Soğuk Savaş Dönemi’nde Dünyada Meydana Gelen Ekonomik, Sosyokültürel ve Bilimsel Gelişmeler

Bu konuda neler var?

• İş Hayatında Kadınlar
• ABD Ekonomik Politikalarının Para Piyasalarına Etkileri
• Kentleşmenin Ortaya Çıkardığı Sorunlar
• Sanatın Kitleler Üzerindeki Etkisi
• Soğuk Savaş Dönemi’nde Spor Organizasyonları
• Soğuk Savaş Dönemi’ndeki Bilimsel Gelişmeler

1. Kolay

   11953'te bir bilim dergisinde yayımlanan bir sayfalık makalede, Rosalind Franklin'in X-ışını fotoğraflarından da yararlanılarak kalıtım molekülünün birbirine sarılmış iki zincirden oluştuğu öne sürüldü. Bu model, kalıtsal bilginin nasıl kopyalandığını açıklamanın yolunu açtı. Makaleyi yazan bilim insanları aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) James Watson ve Francis Crick
   • BB) Marie Curie ve Pierre Curie
   • CC) Alexander Fleming ve Howard Florey
   • DD) Jonas Salk ve Albert Sabin
   • EE) Gregor Mendel ve Charles Darwin
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) James Watson ve Francis Crick

   DNA'nın ikili sarmal modelini 1953'te James Watson ve Francis Crick yayımlamıştır. Mendel de kalıtımla ilgilidir; fakat XIX. yüzyılda kalıtım kurallarını bezelyelerle bulmuş, DNA'nın yapısını bilmemiştir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

2. Kolay

   2Temmuz 1944'te ABD'nin New Hampshire eyaletindeki bir otelde 44 ülkenin temsilcileri toplandı. Savaş sonrasında kurların istikrarlı tutulması, doların altına, diğer paraların da dolara bağlanması ve savaşta yıkılan ülkelerin yeniden inşası için kredi verilmesi kararlaştırıldı. Bu toplantının sonunda kurulan iki uluslararası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) AET ve COMECON
   • BB) IMF ve Dünya Bankası
   • CC) NATO ve Varşova Paktı
   • DD) OPEC ve OAPEC
   • EE) BM ve UNESCO
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) IMF ve Dünya Bankası

   Bretton Woods görüşmelerinde kurların istikrarı için Uluslararası Para Fonu (IMF), yeniden inşa kredileri için Dünya Bankası kurulmuştur. BM ve UNESCO da savaş sonrası kuruluşlardır; ancak siyasi ve kültürel amaçlıdır, ekonomik düzeni kuran bu konferansın ürünü değildir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

3. Kolay

   3Temsilî bir fabrika defteri (İngiltere, 1835): "Dokuma salonundaki tezgâhların başında çalışanların yarıdan fazlası kadın ve genç kızlardır. Hepsine haftalık ücretleri cumartesi akşamı elden ödenir; çoğu buharlı makinelerin çevresindeki yeni mahallelerde oturur." Defterde anlatılan çalışma düzenini ortaya çıkaran gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Coğrafi Keşifler
   • BB) Fransız İhtilali
   • CC) Rönesans hareketi
   • DD) Reform hareketi
   • EE) Sanayi Devrimi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) Sanayi Devrimi

   Buharlı makinelerle çalışan fabrikalar Sanayi Devrimi'nin ürünüdür; kadınlar ücret karşılığında fabrika işçisi olarak ilk kez bu süreçte çalışma hayatına girmiştir. Fransız İhtilali aynı dönemlere yakın olsa da siyasi bir dönüşümdür, fabrika düzenini doğurmamıştır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

