5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Peygamber Kıssaları
Allah’ın Elçileri: Peygamberler
- peygamber
- elçi
- vahiy
- tebliğ
- tevhit
- rehberlik
- örneklik
Peygamberler kimdir ve görevleri nelerdir?
Peygamberler, Allah'ın (cc) insanlara doğru yolu göstermek için seçip gönderdiği elçilerdir; peygamberlik, Allah (cc) ile insanlar arasındaki bir elçilik görevidir. İnsan evrendeki düzene bakarak bir yaratıcının olduğunu aklıyla anlayabilir. Ancak niçin yaratıldığını, Allah'a (cc) karşı görevlerini ve ahiretle ilgili konuları yalnızca aklıyla bilemez; bu nedenle peygamberlerin rehberliğine ihtiyaç duyar. Peygamberler Allah'tan (cc) aldıkları vahyi, yani emir ve yasakları insanlara bildirir; bu göreve tebliğ denir. İnsanları tevhide, yani yalnızca Allah'a (cc) inanıp O'na kulluk etmeye davet ederler. Dinî ve dünyevi konularda öğretmenlik yapar, öğütte bulunurlar. Söz ve davranışlarıyla da insanlara en güzel örnek olurlar. Araf suresinin 62. ayetinde de bir peygamberin, Rabbinin vahyettiklerini tebliğ edip nasihat ettiği bildirilir. Okuma, yazma ve hesap yapma okulda öğretmenlerden öğrenildiği gibi, insanlar da Allah'ın (cc) istediklerini peygamberlerden öğrenmiştir.
Allah’ın Elçileri: Peygamberler: konu anlatımı ve özeti
Peygamberler, Allah'ın (cc) insanlara doğru yolu göstermek için seçip gönderdiği elçilerdir. Bu konu, peygamberlere neden ihtiyaç duyduğumuzu ve onların görevlerini anlatır.
- İnsan, evrendeki düzene bakarak bir yaratıcının olduğunu aklıyla anlayabilir.
- Ancak niçin yaratıldığını, Allah'a (cc) karşı görevlerini ve ahiretle ilgili konuları yalnızca aklıyla bilemez; bu nedenle peygamberlerin rehberliğine ihtiyaç duyar.
- Peygamberler, Allah'tan (cc) aldıkları vahyi, yani emir ve yasakları insanlara bildirir. Bu göreve tebliğ denir.
- İnsanları tevhide, yani yalnızca Allah'a (cc) inanıp O'na kulluk etmeye davet ederler.
- Hem dinî hem dünyevi konularda insanlara öğretmenlik yaparlar ve öğütte bulunurlar.
- Söz ve davranışlarıyla insanlara en güzel örnek olurlar.
- Peygamberlik, Allah (cc) ile insanlar arasındaki bir elçilik görevidir.
Unutma: Okulda öğretmenlerimizden nasıl öğreniyorsak, insanlar da Allah'ın (cc) istediklerini peygamberlerden öğrenmiştir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Peygamberlere neden ihtiyaç duyduğumuzu bir örnekle düşünelim.
- Yeni bir okula gittiğinde binayı görüp bir okul olduğunu anlarsın; bunu aklınla bilirsin.
- Ama ders programını, okul kurallarını ve sınav tarihlerini binaya bakarak öğrenemezsin; bunları sana biri söylemelidir.
- İnsan da evrene bakarak bir yaratıcı olduğunu anlayabilir. Ancak niçin yaratıldığını ve Allah'ın (cc) ondan ne istediğini peygamberler aracılığıyla öğrenir.
Peygamberlerin Allah'tan (cc) aldıkları vahyi insanlara bildirmesine tebliğ denir.
Sık yapılan hata: "Peygamberler yalnızca dinî konularda öğüt vermiştir." Doğrusu: Peygamberler hem dinî hem dünyevi konularda öğretmenlik yapmış, davranışlarıyla da insanlara örnek olmuştur.
