9. Sınıf Demokrasi ve İnsan Hakları · Yönetim ve Yaşam Biçimi Olarak Demokrasi
Yaşam Biçimi Olarak Demokrasi
- yaşam biçimi
- katılım
- hoşgörü
- aile
- sivil toplum
- hak bilinci
- demokratik tutum
Demokrasi bir yaşam biçimi olarak ne anlama gelir?
Yaşam biçimi olarak demokrasi, demokrasinin yalnız sandıkta değil ailede, okulda ve iş yerinde günlük davranışlarla yaşanan bir tutum olmasıdır. Hoşgörüsüz bireylerden oluşan bir toplumda en iyi kurumlar bile işlemez. Demokrasi bilinci ailede başlar; kararların çocuklarla konuşularak alınması ve çocuğun kendisiyle ilgili konularda söz sahibi olması demokratik kişiliği besler. Yönetime katılmak yalnız seçimde oy vermek değildir; okulda, iş yerinde ve arkadaş grubunda düşünceyi söylemek ve karara ortak olmaktır. Farklı dinden, dilden ve düşünceden insanlara saygıyla bakmak demokrasinin kökleşmesi için şarttır. Başkasının hakkına saygı duymak kadar kişinin kendi hakkını korumayı bilmesi de gerekir. Dernek, vakıf ve sendika gibi sivil toplum kuruluşları bireylerin güçlerini birleştirdiği yerlerdir. Vatandaş yöneticilerin yaptıklarını izler, bir yanlışlık gördüğünde yasal yollarla tepki gösterir. Demokrasiyi yaşatan, yönetilen değil yönetimde söz sahibi olan vatandaştır.
Yaşam Biçimi Olarak Demokrasi: konu anlatımı ve özeti
Bu konu demokrasinin sandıkla sınırlı olmadığını, ailede, okulda ve iş yerinde yaşanan bir tutum olduğunu anlatıyor.
- Yaşam biçimi: Demokrasi bir yönetim biçiminin ötesinde günlük davranışlarda görünür. Hoşgörüsüz bireylerden oluşan toplumda en iyi kurumlar bile işlemez.
- Aile: Demokrasi bilinci ailede başlar. Kararların çocuklarla konuşularak alınması, çocuğun kendisiyle ilgili konularda söz sahibi olması demokratik kişiliği besler.
- Katılım: Yönetime katılmak yalnız seçimde oy vermek değildir; okulda, iş yerinde ve arkadaş grubunda düşünceni söylemek, karara ortak olmaktır.
- Hoşgörü: Farklı dinden, dilden, düşünceden insanlara saygıyla bakmak demokrasinin kökleşmesi için şarttır.
- Hak bilinci: Başkasının hakkına saygı duymak kadar kendi hakkını korumayı bilmek de gerekir.
- Sivil toplum: Dernek, vakıf, sendika gibi kuruluşlar bireylerin güçlerini birleştirdiği yerlerdir; ilgi alanına uygun bir kuruluşta etkin olmak demokrasiyi güçlendirir.
- Denetim: Vatandaş yöneticilerin yaptıklarını izler, bir yanlışlık gördüğünde tek başına ya da sivil toplumla birlikte yasal yollarla tepki gösterir.
Unutma: Yönetilen değil, yönetimde söz sahibi olan vatandaş demokrasiyi yaşatır.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Demokrasiyi yaşadığın üç ortamı yaz: aile, okul, arkadaş grubu.
- Her ortam için demokratik ve demokratik olmayan birer davranış örneği bul.
- Kendi hakkını korumak ile başkasının hakkına saygı göstermek arasındaki dengeyi bir örnekle açıkla.
Günlük hayattan: Ailede tatil yerine birlikte karar vermek, sınıfta kuralları öğrencilerle konuşarak belirlemek ya da apartman toplantısında herkesin söz alabilmesi yaşam biçimi olarak demokrasinin örnekleridir.
Sık yapılan hata: Demokrasiyi beş yılda bir sandığa gitmekten ibaret görmek. Seçim, demokrasinin yalnız bir parçasıdır.
İpucu: Demokratik tutumu üç fiille hatırla: dinle, katıl, saygı göster.
Derinleş
Kitap demokrasi bilincinin ailede başladığını söylüyor. Ailende ya da sınıfında birlikte alınan bir kararı anlat: herkes söz alabildi mi, farklı görüşler nasıl uzlaştırıldı? Düşün: Evde hiç söz hakkı tanınmayan bir çocuk, yetişkin olduğunda oy verirken nasıl bir vatandaş olur?
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.