7. Sınıf Türkçe · Hayat Boyu Gelişim
Adını Göklere Yazdıran Çocuk
- hikâye
- serim düğüm çözüm
- kişilik özellikleri
- ikna paragrafı
- tartışma
- merak
- azim
Adını Göklere Yazdıran Çocuk hikâyesinde ne anlatılır?
Adını Göklere Yazdıran Çocuk, çocukluğundan beri gökyüzüne meraklı Japon Kaoru İkeya'nın zorluklara rağmen kendi teleskopunu yapıp yeni bir kuyruklu yıldız keşfetmesini anlatan bir hikâyedir. Kaoru'nun babası balıkçıdır ve oğlunun da kendisi gibi balıkçı olmasını ister; aile, çocuğun gök merakını önemsemez. Kaoru ise hayalinden vazgeçmez. Okul kitaplığında gök bilim ve teleskop yapımı üzerine okur, eski parçalardan kendi teleskopunu kurar. Bir yandan çalışırken bir yandan gökyüzünü düzenli olarak gözlemler ve sonunda adını taşıyan bir kuyruklu yıldız bulur. Hikâyenin ana fikri, kararlılık ve sürekli çalışmanın imkânsız görünen hedeflere bile ulaştırdığıdır. Metin, merak, azim ve sabrın insanı nasıl hedefine götürdüğünü gösterir. Kaoru'nun söz ve davranışlarından kişilik özellikleri çıkarılır, hikâyenin serim, düğüm ve çözüm bölümlerinin kurgusu ölçütlerle değerlendirilir.
Adını Göklere Yazdıran Çocuk: konu anlatımı ve özeti
Bu hikâye, çocukluğundan beri gökyüzüne meraklı Japon Kaoru İkeya'nın, zorluklara rağmen kendi teleskopunu yapıp yeni bir kuyruklu yıldız keşfetmesini anlatır. Merak, azim ve sabrın insanı nasıl hedefine ulaştırdığını gösterir.
- Ailesi onun balıkçı olmasını ister ve gök merakını önemsemez; Kaoru ise hayalinden vazgeçmez.
- Okul kitaplığında gök bilim ve teleskop yapımı üzerine okur, eski parçalardan kendi teleskopunu kurar.
- Çalışırken bir yandan gökyüzünü düzenli olarak gözlemler; sonunda adını taşıyan bir kuyruklu yıldız bulur.
- Ana fikir: Kararlılık ve sürekli çalışma, imkânsız görünen hedeflere bile ulaştırır.
- Kaoru'nun söz ve davranışlarından kişilik özelliklerini çıkarır, onu başka karakterlerle karşılaştırırsın.
- Hikâyenin serim, düğüm ve çözüm bölümlerinin iyi kurgulanıp kurgulanmadığını ölçütlerle değerlendirirsin.
- Tartışma yapmayı ve ikna paragrafı yazmayı öğrenirsin: İsteğini gerekçelerle destekler, olası itirazlara karşı önlem alırsın.
Unutma: İkna paragrafında yalnızca ne istediğini söylemek yetmez; her isteği güçlü bir gerekçe ve örnekle desteklemelisin.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Hikâyeyi üç soruyla takip et: Ne istiyor? Önünde ne engel var? Engeli nasıl aşıyor?
- İstek: Kaoru gökyüzünü incelemek, yeni bir gök cismi bulmak istiyor.
- Engel: Ailesi bu merakı önemsemiyor; pahalı bir teleskop alacak imkânı yok.
- Çözüm: Kitaplardan öğreniyor, eski parçalarla kendi teleskopunu yapıyor ve gözlemi bırakmıyor.
Bu üç basamak aynı zamanda hikâyenin serim, düğüm ve çözüm bölümlerine karşılık gelir.
İkna paragrafı için ipucu: "Telefonumu daha geç saate kadar kullanmak istiyorum." demek yetmez. Gerekçe ekle ("ödev araştırmalarım için gerekli"), olası itiraza cevap ver ("uyku saatimi değiştirmeyeceğim").
Sık yapılan hata: Bir karakterin özelliğini tahminle yazmak. Doğrusu: "Kaoru sabırlıdır." diyorsan, metinde bunu gösteren davranışı da kanıt olarak göstermelisin.
