Sen Sor O Yanıtlasın-Sporda ve Yaşamda Hedefe Odaklan (Dinleme/İzleme)

söyleşi
hedef belirleme
çıkarım
karşılaştırma
özetleme
söz sanatları
hece ölçüsü

Sporda ve Yaşamda Hedefe Odaklan içeriğinde ne anlatılır?

Sporda ve Yaşamda Hedefe Odaklan, millî sporcu Yiğit Caner Aydın'ın sorulara verdiği cevaplardan oluşan ve hedef belirlemenin önemini anlatan bir dinleme/izleme içeriğidir. Sporda ve hayatta geçerli bu söyleşide başarının yalnızca yetenekle değil, düzenli çaba ve hedefe odaklanmakla geldiği iletisi öne çıkar. Sporcunun zorluklar karşısında kendini nasıl motive ettiği, çalışmanın ve kararlılığın neden gerekli olduğu üzerinde durulur. İzleyici, sporcunun sözlerinden ve davranışlarından yola çıkarak kişilik özellikleri hakkında kanıta dayalı çıkarımlar yapar. Millî takımdan önceki ve sonraki dönemleri karşılaştırılarak benzerlikler ve farklılıklar listelenir. İzleme sırasında metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme stratejisi kullanılır; önemli ve önemsiz bilgiler ayrılarak özet çıkarılır. Videoda yazı, ses ve görüntünün anlamı birlikte nasıl oluşturduğu da incelenir. İyi bir özet ayrıntıları atar ve bilgileri içerikteki sıraya göre verir.

Sen Sor O Yanıtlasın-Sporda ve Yaşamda Hedefe Odaklan (Dinleme/İzleme): konu anlatımı ve özeti

Bu dinleme/izleme içeriği, millî sporcu Yiğit Caner Aydın'ın kendisine yöneltilen sorulara verdiği cevaplardan oluşan bir söyleşidir. Sporda ve hayatta hedef belirlemenin, çalışmanın ve kendini motive etmenin önemini anlatır.

İçeriğin mesajı: Başarı yalnızca yetenekle değil, düzenli çaba ve hedefe odaklanmakla gelir.
Sporcunun sözlerinden ve davranışlarından yola çıkarak kişilik özellikleri hakkında kanıta dayalı çıkarım yaparsın.
Millî takımdan önceki ve sonraki dönemlerini karşılaştırarak benzerlikleri ve farklılıkları listelersin.
İzlerken metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme stratejisini kullanır, önemli ve önemsiz bilgileri ayırarak özet çıkarırsın.
Videoda yazı, ses ve görüntünün anlamı birlikte nasıl oluşturduğunu incelersin.
Şiir incelemesinde söz sanatlarını, mısra ve hece sayısını, dize sonlarındaki ses benzerliklerinin ahenge katkısını çalışırsın.

Unutma: Özet yaparken kendi cümlelerini kullan, ayrıntıları at ve bilgileri içerikteki sıraya göre ver.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Söyleşi bir soru-cevap zinciridir. Dinlerken her cevabın arkasındaki asıl düşünceyi yakalamaya çalış.

Sorulan soruyu not et.
Cevabın en önemli cümlesini kendi sözlerinle tek satıra yaz.
Sporcunun bir sözünden bir kişilik özelliği çıkar ve kanıtını yaz: "Her sabah erken antrenmana gittim." → disiplinli.
Sonunda notlarını sırasıyla birleştirip özetini oluştur.

Günlük hayattan: Bir arkadaşın "Sınavdan önce her gün yarım saat tekrar yaptım." diyorsa, ona "çalışkan" demek için kanıtın bu sözdür.

Sık yapılan hata: Özet yazarken söyleşideki bütün ayrıntıları sırayla kopyalamak. Doğrusu: Özette ayrıntılar atılır, yalnızca ana düşünceler kendi cümlelerinle ve içerikteki sıraya göre verilir.