4. Kolay

   4Ekim 1957'de SSCB'nin ilk yapay uyduyu yörüngeye oturtması ABD'de büyük kaygı yarattı. Ertesi yıl ABD Kongresi, o güne kadar ordu, donanma ve hava kuvvetleri arasında dağınık biçimde yürütülen uzay çalışmalarını sivil bir kurumun yönetimine veren bir yasa çıkardı. Bu yasayla kurulan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) CIA
   • BB) FBI
   • CC) NASA
   • DD) UNESCO
   • EE) NATO
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) NASA

   1958'de kurulan NASA, ABD'nin uzay çalışmalarını tek çatı altında toplayan sivil kurumdur. CIA de Soğuk Savaş'ın ilk yıllarında (1947) kurulmuştur; fakat görevi uzay araştırması değil, dış istihbarattır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

5. Kolay

   5I. Dünya Savaşı yıllarında kadınlar tramvay sürücülüğü, asansörcülük ve sayaç okuyuculuğu gibi daha önce hiç çalışmadıkları işlerde görev almaya başladı. Bu durumun ortaya çıkmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Erkeklerin savaşa gitmesiyle boşalan iş alanları
   • BB) Kadınların seçme ve seçilme hakkını kazanması
   • CC) Makinelerin imalattan tamamen kaldırılması
   • DD) Erkek işçilerin ücretlerinin aşırı yükselmesi
   • EE) Kadın hareketlerinin eşit ücret yasası çıkarması
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Erkeklerin savaşa gitmesiyle boşalan iş alanları

   Kitapta erkeklerin savaşa gitmesiyle boşalan istihdam alanlarında kadınların görev almaya başladığı belirtilir. Eşit ücret talepli kadın hareketleri ise daha sonra, 1960'larda güçlenmiştir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

6. Kolay

   6Savaştan sonra Fransız bir düşünür, kadının toplumdaki rolünü doğanın değil; yasaların, geleneklerin ve ön yargıların belirlediğini ileri sürdü. Bu görüşü dile getiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Betty Friedan
   • BB) Jean Paul Sartre
   • CC) Akira Kurosawa
   • DD) Simone de Beauvoir
   • EE) Rosalind Franklin
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D) Simone de Beauvoir

   Kadının rolünü yasaların, geleneklerin ve ön yargıların belirlediğini söyleyen düşünür Simone de Beauvoir'dır. Betty Friedan da kadın hakları alanında öne çıkmıştır ancak Amerikalıdır ve NOW'u kurmuştur.

   Hata mı var? Düzeltme öner

7. Kolay

   71964'ten beri sarsılan İngiliz sterlini 1967'de %14,3 oranında değer kaybetti; Fransız frangı da 1969'da benzer bir duruma uğradı. Bir para biriminin resmî olarak değerinin düşürülmesine ne ad verilir?

   • AA) Enflasyon
   • BB) Gümrük birliği
   • CC) Ödemeler dengesi
   • DD) Ortak pazar
   • EE) Devalüasyon
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) Devalüasyon

   Bir paranın resmî olarak değer kaybetmesine devalüasyon denir; kitapta da sterlin ve frangın devalüe edildiği belirtilir. Enflasyon ise genel fiyat düzeyinin sürekli artmasıdır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

8. Kolay

   8Soğuk Savaş yıllarının en belirgin toplumsal gelişmelerinden biri dünyanın her yerinde görülen hızlı nüfus artışıydı. Kitaba göre bu nüfus artışında etkili olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Hastalıkların önlenmesi ve sağlık hizmetlerinin gelişmesi
   • BB) Doğum oranlarının hızla düşmesi
   • CC) Şehirlerden köylere geri göç yaşanması
   • DD) Savaşların bütün dünyada yayılması
   • EE) Tarımsal üretimin tamamen durması
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Hastalıkların önlenmesi ve sağlık hizmetlerinin gelişmesi

   Kitapta hastalıkların önlenmesi ve sağlık hizmetlerinin gelişmesinin ortalama yaşam süresini artırarak nüfus artışını hızlandırdığı belirtilir. Doğum oranlarının düşmesi nüfus artışını yavaşlatırdı.