Derinleş
Peygamberler sözleriyle olduğu kadar davranışlarıyla da örnek olmuştur. Sözüyle davranışı birbirini tutan birine neden daha çok güvenildiğini düşün. Hayatında örnek aldığın bir kişiyi (öğretmen, aile büyüğü, komşu) seç ve onu örnek almanı sağlayan üç davranışını yaz. Bir kişinin söyledikleriyle yaptıkları çeliştiğinde ne olduğunu bir örnek durumla tartış.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
DKAB.5.4.1Peygamberlik hakkında akıl yürütebilme
- a) Peygamberlerin görevlerini araştırır.
- b) Peygamberlerin görevleri ile örnek olmaları arasında parça - bütün ilişkisi kurar.
- c) Peygamberlerin görevleriyle ilgili çıkarım yapar.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Peygamberler, insanlara inanç, ibadet ve ahlak konularında yol göstermek için görevlendirilmiştir. Onlar doğruyu anlatır, yanlışı düzeltir ve anlattıklarını önce kendileri yaşayarak gösterir. Bu özellikleriyle peygamberler okulda en çok kimin görevine benzetilebilir?
- A) Öğretmenin
- B) Seyircinin
- C) Yolcunun
- D) Misafirin
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Öğretmenin
Öğretmen bilgi verir, yol gösterir ve örnek olur; peygamberler de insanlara rehberlik ettikleri için öğretmene benzetilebilir. Seyirci olup biteni yalnızca izler; peygamberler ise insanları etkin biçimde doğruya yönlendirir.
Kolay
2Kur'an-ı Kerim'de "Biz, peygamberleri ancak müjdeleyiciler ve uyarıcılar olarak göndeririz." buyrulur. (Kehf suresi, 56. ayet) Sınıfta bu ayetin peygamberlerin hangi görevini anlattığı konuşuluyor. Ayette peygamberlerin hangi görevinden söz edilmektedir?
- A) Kâbe'yi baştan inşa etmek
- B) İnsanlara güzel haber verip onları uyarmak
- C) Ülkeler arasında ticaret yapmak
- D) Yeni şehirler kurmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İnsanlara güzel haber verip onları uyarmak
Peygamberler, iyilik yapanları Allah'ın rızasıyla müjdeler, kötülüğe yönelenleri ise sonuçları konusunda uyarır. Kâbe'yi yeniden inşa etmek Hz. İbrahim'in yaptığı bir iştir; ancak bütün peygamberlerin ortak görevi değildir.
Kolay
3Bir ülkenin başka bir ülkeye gönderdiği büyükelçi, kendi devletinin mesajını o ülkeye eksiksiz iletir. Öğretmen, peygamberlerin görevinin de buna benzediğini, ancak mesajın kaynağının bir devlet değil Allah olduğunu anlatıyor. Öğretmenin açıklamasına göre peygamberlik nasıl bir görevdir?
- A) İnsanların aralarından seçtiği bir yöneticiliktir.
- B) Allah ile insanlar arasında bir elçilik görevidir.
- C) Yalnızca bir ülkeyi yönetme görevidir.
- D) Şehirler arasında ticaret yapma görevidir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Allah ile insanlar arasında bir elçilik görevidir.
Peygamberler, Allah'ın mesajını insanlara ileten elçilerdir; öğretmenin büyükelçi örneği de bu yönü anlatır. İnsanların seçtiği yöneticilik yanlıştır; peygamberleri insanlar değil, Allah seçer.
Kolay
4Sınıf panosunda "Peygamberlerin görevleri" başlığı altında dört madde yazılı. Öğretmen bu maddelerden birinin peygamberlerin görevleri arasında yer almadığını belirtiyor. Aşağıdaki maddelerden hangisi peygamberlerin görevlerinden biri değildir?
- A) Yaptıkları görev karşılığında ücret istemek
- B) Allah'ın emirlerini insanlara bildirmek
- C) İnsanları doğru yola davet etmek
- D) Davranışlarıyla insanlara örnek olmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yaptıkları görev karşılığında ücret istemek
Peygamberler görevlerini Allah rızası için yapmış, insanlardan karşılık beklememiştir. Diğer maddeler Allah'ın mesajını bildirmek, insanları doğruya çağırmak ve örnek olmaktır; bunlar peygamberlerin temel görevleridir.
Kolay
5Kur'an-ı Kerim'de bir peygamberin kavmine şöyle dediği bildirilir: “Ben size Rabbimin vahyettiklerini tebliğ ediyorum ve size nasihat ediyorum. Sizin bilmediğiniz şeyleri de Allah tarafından gelen vahiy ile biliyorum.” (Araf suresi, 62. ayet) Bu ayete göre peygamber, insanların bilmediği şeyleri nasıl bilmektedir?
- A) Kendi deneyimleriyle
- B) Atalarından duyarak
- C) Allah'tan gelen vahiy ile
- D) Eski kitapları okuyarak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Allah'tan gelen vahiy ile
Ayette peygamber, insanların bilmediği şeyleri Allah'tan gelen vahiy ile bildiğini söyler. Peygamberlerin bilgisi kendi deneyimlerine değil vahye dayanır.
Kolay
6Kur'an-ı Kerim'in Ahzab suresinin 21. ayetinde Hz. Peygamber'in insanlar için güzel bir örnek olduğu bildirilir. Bu ayet peygamberlerin hangi göreviyle ilgilidir?
- A) İnsanları uyarmak
- B) Vahyi yazıya geçirmek
- C) İnsanlara örnek olmak
- D) Müjde vermek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İnsanlara örnek olmak
Ayet, Hz. Peygamber'in güzel bir örnek olduğunu bildirerek peygamberlerin örnek olma görevini anlatır. Uyarmak ise insanları kötü sonuçlara karşı dikkatli olmaya çağırmaktır.
Kolay
7Bir peygamber, kavmine yalan söylemenin, haksızlık yapmanın ve başkalarının hakkını yemenin kötü olduğunu anlatmış, onları bu davranışlardan uzak durmaya çağırmıştır. Bu durum peygamberlerin hangi görevine örnektir?
- A) İbadetlerin vaktini bildirmek
- B) İnsanları kötülüklerden sakındırmak
- C) Geçmiş olayları anlatmak
- D) Yeni şehirler kurmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İnsanları kötülüklerden sakındırmak
Peygamberler iyi ve doğru olanı anlatır, insanları kötülüklerden sakındırır. Yalan ve haksızlıktan uzak durmaya çağırmak bu göreve örnektir.
Kolay
8Mert, peygamberlerin Allah'tan aldıkları emir ve yasakları insanlara bildirdiğini öğreniyor. Allah'ın (cc) peygamberlerine bildirdiği bu mesajlara ne ad verilir?
- A) Tevhit
- B) Vahiy
- C) Kıssa
- D) Ebter
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Vahiy
Allah'ın peygamberlerine bildirdiği mesajlara vahiy denir. Tevhit ise Allah'ın bir olduğuna inanıp yalnız O'na kulluk etmektir.
Kolay
9Kur'an-ı Kerim'de bir peygamberin kavmine şöyle dediği bildirilir: “... Buna karşılık sizden hiçbir ücret istemiyorum. Benim ücretim ancak âlemlerin Rabbi olan Allah'a aittir.” (Şuara suresi, 145. ayet) Bu ayetten peygamberlerle ilgili hangi sonuç çıkarılır?
- A) Görevleri için insanlardan ücret alırlar.
- B) Yalnızca zengin kişilere tebliğ yaparlar.
- C) Görevlerini yalnızca bir süre yaparlar.
- D) Görevlerini karşılık beklemeden yaparlar.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Görevlerini karşılık beklemeden yaparlar.
Peygamber, insanlardan ücret istemediğini ve karşılığını yalnız Allah'tan beklediğini söyler; yani görevini çıkar gözetmeden yapar. Ücret aldıklarını düşünmek ayetle çelişir.
Kolay
10Can, peygamberlerin görevleriyle ilgili bir ödev hazırlayacak. Can'ın bu konuda güvenilir bilgiye ulaşmak için başvurması gereken en uygun kaynak hangisidir?
- A) Kaynağı belli olmayan sosyal medya yazıları
- B) Bir çizgi filmde anlatılan hayalî hikâyeler
- C) Arkadaşlarının tahminleri ve yorumları
- D) Kur'an-ı Kerim'in ayetleri ve mealleri
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kur'an-ı Kerim'in ayetleri ve mealleri
Peygamberlerin görevleriyle ilgili en güvenilir bilgi Kur'an-ı Kerim ayetlerinde ve onların meallerinde yer alır. Kaynağı belli olmayan yazılar yanlış bilgi içerebilir.
Kolay
11Kur'an-ı Kerim'de Hz. Peygamber'e “Rabbinin yoluna hikmetle, güzel öğütle çağır...” (Nahl suresi, 125. ayet) buyrulur. Bu ayete göre peygamberler insanları Allah'ın yoluna nasıl çağırmalıdır?
- A) Zorlayarak ve baskı yaparak
- B) Korkutarak ve tehdit ederek
- C) Ödül vaat edip para vererek
- D) Hikmetle ve güzel öğütle
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hikmetle ve güzel öğütle
Ayette insanların hikmetle ve güzel öğütle Allah'ın yoluna çağrılması istenir. Zorlamak ve baskı yapmak bu yöntemle çelişir.
Kolay
12Peygamberler insanlara hem bu dünyada hem de ahirette mutluluğa ve huzura kavuşmanın yollarını bildirir. Buna göre peygamberlerin rehberliği hangi hayatı kapsar?
- A) Yalnızca dünya hayatını
- B) Yalnızca ahiret hayatını
- C) Hem dünya hem ahiret hayatını
- D) Yalnızca çocukluk dönemini
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Hem dünya hem ahiret hayatını
Peygamberler hem dünyada hem ahirette mutluluğun yollarını bildirir; bu yüzden rehberlikleri iki hayatı da kapsar. Rehberliği yalnız ahirete ait sanmak eksik bir düşüncedir.
Kolay
13Okuma yazmayı ve hesap yapmayı okulda öğretmenlerimizden öğreniriz. Bunun gibi insanlar da Allah'ın (cc) kendilerinden istediklerini öğrenmiştir. İnsanlar Allah'ın (cc) isteklerini kimlerden öğrenmiştir?
- A) Peygamberlerden
- B) Kendi atalarından
- C) Yalnızca kendi akıllarıyla
- D) Komşularından
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Peygamberlerden
İnsanlar Allah'ın istediklerini, O'nun gönderdiği peygamberlerden öğrenmiştir. Akıl önemlidir ama Allah'ın emir ve yasaklarını tek başına bildiremez.
Kolay
14Ders kitabında şöyle bir tanım yer alıyor: “Yüce Allah'tan haber getiren, Allah'ın (cc) emir ve yasaklarını insanlara bildiren elçilerdir.” Bu tanım kimlere aittir?
- A) Meleklere
- B) Sahabelere
- C) Öğretmenlere
- D) Peygamberlere
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Peygamberlere
Allah'tan haber getirip emir ve yasakları insanlara bildiren elçiler peygamberlerdir. Melekler de görevli varlıklardır ama insanlara elçi olarak gönderilen kişiler peygamberlerdir.
Kolay
15Aşağıdakilerden hangisi insanın yalnızca aklıyla kavrayamayıp peygamberlerin bildirmesine ihtiyaç duyduğu konulardan biri değildir?
- A) Evrenin bir yaratıcısının olduğu
- B) İnsanın niçin yaratıldığı
- C) Ahiret hayatıyla ilgili konular
- D) Allah'a (cc) karşı görev ve sorumluluklar
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Evrenin bir yaratıcısının olduğu
İnsan, evrendeki düzene bakarak bir yaratıcının olduğunu aklıyla anlayabilir. Niçin yaratıldığını, Allah'a karşı görevlerini ve ahiretle ilgili konuları ise peygamberlerin bildirmesiyle öğrenir.
Kolay
16Selin, peygamberlerin bu göreve nasıl geldiğini merak ediyor. Öğretmeni, peygamberlerin insanlar arasından özel olarak seçildiğini söylüyor. Peygamberleri bu görev için kim seçer?
- A) Yüce Allah
- B) İnsanlar oy vererek
- C) Peygamberler kendileri
- D) Melekler
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yüce Allah
Peygamberler, insanlara doğru yolu göstermeleri için Allah tarafından seçilip gönderilen elçilerdir. Peygamberlik kişinin kendi isteğiyle ya da insanların seçmesiyle elde edilmez.