Derinleş

Okulundan ya da çevrenden bir hedefe uzun süre emek vermiş birini (sporcu, müzisyen, usta) seç ve onunla kısa bir söyleşi yap. Önceden beş soru hazırla; sorularından en az biri, zorlandığı bir anı ve bu anda ne yaptığını sorsun. Söyleşiyi yazıya geçirirken konuşma dilini yazı diline nasıl aktaracağına karar ver ve bu kararını gerekçelendir.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

T.D.7.7Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
T.D.7.21Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
T.D.7.22Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme
T.O.7.4Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
T.O.7.5Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
T.O.7.6Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
T.O.7.16Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.7.17Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.7.19Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.7.23Okuduğunu özetleyebilme
T.Y.7.21Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Spor şenliği için şiir yazan Kaan, ilk dizesini halk şiirlerindeki gibi hece ölçüsüyle yazmak istiyor. Yazdığı dize şöyle: "Sabah sabah koşar adım yürüdük" Kaan, ikinci dizeyi de aynı hece sayısıyla yazabilmek için ilk dizenin hecelerini sayıyor. Kaan'ın yazdığı dize kaç heceden oluşur?
- A) 9
- B) 10
- C) 11
- D) 12
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 11
Dize şöyle hecelenir: Sa-bah / sa-bah / ko-şar / a-dım / yü-rü-dük; toplam 11 hece vardır. 10 sonucu, "yürüdük" sözcüğünü iki hece sayan birini yanıltabilir; oysa her ünlü bir hece oluşturur ve bu sözcükte üç ünlü vardır.
Kolay
2Sınıfta bir sporcunun hedef belirleme üzerine verdiği söyleşinin videosu izleniyor. Öğretmen, öğrencilerden izlediklerini defterlerine kısaca özetlemelerini istiyor. Defne duyduğu her cümleyi yetiştirmeye çalışırken Arda yalnızca önemli noktaları not alıyor. Bilgilendirici bir içeriği özetlerken aşağıdakilerden hangisi doğru bir davranıştır?
- A) Söyleşideki bütün ayrıntıları eksiksiz biçimde aktarmak
- B) Bilgilerin sırasını beğendiği gibi değiştirmek
- C) Konuşmacının cümlelerini aynen kopyalayıp sıralamak
- D) Önemli bilgileri kendi cümleleriyle, içerikteki sırasına uygun yazmak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Önemli bilgileri kendi cümleleriyle, içerikteki sırasına uygun yazmak
Özetlemede ayrıntılar ayıklanır, önemli bilgiler kendi cümlelerimizle ve içerikteki sırasına uygun biçimde yazılır. Bütün ayrıntıları aktarmak eksiksiz olduğu için çekicidir; ancak böyle bir metin özet olmaktan çıkar, içeriğin kendisine dönüşür.
Kolay
3Mahalle maçının yapılacağı gün Elif, defterine şu dizeleri yazıyor: "Kale direkleri sabırsızlanıyor, Top bekliyor çimenlerin üstünde." Elif'in dizelerinde hangi söz sanatı kullanılmıştır?
- A) Abartma
- B) Konuşturma
- C) Kişileştirme
- D) Karşıtlık
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kişileştirme
Sabırsızlanmak ve beklemek insana özgü davranışlardır; dizelerde bu davranışlar kale direklerine ve topa verilmiştir, bu da kişileştirmedir. Konuşturma çekici olabilir; ancak dizelerde direkler ya da top konuşmamaktadır, yalnızca insan gibi davranmaktadır.
Kolay
4Bir spor kanalının bilgi yarışması videosunda ekranda "Bir maraton koşusu kaç kilometredir?" sorusu yazılı olarak beliriyor; aynı anda sunucunun sesi de soruyu okuyor. Arda, videoyu izlerken ekrandaki yazıyla sunucunun sözleri arasındaki ilişkiyi düşünüyor. Bu videodaki yazı ve ses için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) İkisi aynı bilgiyi birlikte vurgular.
- B) Birbiriyle çelişen anlamlar üretirler.
- C) Anlamı yalnızca ekrandaki yazı taşır.
- D) Ses, yazının anlamını geçersiz kılar.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İkisi aynı bilgiyi birlikte vurgular.
Ekrandaki yazı ile sunucunun sesi aynı soruyu aktardığı için birbirini destekler ve bilgiyi pekiştirir. Anlamı yalnızca yazının taşıdığını düşünmek çekici olabilir; ancak sesi duyan izleyici de soruyu aynı biçimde anlar, iki öge birlikte çalışır.
Kolay
5Okul dergisi için hazırlanan bir yazıda muhabir Zeynep soruları soruyor, bir yüzücü de bu soruları cevaplıyor. Yazı baştan sona soru-cevap biçiminde ilerliyor. Bu yazı hangi türe örnektir?
- A) Söyleşi
- B) Masal
- C) Şiir
- D) Fabl
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Söyleşi
Bir kişiye sorular yöneltilip onun cevaplarının aktarıldığı yazılara söyleşi denir. Masal ve fabl olay anlatan hayal ürünü türlerdir.
Kolay
6“Bulutlar ve yağmur bizden taraf Dört gözle bekliyor güneş” Bu dizelerde güneşe insana özgü bir davranış yüklenmiştir. Dizelerde kullanılan söz sanatı hangisidir?
- A) Benzetme
- B) Kişileştirme
- C) Abartma
- D) Konuşturma
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kişileştirme
Güneşin “dört gözle beklemesi” insana özgü bir davranıştır; insan dışındaki varlıklara insan özelliği vermek kişileştirmedir. Dizelerde güneş konuşmadığı için konuşturma yoktur.
Kolay
7Söyleşiden bir bölüm: — İlk yarışmanızı nasıl hatırlıyorsunuz? — Çok heyecanlıydım, ellerim titriyordu. Sonuncu oldum ama o gün çalışmaya daha çok zaman ayırmaya karar verdim. Bu bölüme göre sporcunun ilk yarışmasından sonra aldığı karar nedir?
- A) Spor dalını değiştirmek
- B) Çalışmaya daha çok zaman ayırmak
- C) Yarışmalara bir süre katılmamak
- D) Antrenörünü değiştirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Çalışmaya daha çok zaman ayırmak
Sporcu açıkça “çalışmaya daha çok zaman ayırmaya karar verdim” der. Öteki seçenekler bu bölümde geçmez.
Kolay
8Söyleşide sporcu “Kendimi motive etmek için her sabah hedeflerimi okuyorum.” diyor. Bu cümlede “motive etmek” sözünün anlamca en yakını hangisidir?
- A) Dinlendirmek
- B) Cezalandırmak
- C) Eğlendirmek
- D) İsteklendirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İsteklendirmek
“Motive etmek”, bir işe istek ve heves kazandırmak, isteklendirmek demektir. Sporcu hedeflerini okuyarak kendini çalışmaya isteklendirir.
Kolay
9“Uçun kuşlar uçun! Burda vefa yok! Öyle akar sular, öyle havâ yok!” Bu dizelerin sonunda her dizede aynen tekrar eden sözcük hangisidir?
- A) uçun
- B) yok
- C) öyle
- D) sular
Cevabı göster
Doğru cevap: B) yok
Her iki dize de “yok” sözcüğüyle biter; dize sonlarında aynen tekrar eden bu sözcük ahenge katkı sağlar. “Uçun” ve “öyle” dize içinde tekrarlanır, sonda değil.
Kolay
10Aşağıdaki cümlelerin hangisinde benzetme vardır?
- A) Sporcu her sabah antrenmana erkenden gitti.
- B) Sporcunun okları şimşek gibi hedefe gitti.
- C) Rüzgâr, sporcunun kulağına “Sakin ol!” diye fısıldadı.
- D) Sporcu yarışmada tam puan aldı.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sporcunun okları şimşek gibi hedefe gitti.
İlk cümlede okların hızı “gibi” sözüyle şimşeğe benzetilmiştir. Rüzgârın fısıldaması ve konuşması kişileştirme ve konuşturmadır; benzetme değildir.
Kolay
11Can, izlediği bir söyleşiyi özetlemek istiyor. Aşağıdakilerden hangisi Can'ın özetini yazarken uyması gereken kurallardan biri değildir?
- A) Söyleşideki bütün ayrıntıları eksiksiz yazmak
- B) Kendi cümlelerini kullanmak
- C) Önemli bilgileri seçmek
- D) Bilgileri içerikteki sıraya göre vermek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Söyleşideki bütün ayrıntıları eksiksiz yazmak
Özet, önemli bilgilerin kısa ve kendi cümlelerimizle verilmesidir; ayrıntılar atılır. Bütün ayrıntıları yazmak özeti uzatır ve amacına uygun olmaz.
Kolay
12“Uçun kuşlar uçun!... Doğduğum yere; Şimdi dağlarında mor sünbül vardır. Ormanlar koynunda, bir serin dere, Dikenler içinde sarı gül vardır.” Bu dörtlükte birinci ve üçüncü dizelerin sonundaki ses benzerliği hangi sözcüklerle sağlanmıştır?
- A) vardır – vardır
- B) sünbül – gül
- C) uçun – koynunda
- D) yere – dere
Cevabı göster
Doğru cevap: D) yere – dere
Birinci dize “yere”, üçüncü dize “dere” sözcüğüyle biter; “-ere” sesleri ortaktır. “vardır” ise ikinci ve dördüncü dizelerin sonundaki tekrar eden sözcüktür.
Kolay
13Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül, virgülle ayrılmış takımları birbirinden ayırmak için kullanılmıştır?
- A) Dedem bahçeye çıktı; dayım, teyzem ve annem ona yardım etti.
- B) Öğretmenimiz; Ece, Mert ve Ali'yi tebrik etti.
- C) Hava çok soğuktu; biz yine de yürüyüşe çıktık.
- D) Seçil doğa, tarih; Berke su altı, uzay belgesellerini izledi.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Seçil doğa, tarih; Berke su altı, uzay belgesellerini izledi.
İlk cümlede “doğa, tarih” ve “su altı, uzay” birer takımdır; bu iki takım noktalı virgülle ayrılmıştır. İkinci cümlede ise ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleler ayrılmıştır.
Kolay
14“Şimdi dağlarında mor sünbül vardır” Bu dize kaç heceden oluşur?
- A) 10
- B) 12
- C) 9
- D) 11
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 11
Dize “Şim-di-dağ-la-rın-da-mor-sün-bül-var-dır” biçiminde 11 heceye ayrılır. Hece sayarken her ünlü bir heceyi gösterir.
Kolay
15Bir video söyleşide ekranda sporcuya yöneltilen soru yazı olarak beliriyor; aynı anda arka planda bir ses bu soruyu okuyor. Bu anda yazı ile ses arasındaki ilişki için ne söylenebilir?
- A) İkisi aynı anlamı üretmektedir.
- B) Yazı, sesin söylediğinin tersini anlatmaktadır.
- C) Ses, yazıda olmayan yeni bir bilgi vermektedir.
- D) Yazı yalnızca süs olarak kullanılmıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İkisi aynı anlamı üretmektedir.
Yazı ve ses aynı soruyu aktardığı için eş anlam üretir. Ses yazıda olmayan bir bilgi vermediği gibi yazı da anlamı taşıdığı için yalnızca süs değildir.
Kolay
16“Fatih; Duygu, Salih ve Kadir'i konferansa davet etti.” Bu cümlede noktalı virgül hangi görevde kullanılmıştır?
- A) İkiden fazla eş değer ögenin bulunduğu cümlede özneden sonra konmuştur.
- B) Virgülle ayrılmış tür ya da takımları birbirinden ayırmıştır.
- C) Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmıştır.
- D) Konuşma cümlesinden önce konmuştur.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İkiden fazla eş değer ögenin bulunduğu cümlede özneden sonra konmuştur.
Cümlede Duygu, Salih ve Kadir eş değer ögelerdir; karışıklığı önlemek için özne olan “Fatih”ten sonra noktalı virgül konmuştur. Cümlede ayrılan iki takım ya da iki sıralı cümle yoktur.
Kolay
17Defne, bir sporcuyla yapılan söyleşiyi izlerken sporcunun unutamadığı anısını anlattığı bölümle ilgili defterine dört cümle yazıyor. Öğretmeni, çıkarımların gözlenebilir kanıtlarla desteklenmesi gerektiğini hatırlatıyor. Defne'nin aşağıdaki cümlelerinden hangisi bir çıkarım değil, çıkarımı destekleyen bir kanıttır?