Derinleş
Kaoru'nun teleskop yapımı için eski parçalar kullanması, imkânsızlıkla baş etmenin bir yoludur. Fen bilimlerinde öğrendiğin ışık ve mercek bilgisinden yararlanarak basit bir gözlem aracının nasıl çalıştığını araştır. Ardından şunu tartış: Bir merakın peşinden gitmek için pahalı araçlar şart mıdır? Kendi ilgi alanından bir örnekle cevapla.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
T.O.7.2Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
T.O.7.4Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
T.O.7.5Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
T.O.7.8Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
T.O.7.13Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.7.16Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.Y.7.3Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
T.Y.7.16Problem çözümüne yönelik yazabilme
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Ayşe, okulun bilim kulübüne katılmak için ailesinden izin isteyeceği bir ikna paragrafı yazacak. Öğretmeni, paragrafın giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinin her birine farklı bir işlev yüklemesini öneriyor. Ayşe'nin paragrafının giriş cümlelerinde yer alması gereken hangisidir?
- A) Ailesinin olası itirazlarına verdiği cevaplar
- B) Kabul edilmesini istediği istek ya da öneri
- C) Kulübe katılmanın sağlayacağı yararlar
- D) Konuyla ilgisi olmayan eğlenceli bir anı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kabul edilmesini istediği istek ya da öneri
İkna paragrafının girişinde okura ne istendiği açıkça sunulur; gerekçeler ve itirazlara cevaplar gelişme bölümünde yer alır. Yararları sıralamak ikna için gerekli olduğundan çekicidir; ancak yararlar isteği desteklemek için gelişmede verilir.
Kolay
2Hikâye haritası çıkaran Melis, "Adını Göklere Yazdıran Çocuk" hikâyesini bölümlere ayırıyor. Kaoru'nun yeni bir kuyruklu yıldız bulmaya karar verip gecelerce sonuçsuz gözlem yaptığı, okurun merakının en çok arttığı bölümü hangi başlığın altına yazacağını düşünüyor. Melis bu bölümü hangi başlığın altına yazmalıdır?
- A) Serim
- B) Çözüm
- C) Düğüm
- D) Ana fikir
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Düğüm
Olayların karmaşıklaştığı, merakın en üst düzeye çıktığı bölüm düğümdür. Çözüm çekici görünebilir, çünkü bu bölüm kuyruklu yıldızla ilgilidir; ancak çözümde merak giderilir, Kaoru'nun henüz sonuç alamadığı gözlemler ise düğüme aittir.
Kolay
3"Adını Göklere Yazdıran Çocuk" hikâyesinde Kaoru'nun ailesi Nagoya'dan Bentenjima adlı kıyı kasabasına taşınır. Kaoru geceleri evin düz damına çıkıp yıldızları seyreder; babası ise oğlunun gökyüzüyle bu kadar uğraşmasını istemez, onun kendi mesleğini sürdürmesini bekler. Hikâyeye göre babası Kaoru'nun hangi mesleği yapmasını istemektedir?
- A) Gök bilimcilik
- B) Piyano ustalığı
- C) Öğretmenlik
- D) Balıkçılık
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Balıkçılık
Hikâyede Kaoru'nun babası balıkçıdır ve oğlunun da kendisi gibi denize açılmasını ister. Gök bilimcilik Kaoru'nun ilgi alanı olduğu için çekicidir; ancak babası bu ilgiyi desteklememekte, oğlunun kendi mesleğini sürdürmesini istemektedir.
Kolay
4Hikâyede Kaoru ortaokuldan sonra bir fabrikada çalışmaya başlar. Kazandığı para hazır bir teleskop almaya yetmez; ama gökyüzünü yakından görme isteğinden de vazgeçmez, boş zamanlarını kitaplıkta geçirir. Hikâyeye göre Kaoru gözlem için gereken teleskopu nasıl elde etmiştir?
- A) Parçaları toplayıp teleskopunu kendisi yaparak
- B) Okul kitaplığından ödünç alarak
- C) Fabrika müdüründen hediye alarak
- D) Minoru Honda'dan satın alarak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Parçaları toplayıp teleskopunu kendisi yaparak
Kaoru, kitaplıkta optik bilgilerini öğrenmiş ve teleskopunu eski parçalardan kendisi yapmıştır. Kitaplıktan ödünç almak, Kaoru'nun kitaplıkta vakit geçirmesi nedeniyle çekicidir; ancak o kitaplıktan teleskop değil, teleskop yapmak için gereken bilgiyi almıştır.
