5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Mimarimizde Dinî Motifler

Camileri Tanıyalım

cami
mescit
mihrap
minber
kürsü
kubbe
minare
şadırvan

Caminin bölümleri nelerdir?

Cami, Müslümanların birlikte ibadet edip kaynaştığı yapıdır; başlıca bölümleri mihrap, minber, kürsü, şadırvan, kubbe ve minaredir. Cami kelimesi “toplayan, bir araya getiren” anlamına gelir. Mescit ise “secde edilen yer” demektir; günümüzde okul ya da iş yerindeki namaz alanlarına mescit, cuma namazı kılınan büyük yapılara cami denir. Hz. Peygamber hicret sırasında Kubâ Mescidi'ni, Medine'ye varınca da Mescid-i Nebevi'yi inşa etmiştir. Caminin iç bölümlerinden mihrap kıbleyi gösterir, merdivenli minberde hutbe okunur, kürsüde ise vaaz verilir. Dış bölümlerde abdest alınan şadırvan, çatıyı örten kubbe, ezan okunan minare ve minaredeki şerefe bulunur. Bazı camiler medrese, şifahane, aşevi ve kütüphaneyle birlikte külliye olarak yapılmıştır. Müslümanlar yeni şehirlerde cami merkezli şehirler kurmuş, Fatih Sultan Mehmet de İstanbul'un fethinden sonra Ayasofya'yı camiye dönüştürmüştür.

Camileri Tanıyalım: konu anlatımı ve özeti

Cami, "toplayan, bir araya getiren" anlamına gelir ve Müslümanların birlikte ibadet edip kaynaştığı yerdir. Bu konu, camilerin önemini, ilk mescitleri ve caminin bölümlerini tanıtır.

Mescit "secde edilen yer" demektir; bugün okul ya da iş yerindeki namaz alanlarına mescit, cuma namazı kılınan büyük yapılara cami denir.
Hz. Peygamber hicret sırasında Kubâ Mescidi'ni, Medine'ye varınca da Mescid-i Nebevi'yi inşa etti.
Müslümanlar yeni şehirlerde camiler yaparak cami merkezli şehirler kurdu; Fatih Sultan Mehmet İstanbul'un fethinden sonra Ayasofya'yı camiye dönüştürdü.
Bazı camiler; medrese, şifahane, aşevi ve kütüphane gibi yapılarla birlikte külliye olarak inşa edilmiştir.
Caminin iç bölümleri: Kıbleyi gösteren mihrap, hutbe okunan merdivenli minber ve vaaz verilen kürsü.
Caminin dış bölümleri: Abdest alınan şadırvan, çatıyı örten kubbe, ezan okunan minare ve minaredeki şerefe.

Unutma: Camide namaz kılanların önünden geçmemek ve cemaati rahatsız edecek şekilde konuşmamak cami adabındandır.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Caminin bölümlerini bir gezi rotası gibi öğrenebilirsin.

Dışarıda: Avludaki şadırvanda abdest alınır. Yukarı baktığında minareyi ve ezanın okunduğu balkon olan şerefeyi görürsün. Çatıyı yarım küre biçiminde kubbe örter.
İçeride: Kıble yönünü gösteren oyuk mihraptır. Cuma günleri hutbe okunan merdivenli yer minberdir. Vaaz verilen alçak yer ise kürsüdür.

Günlük hayattan: Okulundaki namaz odası bir mescittir. Cuma namazı kılınan büyük yapılar ise camidir.

Sık yapılan hata: Minber ile mihrabı karıştırmak. Doğrusu: Mihrap duvardaki oyuktur ve imam namazı orada kıldırır; minber ise merdivenli bir yerdir ve hutbe orada okunur.

Derinleş

Mahallendeki ya da şehrindeki bir camiyi ziyaret et veya fotoğraflarını incele. Caminin bölümlerini gösteren etiketli bir çizim yap. Ardından caminin; yaşlılar, küçük çocuklar ya da tekerlekli sandalye kullananlar için ne kadar rahat kullanılabildiğini değerlendir. Herkesin rahatça ibadet edebilmesi için iki düzenleme öner ve önerinin zorluklarını tartış.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

DKAB.5.5.2Camilerin bölümlerini tanıyabilme
- a) Camilerin bölümleri ile ilgili ölçüt belirler.
- b) Camilerin bölümlerini ayrıştırır.
- c) Camilerin bölümlerini iç ve dış olarak tasnif eder.
- ç) Camilerin iç ve dış bölümlerini listeler.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Hz. Peygamber, Mekke'den Medine'ye hicret ederken Medine yakınlarındaki bir yerleşim yerinde konaklamış ve orada bir mescit yaptırmıştır. Mescidin yapımında taş taşıyarak kendisi de çalışmıştır. Sözü edilen ve İslam tarihinde yapılan ilk mescit olarak bilinen yapı hangisidir?
- A) Mescid-i Nebevi
- B) Kubâ Mescidi
- C) Mescid-i Aksa
- D) Mescid-i Haram
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kubâ Mescidi
Hz. Peygamber'in hicret yolculuğunda Kubâ'da yaptırdığı mescit Kubâ Mescidi'dir. Mescid-i Nebevi de Hz. Peygamber'in yaptırdığı bir mescittir; ancak o, Medine'ye vardıktan sonra şehrin içinde yapılmıştır.
Kolay
2Uzaktan şehre bakan Kaan, camilerin yanında yükselen ince ve uzun yapıları fark ediyor. Babası, müezzinin eskiden bu yapıların balkonlarına çıkarak ezan okuduğunu anlatıyor. Kaan'ın gördüğü bu yapıya ne ad verilir?
- A) Minare
- B) Kubbe
- C) Mihrap
- D) Şadırvan
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Minare
Müezzinin ezan okuduğu, şerefesi olan yüksek ve ince yapı minaredir. Kubbe de uzaktan görülen bir bölümdür; ancak kubbe caminin üstünü örten yarım küre biçimindeki çatıdır.
Kolay
3"Cami" kelimesinin kökenini araştıran Burak, bu kelimenin insanları bir araya getirme anlamı taşıdığını ve camilerin de insanları ibadette buluşturduğunu öğreniyor. Burak'ın araştırmasına göre "cami" kelimesinin anlamı hangisidir?
- A) Secde edilen yer
- B) Okunan, öğrenilen şey
- C) Toplayan, bir araya getiren
- D) Korunan, saklanan yer
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Toplayan, bir araya getiren
Cami, toplayan ve bir araya getiren demektir; camiler insanları ibadet için bir araya toplar. "Secde edilen yer" anlamı mescit kelimesine aittir; iki kelime de ibadet yerini anlattığı için karıştırılabilir.
Kolay
4Camiye ilk kez giden Ela, ön duvardaki oyuk biçimli bölümün önünde imamın durup namaz kıldırdığını görüyor. Babası bu bölümün aynı zamanda Kâbe'nin yönünü gösterdiğini söylüyor. Ela'nın gördüğü bu bölüme ne ad verilir?
- A) Minber
- B) Vaaz kürsüsü
- C) Mihrap
- D) Şerefe
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Mihrap
Kıble yönünü gösteren ve imamın namaz kıldırırken önünde durduğu bölüm mihraptır. Minber de mihrabın yakınındadır; ancak minber basamaklı bir bölümdür ve hutbe okunurken kullanılır.
Kolay
5Minber, merdivenli ve yüksekçe bir yerdir. İmam ya da hatip hutbe okurken buraya çıkar. Minberin bu şekilde yüksekçe yapılmasının amacı hangisidir?
- A) Hatibin daha iyi görülmesi ve sesinin duyulması
- B) Kıble yönünün cemaate gösterilmesi
- C) Abdest alacakların sırayla beklemesi
- D) Ezanın uzaktaki evlere ulaşması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hatibin daha iyi görülmesi ve sesinin duyulması
İmam ya da hatip, daha iyi görülmek ve sesini daha iyi duyurmak için minbere çıkar. Kıble yönünü gösteren bölüm ise mihraptır.
Kolay
6Kudüs'ü fethettikten sonra Mescid-i Aksa'nın tarihsel yerini tespit ettirip buraya büyük bir mescit yaptıran kişi kimdir?
- A) Fatih Sultan Mehmet
- B) Hz. Muhammed (sav)
- C) Hz. Ömer
- D) II. Bayezid
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Hz. Ömer
Kitapta Hz. Ömer'in Kudüs'ü fethettikten sonra Mescid-i Aksa'nın yerine büyük bir mescit yaptırdığı belirtilir. Fatih Sultan Mehmet ise İstanbul'u fethetmiştir.
Kolay
7Camide vaaz vermek ve dinî konularda ders anlatmak için imamın ya da hatibin oturduğu yüksekçe bir yer bulunur. Caminin bu bölümüne ne ad verilir?
- A) Minber
- B) Vaaz kürsüsü
- C) Mihrap
- D) Şadırvan
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Vaaz kürsüsü
Vaaz ve dinî derslerin verildiği, imamın ya da hatibin oturduğu yüksekçe yer vaaz kürsüsüdür. Minber ise hutbe okunurken çıkılan merdivenli bölümdür.
Kolay
8Bazı namazların cemaatle kılınması zorunludur ve Müslümanlar bu namazlar için camilere gider. Cemaatle kılınması zorunlu olan bu namazlar hangileridir?
- A) Teravih ve sabah namazları
- B) Öğle ve ikindi namazları
- C) Cuma ve bayram namazları
- D) Akşam ve yatsı namazları
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Cuma ve bayram namazları
Cuma ve bayram namazları cemaatle kılınması zorunlu namazlardır. Teravih ise ramazan gecelerinde kılınan namazdır.
Kolay
9Zeynep'in babası minareyi gösterirken şöyle diyor: “Bu yapının etrafında, balkon gibi saran ve kenarları korkuluklu bölüme ................ adı verilir. Müezzin ezanı burada okur.” Babanın cümlesindeki boşluğa hangi kelime gelmelidir?
- A) kubbe
- B) mihrap
- C) kürsü
- D) şerefe
Cevabı göster
Doğru cevap: D) şerefe
Minarenin etrafını balkon gibi saran ve müezzinin ezan okuduğu bölüme şerefe denir. Kubbe ise caminin üzerini örten yarım küre biçimindeki bölümdür.
Kolay
10Ramazan ayında Elif, babasıyla birlikte akşamları camiye giderek oruçlu geçen günün gecesinde cemaatle namaz kılıyor. Elif'in ramazan gecelerinde kıldığı bu namaz hangisidir?
- A) Cuma namazı
- B) Teravih namazı
- C) Bayram namazı
- D) Sabah namazı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Teravih namazı
Ramazan ayında oruçlu geçen günlerin gecelerinde cemaatle teravih namazı kılınır. Cuma namazı ise haftada bir, cuma günü kılınır.
Kolay
11İstanbul'u fetheden Fatih Sultan Mehmet, fethin bir sembolü olarak bir yapıyı camiye dönüştürmüştür. Bu yapı hangisidir?
- A) Selimiye
- B) Ayasofya
- C) Mescid-i Aksa
- D) Kubâ Mescidi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ayasofya
Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'un fethinin sembolü olarak Ayasofya'yı camiye dönüştürmüştür. Selimiye Camii ise Edirne'dedir.
Kolay
12Müslümanlar günün beş vaktinde namaz vesilesiyle bir ve tek olan Yüce Allah'a kulluk eder. Bu kulluk hangi inancın gereğidir?
- A) Kıssa
- B) Kader
- C) Tevhit
- D) Ahiret
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Tevhit
Bir ve tek olan Allah'a kulluk etmek tevhit inancının gereğidir. Kıssa ise geçmişte yaşanmış ibret verici olayların anlatımıdır.
Kolay
13Zeynep babasıyla camiye geliyor. Babası, “Camilerin avlularında ................ adı verilen abdest alma yerleri vardır.” diyor. Babanın cümlesindeki boşluğa hangi kelime gelmelidir?
- A) minber
- B) şerefe
- C) şadırvan
- D) mihrap
Cevabı göster
Doğru cevap: C) şadırvan
Cami avlularında bulunan, üzeri açık ya da kapalı abdest alma yerine şadırvan denir. Minber ise caminin içinde hutbe okunan bölümdür.
Kolay
14Hz. Peygamber Dönemi'nden günümüze cami ve mescitler hem Allah'a (cc) ibadet edilen yerler hem de belirli bir anlamı simgeleyen mekânlar olarak görülür. Bir yerde cami bulunması neyi simgeler?
