5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Peygamber Kıssaları

Kur’an-ı Kerim’den Öğütler: Peygamber Kıssaları

kıssa
ülülazm
tevhit
davet
kavim
sabır
mucize

Kur'an'daki peygamber kıssaları hangi öğütleri verir?

Peygamber kıssaları, Kur'an-ı Kerim'de peygamberlerin ve geçmiş toplumların hayatından anlatılan ve insanların ders çıkarması için verilen ibretli olaylardır. Bu amaç “kıssadan hisse” deyimiyle anlatılır. Sabır ve kararlılıklarıyla övülen beş büyük peygambere ülülazm denir: Hz. Nuh, Hz. İbrahim, Hz. Musa, Hz. İsa ve Hz. Muhammed (sav). Hz. Nuh, putlara tapmaya başlayan kavmini uzun yıllar sabırla tevhide çağırdı. Hz. İbrahim, putlara ve yıldızlara tapan halkına putların fayda ve zarar veremeyeceğini anlattı. Hz. Musa'ya Tevrat verildi; o, zulmeden Firavun'a karşı İsrailoğulları'nı korudu. Hz. Meryem'in oğlu Hz. İsa İsrailoğulları'na gönderildi ve kendisine İncil verildi. Kıssalarda tevhide davet, mucizeler, iyilik ve kötülük anlatılır; geçmiş toplumların hatalarının tekrarlanmaması istenir. Peygamberlerin zorluklar karşısındaki tutumu, kıssalardan alınacak en önemli dersin sabır olduğunu gösterir.

Kur’an-ı Kerim’den Öğütler: Peygamber Kıssaları: konu anlatımı ve özeti

Kur'an-ı Kerim'de peygamberlerin ve geçmiş toplumların hayatından ibret veren olaylar anlatılır. Bu anlatımlara kıssa denir; amaç, insanların bu olaylardan ders çıkarmasıdır, yani "kıssadan hisse" almasıdır.

Sabır ve kararlılıklarıyla övülen beş büyük peygambere ülülazm denir: Hz. Nuh, Hz. İbrahim, Hz. Musa, Hz. İsa ve Hz. Muhammed (sav).
Hz. Nuh: Putlara tapmaya başlayan ve haksızlığın yayıldığı kavmini uzun yıllar sabırla tevhide çağırdı.
Hz. İbrahim: Putlara ve yıldızlara tapan halkına putların fayda ve zarar veremeyeceğini anlattı; yumuşak huylu, misafirperver ve dürüst kişiliğiyle örnek oldu.
Hz. Musa: Kendisine Tevrat verildi; zulmeden Firavun'a karşı İsrailoğulları'nı korudu ve tevhide çağırdı.
Hz. İsa: Hz. Meryem'in oğludur; İsrailoğulları'na gönderildi ve kendisine İncil verildi.
Kıssalarda tevhide davet, mucizeler, iyilik ve kötülüğün ne olduğu anlatılır; geçmiş toplumların hatalarını tekrar etmememiz istenir.

Unutma: Peygamberler de zorluklar yaşamıştır; onların kıssalarından alınacak en önemli derslerden biri sabırdır.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Bir kıssayı anlamak için üç soru sorabilirsin.

Kim? Kıssada hangi peygamber ve hangi toplum var?
Ne oldu? Peygamber toplumunu neye çağırdı, toplum nasıl karşılık verdi?
Ders ne? Bu olaydan bugün kendi hayatım için ne öğrenebilirim?

Örnek: Hz. Nuh, kavmini yıllarca sabırla tevhide çağırdı. Ders: Doğru bildiğin şeyi anlatırken kolayca vazgeçmemek, sabırlı olmak.

Ülülazm peygamberleri hatırlamak için: Hz. Nuh, Hz. İbrahim, Hz. Musa, Hz. İsa ve Hz. Muhammed (sav).

Sık yapılan hata: "Ülülazm, peygamberlerin hepsine verilen addır." Doğrusu: Ülülazm, sabır ve kararlılıklarıyla öne çıkan beş büyük peygamberi anlatır.

Derinleş

Kıssalarda öne çıkan sabır, kararlılık ve dürüstlük değerlerinden birini seç. Türkçe dersinde okuduğun bir hikâyede ya da bildiğin bir halk hikâyesinde aynı değeri gösteren bir karakter bul. Kıssadaki peygamberle hikâyedeki karakterin karşılaştığı zorlukları ve verdikleri kararları bir tabloda karşılaştır; bugün aynı değeri gerektiren bir durum yaz.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

DKAB.5.4.2Peygamber kıssalarında verilen öğütleri sentezleyebilme
- a) Peygamber kıssalarında verilen öğütleri inceler.
- b) Peygamber kıssalarında verilen öğütler arasında ilişki kurar.

Bu konuda neler var?

Hz. Nuh
Hz. İbrahim
Hz. Musa
Hz. İsa
Peygamber Kıssalarında Verilen Mesajlar
Sabır

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Hz. Musa'nın kıssasını okuyan Ali, Allah'ın Hz. Musa'ya bir kutsal kitap indirdiğini öğreniyor. Bu kitabın Hz. Davud'a indirilen Zebur'dan ve Hz. İsa'ya indirilen İncil'den farklı olduğunu not ediyor. Ali'nin okuduğu, Hz. Musa'ya indirilen kitap hangisidir?
- A) İncil
- B) Zebur
- C) Tevrat
- D) Kur'an-ı Kerim
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Tevrat
Allah, Hz. Musa'ya Tevrat'ı indirmiştir. İncil Hz. İsa'ya, Zebur Hz. Davud'a, Kur'an-ı Kerim ise Hz. Muhammed'e indirilmiştir; dört kitabın hangi peygambere indiği sık karıştırılır.
Kolay
2Kavmi tarafından ateşe atılan Hz. İbrahim'e ateş Allah'ın emriyle zarar vermemiştir. Hz. Musa'nın asasıyla denizin yarılması da benzer bir olaydır. Peygamberlerin Allah'ın izniyle gösterdiği bu tür olağanüstü olaylara ne ad verilir?
- A) Mucize
- B) Kıssa
- C) Davet
- D) Tufan
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Mucize
Peygamberlerin, peygamberliklerini kanıtlamak için Allah'ın izniyle gösterdiği olağanüstü olaylara mucize denir. Kıssa da çekicidir, çünkü bu olaylar kıssalarda anlatılır; ancak kıssa olayın anlatımıdır, olağanüstü olayın kendisi değildir.
Kolay
3Kur'an-ı Kerim'de büyük zorluklara karşı sabır ve kararlılıkla görevlerini sürdüren beş peygamber "ülülazm" olarak anılır. Ece bu peygamberlerin bir listesini hazırlıyor, ancak listeye yanlışlıkla bir isim ekliyor. Ece'nin listesinde yer almaması gereken isim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hz. Nuh
- B) Hz. Harun
- C) Hz. Musa
- D) Hz. İsa
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Hz. Harun
Ülülazm peygamberler Hz. Nuh, Hz. İbrahim, Hz. Musa, Hz. İsa ve Hz. Muhammed'dir. Hz. Harun, Hz. Musa'nın kardeşi ve yardımcısı olduğu için listeye karıştırılabilir; ancak ülülazm peygamberlerden değildir.
Kolay
4Hz. Nuh'un kıssasını dinleyen Can, büyük tufandan sonra yalnızca gemidekilerin kurtulduğunu ve yeryüzünde hayatın onlarla yeniden başladığını öğreniyor. Bu yüzden bu peygambere özel bir unvan verilmiştir. "İnsanlığın ikinci atası" olarak anılan peygamber kimdir?
- A) Hz. İbrahim
- B) Hz. Musa
- C) Hz. İsa
- D) Hz. Nuh
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hz. Nuh
Tufandan sonra insanlık gemide kurtulanlarla devam ettiği için Hz. Nuh "insanlığın ikinci atası" olarak anılır. Hz. İbrahim de pek çok peygamberin atası olduğu için çekicidir; ancak bu unvan tufan olayıyla ilgilidir.
Kolay
5Bir peygamber tanıtım kartında şu bilgiler yazıyor: “Hz. Meryem'in oğludur. İsrailoğulları'na gönderilmiştir. Kendisine İncil verilmiştir.” Bu kart hangi peygambere aittir?
- A) Hz. Musa
- B) Hz. Nuh
- C) Hz. İbrahim
- D) Hz. İsa
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hz. İsa
Hz. Meryem'in oğlu olan, İsrailoğulları'na gönderilen ve kendisine İncil verilen peygamber Hz. İsa'dır. Hz. Musa'ya ise Tevrat verilmiştir.
Kolay
6Kıssaları okuyan Zeynep, “ümmet” kelimesini sözlükte arıyor. Zeynep'in sözlükte bulacağı anlam hangisidir?
- A) Aynı soydan gelen ve aynı dili konuşan insan topluluğu
- B) Bir peygamberin anlattığı dine inananlardan oluşan topluluk
- C) Sabırlarıyla övülen beş büyük peygamberin ortak adı
- D) Geçmişte yaşanan ibret verici olayların anlatımı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bir peygamberin anlattığı dine inananlardan oluşan topluluk
Ümmet, bir peygamberin anlattığı dine inananlardan oluşan topluluktur. Aynı soydan gelen insan topluluğu ise kavim kelimesinin anlamıdır.
Kolay
7Hz. Nuh peygamber olarak gönderilmeden önce kavminin yaşadığı toplumda bazı olumsuzluklar ortaya çıkmıştı. Aşağıdakilerden hangisi bu toplumun durumunu anlatır?
- A) Herkesin yalnızca Allah'a inandığı bir toplumdu.
- B) İnsanların adaletle yönetildiği bir toplumdu.
- C) Haksızlığın hiç görülmediği barışçı bir toplumdu.
- D) Putlara tapanların arttığı, haksızlığın yayıldığı bir toplumdu.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Putlara tapanların arttığı, haksızlığın yayıldığı bir toplumdu.
Hz. Nuh'un kavminde putlara tapanların sayısı artmış, haksızlık ve zulüm yaygınlaşmıştı. Bu yüzden Allah onları doğru yola çağırması için Hz. Nuh'u gönderdi.
Kolay
8Hz. Nuh kıssasını okuyan Can, tufan sona erip sular çekildiğinde geminin bir dağın üzerine oturduğunu öğreniyor. Kur'an-ı Kerim'e göre gemi hangi dağa oturmuştur?
- A) Tur Dağı
- B) Uhud Dağı
- C) Cudi Dağı
- D) Nur Dağı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Cudi Dağı
Sular çekildikten sonra Hz. Nuh'un gemisi Cudi Dağı'na oturmuştur. Diğer dağlar başka olaylarla anılır.
Kolay
9Şiddetli yağmurlar başlayınca Hz. Nuh, kendisine emredildiği gibi gemiye bazılarını bindirmiştir. Hz. Nuh'un gemiye bindirdikleri kimlerdir?
- A) İman edenler ve her hayvandan birer çift
- B) Yalnızca kavminin zenginleri
- C) Yalnızca kendi aile üyeleri
- D) Kavminin ileri gelenleri ve hayvanlar
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İman edenler ve her hayvandan birer çift
Hz. Nuh gemiye iman edenleri ve her hayvandan birer çifti bindirmiştir. Kavminin ileri gelenleri ise daveti reddetmişti.
Kolay
10Hz. İbrahim, putlara ve yıldızlara tapan halkını tevhide çağırmış, kişiliğiyle de insanlara örnek olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi Hz. İbrahim'in örnek gösterilen kişilik özelliklerinden biridir?
- A) Kendisine Tevrat verilmesi
- B) Gemi yapması
- C) Misafirperver olması
- D) Hz. Meryem'in oğlu olması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Misafirperver olması
Hz. İbrahim yumuşak huylu, misafirperver ve dürüst kişiliğiyle örnek olmuştur. Tevrat Hz. Musa'ya verilmiş, gemiyi ise Hz. Nuh yapmıştır.
Kolay
11Mehmet, “Aralarında dil, kültür ve gelenek ortaklığı bulunan, aynı soydan gelen insan topluluğu” tanımını okuyor. Kıssalarda sıkça geçen hangi kavram bu tanıma uygundur?
- A) Ümmet
- B) Ülülazm
- C) Kavim
- D) Tufan
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kavim
Dil, kültür ve gelenek ortaklığı olan, aynı soydan gelen insan topluluğuna kavim denir. Ümmet ise bir peygamberin anlattığı dine inananların topluluğudur.
Kolay
12Dedesinin anlattığı bir hikâyeyi dinleyen Elif, hikâyeden “Sözümüzü tutmalıyız.” dersini çıkarıyor. Dedesi, Elif'in yaptığı bu işin bir deyimle anlatıldığını söylüyor. Bu deyim hangisidir?
- A) Dut yemiş bülbüle dönmek
- B) Kulak misafiri olmak
- C) Kıssadan hisse çıkarmak
- D) Göz boyamak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kıssadan hisse çıkarmak
Bir hikâyeden hayatımızı etkileyebilecek dersler çıkarmak “kıssadan hisse çıkarmak” deyimiyle anlatılır. Kur'an'daki peygamber kıssalarının amaçlarından biri de budur.
Kolay
13Sular yükselirken Hz. Nuh, bir yakınını da iman etmeye ve gemiye binmeye çağırmış ancak bu kişi daveti geri çevirmiştir. Hz. Nuh'un davetini geri çeviren bu yakını kimdir?
- A) Babası
- B) Oğlu
- C) Kardeşi
- D) Dedesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Oğlu
Hz. Nuh, sular yükselince oğlunu da iman etmeye ve gemiye binmeye çağırmış, ancak oğlu bu daveti reddetmiştir. Kıssada babası ya da kardeşiyle ilgili böyle bir olay anlatılmaz.
Kolay
14Yüce Allah, inkârcıların tavırlarının değişmeyeceğini Hz. Nuh'a haber verdikten sonra ona bir gemi yapmasını emretmiştir. Allah'ın bu emri neye işaretti?
- A) Uzun bir deniz yolculuğuna
- B) Kavminin hemen iman edeceğine
- C) Yeni bir şehir kurulacağına
- D) Büyük bir tufanın olacağına
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Büyük bir tufanın olacağına
Allah'ın Hz. Nuh'a gemi yapmasını emretmesi büyük bir tufanın olacağına işarettir. Kavmin iman edeceğine dair bir işaret değildir; tam tersine inkârda direndikleri bildirilmiştir.
Kolay
15Ülülazm peygamberler Kur'an-ı Kerim'de övgüyle anılır. Bu peygamberler Kur'an-ı Kerim'de hangi özellikleriyle övülmüştür?
- A) Mücadele ve sabırlarının büyüklüğüyle
- B) Çok zengin olmalarıyla
- C) Çok uzun yaşamalarıyla
- D) Büyük ülkeler yönetmeleriyle
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Mücadele ve sabırlarının büyüklüğüyle
Ülülazm peygamberler, inkârcılara karşı verdikleri mücadele ve gösterdikleri sabrın büyüklüğü nedeniyle övülür. Zenginlik ya da uzun yaşamak bu övgünün sebebi değildir.
Kolay
16Ders kitabındaki sözlük kutusunda bir kavram şöyle açıklanmış: “Çağırmak, seslenmek demektir. İslam'a ve İslam esaslarının uygulanmasına çağırmak anlamında kullanılır.” Bu açıklama hangi kavrama aittir?
- A) Davet
- B) Kavim
- C) Ümmet
- D) Kıssa
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Davet
“Çağırmak, seslenmek” anlamına gelen ve İslam'a çağırmak için kullanılan kavram davettir. Kıssa ise geçmişte yaşanmış ibret verici olayların anlatımıdır.