   Hata mı var? Düzeltme öner

9. Kolay

   9Savaştan sonra otomobil, şehirlerin fiziki yapısını değiştirerek yeni bir kültürün doğmasını sağladı. Aşağıdakilerden hangisi otomobilin şehir hayatına etkisine örnektir?

   • AA) Şehir merkezlerinde yaya yollarının çoğalması
   • BB) Ülkelerin yol yapımına hiç bütçe ayırmaması
   • CC) Banliyölerin terk edilerek boşalması
   • DD) Fabrikaların şehir merkezine taşınması
   • EE) Evlere garaj, ticaret merkezlerine otopark eklenmesi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) Evlere garaj, ticaret merkezlerine otopark eklenmesi

   Kitapta evlerde garaj yapılması ve ticaret merkezlerine otopark eklenmesi otomobilin etkilerine örnek olarak verilir. Banliyöler boşalmamış, otomobil sayesinde büyümüştür.

   Hata mı var? Düzeltme öner

10. Kolay

    101944'te yapılan görüşmeler sonucunda iki devletin öncülüğünde Bretton Woods adıyla uluslararası bir para sistemi kuruldu. Bu sistemin kurulmasına öncülük eden devletler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

    • AA) SSCB ve Çin
    • BB) Almanya ve Japonya
    • CC) ABD ve İngiltere
    • DD) Fransa ve İtalya
    • EE) SSCB ve ABD
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) ABD ve İngiltere

    Kitapta Bretton Woods sisteminin ABD ve İngiltere'nin öncülüğünde kurulduğu belirtilir. Almanya ve Japonya ise savaşı kaybeden devletlerdir ve bu süreçte söz sahibi değildi.

    Hata mı var? Düzeltme öner

11. Kolay

    1120 Temmuz 1969'da milyonlarca insan televizyon başında, Apollo 11 ile Ay'a giden astronotlardan birinin Ay yüzeyine ayak basışını izledi. Ay'a ayak basan ilk insan aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Yuri Gagarin
    • BB) Neil Armstrong
    • CC) Watson
    • DD) Crick
    • EE) Kruşçev
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Neil Armstrong

    Ay'a ayak basan ilk insan ABD'li astronot Neil Armstrong'dur. Watson ve Crick ise DNA'nın yapısıyla ilgili çalışmalarıyla tanınan bilim insanlarıdır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

12. Kolay

    121960'larda ekonomik olarak güçlenen Batı Avrupa ülkeleri ve Japonya, ellerindeki dolarları ABD'nin merkez bankası FED'de altına çevirmeye başladı. Bu ülkelerin amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) ABD'ye yeni krediler vermek
    • BB) Dolarları Marshall Planı için kullanmak
    • CC) Kendi paralarını tamamen kaldırmak
    • DD) Savaşta eriyen altın stoklarını yeniden büyütmek
    • EE) SSCB ile ortak bir para birimi kurmak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Savaşta eriyen altın stoklarını yeniden büyütmek

    Kitapta bu ülkelerin savaş zamanında altın stoklarında yaşanan kaybı telafi ederek altın rezervlerini büyütmeyi hedeflediği belirtilir. Marshall Planı bu ülkelere yardım için ABD'nin uyguladığı bir programdır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

13. Kolay

    13Soğuk Savaş yıllarında olimpiyatlarda kazanılan her madalya, gazetelerde yalnız bir sporcunun değil bir siyasi sistemin başarısı olarak sunuluyordu. Bu durum, Soğuk Savaş'ta sporun hangi işlevini gösterir?