- A) O yarışmayı hâlâ çok önemsiyor olmalı.
- B) Anısını anlatırken duygulandığı anlaşılıyor.
- C) Konuşurken sesi titredi, bir süre sustu.
- D) Ailesine minnet duyduğunu düşünüyorum.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Konuşurken sesi titredi, bir süre sustu.
Kanıt, izleyen herkesin görüp duyabileceği söz, ses tonu, yüz ifadesi ya da davranıştır. Sporcunun sesinin titremesi ve bir süre susması gözlenebilir bir durumdur. Öteki cümleler bu gözlemden yola çıkılarak varılan yargılardır; “olmalı”, “anlaşılıyor”, “düşünüyorum” sözleri bunların çıkarım olduğunu gösterir.
Kolay
18Bir söyleşi videosunda genç okçu, “Yarışma dönemlerinde güne herkesten önce başlarım.” diyor. O bu cümleyi söylerken ekranda, gün yeni doğarken boş antrenman alanında tek başına ok atan sporcunun görüntüsü yer alıyor. Ekranda herhangi bir yazı bulunmuyor. Bu kesitte görüntü ile sporcunun sözü arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Ekrandaki yazı, sporcunun sözünü sözcüğü sözcüğüne yinelemektedir.
- B) Görüntü, sporcunun söylediğini göstererek anlamı desteklemektedir.
- C) Görüntü, sporcunun söylediğiyle çelişen bir bilgi vermektedir.
- D) Kesitte ses bulunmadığı için anlamı yalnızca görüntü oluşturmaktadır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Görüntü, sporcunun söylediğini göstererek anlamı desteklemektedir.
Sporcu güne erken başladığını söylerken görüntü onu gün doğarken antrenman yaparken gösterir; görüntü, sözle anlatılanı gözler önüne sererek anlamı destekler. Kesitte yazı bulunmadığı için yazıyla eş anlam oluşturulamaz; görüntü sözle çelişmez; sporcunun sesi duyulduğu için anlamı yalnızca görüntü de oluşturmaz.
Orta
19Okul gazetesindeki voleybol haberinde şu cümle yer alıyor: "Takım kaptanı Selin; Duygu, Salih ve Kadir'i hafta sonu antrenmanına çağırdı." Gazeteyi okuyan Burak, özneden sonra neden noktalı virgül konduğunu soruyor. Bu cümlede özneden sonra noktalı virgül konmasının sebebi nedir?
- A) Cümlenin bu noktada sona erdiğinin gösterilmesi
- B) Öznenin, virgülle sıralanan öteki adlarla karışmaması
- C) Ardından bir açıklama geleceğinin belirtilmesi
- D) Cümleye soru anlamı katılmak istenmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Öznenin, virgülle sıralanan öteki adlarla karışmaması
Özneden sonra virgülle sıralanmış adlar geldiğinde, okurun özneyi de sıralamanın parçası sanmaması için özneden sonra noktalı virgül konur. Açıklama bildirme çekici olabilir; ancak açıklamadan önce iki nokta kullanılır, burada ise yalnızca öznenin ayrılması amaçlanmıştır.
Orta
20Okulun spor şenliği için tezahürat yazan Ozan'ın dizeleri şöyle: "Koştuk koştuk, yorulmak yok! Düştük kalktık, durmak yok!" Arkadaşları dizeleri hep bir ağızdan okurken her satırın sonundaki sözcüğe özellikle vurgu yapıyor. Dizelerin sonunda "yok" sözcüğünün tekrarlanması şiire ne katar?
- A) Dizeler arasında karşıtlık kurar.
- B) Dizelerin hece sayısını azaltır.
- C) Şiire alaycı bir hava verir.
- D) Ses tekrarıyla ahenk ve vurgu sağlar.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Ses tekrarıyla ahenk ve vurgu sağlar.
Dize sonlarında aynı sözcüğün tekrarlanması (redif) şiire ses uyumu kazandırır ve anlatılan kararlılığı vurgular. Karşıtlık kurma çekici görünebilir, çünkü "düştük" ile "kalktık" zıt anlamlıdır; ancak soru "yok" tekrarının işlevini sormaktadır.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.