Kolay
17“Kıssadan Hisse” etkinliğinde bir grubun kartında bir peygamber kıssasına ait şu üç ipucu yazıyor: rüya, Hz. Harun, Tur. Bu ipuçları hangi peygamberin kıssasına aittir?
- A) Hz. Musa
- B) Hz. Nuh
- C) Hz. İbrahim
- D) Hz. İsa
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hz. Musa
Hz. Musa kıssasında Firavun'un gördüğü bir rüya üzerine erkek çocukların öldürülmesini emrettiği anlatılır. Allah, Hz. Musa'nın duası üzerine kardeşi Hz. Harun'u da peygamber olarak görevlendirmiştir. Hz. Musa, Allah'ın emriyle bir süreliğine Tur Dağı'na çıkmıştır. Tufan ve Cudi Hz. Nuh'u; ateş ve Kâbe Hz. İbrahim'i; Hz. Meryem Hz. İsa'yı çağrıştırır.
Kolay
18Kur'an-ı Kerim'de Hz. İbrahim, Allah'a samimiyetle bağlanan ve hiçbir zaman O'na ortak koşmayan biri olarak anlatılır. Ders kitabının sözlük kutusunda “Doğruya ve hakka bağlanan, Allah'ın (cc) birliğine iman eden kimse” diye açıklanan bir kavram, Kur'an'da Hz. İbrahim için kullanılır. Bu kavram hangisidir?
- A) Ülülazm
- B) Ümmet
- C) Kavim
- D) Hanif
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hanif
Sözlük kutusunda “doğruya ve hakka bağlanan, Allah'ın birliğine iman eden kimse” diye açıklanan kavram haniftir; Kur'an'da Hz. İbrahim'in hanif bir kimse olduğu bildirilir. Hz. İbrahim ülülazm peygamberlerden biridir, ancak ülülazm sabır ve mücadeleleriyle övülen beş büyük peygambere verilen addır; verilen tanıma uymaz. Ümmet bir peygamberin anlattığı dine inananların topluluğu, kavim ise aynı soydan gelen insan topluluğudur.
Orta
19Hz. İsa'yı anlatan bir sunum hazırlayan Selin, Kur'an-ı Kerim'deki bilgilere göre dört cümle yazıyor. Öğretmeni bu cümlelerden yalnızca birinin doğru olduğunu söylüyor. Selin'in yazdığı doğru cümle aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kendisine kutsal kitap olarak Tevrat indirilmiştir.
- B) Firavun'un sarayında büyüyüp yetişmiştir.
- C) Allah'ın yarattığı bir insan ve peygamberdir.
- D) Kendisinden sonra peygamber gelmeyeceğini bildirmiştir.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Allah'ın yarattığı bir insan ve peygamberdir.
Kur'an'a göre Hz. İsa, Allah'ın yarattığı bir insan ve peygamberdir; ona İncil indirilmiştir. Tevrat Hz. Musa'ya indirilmiştir; Firavun'un sarayında büyüyen de Hz. Musa'dır, bu iki peygamberin kıssaları karıştırılabilir.
Orta
20Hz. Nuh'un kavminin zenginleri, etrafındaki yoksul insanları yanından uzaklaştırırsa ona iman edeceklerini söyler. Hz. Nuh ise inanan hiç kimseyi kovmayacağını belirterek bu teklifi reddeder. Bu olaydan çıkarılabilecek ders hangisidir?
- A) Zenginlerin isteklerine her zaman uyulmalıdır.
- B) Yoksullar dinî davetin dışında tutulmalıdır.
- C) Davet yalnızca zenginler arasında yapılmalıdır.
- D) İnsanlar arasında ayrım yapılmamalıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İnsanlar arasında ayrım yapılmamalıdır.
Hz. Nuh, zengin ya da yoksul ayrımı yapmadan herkesi eşit gördüğü için teklifi reddetmiştir. Zenginlerin isteğine uyulması gerektiği düşüncesi, Hz. Nuh'un tavrıyla doğrudan çelişir.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.