    • AA) Bloklar arasındaki rekabeti tamamen bitirmesini
    • BB) İdeolojik propaganda aracı olarak kullanılmasını
    • CC) Yalnız sağlıklı yaşamı teşvik etmek amacı taşımasını
    • DD) Uluslararası ilişkilerden bütünüyle ayrı tutulmasını
    • EE) Sadece ekonomik kazanç sağlamak için düzenlenmesini
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) İdeolojik propaganda aracı olarak kullanılmasını

    Madalyaların bir siyasi sistemin başarısı olarak sunulması, sporun blok rekabetinde propaganda aracı olarak kullanıldığını gösterir. Spor uluslararası ilişkilerden ayrı tutulmamış, tersine rekabetin parçası olmuştur.

    Hata mı var? Düzeltme öner

14. Kolay

    141966'da ABD'de iş, maaş eşitliği ve doğum kontrolü gibi konularda geleneksel düşüncenin dışına çıkan National Organization for Women (NOW) adlı bir baskı grubu kuruldu. Bu örgütün kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Simone de Beauvoir
    • BB) Rosalind Franklin
    • CC) Eleanor Roosevelt
    • DD) Betty Friedan
    • EE) Margaret Thatcher
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Betty Friedan

    Kitapta NOW'un 1966'da Amerikalı Betty Friedan tarafından kurulduğu belirtilir. Simone de Beauvoir ise kadının toplumsal rolü üzerine görüşleriyle tanınan Fransız düşünürdür.

    Hata mı var? Düzeltme öner

15. Kolay

    15Soğuk Savaş yıllarında ABD'de Boston, New York, Filadelfiya ve Washington gibi şehirlerin çevresindeki banliyöler aşırı derecede büyüdü ve şehirler birbirine yaklaşan dev yerleşim alanlarına dönüştü. Bu tür çok büyük kentsel yerleşmelere ne ad verilir?

    • AA) Köy
    • BB) Metropol
    • CC) Kasaba
    • DD) Gecekondu
    • EE) Uydu devlet
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Metropol

    Kitapta banliyölerin aşırı büyümesinin bazı şehirlerde metropol olarak tanımlanacak oluşumlara yol açtığı belirtilir. Uydu devlet ise siyasi bir kavramdır; büyük bir devletin denetimindeki ülkeleri anlatır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

16. Kolay

    16Bir ekonomi kitabındaki tabloda bazı ülkelerin 1950-1973 yılları arasındaki yıllık ortalama büyüme oranları şöyle verilmiştir: Japonya: %9,3 | Almanya: %5,9 | İtalya: %5,6 | Fransa: %5,0 | ABD: %2,8 Tabloya göre bu dönemde ekonomisi en hızlı büyüyen ülke aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Almanya
    • BB) İtalya
    • CC) Japonya
    • DD) Fransa
    • EE) ABD
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Japonya

    Tabloda 1950-1973 arasında en yüksek büyüme oranı %9,3 ile Japonya'ya aittir. ABD ise bu dönemde tablodaki en düşük büyüme oranına sahiptir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

17. Kolay

    17Temsilî bir 1947 notu: “Fransız bir fabrikatör, yıkılan tesisini yeniden kurmak için gereken tezgâhları Avrupa'da bulamıyor. Tezgâhları yalnız ABD'den alabiliyor ve ödemeyi dolarla yapmak zorunda kalıyor.” Bu not, savaş sonrası ekonomide aşağıdaki gelişmelerden hangisini örneklemektedir?

    • AA) Avrupa'nın sanayide ABD'yi geçmesi
    • BB) Sterlinin temel para birimi olması
    • CC) ABD'nin sermaye mallarının tek kaynağı olması
    • DD) Paraların dalgalanmaya bırakılması
    • EE) Dolar bolluğu sorununun ilk kez ortaya çıkması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) ABD'nin sermaye mallarının tek kaynağı olması

    Savaş sonrasında ABD sınırlı sermaye mallarının tek kaynağı hâline gelmiş, Avrupa'yla gelişen ticarette dolar etkin olarak kullanılmıştır. Notta Avrupa sanayisi yıkılmış durumdadır; dolar bolluğu 1958'e, paraların dalgalanmaya bırakılması ise sistemin sonuna aittir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

18. Kolay

    181950 ve 1960'larda moleküler biyolojide önemli atılımlar yapıldı. Temsilî bir yatırım raporunda şöyle deniyor: “Yeni şirketlerimiz ilaç geliştirmeye ve dayanıklı tohumlar üretmeye para ayırıyor.” Bu rapor, Soğuk Savaş yıllarındaki hangi gelişmeyi örneklemektedir?

