10. Sınıf Tarih · Cihan Devleti Osmanlı (1453-1683)

Osmanlı Devleti’nin Cihan Devleti Hâline Gelmesi

cihan devleti
istanbul'un fethi
çaldıran savaşı
mohaç muharebesi
preveze deniz savaşı
kapitülasyon
kasr-ı şirin antlaşması
bucaş antlaşması

Osmanlı Devleti nasıl cihan devleti hâline geldi?

Osmanlı Devleti, 1453-1683 arasında üç kıtada geniş topraklara, güçlü bir orduya ve dünya siyasetinde söz sahibi bir konuma ulaşarak cihan devleti hâline geldi. Süreç, II. Mehmed’in Rumeli Hisarı’nı yaptırıp şahi toplarını döktürdüğü ve gemileri karadan Haliç’e indirdiği İstanbul’un Fethi (29 Mayıs 1453) ile başladı. Yavuz Sultan Selim Çaldıran’da (1514) Safevileri yendi, Mercidabık ve Ridaniye zaferleriyle Suriye ve Mısır’ı aldı; halifelik Osmanlı’ya geçti. Kanuni döneminde Mohaç Muharebesi (1526) ile Macaristan’ın büyük kısmı alındı, Barbaros Hayreddin Paşa Preveze Deniz Savaşı’nı (1538) kazandı. Kıbrıs (1571) ve Girit (1669) fethedildi; Kasr-ı Şirin Antlaşması (1639) bugünkü Türkiye-İran sınırının temelini oluşturdu, Bucaş Antlaşması (1672) ile Avrupa’da en geniş sınırlara ulaşıldı. Dönem, başarısız II. Viyana Kuşatması (1683) ile kapandı. Kapitülasyonlar ilk verildiğinde zararlı değil, güçlü bir devletin tanıdığı tek taraflı ayrıcalıklardı.

Osmanlı Devleti’nin Cihan Devleti Hâline Gelmesi: konu anlatımı ve özeti

1453-1683 arasında Osmanlı Devleti, üç kıtada geniş topraklara, güçlü bir orduya ve dünya siyasetinde söz sahibi bir konuma ulaşarak cihan devleti hâline geldi. Bu dönem İstanbul'un fethiyle başlar, II. Viyana Kuşatması'yla sona erer.

İstanbul'un Fethi (29 Mayıs 1453): II. Mehmed; Rumeli Hisarı'nı yaptırdı, şahi toplarını döktürdü ve gemileri karadan Haliç'e indirdi. Fetihle Bizans sona erdi, İstanbul başkent oldu; Ortodoks Patrikliği korunarak gayrimüslimlere din özgürlüğü tanındı. Bazı tarihçilere göre fetih Orta Çağ'ı kapatıp Yeni Çağ'ı başlattı.
Doğuda ve güneyde: Kırım alınarak Karadeniz'de hâkimiyet güçlendi. Yavuz Sultan Selim, Çaldıran'da (1514) Safevileri yendi; Mercidabık ve Ridaniye zaferleriyle Memlükleri yıkarak Suriye ve Mısır'ı aldı; halifelik Osmanlı'ya geçti ve kutsal yerlerin hizmeti üstlenildi.
Kanuni dönemi: Mohaç Muharebesi (1526) ile Macaristan'ın büyük kısmı alındı, Viyana kuşatıldı. Barbaros Hayreddin Paşa, Preveze Deniz Savaşı'nı (1538) kazanarak Akdeniz'i bir Türk gölüne çevirdi. Fransa'ya verilen kapitülasyonlar başlangıçta siyasi ve ticari bir dostluk aracıydı.
Hint Deniz Seferleri: Portekizlilere karşı düzenlendi ancak kesin sonuç alınamadı.
XVI-XVII. yüzyıl: Kıbrıs (1571) ve uzun kuşatmadan sonra Girit (1669) fethedildi. İran'la imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması (1639) bugünkü Türkiye-İran sınırının temelini oluşturdu. Lehistan'la yapılan Bucaş Antlaşması (1672) ile Osmanlı Avrupa'da en geniş sınırlara ulaştı.
II. Viyana Kuşatması (1683): Başarısızlıkla sonuçlandı ve uzun bir toprak kaybı döneminin başlangıcı oldu.
İstanbul’un Fethi’nden II. Viyana Kuşatması’na Osmanlı’nın cihan devleti dönemi

Unutma: Kapitülasyonlar ilk verildiğinde Osmanlı güçlüydü ve bunlar tek taraflı ayrıcalıklardı; zararları devlet zayıfladıktan sonra ortaya çıktı.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Bu dönemi yönlere göre bir harita üzerinde çalışmak işini kolaylaştırır.

Batı (Avrupa): Mohaç (1526), Viyana kuşatmaları, Bucaş (1672) ile en geniş sınırlar.
Doğu (İran): Çaldıran (1514), Kasr-ı Şirin (1639) ile bugünkü sınırın temeli.
Güney (Suriye ve Mısır): Mercidabık ve Ridaniye; halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi.
Denizler: Kırım ile Karadeniz, Preveze (1538) ile Akdeniz hâkimiyeti, Kıbrıs ve Girit.

Günlük hayattan: Bir şirketin önce şehrinde, sonra ülkesinde, sonra farklı kıtalarda şube açarak büyümesi gibi, Osmanlı da üç kıtaya yayılarak cihan devleti oldu.

Sık yapılan hata: Kapitülasyonları baştan beri zararlı ayrıcalıklar sanmak. Doğrusu: İlk verildiklerinde Osmanlı güçlüydü ve kapitülasyonlar siyasi ve ticari bir araçtı; zararları devlet zayıfladıktan sonra ortaya çıktı.

Derinleş

Bazı tarihçiler İstanbul'un fethini Orta Çağ'ın sonu ve Yeni Çağ'ın başlangıcı olarak kabul eder; başka tarihçiler farklı olayları dönüm noktası sayar. Coğrafi keşifler, matbaanın yaygınlaşması ve İstanbul'un fethi arasından bir çağ başlangıcı seç ve seçimini kanıtlarla savun. Çağlara ayırmanın tarih öğrenmeye katkısını ve sınırlılıklarını tartış.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

TAR.10.3.11453-1683 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerin Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesindeki rolüne ilişkin özgün fikirler üretebilme
- a) 1453-1683 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadeleleri belirler.
- b) 1453-1683 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadeleler ile Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesini ilişkilendirir.
- c) 1453-1683 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerin sonucunda bir cihan devleti hâline gelen Osmanlı Devleti’nin politikaları hakkında özgün bir içerik oluşturur.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
11683'te Merzifonlu Kara Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu iki ay boyunca kuşattığı şehri alamadı. Leh Kralı Jan Sobieski'nin yardım ordusunun saldırısıyla geri çekilmek zorunda kalan Osmanlı, ardından gelen savaşlarda büyük toprak kayıplarına uğradı. Osmanlı Devleti'nin 1453-1683 arasındaki cihan devleti dönemini sona erdiren bu olay hangisidir?
- A) I. Viyana Kuşatması
- B) II. Viyana Kuşatması
- C) Kıbrıs'ın fethi
- D) Girit'in fethi
- E) Mohaç Muharebesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) II. Viyana Kuşatması
1683'teki II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlığı, Osmanlı'nın Avrupa'daki ilerleyişini durdurmuş ve büyük toprak kayıplarının başlangıcı olmuştur. I. Viyana Kuşatması da başarısız olmuştur; ancak 1529'da Kanuni döneminde yapılmış ve ardından toprak kaybı yaşanmamıştır.
Kolay
21526'da Tuna kıyısındaki bir ovada yapılan ve iki saatten kısa süren meydan muharebesinde Macar ordusu ağır bir yenilgiye uğradı. Kral II. Layoş savaş alanından kaçarken bataklık bir derede boğuldu; yaklaşık iki hafta sonra Osmanlı ordusu Budin'e girdi. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Macaristan'ın büyük kısmının Osmanlı hâkimiyetine girmesini sağlayan bu savaş hangisidir?
- A) Preveze Deniz Savaşı
- B) Çaldıran Savaşı
- C) Varna Savaşı
- D) Mohaç Muharebesi
- E) Zigetvar Kuşatması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Mohaç Muharebesi
1526'da Macar ordusunun kısa sürede yenildiği ve Kral II. Layoş'un öldüğü savaş Mohaç Muharebesi'dir. Varna Savaşı da Macar kralının öldüğü bir Osmanlı zaferidir; ancak 1444'te II. Murad döneminde yapılmıştır.
Kolay
3Temsilî bir kronik bölümü: "1514 Ağustos'unda Van Gölü'nün kuzeydoğusundaki ovada, Osmanlı topları ve yeniçerilerin tüfekleri Şah İsmail'in atlılarını dağıttı. Birkaç hafta sonra Osmanlı ordusu Safevi başkenti Tebriz'e girdi." Yavuz Sultan Selim'in Safevi ordusunu yendiği bu savaş hangisidir?
- A) Mercidabık Savaşı
- B) Ridaniye Savaşı
- C) Mohaç Muharebesi
- D) Otlukbeli Savaşı
- E) Çaldıran Savaşı
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Çaldıran Savaşı
1514'te Yavuz Sultan Selim'in Şah İsmail'i yendiği savaş Çaldıran'dır; ardından Tebriz'e girilmiştir. Otlukbeli de doğuda bir Türk devletine karşı kazanılmıştır; ancak 1473'te Fatih ile Akkoyunlu Uzun Hasan arasında yapılmıştır.
Kolay
41672'de imzalanan bir antlaşmayla Dinyester Nehri çevresindeki Podolya bölgesi Osmanlı'ya bırakıldı; Ukrayna'daki Kazaklar da Osmanlı himayesine girdi. Bu antlaşmayla Osmanlı Devleti Avrupa'da en geniş sınırlarına ulaştı. Bucaş Antlaşması olarak bilinen bu antlaşma hangi devletle imzalanmıştır?
- A) Lehistan
- B) Venedik
- C) Rusya
- D) Avusturya
- E) İsveç
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Lehistan
Podolya'nın Osmanlı'ya bırakıldığı 1672 tarihli Bucaş Antlaşması Lehistan ile imzalanmıştır. Rusya da Ukrayna üzerinde hak iddia eden bir devlettir; ancak Bucaş'ta Osmanlı'nın karşısındaki taraf Lehistan'dır.
Kolay
5İstanbul'un fethi için şahi adı verilen iki parçalı büyük toplardan birkaç tane üretildi. Ders kitabına göre bu topların gülleleri 500 kilogramı aşıyor, menzilleri 2 kilometreye ulaşıyordu. Bu topların üretilmesindeki temel amaç hangisidir?
- A) Boğaz'daki balıkçı teknelerini korumak
- B) Haliç'teki zinciri yeniden onarmak
- C) Rumeli Hisarı'nı yıkmak
- D) İstanbul'un kalın surlarını aşmak
- E) Venedik limanlarını kuşatmak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İstanbul'un kalın surlarını aşmak
Şahi topları, hareketli kuleler ve havan toplarıyla birlikte İstanbul surlarını aşmak için yapılmıştır.
Kolay
6Ders kitabına göre Osmanlılar savaşlarda, daha pahalı olmasına rağmen genellikle demir top yerine bronz top kullanırdı. Osmanlıların bronz topları tercih etmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bronz topların daha dayanıklı ve daha güçlü etkili olması
- B) Bronz topların daha ucuz olması
- C) Demir topların hiç ateş edememesi
- D) Bronzun Osmanlı'da bulunmayan bir maden olması
- E) Bronz topların yalnız gemilerde kullanılabilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Bronz topların daha dayanıklı ve daha güçlü etkili olması
Bronz toplar demir toplardan daha pahalıdır ama daha dayanıklı ve etkilidir; Osmanlılar bu nedenle bronzu tercih etmiştir.
Kolay
7Kuşatma sırasında Bizanslılar Haliç'in girişini zincirlerle kapattı; Venedik ve Ceneviz gemileri de Osmanlı donanmasının Haliç'e girmesini engellemek için zincirin arkasına dizildi. II. Mehmed bu engeli aşmak için hangi yola başvurdu?
- A) Zinciri kaldırması için Venedik'e para verdi
- B) Donanmayı Akdeniz'e geri gönderdi
- C) Gemileri karadan yürüterek Haliç'e indirdi
- D) Kuşatmayı bırakıp Edirne'ye döndü
- E) Haliç'in girişine yeni bir hisar yaptırdı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Gemileri karadan yürüterek Haliç'e indirdi
II. Mehmed zincir engelini aşmak için gemileri karadan yürüterek Haliç'e indirmiştir. Boğaz'da hisar yaptırması ise kuşatmadan önceki bir hazırlıktır.
Kolay
8Ders kitabına göre Osmanlı Devleti'nin cihan devleti hâline geldiği dönem bir olayla başlar, başka bir olayla sona erer. Bu dönemin başlangıç yılı 1453, bitiş yılı ise 1683'tür. Bu dönemi başlatan ve bitiren olaylar sırasıyla hangileridir?
- A) Mohaç Muharebesi – Girit'in Fethi
- B) İstanbul'un Fethi – II. Viyana Kuşatması
- C) Çaldıran Savaşı – Bucaş Antlaşması
- D) Kıbrıs'ın Fethi – Kasr-ı Şirin Antlaşması
- E) Preveze Deniz Savaşı – I. Viyana Kuşatması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İstanbul'un Fethi – II. Viyana Kuşatması
Cihan devleti dönemi 1453'te İstanbul'un fethiyle başlar ve 1683'te II. Viyana Kuşatması'yla sona erer.
Kolay
91492'de İspanya'da Müslümanlar ve Yahudiler baskı altında kaldı. Osmanlı Devleti, Kemal Reis komutasındaki gemileri göndererek bu insanların bir bölümünü Osmanlı topraklarına taşıdı ve burada yerleştirdi. Bu olay Osmanlı Devleti hakkında aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A) Zulme uğrayan topluluklara kucak açtığını
- B) Yalnız Müslümanları koruduğunu
- C) Akdeniz'de hiç donanması bulunmadığını
- D) İspanya ile ittifak kurduğunu
- E) Yahudileri ülkesinden çıkardığını
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Zulme uğrayan topluluklara kucak açtığını
Osmanlı, İspanya'da baskı gören hem Müslümanları hem Yahudileri kendi topraklarına taşımıştır; bu, zulme uğrayan topluluklara kucak açtığını gösterir.
Kolay
10İstanbul'un fethinden önce Boğaz'ın en dar yerinde, Anadolu Hisarı'nın karşısına Rumeli (Boğazkesen) Hisarı inşa edildi. Bu hisarın yapılmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Karşı kıyıdaki Anadolu Hisarı'nı Bizans saldırılarına karşı korumak
- B) Haliç'in girişini Osmanlı gemilerine karşı zincirle kapatmak
- C) Boğaz'ı kontrol edip Bizans'a denizden gelecek yardımı engellemek
- D) Venedik'le ticaret yapmak için Boğaz'da yeni bir liman açmak
- E) Kara surlarını dövecek topları yüksek bir yere yerleştirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Boğaz'ı kontrol edip Bizans'a denizden gelecek yardımı engellemek
Rumeli Hisarı ile Boğaz kontrol altına alınmış ve Bizans'a deniz yoluyla gelebilecek yardımlar engellenmiştir. Haliç'i zincirle kapatan ise Bizans'tır.
Kolay
