12. Sınıf Coğrafya · Çevre ve Toplum
Doğal Çevrenin Sınırlılığı
- taşıma kapasitesi
- sürdürülebilirlik
- besin zinciri
- ekosistem
- küresel ısınma
- ozon tabakası
- erozyon
- çölleşme
Doğal çevrenin sınırlılığı ne anlama gelir?
Doğal çevrenin sınırlılığı, doğal kaynakların sınırsız olmadığı ve nüfus ile tüketim arttıkça doğanın kendini yenileme gücünün zorlandığı anlamına gelir. Doğadaki denge canlılar arasındaki enerji akışına bağlıdır; enerji yeşil bitkilerden otçullara, onlardan etçillere geçer. Taşıma kapasitesi, bir ortamın destekleyebileceği en fazla birey sayısıdır; Avustralya'ya getirilen tavşanların aşırı çoğalması bu kapasitenin aşılmasına örnektir. Orman, su, toprak ve hava kendini yenileyebilen kaynaklardır; ancak yangınlar, kaçak kesim, kirlilik ve aşırı avlanma bu gücü aşar. Ormansızlaşma, erozyon ve çölleşme kaynakların bilinçsiz kullanımının sonuçlarıdır; Aral ve Çad gölleri ile Burdur, Akşehir gibi göller hızla küçülmüştür. Sera gazları ısıyı tutarak küresel ısınmaya yol açar. Sürdürülebilir kullanım, kaynaktan yararlanırken gelecek nesillerin ihtiyacını da gözetmektir. Sera etkisi ile ozon tabakasının incelmesi aynı sorun değildir; nedenleri ve sonuçları farklıdır.
Doğal Çevrenin Sınırlılığı: konu anlatımı ve özeti
Doğal kaynaklar sınırsız değildir; insan nüfusu ve tüketimi arttıkça doğanın kendini yenileme gücü zorlanır. Bu konu, doğal çevrenin sınırlılığını, taşıma kapasitesini, kaynakların bilinçsiz kullanımının yol açtığı çevre sorunlarını ve sürdürülebilir kullanımı ele alır.
- İnsan uzun süre doğal zenginlikleri sınırsız sanmış, doğayı ihtiyaçlarını karşılayan bir kaynak ve atık deposu olarak görmüştür. Nüfus ve tüketim arttıkça insan ile doğa arasındaki denge doğa aleyhine bozulmuştur.
- Doğadaki denge canlılar arasındaki enerji akışına bağlıdır: Enerji yeşil bitkilerden otçullara, onlardan etçillere geçer. İklim değişimleri, yaşam alanlarının bozulması, aşırı avlanma ve ekosisteme yeni katılan türler bu akışı bozar.
- Taşıma kapasitesi, bir ortamın destekleyebileceği en fazla birey sayısıdır; aşıldığında ekosistem bozulur. Avustralya'ya getirilen tavşanların aşırı çoğalması buna örnektir.
- Orman kendini yenileyebilen bir kaynaktır; ancak yangınlar, kaçak kesim, yol yapımı ve iskâna açma orman varlığını hızla azaltır. Kaçak ve trolle avlanma yavru balıkları öldürerek türleri azaltır.
- Su, toprak ve hava da kendini yenileyebilir; şehirleşme ve sanayileşme ise bu kaynakları kirletir. Az kirlenen su kendini temizler, göl ve denizlerdeki kirlilik daha uzun sürede giderilir.
- Ormansızlaşma, aşırı avlanma, su ve hava kirliliği, erozyon ve çölleşme kaynakların bilinçsiz kullanımının sonuçlarıdır. Aral ve Çad gölleri ile Burdur, Akşehir gibi göllerimiz hızla küçülmüştür.
- Sera gazları ısıyı tutarak küresel ısınmaya yol açar; ozon tabakasının incelmesi ise ayrı bir sorundur ve zararlı morötesi ışınların yeryüzüne daha çok ulaşmasına neden olur.
- Sürdürülebilir kullanım, kaynaktan bugün yararlanırken gelecek nesillerin ihtiyacını da gözetmektir; gelişmiş ülkeler enerjiyi giderek güneş, rüzgâr ve dalgadan üretir.
Unutma: Sera etkisi ile ozon incelmesini karıştırma; sera etkisini CO2 ve metan, ozon incelmesini ise kloroflorokarbonlar (CFC) artırır ve ikisinin anlaşmaları farklıdır.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Doğal kaynakları bir banka hesabı gibi düşün.
- Ana para: Ormanlar, göller, toprak, balık stokları.
- Faiz: Doğanın her yıl kendini yenileyerek ürettiği miktar (yeni yetişen ağaçlar, yağışla dolan su, çoğalan balıklar).
Yalnızca faizi harcarsan hesap hiç bitmez; buna sürdürülebilir kullanım denir. Faizden fazlasını harcarsan ana para erir ve bir gün kaynak tükenir. Taşıma kapasitesinin aşılması da budur.
Günlük hayattan: Bir göletteki balıkları yumurtlama mevsiminde de avlarsan ertesi yıl yeterince yavru balık olmaz; balık giderek azalır. Av yasakları bu yüzden belirli aylarda uygulanır.
Sık yapılan hata: Sera etkisi ile ozon incelmesini aynı sorun sanmak. Doğrusu: Sera gazları ısıyı tutup sıcaklığı artırır; ozon incelmesi ise zararlı morötesi ışınların yeryüzüne daha çok ulaşmasıdır. Nedenleri, sonuçları ve çözüm için yapılan anlaşmalar farklıdır.
Derinleş
Yakın çevrendeki bir göl, akarsu, orman ya da merayı seç. Son yirmi otuz yılda nasıl değiştiğini büyüklerine sorarak ve eski fotoğraflarla ya da uydu görüntüleriyle karşılaştırarak araştır. Değişimin nedenlerini doğal ve insan kaynaklı olarak iki sütunda listele. Bu alanda taşıma kapasitesinin aşıldığını gösteren bir işaret var mı? Kaynağın hem bugün kullanılabilmesi hem gelecek kuşaklara kalması için üç maddelik bir kullanım planı öner.
Bu konuda neler var?
- Doğal Kaynakların Bilinçsizce Kullanımı ve Çevre Sorunları
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Kitaptaki bir haber köşesinde, sürdürülebilir kaynak kullanımının “hem bugünü hem de yarını kurtarma düşüncesiyle” ortaya çıktığı belirtilmektedir. Bu düşünceye göre bir doğal kaynağın sürdürülebilir kullanılması için hangisi gereklidir?
- A) Kaynağın olabildiğince kısa sürede tüketilmesi
- B) Gelecek nesillerin ihtiyaçlarının da dikkate alınması
- C) Geri dönüşümü olmayan kaynakların tercih edilmesi
- D) Çevresel korumanın göz ardı edilmesi
- E) Yalnızca bugünkü kuşağın ihtiyaçlarının hesaba katılması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Gelecek nesillerin ihtiyaçlarının da dikkate alınması
Sürdürülebilirlik için çevresel korumaya önem verilmeli, gelecek nesillerin ihtiyaçları esas alınmalı ve geri dönüşümü olan kaynaklar tercih edilmelidir. Yalnız bugünü düşünmek sürdürülebilirlikle çelişir.
Kolay
2Kitapta ayıların ekosistem içinde kilit rol oynadığı ve günümüzde koruma altında olan canlılar arasında bulunduğu belirtilmektedir. Kitaba göre ayıların ekosistemdeki dengeyi korumasının nedeni hangisidir?
- A) Yalnızca etçil olup tüm otçulları yok etmeleri
- B) Yalnızca sulak alanlarda yaşamaları
- C) Kış uykusu sırasında ormanları yangından korumaları
- D) Besin zincirinin başındaki üretici canlılar olmaları
- E) Hem etçil hem otçul olup tohumların dağılmasına yardım etmeleri
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Hem etçil hem otçul olup tohumların dağılmasına yardım etmeleri
Ayılar hem etçil hem otçuldur; bitkilerle beslendikleri için tohumların dağılmasına yardımcı olur ve dengeyi korur. Besin zincirinin başındaki üreticiler yeşil bitkilerdir, ayılar değil.
Kolay
3Kitapta gelişmiş ülkelerde enerji üretiminin giderek fosil yakıtlar yerine başka kaynaklardan sağlandığı belirtilmektedir. Kitapta sayılan bu kaynaklar hangileridir?
- A) Kömür, petrol ve doğal gaz
- B) Linyit, taş kömürü ve odun
- C) Petrol, fuel-oil ve benzin
- D) Doğal gaz, kömür ve turba
- E) Güneş, rüzgâr ve dalga
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Güneş, rüzgâr ve dalga
Kitapta gelişmiş ülkelerde enerjinin fosil yakıtlar yerine güneş, rüzgâr ve dalga gibi doğal kaynaklardan elde edildiği belirtilir. Kömür, petrol ve doğal gaz fosil yakıtlardır.
Kolay
4Orman, kendini yenileyebilen bir doğal kaynaktır. Ancak bazı nedenlerle orman varlığı hızla tükenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi kitapta orman varlığını azaltan nedenler arasında sayılamaz?
- A) Orman yangınları
- B) Kaçak kesimler
- C) Yol yapımı
- D) Ağaçlandırma çalışmaları
- E) Orman alanlarının iskâna açılması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Ağaçlandırma çalışmaları
Kitapta yangınlar, kaçak kesimler, yol yapımı ve iskâna açmanın orman varlığını hızla tükettiği belirtilir. Ağaçlandırma ise orman varlığını artıran bir uygulamadır.
Kolay
5Bir bölgede tilkiler kürkleri için uzun yıllar aşırı biçimde avlanmıştır. Birkaç yıl sonra bölgedeki çiftçiler tarlalarında ve ambarlarında bazı hayvanların sayısının belirgin biçimde arttığını gözlemlemiştir. Kitaba göre tilkilerin avlanmasıyla sayısı artan hayvanlar hangileridir?
- A) Fare, karga ve yılan
- B) Ayı, kurt ve tilki
- C) Arı, kelebek ve uğur böceği
- D) İnek, koyun ve keçi
- E) Kartal, şahin ve atmaca
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Fare, karga ve yılan
Kitapta tilkilerin avlanmasının fare, karga ve yılan sayısında artışa neden olduğu belirtilir. Avcı türün azalması, onun beslendiği türlerin kontrolsüz çoğalmasına yol açar.
Kolay
6Kitapta tatlı su göllerinin kuruması örnekleri verilirken Afrika kıtasındaki bir gölün sularının %90'ının çekildiği ve ekosisteminin bozulduğu belirtilmektedir. Sözü edilen göl hangisidir?
- A) Aral Gölü
- B) Çad Gölü
- C) Burdur Gölü
- D) Manyas Gölü
- E) Akşehir Gölü
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Çad Gölü
Sularının %90'ı çekilen Afrika'daki göl Çad Gölü'dür. Aral Gölü Orta Asya'da; Burdur, Manyas ve Akşehir gölleri Türkiye'dedir.
Kolay
7Bir belediye, kentin yakınındaki gölde yaptırdığı su analizlerinin sonucunda göldeki kirliliğin başlıca kaynaklarını belirlemiştir. Kitaba göre aşağıdakilerden hangisi suların kirlenmesinde başlıca kirleticiler arasında gösterilmez?
- A) Göl kıyısında yapılan ağaçlandırma
- B) Kanalizasyon atıkları
- C) Katı atıklar
- D) Sanayi atıkları
- E) Tarımda kullanılan kimyasalların sulara karışması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Göl kıyısında yapılan ağaçlandırma
Kitapta suları kirleten başlıca kaynaklar kanalizasyon atıkları, katı atıklar ve sanayi atıkları olarak sayılır; tarım kimyasalları da sulara karışarak kirlilik yaratır. Ağaçlandırma kirletici değildir.
Kolay
8Bir balıkçılık kooperatifinin raporunda, kaçak avcılık ve deniz tabanını tarayan trol ağlarıyla avlanmanın artmasından sonra bazı balık türlerinin sayısının hızla azaldığı belirtilmiştir. Kitaba göre bu avlanma biçimlerinin balık türlerini azaltmasının nedeni hangisidir?
- A) Denizlerin tuzluluğunu artırması
- B) Balıkların yalnızca kıyılarda yaşamasına neden olması
- C) Deniz suyunun sıcaklığını düşürmesi
- D) Balıkların beslendiği güneş ışığını engellemesi
- E) Henüz yavru olan balıkların da ölmesine yol açması
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Henüz yavru olan balıkların da ölmesine yol açması
Kitapta kaçak ve trolle avlanmanın henüz yavru olan balıkların ölmesine ve türlerin azalmasına neden olduğu belirtilir. Yavrular üreyemeden avlandığı için tür kendini yenileyemez.
Kolay
9Bir ormandaki enerji akışını gösteren şemada çimen, tavşan ve tilki yer almaktadır. Kitaptaki besin zinciri bilgisine göre enerjinin aktarılma sırası hangisidir?
- A) Tilki → tavşan → çimen
- B) Çimen → tavşan → tilki
- C) Tavşan → çimen → tilki
- D) Tilki → çimen → tavşan
- E) Çimen → tilki → tavşan
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Çimen → tavşan → tilki
Enerji akışı yeşil bitkilerden (üreticiler) otçullara, onlardan da etçillere geçer: çimen → tavşan → tilki. Tilkiyi başa koymak üreticiyi tüketiciyle karıştırmaktır.
Kolay
10Kitaba göre Türkiye'de her yıl tüketilen bitkisel yağın önemli bir kısmı atık hâline gelmekte ve bu atıkların suya ve toprağa karışması kaynakları kullanılamaz duruma getirmektedir. Bu bilgiye göre kızartmadan arta kalan yağ için bireyin yapması gereken en doğru davranış hangisidir?
- A) Biriktirip atık yağ toplama noktasına teslim etmek
- B) Sıcak suyla birlikte lavabodan akıtmak
- C) Bahçedeki toprağa çukur açıp gömmek
- D) Sokaktaki yağmur suyu kanalına dökmek
- E) Şişeye koymadan evsel çöple birlikte atmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Biriktirip atık yağ toplama noktasına teslim etmek
Atık yağ suya ve toprağa karıştığında kaynakları kullanılamaz hâle getirir; bu yüzden toplama noktasına teslim edilmelidir. Toprağa gömmek de yağın toprağa karışmasına yol açtığı için çözüm değildir.
Kolay
11Bir çayırda otlarla beslenen çekirgeler, çekirgelerle beslenen kurbağalar ve kurbağalarla beslenen yılanlar yaşamaktadır. Uzun süren kuraklıkta otlar büyük ölçüde azalmıştır. Bu durumun besin zincirine etkisi için aşağıdakilerden hangisi beklenir?
- A) Yalnız otlar etkilenir, öteki canlılar hiç değişmez.
- B) Yılanlar otla beslenmeye başlayarak zinciri korur.
- C) Aktarılan enerji azalacağı için üst basamaklar da etkilenir.
- D) Enerji akışı yılanlardan otlara doğru tersine döner.
- E) Otlar azalınca çekirgeler rekabetsiz kalıp çoğalır.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Aktarılan enerji azalacağı için üst basamaklar da etkilenir.
Enerji yeşil bitkilerden otçullara, onlardan da etçillere geçer ve ekosistemdeki her değişimden etkilenir. Zincirin başındaki üreticiler azalınca çekirge, kurbağa ve yılanlara aktarılan enerji de azalır.
Kolay
12Burdur Gölü, burada yaşayan bir balık türünün bilinen tek yaşam alanıdır. Göl son 50 yılda su kapasitesinin yaklaşık üçte birini kaybetmiş, kuruma tehlikesi gündeme gelmiştir. Bu küçülme sürerse söz konusu balık türü için aşağıdakilerden hangisi beklenir?
- A) Türün doğada yok olma riski artar.
- B) Tür başka göllere kendiliğinden yayılır.
- C) Gölün küçülmesi tür sayısını artırır.
- D) Türün yaşamı göl suyundan etkilenmez.
- E) Su azaldıkça ekosistem dengesi güçlenir.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Türün doğada yok olma riski artar.
Bir türün tek yaşam alanı yok olursa türün yaşayabileceği başka bir doğal ortam kalmaz. Bilinçsiz sulama ve buharlaşma Burdur Gölü'nü küçültmekte, ekosistemini ve bu türü tehdit etmektedir.
Kolay
13Su, toprak ve hava kendi kendini yenileyebilen kaynaklardır; ancak bu kaynaklar giderek kirlenmektedir. Ders kitabına göre bu kaynakların kirlenmesine yol açan başlıca iki süreç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ağaçlandırma ve fidan dikimi
- B) Buharlaşma ve yoğuşma
- C) Göçebe hayvancılık ve avcılık
- D) Fotosentez ve solunum
- E) Şehirleşme ve sanayileşme
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Şehirleşme ve sanayileşme
Ders kitabına göre su, toprak ve hava kendi kendini yenileyebilen kaynaklardır; ancak şehirleşmenin artması ve sanayileşme bu kaynakların kirlenmesine neden olmaktadır. Ağaçlandırma kaynakları korur; buharlaşma, yoğuşma, fotosentez ve solunum doğal süreçlerdir. Kitapta kirliliğin başlıca nedeni olarak göçebe hayvancılık ve avcılık gösterilmez.
Kolay
14Bir öğretmen öğrencilerinden kendini yenileyebilen doğal kaynaklara örnek vermelerini istiyor. Aşağıdaki kaynak çiftlerinden hangisinin iki öğesi de bu gruba girer?
- A) Orman ve toprak
- B) Petrol ve orman
- C) Bakır ve su
- D) Doğal gaz ve balık
- E) Altın ve hava
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Orman ve toprak
Ders kitabına göre orman kendini yenileyebilen bir doğal kaynaktır; su, toprak ve hava da kendi kendini yenileyebilir. Balık da doğru avlanırsa kendini yeniler. Petrol, doğal gaz, bakır ve altın ise yer altında sınırlı miktarda bulunur ve kullanıldıkça tükenir; bu yüzden her çeldiricide yenilenemeyen bir öğe vardır.
Kolay
15Ders kitabında insanın, dünyayı diğer canlılarla paylaştığını unuttuğu ve doğada var olan her şeyin bir görevi olduğunu görmezden geldiği belirtilmektedir. Kitaba göre doğadaki her varlığın görevi aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
- A) İnsanın ekonomik kazancının artması
- B) Atıkların doğada depolanması
- C) Ekolojik döngünün sağlanması
- D) Doğal kaynakların hızla tüketilmesi
- E) Tarım alanlarının genişletilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Ekolojik döngünün sağlanması
Ders kitabına göre doğada var olan her şeyin ekolojik döngünün sağlanmasında bir görevi vardır; insan bunu görmezden gelerek kaynakları yalnız kendi çıkarı için kullanmaktadır. Doğayı ekonomik kazanç aracı ya da atık deposu olarak görmek, kitabın eleştirdiği bakış açısıdır.
Kolay
16Ders kitabına göre sürekli artan dünya nüfusu ve onun sınırsız ihtiyaçlarının karşılanması, doğal kaynakları hızla tüketmektedir. Kitaba göre bu durum insanları aşağıdakilerden hangisine yöneltmektedir?
- A) Göçebe yaşama geri dönmeye
- B) Alternatif kaynaklar aramaya
- C) Tarımı tümüyle bırakmaya
- D) Nüfus artışını hızlandırmaya
- E) Yer altı kaynaklarını unutmaya
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Alternatif kaynaklar aramaya
Ders kitabına göre sürekli artan dünya nüfusu ve sınırsız ihtiyaçlarının karşılanması doğal kaynakların tükenmesine ve insanların alternatif kaynaklara yönelmesine neden olmaktadır. Gelişmiş ülkelerin enerjiyi giderek güneş, rüzgâr ve dalgadan üretmesi bu yönelişin örneğidir. Göçebe yaşama dönmek ya da tarımı bırakmak kaynak sorununa verilen bir yanıt olarak anlatılmaz.
Kolay
17Bir kasabadaki kömür ocağı yaklaşık 60 yıl işletildikten sonra çıkarılabilir kömür kalmadığı için kapatılmıştır. Kasabanın ormanı ise kesilen alanlara düzenli olarak fidan dikilerek yıllardır kullanılmaktadır (temsilî). Bu iki durum aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A) Bütün doğal kaynaklar kullanıldıkça kendiliğinden çoğalır.