    • AA) Biyoteknolojinin tıbbi ve tarımsal yatırım alanı olması
    • BB) Uzay çalışmalarının tek çatı altında toplanması
    • CC) Kadınların ücret eşitliği için örgütlenip baskı kurması
    • DD) Banliyölerin şehirlerin çevresinde büyümesi
    • EE) Sporun ideolojik rekabetin parçası olması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Biyoteknolojinin tıbbi ve tarımsal yatırım alanı olması

    Ders kitabına göre biyoteknolojide sağlanan gelişmeler tıbbi ve tarımsal yatırımların başlıca alanı olmuştur; ilaç ve tohum yatırımları bunu örnekler. Öteki şıklar dönemin başka gelişmeleridir, raporda anlatılanla ilgili değildir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

19. Orta

    19Bir öğrencinin hazırladığı kronoloji: Aralık 1979 – SSCB birlikleri Afganistan'a girdi. 1980 – ABD öncülüğünde 60'tan fazla ülke Moskova Olimpiyatları'na katılmadı. 1984 – SSCB ve müttefiklerinin çoğu Los Angeles Olimpiyatları'na katılmadı. Kronolojideki gelişmeler aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?

    • AA) Olimpiyat oyunları Soğuk Savaş boyunca hiç düzenlenmemiştir.
    • BB) Spor, iki blok arasındaki rekabette siyasi bir araç olarak kullanılmıştır.
    • CC) Spor organizasyonları bloklar arasındaki gerginliği tamamen bitirmiştir.
    • DD) Olimpiyatlara yalnızca bağlantısız ülkeler katılabilmiştir.
    • EE) İki blok spor alanında ortak bir takım kurarak yarışmıştır.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Spor, iki blok arasındaki rekabette siyasi bir araç olarak kullanılmıştır.

    1980 ve 1984 boykotları, Afganistan işgaline tepki ve karşı tepki olarak düzenlenmiş; spor bloklar arası rekabetin aracı olmuştur. Boykotlar gerginliği bitirmemiş, aksine gerginliğin spora yansıdığını göstermiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

20. Orta

    20Temsilî bir ekonomi yazısı (1947): "Avrupa'nın fabrikaları bombalarla yıkıldı, limanları harap. Hükûmetlerin altın rezervlerinin büyük kısmı artık Atlantik'in öte yakasındaki bankaların kasalarında; Avrupa başkentleri kredi için oraya bakıyor." Yazıda anlatılan durum aşağıdaki gelişmelerden hangisinin zeminini hazırlamıştır?

    • AA) Sterlinin dünya ticaretindeki payının hızla artmasının
    • BB) SSCB'nin Batı Avrupa'ya kredi vererek etkisini genişletmesinin
    • CC) ABD'nin Avrupa ile ticaretini tamamen kesmesinin
    • DD) Dünya finans merkezinin Londra'dan New York'a kaymasının
    • EE) Avrupa sanayisinin savaştan hemen sonra eski gücüne kavuşmasının
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Dünya finans merkezinin Londra'dan New York'a kaymasının

    Savaşta Avrupa sanayisi çökmüş, sermaye ve altın ABD'de toplanmıştır; bu yüzden kapitalizmin merkezi Londra'dan New York'a kaymıştır. SSCB'nin Batı Avrupa'ya kredi verdiği düşüncesi yanlıştır; Batı Avrupa'ya yardımı ABD Marshall Planı ile yapmıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner