Cepheye Koşan At

hikâye
olay örgüsü
şahıs ve varlık kadrosu
ana fikir
Millî Mücadele
fedakârlık
empati

Cepheye Koşan At hikâyesinde ne anlatılır?

Cepheye Koşan At, Millî Mücadele yıllarında bir Anadolu köyünde geçen bir hikâyedir. Hikâye, halkın elindeki her şeyi vatan için seve seve verdiği fedakârlık günlerini bir çocuğun ve atının gözünden anlatır. Olaylar 1921 yazında, Kırıkkale'nin Bedesten Köyü'nde, Tekâlif-i Milliye (Millî Yükümlülükler) emirlerinin köylere duyurulduğu günlerde geçer. Köyde kalan yaşlılar, kadınlar ve çocuklar erzaklarını, ördükleri çorapları ve ziynetlerini orduya bağışlar. Küçük kahraman da çok sevdiği kısrağını cepheye göndermeye razı olur. Hikâyenin ana fikri, vatan söz konusu olduğunda birlik ve fedakârlığın her şeyden önce geldiğidir. Hikâyede şahıs ve varlık kadrosu, yer, zaman ve olay örgüsü unsurları belirlenir; kahramanın duygularının olaylar ilerledikçe nasıl değiştiği izlenir. Bir hikâye özetlenirken yalnızca olay örgüsünü ilerleten önemli olaylar sırasıyla anlatılır.

Cepheye Koşan At: konu anlatımı ve özeti

Cepheye Koşan At, Millî Mücadele yıllarında bir Anadolu köyünde geçen bir hikâyedir. Halkın elindeki her şeyi vatan için seve seve verdiği fedakârlık günlerini bir çocuğun ve atının gözünden anlatır.

Olaylar 1921 yazında, Tekâlif-i Milliye (Millî Yükümlülükler) emirlerinin köylere duyurulduğu günlerde geçer.
Köyde kalan yaşlılar, kadınlar ve çocuklar; erzaklarını, ördükleri çorapları ve ziynetlerini orduya bağışlar. Küçük kahraman da çok sevdiği kısrağını cepheye göndermeye razı olur.
Ana fikir: Vatan söz konusu olduğunda birlik ve fedakârlık her şeyden önce gelir.
Hikâyenin unsurlarını belirlersin: şahıs ve varlık kadrosu, yer, zaman ve olay örgüsü.
Kahramanın duygularının olaylar ilerledikçe nasıl değiştiğini bir tablo üzerinde izlersin.
Olayları önemli ve önemsiz diye ayırarak metni kendi cümlelerinle anlatırsın; aynı kavram alanına giren kelimeleri gruplarsın.
Kendini kahramanın yerine koyarak empatiyle bir mektup yazarsın.

Unutma: Bir hikâyeyi özetlerken yalnızca olay örgüsünü ilerleten önemli olayları sırasıyla anlat, ayrıntıları dışarıda bırak.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Bir hikâyeyi anlamanın ilk adımı hikâye unsurlarını bulmaktır. Bunları bir tabloya dökebilirsin:

Kim? (Şahıs ve varlık kadrosu): Olaylarda rol alan insanlar ve hayvanlar.
Nerede? (Mekân): Olayların geçtiği yer.
Ne zaman? (Zaman): Olayların geçtiği dönem.
Ne oldu? (Olay örgüsü): Olayların başından sonuna sırası.

Özetlerken her olayın yanına "önemli" ya da "ayrıntı" yaz. Yalnızca önemli olayları sırasıyla kendi cümlelerinle anlat.

Günlük hayattan: Bir arkadaşına teneffüste olanları anlatırken "Bahçede, öğle arasında, Ali topu camla buluşturdu" dersin; farkında olmadan yer, zaman, kişi ve olayı vermiş olursun.

Sık yapılan hata: Kahramanın duygusunu baştan sona aynı sanmak. Hikâye ilerledikçe duygular değişebilir; üzüntü yerini gurura bırakabilir.