- B) Yer altı kaynakları ormanlardan daha hızlı yenilenir.
- C) Ormanlar bir kez kesildiğinde hiçbir koşulda yeniden oluşamaz ve yok olur.
- D) Bazı kaynaklar tükenir, bazıları doğru kullanılırsa kendini yeniler.
- E) Kömür, kullanım süresi uzadıkça daha bol bulunur.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bazı kaynaklar tükenir, bazıları doğru kullanılırsa kendini yeniler.
Kömür gibi yer altı kaynakları sınırlıdır ve tükenince yerine yenisi oluşmaz. Ders kitabına göre orman ise kendini yenileyebilen bir kaynaktır; kesilen yerine fidan dikilerek planlı kullanıldığında varlığını sürdürür. Kaynakların sınırsız olduğu ya da kullanıldıkça çoğaldığı düşüncesi kitabın eleştirdiği yanılgıdır.
Kolay
18Ders kitabına göre insan uzun yıllar boyunca çevresini ihtiyaçlarını karşılayacağı bir kaynak, atıklarını depolayacağı bir ortam olarak görmüş ve doğal zenginliklerin sınırsız olabileceğini düşünmüştür. Kitaba göre bu düşüncenin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Doğal kaynakların gelecek kuşaklar için korunması
- B) Doğal kaynakların uzun yıllar bilinçsizce kullanılması
- C) Atıkların tümüyle geri dönüşüme kazandırılması
- D) Enerjinin yalnız güneşten ve rüzgârdan üretilmeye başlanması
- E) Orman alanlarının her yıl hızla genişlemesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Doğal kaynakların uzun yıllar bilinçsizce kullanılması
Ders kitabına göre insan doğal zenginliklerin sınırsız olabileceğini düşünmüş ve bu düşünceyle uzun yıllar doğal kaynakları bilinçsizce kullanmıştır. Kaynakları gelecek kuşaklar için korumak ve atıkları geri dönüştürmek ise kaynakların sınırlı olduğunu kabul eden sürdürülebilir kullanım anlayışının uygulamalarıdır.
Orta
19Göller Yöresi'ndeki Burdur Gölü'nün kıyı çizgisi son on yıllarda belirgin biçimde gerilemiş, eski iskeleler karada kalmıştır. Aynı dönemde göl havzasında sulama için açılan kuyuların sayısı artmış, gölü besleyen dereler üzerine sulama barajları yapılmıştır. Göllerin hızla küçülmesinde etkili olan insan kaynaklı başlıca etken aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bölgedeki volkanik etkinliğin artması
- B) Göllerin bir kanalla denize bağlanması
- C) Ozon tabakasının incelmesi
- D) Yer kabuğunun göl çevresinde yükselmesi
- E) Su kaynaklarının sulamada aşırı kullanılması
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Su kaynaklarının sulamada aşırı kullanılması
Sulama kuyuları yer altı suyunu, barajlar ise gölü besleyen derelerin suyunu çektiği için göle ulaşan su azalmakta ve göl küçülmektedir. Ozon tabakasının incelmesi de insan kaynaklı bir çevre sorunudur; ancak morötesi ışınları artırır, göllerin su miktarını doğrudan etkilemez.
Orta
20Bir köyde geniş çeltik tarlaları ve büyükbaş hayvan çiftlikleri bulunuyor; köyü kente bağlayan yolda ise her gün yüzlerce araç geçiyor. Bir araştırmacı, köydeki bu faaliyetlerin her birinin atmosfere sera etkisini artıran farklı gazlar saldığını belirtiyor. Sera etkisini artırarak küresel ısınmaya yol açan başlıca gazlar aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
- A) Oksijen ve azot
- B) Karbondioksit ve metan
- C) Argon ve helyum
- D) Hidrojen ve oksijen
- E) Azot ve argon
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Karbondioksit ve metan
Taşıtlarda yakılan yakıtlar karbondioksit, çeltik tarlaları ve büyükbaş hayvanlar ise metan salar; bu iki gaz sera etkisini artıran başlıca gazlardır. Oksijen ve azot atmosferin büyük kısmını oluştursa da ısı tutma özellikleri yok denecek kadar azdır, sera gazı sayılmaz.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