Kolay
5Kaoru, gökleri yalnızca gözlemekle fazla bir sonuç alamayacağını anlar ve bir teleskopa ihtiyacı olduğunu düşünür. Metne göre Kaoru teleskopa nasıl sahip olur?
- A) Babasından hediye olarak alır.
- B) Eski makine parçalarından kendisi yapar.
- C) Fabrikadaki ilk maaşıyla satın alır.
- D) Minoru Honda'dan ödünç alır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Eski makine parçalarından kendisi yapar.
Kaoru, teleskop yapımıyla ilgili bilgileri okuduktan sonra eski makine parçalarının satıldığı pazardan parçalar toplayıp kendi teleskopunu yapar. Satın alma ya da ödünç alma metinde geçmez.
Kolay
6Ortaokulu bitiren Kaoru bir iş bulur. Metne göre Kaoru nerede çalışmaya başlar?
- A) Babasının balıkçı teknesinde
- B) Tokyo Gözlem Evi'nde
- C) Bir piyano fabrikasında
- D) Okulun kitaplığında
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bir piyano fabrikasında
Kaoru, bir piyano fabrikasında tuş perdahlayarak çalışır. Tokyo Gözlem Evi ise buluşunu bildirdiği yerdir.
Kolay
7Aile Nagoya'dan Bentenjima kasabasına taşındığında Kaoru altı yaşındadır. Yeni ev, Kaoru için büyük bir özellik taşır. Bu özellik nedir?
- A) Evin okul kitaplığına çok yakın olması
- B) Evin damının dümdüz ve yıldızları izlemeye uygun olması
- C) Evin bahçesinde bir gözlem kulesi bulunması
- D) Evin limana bakan geniş pencereleri olması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Evin damının dümdüz ve yıldızları izlemeye uygun olması
Metinde “Evin damı dümdüzdü, yıldızları izlemeye uygundu.” denir ve Kaoru günlerini damda geçirir. Öteki seçenekler metinde yer almaz.
Kolay
8Kaoru'nun buluşundan sonra fabrika müdürü onun dosyasını getirtir. Dosyada “Kimse ile konuşmaz. Herkesle iyi geçinir. İşlerini çok iyi yapar.” yazar. Metne göre müdürün bu durumdaki tepkisi ne olur?
- A) Kaoru'yu işten çıkarır.
- B) Kaoru'yu yönetici yapar.
- C) Kaoru için bir fon açtırır.
- D) Kaoru'dan teleskopunu ister.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kaoru için bir fon açtırır.
Metinde “Fabrika müdürünün tepkisi, bu değerli işçisi için bir fon açtırmak oldu.” denir. Öteki seçenekler metinde yer almaz.
Kolay
9Bir hikâyenin bölümleri şöyle tanımlanıyor: Kişilerin, yerin ve zamanın tanıtıldığı bölüm; olayların karmaşıklaşıp merakın arttığı bölüm; sorunun sonuca bağlandığı bölüm. Bu bölümler sırasıyla hangi adlarla anılır?
- A) Serim, düğüm, çözüm
- B) Düğüm, serim, çözüm
- C) Serim, çözüm, düğüm
- D) Çözüm, düğüm, serim
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Serim, düğüm, çözüm
Hikâyeler serimle (tanıtım) başlar, düğümle (gelişme, merak) sürer ve çözümle (sonuç) biter. Sıralamadaki değişiklik bölümlerin işlevine uymaz.
Kolay
10Hikâyede Kaoru'nun babasının mesleği ve oğlu için ne istediği anlatılır. Metne göre Kaoru'nun babası oğlunun hangi mesleği yapmasını isterdi?
- A) Balıkçılık
- B) Gök bilimcilik
- C) Fabrika işçiliği
- D) Öğretmenlik
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Balıkçılık
Metinde babanın balıkçı olduğu ve oğlunun da kendisi gibi balıkçı olmasını isteyeceği belirtilir. Gök bilim ise Kaoru'nun kendi tutkusudur.
Kolay
11Bir öğrenci, okul bahçesine bir gözlem köşesi kurulması için müdüre ikna paragrafı yazacaktır. Aşağıdakilerden hangisi bu paragrafta isteği destekleyen bir gerekçe olabilir?