Derinleş

Millî Mücadele yıllarında cepheye destek veren halkın hikâyelerinden birini araştır (bir köyden, bir aileden ya da bir hayvandan). Bu hikâyeyi bugünün bir çocuğunun gözünden, ona mektup yazarak yeniden anlat. Bir milletin zor günlerde dayanışması ile bugün bir afet sonrası gösterilen dayanışma arasında hangi benzerlikler ve farklılıklar var?

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

T.O.6.5Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
T.O.6.6Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
T.O.6.8Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
T.O.6.12Metindeki unsurları sınıflandırabilme
T.O.6.14Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Selin, okuduğu hikâyeyle ilgili bir tablo hazırlıyor. Tablonun ilk sütununa Ahmet'i, dedesini, köye gelen subayı ve kısrağı yazıyor; öbür sütunlara da olayın geçtiği yeri ve zamanı ekleyecek. Selin'in ilk sütuna yazdıkları hikâyenin hangi unsurunu oluşturur?
- A) Olay örgüsü
- B) Şahıs ve varlık kadrosu
- C) Yer ve zaman unsuru
- D) Ana fikir
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Şahıs ve varlık kadrosu
Hikâyede olayları yaşayan ya da olaylara katılan kişi ve varlıkların tümü şahıs ve varlık kadrosudur; kısrak da olaya katıldığı için bu kadroya girer. Olay örgüsü bu kişilerle ilgili olduğu için çekicidir; ancak olay örgüsü kişileri değil, olayların sırasını anlatır.
Kolay
2Bir hikâye “10 Ağustos 1921, Kırıkkale-Bedesten Köyü” notuyla başlıyor. Köyde hiç genç erkek kalmamıştır; kadınlar ördükleri çorapları, yaşlılar sakladıkları buğdayı cepheye göndermek için hazırlamaktadır. Hikâyenin olayları hangi dönemde geçmektedir?
- A) Malazgirt Savaşı sırasında
- B) Millî Mücadele yıllarında
- C) Cumhuriyetin ilanından sonra
- D) Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Millî Mücadele yıllarında
1921 yılı, Kurtuluş Savaşı'nın, yani Millî Mücadele'nin sürdüğü yıllardır; köydeki yardım hazırlıkları da bunu gösterir. Cumhuriyetin ilanı 1923'te olduğu için tarih ona yakın görünebilir; ama 1921 cumhuriyetin ilanından öncedir.
Kolay
31921 yazında bir köy meydanında bir subay halka emirleri okuyor: Her ev, elindeki bezin, buğdayın ve yiyeceğin bir bölümünü orduya verecek; arabası olan da cepheye cephane taşıyacak. Köylüler ellerindekini paylaşmak için hemen harekete geçiyor. Subayın okuduğu bu emirlere ne ad verilir?
- A) Tekâlif-i Milliye
- B) Misak-ı Millî
- C) Amasya Genelgesi
- D) Mondros Ateşkesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Tekâlif-i Milliye
1921'de halktan, elindeki malların bir bölümünü orduya vermesini isteyen emirlere Tekâlif-i Milliye (millî yükümlülükler) denir. Amasya Genelgesi de Millî Mücadele'nin önemli bir belgesi olduğu için çekicidir; ancak 1919'da yayımlanmış ve milletin bağımsızlığını yine milletin kurtaracağını duyurmuştur, mal istememiştir.
Kolay
4Millî Mücadele yıllarında Kırıkkale'nin bir köyünde geçen “Cepheye Koşan At” hikâyesinde küçük Ahmet, her sabah ahıra koşup çok sevdiği kısrağını tımar eder. Hikâyenin sonunda bu kısrak da orduya verilir ve cepheye uğurlanır. Ahmet'in çok sevdiği kısrağın adı nedir?
- A) Gülcemâl
- B) Yıldız
- C) Karayel
- D) Sarıkız
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Gülcemâl
Hikâyede Ahmet'in kısrağının adı Gülcemâl'dir; Ahmet sonunda onu vatan için orduya vermeye razı olur. Yıldız, Karayel ve Sarıkız da at adı olarak sık kullanılan adlardır; bu yüzden hikâyeyi dikkatle okumayan biri onları seçebilir.