Kolay
17Kur'an-ı Kerim'de “İbrahim’de ve onunla birlikte bulunanlarda sizin için güzel bir örnek vardır...” (Mümtehine suresi 4. ayet) buyrulur. Bu ayete göre Hz. İbrahim'in hayatını öğrenen bir Müslümandan beklenen davranış hangisidir?
- A) Onun hayatını yalnızca eğlenceli bir hikâye gibi dinlemesi
- B) Onun hayatına ait yılları ezberlemekle yetinmesi
- C) Onun güzel davranışlarını kendi hayatına örnek alması
- D) Onun davranışlarını yalnız kendi döneminde geçerli sayması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Onun güzel davranışlarını kendi hayatına örnek alması
Ayet, Hz. İbrahim'de ve onunla birlikte bulunanlarda Müslümanlar için güzel bir örnek olduğunu bildirir. Ders kitabına göre peygamberler, söz ve davranışlarıyla insanlara hayatın her alanında örnek olur. Bu yüzden beklenen, onun güzel davranışlarını kendi hayatına örnek almaktır. Hayatını yalnızca hikâye gibi dinlemek, tarih ezberlemek ya da davranışlarını geçmişte bırakmak ayetteki “sizin için güzel bir örnek” ifadesiyle uyuşmaz.
Kolay
18Peygamberlerin, Yüce Allah'tan aldıkları vahyi yani emir ve yasakları eksiksiz olarak insanlara bildirmesi görevine özel bir ad verilir. Bu görevin adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tevhit
- B) Tebliğ
- C) Kıssa
- D) Mucize
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Tebliğ
Peygamberlerin Allah'tan aldıkları vahyi, yani emir ve yasakları insanlara bildirmesine tebliğ denir. Tevhit, Allah'ın bir ve tek olduğuna inanmaktır; peygamberler insanları tevhide davet eder ama görevin adı bu değildir. Kıssa, geçmiş peygamber ve kavimlerle ilgili ibret verici olaylardır. Mucize ise peygamberlerin Allah'ın izniyle gösterdiği olağanüstü olaylardır.
Orta
19Mekkeli müşrikler, davetini bırakması karşılığında Hz. Peygamber'e mal, para ve yöneticilik teklif etmiştir. Hz. Peygamber ise bu teklifleri kabul etmemiş ve insanları Allah'ın birliğine çağırmayı sürdürmüştür. Bu olay peygamberlerle ilgili hangi sonucu gösterir?
- A) Peygamberlerin görevleriyle zengin olmak istediğini
- B) Peygamberlerin görevlerini çıkar için yapmadığını
- C) Peygamberliğin hiçbir zorluk içermeyen bir görev olduğunu
- D) Müşriklerin Hz. Peygamber'i baştan beri desteklediğini
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Peygamberlerin görevlerini çıkar için yapmadığını
Hz. Peygamber'in mal ve makam tekliflerini reddetmesi, peygamberlerin görevlerini dünyevi çıkar için yapmadığını gösterir. Peygamberliğin kolay bir görev olduğu düşüncesi yanlıştır; tekliflerin ardında ağır baskılar ve zorluklar vardı.
Orta
20Sınıfta bir sunum hazırlayan Hira, Hz. Eyyüb'ün hastalıklar karşısında gösterdiği sabrı, Hz. İbrahim'in doğruyu söylemekteki cesaretini ve Hz. Nuh'un yıllarca süren kararlılığını anlatıyor. Hira'nın sunumundaki örnekler peygamberlerin hangi göreviyle ilgilidir?
- A) İnsanlardan ücret toplamak
- B) Ülkeleri yönetmek
- C) Geleceği haber vermek
- D) İnsanlara örnek olmak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İnsanlara örnek olmak
Sabır, cesaret ve kararlılık örnekleri peygamberlerin davranışlarıyla insanlara örnek olduğunu gösterir. Bazı peygamberler yönetici de olmuştur; ancak Hira'nın anlattığı örnekler yönetimle değil, güzel ahlakla ilgilidir.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.