkime hızı, ortama katalizör eklendiğinde artar.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Tepkime hızı, tepkimeye giren maddenin cinsine bağlıdır.
Deneyde asit derişimi, sıcaklık, hacim ve parça büyüklüğü sabit tutulmuş, yalnız metalin cinsi değiştirilmiştir (bağımsız değişken). Gaz çıkış hızının metale göre değişmesi, tepkime hızının tepken cinsine bağlı olduğunu gösterir. Derişim, temas yüzeyi, sıcaklık ve katalizörle ilgili yargılar genel olarak doğrudur; ancak bu deneyde değiştirilmedikleri için bu deneyin sonuçlarıyla desteklenemezler.
Orta
19Bir ilaç fabrikasında üretilen bir maddenin tepkimesi katalizörsüz ortamda 90 kJ ileri aktivasyon enerjisine sahiptir ve ΔH değeri −20 kJ'dür. Uygun bir katalizör eklendiğinde ileri aktivasyon enerjisi 50 kJ'e düşüyor. Katalizörlü ortamda geri tepkimenin aktivasyon enerjisi kaç kJ'dür?
- A) 30
- B) 50
- C) 70
- D) 90
- E) 110
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 70
Katalizör ΔH'yi değiştirmez; ΔH = Ea(ileri) − Ea(geri) olduğundan −20 = 50 − Ea(geri) ve Ea(geri) = 70 kJ'dür. Katalizörsüz değerleri kullanan öğrenci 110 kJ bulur; bu değer katalizörsüz geri aktivasyon enerjisidir.
Orta
20Kömür havada yavaş yanarken saf oksijen dolu bir kapta çok daha parlak ve hızlı yanar. Bu deneyde sıcaklık ve kömür parçasının büyüklüğü iki ortamda da aynı tutuluyor. Oksijen dolu kapta yanmanın hızlanmasının nedeni hangisidir?
- A) Birim zamandaki etkin çarpışma sayısı artar
- B) Tepkimenin aktivasyon enerjisi azalır
- C) Taneciklerin kinetik enerjisi artar
- D) Tepkimenin ΔH değeri büyür
- E) Kömürün temas yüzeyi büyür
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Birim zamandaki etkin çarpışma sayısı artar
Saf oksijende O₂ derişimi havadakinin yaklaşık beş katıdır; birim hacimdeki tanecik sayısı arttığı için birim zamandaki etkin çarpışma sayısı artar. Sıcaklık sabit tutulduğundan kinetik enerjinin arttığını söyleyen öğrenci derişim ile sıcaklığın etkisini karıştırır.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.