Kolay
5Hikâyenin başında Anadolu bozkırına aylardır yağmur yağmadığı anlatılır. Sonra bir gök gürültüsü duyulur ve yağmur saatlerce yağar. Metne göre yağmurdan sonra köyde aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
- A) Askerler köye gelip halkı meydanda toplamıştır.
- B) Köyün tarlaları sel suları altında kalmıştır.
- C) Köylüler korkup evlerine kapanmıştır.
- D) Yaşlı kadınlar kapı önlerine çıkıp dua edip şükretmiştir.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Yaşlı kadınlar kapı önlerine çıkıp dua edip şükretmiştir.
Metinde yağmurla birlikte ıssız köyün hareketlendiği, yaşlı kadınların kapı önlerine çıkıp dua ederek şükrettiği anlatılır. Korku ya da sel metinde geçmez.
Kolay
6Kalabalığın içinden yeni gelinlerden biri subaya doğru yürür ve boynundaki beşibiryerdeyi çıkarıp uzatır. Gelinin bu ziynet için söylediği söze göre beşibiryerdenin onun için önemi nedir?
- A) Köyde başka hiç kimsede bulunmaması
- B) Savaştaki kocasından kalan tek varlığı olması
- C) Annesinden kalan tek hatıra olması
- D) Düğününden sonra satın alınmış olması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Savaştaki kocasından kalan tek varlığı olması
Gelin, “Kocam Kütahya'da savaşta. Bu ondan kalan tek varlığım, vatana feda olsun!” der. Annesinden kalan bir hatıradan söz etmez.
Kolay
7Ahmet, kısrağı ahırın önünde tımar ederken onu okşar ve “Aferin kızım, aferin... Benim güzel kızım, tatlı kızım...” diye konuşur. Bu sözler Ahmet'in kısrağa karşı hangi duyguyu beslediğini gösterir?
- A) Kıskançlık ve hırs
- B) Korku ve endişe
- C) Sevgi ve şefkat
- D) Öfke ve kırgınlık
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sevgi ve şefkat
Kısrağa “güzel kızım, tatlı kızım” diye seslenmek ve onu okşamak derin bir sevgiyi gösterir. Öfke ya da korku bildiren bir davranış yoktur.
Kolay
8Öğretmen, “Bir hikâyede olayların geçtiği yerler yer unsurunu oluşturur.” diyor. Aşağıdakilerden hangisi “Cepheye Koşan At” hikâyesinde olayların geçtiği yerlerden biridir?
- A) Köy meydanı
- B) Liman
- C) Okul bahçesi
- D) Şehir hastanesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Köy meydanı
Subayın konuşması ve bağışlar köy meydanında geçer; Ahmet'in kısrağı tımar ettiği ahır da bir başka yerdir. Okul, hastane ya da liman hikâyede yer almaz.
Kolay
9Metinde Ahmet'in meydandaki hâli şöyle anlatılır: “Ani bir kararla seğirtip koştu. Kerpiç evlerin sıralandığı köy yollarından geçti.” Bu cümlede geçen “seğirtmek” kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yavaş yavaş yürümek
- B) Yüksek sesle bağırmak
- C) Hızla bir yere koşmak
- D) Bir yerde oturup beklemek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Hızla bir yere koşmak
“Seğirtip koştu” sözünde seğirtmek, hızla atılıp koşmak anlamındadır. Yavaş yürümek ya da beklemek cümledeki “ani bir kararla” ifadesiyle çelişir.
Kolay
10“Cepheye Koşan At” hikâyesinde Ahmet'in her gün tımar ettiği, sonunda da orduya verilen kısrağın adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hatice
- B) Gülcemâl
- C) Karacaoğlan
- D) Fadime
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Gülcemâl
Hikâyede ninesi, kısrağın yelesine kına yakarken dedesi “Gülcemâl cepheye gidiyor.” der. Fadime ve Hatice bağış yapan köylülerin, Karacaoğlan ise dedenin andığı bir ozanın adıdır.
Kolay
