İçeriğe geç
dershanede

Influencer ortaklığı

Takipçilerine indirim, sana kazanç

Yükleniyor…

9. Sınıf Demokrasi ve İnsan Hakları · İnsan Haklarının Korunması ve Gerçekleştirilmesi

Uluslararası Korumada Sivil Toplum Örgütlerinin Yeri ve Rolü

  • sivil toplum örgütü
  • kamuoyu
  • Anayasa 90. madde
  • Kızılhaç
  • Uluslararası Af Örgütü
  • insan hakları eğitimi

Sivil toplum örgütleri insan haklarını nasıl korur?

Sivil toplum örgütleri, devletten bağımsız çalışarak iktidarı izleyen ve hak ihlallerine karşı kamuoyu oluşturan dernek, vakıf, sendika, oda ve kulüp gibi kuruluşlardır. Sivil toplum örgütleri toplantı ve basın yoluyla halkı bilgilendirir. Uluslararası sivil toplum örgütleri devletlerin güdümünde olmadıkları için ihlalleri dünya kamuoyuna duyurabilir; çalışma alanları işkence, soykırım, ırk ayrımcılığı, açlık ve çevre kirliliğidir. 1863'te Cenevre'de kurulan Uluslararası Kızılhaç Komitesi savaş esirleri ve sivillerle ilgilenir; 1961'de Londra'da kurulan Uluslararası Af Örgütü düşünce özgürlüğü için çalışır; Greenpeace ise çevre için çalışır. Türkiye'de 1986'da kurulan İnsan Hakları Derneği, 1990'da kurulan Türkiye İnsan Hakları Vakfı ve 1991'de kurulan Mazlumder ulusal örneklerdir. Anayasa'nın 90. maddesine göre temel haklarla ilgili bir antlaşma ile kanun çelişirse antlaşma esas alınır. Sivil toplumun gücü, üyelerinin örgütlü sesi ve kamuoyu baskısıdır.

Uluslararası Korumada Sivil Toplum Örgütlerinin Yeri ve Rolü: konu anlatımı ve özeti

Bu konu sivil toplum örgütlerinin demokrasiyi ve insan haklarını ulusal ve uluslararası düzeyde nasıl koruduğunu anlatıyor.

  • Uluslararası antlaşmalar: Anayasa'nın 90. maddesine göre usulüne göre yürürlüğe giren antlaşmalar kanun hükmündedir; temel haklarla ilgili antlaşma ile kanun çelişirse antlaşma esas alınır.
  • Sivil toplum: Dernek, vakıf, sendika, oda ve kulüp gibi kuruluşlardır. İktidarı izler, hak ihlallerine karşı kamuoyu oluşturur, toplantı ve basın yoluyla halkı bilgilendirir.
  • Uluslararası STK'lar: Devletlerin güdümünde olmadıkları için ihlalleri dünya kamuoyuna duyurabilir. Çalışma alanları işkence, soykırım, ırk ayrımcılığı, açlık ve çevre kirliliğidir.
  • Örnekler: Uluslararası Kızılhaç Komitesi (1863, Cenevre) savaş esirleri ve sivillerle ilgilenir. Uluslararası Af Örgütü (1961, Londra) düşünce özgürlüğü için çalışır. PEN (1921) ifade ve basın özgürlüğünü savunur. Greenpeace çevre için çalışır.
  • Ulusal STK'lar: İnsan Hakları Derneği (1986), Türkiye İnsan Hakları Vakfı (1990), Helsinki Yurttaşlar Derneği, Türk Demokrasi Vakfı (1987) ve Mazlumder (1991) kitapta örnek verilir.
  • İnsan hakları eğitimi: BM, 1995-2004 yıllarını İnsan Hakları Eğitimi On Yılı ilan etti.

Unutma: Sivil toplum devletten bağımsızdır; gücü, üyelerinin örgütlü sesi ve kamuoyu baskısıdır.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:

Kitapta düzeltme

Ders kitabının bu konusundaki bazı bilgiler hatalı, güncel değil ya da çelişkili. Kitaptaki ifadeyi ve doğrusunu aşağıda görebilirsin.

  • Hata

    Kitapta (s. 81): “Uluslararası Kızılhaç Komitesi: 1963’te İsviçre’de kurulmuştur.”

    Doğrusu: Uluslararası Kızılhaç Komitesi 1863’te Cenevre’de kurulmuştur.

Önce temeli pekiştir

  1. Sivil toplum örgütünün tanımını yaz ve beş türünü say: dernek, vakıf, sendika, oda, kulüp.
  2. Uluslararası ve ulusal örneklerden ikişer tane seç; her birinin çalışma alanını bir kelimeyle not al.
  3. Anayasa'nın 90. maddesinin, antlaşma ile kanun çeliştiğinde ne dediğini kendi cümlenle yaz.

Günlük hayattan: Bir doğal afetten sonra yardım toplayan bir dernek ya da çevre kirliliğine karşı imza kampanyası başlatan bir grup, sivil toplumun gücünü gösterir.

Sık yapılan hata: Kitapta Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nin 1963'te kurulduğu yazıyor; doğrusu 1863'tür. Kızılhaç'ı devlet kurumu sanmak da yanlıştır; bağımsız bir kuruluştur.

İpucu: STK'yı "devlet değil, şirket değil, halkın örgütü" diye hatırla.

Derinleş

Kitaptaki uluslararası STK listesinden birini seç ve faaliyet alanını araştır. Bu örgütün bir hak ihlaline karşı yürüttüğü bir kampanyayı (ör. işkenceye karşı) kısaca anlat. Düşün: Bir STK'nın hükümetlerden para almaması, onun güvenilirliğini nasıl etkiler?

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.