- A) Orada Müslümanların yaşadığını
- B) Orada hiç kimsenin yaşamadığını
- C) Orada yalnızca yolcuların kaldığını
- D) Orada ticaret yapılmadığını
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Orada Müslümanların yaşadığını
Kitaba göre cami ve mescitler, bulunduğu yerde Müslümanların yaşadığını simgeler. Diğer seçenekler bu bilgiyle ilgili değildir.
Kolay
15Kelime anlamlarını araştıran Defne, cami ile benzer anlamda kullanılan bir kelimenin “secde edilen yer” anlamına geldiğini öğreniyor. Defne'nin öğrendiği kelime hangisidir?
- A) Mescit
- B) Mihrap
- C) Minber
- D) Şerefe
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Mescit
“Secde edilen yer” anlamına gelen ve cami ile benzer anlamda kullanılan kelime mescittir. Mihrap ise caminin kıbleyi gösteren bölümüdür.
Kolay
16Ders kitabında görseli verilen Mescid-i Aksa hangi şehirde bulunmaktadır?
- A) Medine
- B) Mekke
- C) İstanbul
- D) Kudüs
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kudüs
Mescid-i Aksa Kudüs'tedir. Mescid-i Nebevi ise Medine'de bulunur.
Kolay
17Camiye ilk kez giden Kerem, imamın namaz kıldırırken durduğu mihrabın Kâbe'nin yönünü gösterdiğini öğreniyor. Müslümanların namazda yöneldiği bu yöne özel bir ad verilir. Bu yönün adı nedir?
- A) Şerefe
- B) Hutbe
- C) Kıble
- D) Minber
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kıble
Mihrap, Kâbe yönünü yani kıbleyi gösteren ve imamın namaz kıldırırken durduğu yerdir. Müslümanların namazda yöneldiği Kâbe yönüne kıble denir. Şerefe minarenin balkon gibi çevreleyen bölümü, minber hutbe okunan merdivenli yer, hutbe ise cuma ve bayram namazlarında minberde yapılan konuşmadır.
Kolay
18Ders kitabında minare, müezzinin ezan okuduğu, şerefesi olan yüksek ve ince bir yapı olarak tanıtılır. Minarede ezan okumanın yanında yapılan görev aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hutbe okumak
- B) Sela vermek
- C) Vaaz vermek
- D) Namaz kıldırmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sela vermek
Ders kitabındaki tanıma göre minare, müezzinin ezan okuduğu ve sela verdiği yapıdır. Hutbe minberde okunur, vaaz kürsüsünde vaaz verilir, imam ise mihrabın önünde durarak namaz kıldırır. Bu görevler caminin iç bölümlerinde yapılır.
Orta
19Cami bölümlerini "iç bölümler" ve "dış bölümler" diye iki gruba ayıran Selin, tabloyu doldururken bir bölümün caminin içinde yer aldığını hatırlıyor. Aşağıdakilerden hangisi caminin iç bölümlerinden biridir?
- A) Şadırvan
- B) Minber
- C) Minare
- D) Avlu
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Minber
Minber, caminin içinde yer alan ve hutbe okunan basamaklı bölümdür. Şadırvan, minare ve avlu ise caminin dış bölümleridir; şadırvan camiye ait olduğu için iç bölüm sanılabilir, ama avluda bulunur.
Orta
20Fatih Sultan Mehmet, 1453'te İstanbul'u fethettikten sonra şehirde camiler yaptırmış ve kendi adını taşıyan büyük bir külliye inşa ettirmiştir. Bu külliyede cami, medreseler, aşevi ve hastane gibi yapılar vardı. Fatih Sultan Mehmet'in bu çalışmalarının amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İstanbul'a İslam şehri kimliği kazandırmak
- B) Şehirdeki bütün eski yapıları yıkmak
- C) İstanbul'u terk edip başkenti taşımak
- D) Yalnızca sarayın ihtiyaçlarını karşılamak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İstanbul'a İslam şehri kimliği kazandırmak
Fethin ardından yapılan cami ve külliyeler, İstanbul'un bir İslam şehri kimliği kazanmasını sağlamıştır. Külliyedeki aşevi ve hastane halkın tamamına hizmet ettiği için yalnızca sarayın ihtiyaçlarını karşıladığı düşüncesi yanlıştır.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.