11Dede, torununa köyün durumunu anlatırken “Elde yok, avuçta yok. Milletimiz zora düştü.” der. Bu sözde geçen “elde yok, avuçta yok” ifadesiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ellerinde çok fazla erzak bulunduğu
- B) Ellerinin yaralandığı ve çalışamadıkları
- C) Ellerinde hiçbir varlıklarının kalmadığı
- D) Ellerindeki işleri bitirmek üzere oldukları
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Ellerinde hiçbir varlıklarının kalmadığı
Bu söz, kişinin hiçbir şeyinin kalmadığını, yoksul düştüğünü anlatır. Ellerin yaralanması sözün gerçek anlamına takılan bir yorumdur.
Kolay
12Köy meydanında konuşan subay, Tekâlif-i Milliye Kurulunun köylülerden bir istekte bulunduğunu söyler. Metne göre köylülerden mallarının ne kadarını vermeleri beklenmektedir?
- A) Bedeli hemen ödenmek üzere yarısını
- B) Bedeli sonradan ödenmek üzere yüzde kırkını
- C) Hiçbir bedel ödenmeden tamamını
- D) Yalnızca fazla olan yiyeceklerini
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bedeli sonradan ödenmek üzere yüzde kırkını
Subay, “bedelleri sonradan ödenmek üzere mallarınızdan yüzde kırkını” vermelerinin beklendiğini söyler. Malların tamamı ya da yarısı istenmemiştir.
Kolay
13Hikâyede kısrağı tımar eden çocuğun yaşı için metinde bir bilgi verilir. Bu bilgiye göre Ahmet kaç yaşlarındadır?
- A) On beş, on altı yaşlarında
- B) Beş, altı yaşlarında
- C) Yirmi yaşlarında
- D) On, on bir yaşlarında
Cevabı göster
Doğru cevap: D) On, on bir yaşlarında
Metinde ahırın önünde kısrağı karşılayan çocuk için “On, on bir yaşlarında bir çocuk” denir. Öbür yaşlar metinde geçmez.
Kolay
14İhtiyar bir ana, ördüğü yün çorapları askere uzattıktan sonra dayandığı bastonu da verir ve “Bunu da al oğul. Sakatlanan erlere dayanak olur.” der. Bu davranış ihtiyar ananın hangi özelliğini gösterir?
- A) Elindeki eşyalardan kurtulmak istemesi
- B) Askerlerden bir karşılık beklemesi
- C) Kendi ihtiyacını düşünmeden fedakârlık yapması
- D) Bastonunu artık hiç kullanmaması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kendi ihtiyacını düşünmeden fedakârlık yapması
Ana, kendisi bastona muhtaç olduğu hâlde onu yaralı askerler için verir; bu büyük bir fedakârlıktır. Karşılık beklemek ya da eşyadan kurtulmak istemek metinle çelişir.
Kolay
15Bir öğrenci hikâyede geçen kelimeleri aynı kavram alanına göre gruplandırıyor. Aşağıdaki gruplardan hangisinde kavram alanına uymayan bir kelime vardır?
- A) at, eşek, öküz, kısrak
- B) eyer, üzengi, yular, kırbaç
- C) çorap, çarık, fanila, süngü
- D) arpa, buğday, un, pekmez
Cevabı göster
Doğru cevap: C) çorap, çarık, fanila, süngü
Çorap, çarık ve fanila giyecektir; süngü ise bir savaş aracıdır ve bu gruba uymaz. Öbür gruplar sırasıyla yiyecek, hayvan ve at koşum takımlarından oluşur.
Kolay
16Hikâyede askerler, köylülerin getirdiği yardımları tek tek yazar: “Kunduracı Ali'den elli kuruş, kahveci Abdullah'tan yüz kuruş, Bakırcı Mehmet Usta'dan yetmiş beş kuruş, Berber İbrahim'den iki yüz kuruş...” Bu listeye göre en çok para bağışlayan kişi kimdir?
- A) Kunduracı Ali
- B) Kahveci Abdullah
- C) Bakırcı Mehmet Usta
- D) Berber İbrahim
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Berber İbrahim
Listede en büyük miktar iki yüz kuruştur ve Berber İbrahim'e aittir. Kahveci Abdullah yüz, Bakırcı Mehmet Usta yetmiş beş, Kunduracı Ali elli kuruş vermiştir.
Kolay