- A) Gözlem köşesi kurulsa okul bahçesi çok güzel ve renkli olur.
- B) Gözlem köşesi, fen derslerinde öğrendiklerimizi uygulamamıza yardımcı olur.
- C) Ben gökyüzünü izlemeyi çok seviyorum, arkadaşlarım da seviyor.
- D) Diğer okulların ne yaptığını bilmiyorum.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Gözlem köşesi, fen derslerinde öğrendiklerimizi uygulamamıza yardımcı olur.
İkna paragrafında istek, herkes için geçerli bir yarar gösteren gerekçeyle desteklenmelidir; fen dersine katkı böyle bir gerekçedir. “Ben seviyorum” yalnız kişisel bir istektir, ikna edici değildir.
Kolay
12Kaoru, gökyüzünde bir ışık fark edip gök haritalarına bakar ve bunun kimsenin bilmediği bir kuyruklu yıldız olduğuna karar verir. Metne göre Kaoru buluşunu nereye bildirir?
- A) Okulunun müdürüne
- B) Fabrika müdürüne
- C) Tokyo Gözlem Evi'ne
- D) Yerel bir gazeteye
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Tokyo Gözlem Evi'ne
Kaoru sabah erkenden telgrafhaneye koşup buluşunu Tokyo Gözlem Evi'ne bildirir. Gazeteciler ve fabrika müdürü haberi sonradan öğrenir.
Kolay
13Metnin sonunda Kaoru'nun ilk kuyruklu yıldızı bulduğu yaşla ilgili bilgi verilir. Metne göre Kaoru ilk kuyruklu yıldızı bulduğunda kaç yaşındadır?
- A) On iki
- B) On dokuz
- C) Altı
- D) Yirmi beş
Cevabı göster
Doğru cevap: B) On dokuz
Metinde “Kaoru İkeya ilk kuyrukluyu bulduğu sırada on dokuz yaşında idi.” denir. On iki, onun kitaplığa dadandığı yaştır; altı ise taşındıkları yaştır.
Kolay
14“Küçük on iki yaşına doğru, okulun kitaplığına dadandı.” Bu cümlede “dadanmak” sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?
- A) Bir yerden korkup uzak durmak
- B) Bir yere yalnızca bir kez uğramak
- C) Bir yeri başkalarıyla paylaşmak
- D) Bir yere sık sık gitmeyi alışkanlık edinmek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bir yere sık sık gitmeyi alışkanlık edinmek
Kaoru kitaplığa sürekli gidip gök bilimle ilgili ne varsa okur; “dadanmak” burada bir yere alışıp sık sık gitmek anlamındadır. Uzak durmak, bu anlamın tersidir.
Kolay
15Metnin sonunda Kaoru'nun bulduğu kuyruklu yıldızların adları verilir. Metne göre Kaoru'nun Tsutomu Seki ile birlikte bulduğu kuyruklu yıldıza hangi ad verilmiştir?
- A) İkeya Kuyruklu Yıldız 1963-a
- B) Kuyruklu Yıldız 1964-f
- C) Honda-İkeya
- D) Ikeya-Seki
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Ikeya-Seki
Üçüncü kuyruklu yıldız, iki amatör gök bilimcinin adıyla “Ikeya-Seki” olarak adlandırılmıştır. 1963-a ve 1964-f, Kaoru'nun ilk iki buluşudur.
Kolay
16“Adını Göklere Yazdıran Çocuk” metninin başkişisi kimdir?
- A) Minoru Honda
- B) Tsutomu Seki
- C) Fabrika müdürü
- D) Kaoru İkeya
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kaoru İkeya
Olaylar Kaoru İkeya'nın çevresinde gelişir; metin onun çocukluğundan buluşlarına kadar olan yaşamını anlatır. Minoru Honda ve Tsutomu Seki yardımcı kişilerdir.