17Millî Mücadele yıllarını anlatan bir hikâyede yaşlı bir kadın, köye gelen subaya şöyle der: “Benim iki yavrum cephede düşmanla dövüşüyor. Bundan böyle beni de nefer bilin. Kağnımızı çekeriz, o da yetmezse cephaneyi sırtımızda taşırız.” Bu sözlere göre “nefer” kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Er, asker
- B) Yolcu, gezgin
- C) Konuk, misafir
- D) Usta, zanaatkâr
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Er, asker
Kadın, oğullarının cephede savaştığını söyledikten sonra kendisinin de “nefer” sayılmasını ister ve orduya cephane taşıyacağını belirtir. Bu ipuçları “nefer” kelimesinin er, asker anlamına geldiğini gösterir. Kadın bir yere yolcu ya da misafir olarak gitmekten, bir zanaat yapmaktan söz etmemektedir.
Kolay
18Bir hikâyede köylülerden biri, ordu için toplanan malzemeyi cepheye kendilerinin mi taşıyacağını sorar. Subay şöyle cevap verir: “Ordumuz ateş hattından bir an çekilse düşman içeri sokuluyor. Orduya yığınak yapacak olanlar bile yerinden kıpırdayamıyor.” Subayın cevabına göre malzemeyi köylülerin taşıması neden gereklidir?
- A) Köylülerin kağnıları ordunun taşıtlarından hızlı olduğu için
- B) Askerler cepheye giden yolları yeterince bilmediği için
- C) Askerler yerinden ayrılırsa düşman ilerleyeceği için
- D) Subay, toplanan malzemeyi askerlere emanet etmediği için
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Askerler yerinden ayrılırsa düşman ilerleyeceği için
Subay, ordunun ateş hattından bir an bile çekilmesi durumunda düşmanın içeri sokulduğunu söyler. Askerler bulundukları yerden ayrılamadığı için malzemeyi cepheye köylülerin taşıması gerekir. Subayın sözlerinde kağnıların hızından, askerlerin yolları bilmediğinden ya da askerlere güvenilmediğinden söz edilmez.
Orta
19Bir hikâyede şu cümleler geçiyor: “Çocuk koştu, ahırın kapısında asılı olan kaşağıyı alıp atı tımar etmeye başladı. Dişleri sık, demirden bir tarağı andıran aleti atın sırtında gezdirdikçe tozlar havaya uçuşuyordu.” Metne göre “kaşağı” kelimesinin anlamı hangisidir?
- A) Atın sırtına konan, üzerine oturulan eşya
- B) Atın tüylerini tarayıp temizleyen araç
- C) Atı bir yere bağlamaya yarayan kalın ip
- D) Atın ayağına çakılan yarım daire demir
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Atın tüylerini tarayıp temizleyen araç
Metindeki ipuçları (sık dişli, tarağa benzeyen, sırtta gezdirilince toz kaldıran) kaşağının atın tüylerini tarayıp temizleyen bir araç olduğunu gösterir. Eyer de atın sırtına konduğu için çekici görünebilir; ama eyer üzerine oturulan bir eşyadır, tımar için kullanılmaz.
Orta
20“Cepheye Koşan At” hikâyesi 1921 yazında Anadolu'da bir köyde geçer. Köy meydanında toplananlar arasında yalnızca yaşlılar, kadınlar ve çocuklar vardır; tarlaları da onlar sürmekte, hasadı onlar kaldırmaktadır. Köyde genç erkek kalmamasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Erkeklerin cepheye savaşmaya gitmiş olması
- B) Kuraklık yüzünden gençlerin şehre göçmesi
- C) Hasat için başka köylere gidilmiş olması
- D) Salgın hastalık nedeniyle köyün boşalması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Erkeklerin cepheye savaşmaya gitmiş olması
1921, Kurtuluş Savaşı'nın sürdüğü yıldır; savaşabilecek yaştaki erkekler cephededir, bu yüzden köyde yalnızca yaşlılar, kadınlar ve çocuklar kalmıştır. Hasat şıkkı çekici görünebilir; ancak metinde hasadı köyde kalanların kaldırdığı söylenir, yani erkekler hasat için gitmemiştir.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.