Kolay
17“Adını Göklere Yazdıran Çocuk” metninde Kaoru'nun bir piyano fabrikasında tuş perdahladığı, boş vakitlerinde de teleskopu için bir ayna perdahladığı anlatılır. Piyano tuşunun da teleskop aynasının da pürüzsüz ve parlak bir yüzeyi olması gerekir. Bu ipuçlarına göre “perdahlamak” sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bir şeyi parçalarına ayırmak
- B) Bir şeyin boyutunu ölçmek
- C) Bir şeyin yüzeyini düzeltip parlatmak
- D) Bir şeyi sağlam bir kutuya yerleştirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bir şeyin yüzeyini düzeltip parlatmak
Sözcük hem piyano tuşu hem teleskop aynası için kullanılmıştır; ikisinin ortak yönü yüzeylerinin pürüzsüz ve parlak olması gerektiğidir. Bu bağlam “perdahlamak” sözcüğünün “yüzeyi düzeltip parlatmak, cilalamak” anlamına geldiğini gösterir. Parçalara ayırmak, ölçmek ya da kutuya yerleştirmek bu iki kullanıma birlikte uymaz.
Kolay
18Ayşe, “Adını Göklere Yazdıran Çocuk” metnini okumadan önce etkinliklere göz atıyor. Okuma sonrasında Kaoru ile daha önce izlediği bir sporcuyu “karşılaştıkları zorluklar”, “zorluklar karşısındaki tutumları” ve “başarıya ulaşma durumları” başlıklarıyla bir tabloda karşılaştıracağını görüyor. Ayşe'nin metni okurken aşağıdakilerden hangisini yapması bu etkinliğe en çok yardımcı olur?
- A) Bilgileri bu başlıklara göre ayırarak not almak
- B) Metni baştan sona hızlıca bir kez okuyup bitirmek
- C) Anlamını bilmediği kelimeleri bir kenara listelemek
- D) Metindeki yer adlarının yazılışını ezberlemek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Bilgileri bu başlıklara göre ayırarak not almak
Okuma stratejisi, metnin yapısına ve okuma sonrasında istenene göre seçilir. Etkinlik, bilgilerin belirli başlıklar altında toplanmasını istediğine göre okurken bilgileri bu başlıklara göre organize ederek not almak en yararlı yoldur. Hızlıca okumak, bilinmeyen kelimeleri listelemek ya da yer adlarını ezberlemek karşılaştırma tablosu için gereken bilgileri bir araya getirmez.
Orta
19Voleybol kursuna katılmak isteyen Zeynep, annesine yazdığı ikna paragrafında şu cümleyi kullanıyor: "Derslerimi aksatacağımdan endişe ediyorsun ama kurs haftada üç gün ve yalnızca birer saat olacakmış." Bu cümlenin paragraftaki işlevi nedir?
- A) Kabul edilmesi istenen öneriyi ilk kez sunmak
- B) Konuyla ilgili kişisel bir anıyı paylaşmak
- C) Olası bir itiraza önceden cevap vermek
- D) Paragrafı bir özetle sonuca bağlamak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Olası bir itiraza önceden cevap vermek
Zeynep, annesinin "dersler aksar" itirazını önceden tahmin edip buna cevap vermiştir; bu, ikna edici yazıda karşı görüşü çürütme yoludur. Öneriyi sunmak çekici görünebilir; ancak kursa katılma isteği bu cümlede ilk kez dile getirilmiyor, bir endişeye karşılık veriliyor.
Orta
20Sınıf panosunda şu düşünce yazılı: "Gençler, büyüklerin 'olmaz' dediği işlere girişir ve çoğu zaman şaşırtıcı biçimde başarır." Öğretmen, öğrencilerden bu düşünceyi "Adını Göklere Yazdıran Çocuk" hikâyesiyle ilişkilendirmelerini istiyor. Panodaki düşünce hikâyenin hangi yönüyle örtüşür?
- A) Kaoru'nun babasının mesleğini sürdürmeyi seçmesi
- B) Kaoru'nun genç yaşta imkânsız görünen bir keşfi başarması
- C) Kaoru'nun fabrikada yıllarca aynı işi yapması
- D) Kaoru'nun ün kazanınca gözlemlerini bırakması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kaoru'nun genç yaşta imkânsız görünen bir keşfi başarması
Kendi yaptığı teleskopla, imkânları kısıtlı bir genç olarak yeni bir kuyruklu yıldız bulması panodaki düşünceyle örtüşür. Fabrikada çalışması hikâyede gerçekten yer aldığı için çekicidir; ancak bu olay "olmaz denilen işi başarma" düşüncesini göstermez.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