11Bir tarihçiye göre Osmanlı İmparatorluğu XVI ve XVII. yüzyıllarda bir süper güçtü. Bu konuma jeopolitik durumu, muazzam toprakları ve nüfusu, zengin iktisadi kaynakları ve bu kaynakları seferber edebilen merkez ve taşra yönetimi sayesinde ulaşmıştı. Aşağıdakilerden hangisi tarihçinin saydığı etkenlerden biri değildir?
- A) Sanayi devrimiyle kurulan fabrikalar
- B) Jeopolitik konum
- C) Geniş topraklar ve kalabalık nüfus
- D) Zengin iktisadi kaynaklar
- E) Merkez ve taşra yönetimi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sanayi devrimiyle kurulan fabrikalar
Tarihçi jeopolitik konum, toprak, nüfus, iktisadi kaynaklar ve yönetimi sayar. Sanayi devrimi ise bu dönemden çok sonra, XVIII. yüzyıl sonlarından itibaren gerçekleşmiştir.
Kolay
12Yavuz Sultan Selim, Mercidabık ve Ridaniye zaferleriyle Suriye ve Mısır'ı Osmanlı topraklarına kattı. Bu seferden sonra halifelik Osmanlı'ya geçti ve kutsal yerlerin hizmeti üstlenildi. Bu gelişmenin Osmanlı Devleti'ne etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Avrupa'daki topraklarını kaybetmesi
- B) Başkentini Kahire'ye taşıması
- C) Safevilere bağlanması
- D) Donanmasını tamamen dağıtması
- E) İslam dünyasının önderi konumuna gelmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: E) İslam dünyasının önderi konumuna gelmesi
Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve kutsal yerlerin hizmetinin üstlenilmesi, Osmanlı'yı İslam dünyasının önderi konumuna getirmiştir. Başkent İstanbul olarak kalmıştır.
Kolay
13Ders kitabındaki haritada, XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin sınırları içinde kalan bölgelerde bugün Bulgaristan'dan Macaristan'a, Irak'tan Yemen'e, Mısır'dan Cezayir'e kadar kırktan fazla devlet bulunduğu gösteriliyor. Bu harita Osmanlı Devleti hakkında neyi gösterir?
- A) Yalnız Anadolu'da hâkimiyet kurduğunu
- B) Üç kıtada geniş bir coğrafyada hâkimiyet kurduğunu
- C) Afrika'da hiç toprağı olmadığını
- D) Avrupa'ya hiç ilerlemediğini
- E) Topraklarının yalnız adalardan oluştuğunu
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Üç kıtada geniş bir coğrafyada hâkimiyet kurduğunu
Haritadaki devletler Avrupa, Asya ve Afrika'ya yayılmıştır; bu, Osmanlı'nın üç kıtada geniş bir coğrafyaya hâkim olduğunu gösterir.
Kolay
14II. Mehmed 1451'de yeniden tahta çıktığında, devlete tamamen hâkim olmak ve iç dengeleri gözetmek için Çandarlı Halil Paşa'yı veziriazamlıkta tuttu; onun nüfuzundan yararlanarak yeniçeri isyanlarını da engelledi. II. Mehmed'in bu kararı en çok hangi amaca yöneliktir?
- A) Çandarlı Halil Paşa'yı sürgün etmek
- B) Divanı tamamen kaldırmak
- C) Yeniçeri Ocağı'nı dağıtmak
- D) Bizans'la kalıcı bir ittifak kurmak
- E) Tahtını güvenceye alıp iç düzeni sağlamak
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Tahtını güvenceye alıp iç düzeni sağlamak
Ders kitabına göre II. Mehmed, Çandarlı'yı görevde tutarak iç dengeleri gözetmiş, yeniçeri isyanlarını önlemiş ve tahtını güvenceye almıştır.
Kolay
151590'da Osmanlı Devleti ile İran (Safevi) arasında imzalanan bir antlaşmayla Osmanlı Devleti doğuda en geniş sınırlarına ulaştı. Bu antlaşma hangisidir?
- A) Kasr-ı Şirin Antlaşması
- B) Bucaş Antlaşması
- C) İstanbul Antlaşması
- D) Karlofça Antlaşması
- E) Ferhat Paşa Antlaşması
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Ferhat Paşa Antlaşması
1590 Ferhat Paşa Antlaşması ile Osmanlı doğuda en geniş sınırlara ulaşmıştır. Bucaş Antlaşması ise Avrupa'daki en geniş sınırlarla ilgilidir.
Kolay
16Doğu Akdeniz'deki önemli bir ada 1571'de Osmanlılar tarafından fethedildi. Bugün bu adada Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bulunmaktadır. 1571'de fethedilen ada hangisidir?
- A) Girit
- B) Rodos
- C) Sicilya
- D) Kıbrıs
- E) Malta
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kıbrıs
1571'de fethedilen ve bugün KKTC'nin bulunduğu ada Kıbrıs'tır. Girit ise uzun bir kuşatmadan sonra 1669'da fethedilmiştir.
Kolay
17Yavuz Sultan Selim, 1514'te Çaldıran'da Safevileri yenmiş; Mercidabık ve Ridaniye zaferleriyle de Memlük Devleti'ne son vererek Suriye ve Mısır'ı Osmanlı topraklarına katmıştır. Bu üç zaferin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Avrupa'dan gelen Haçlı ordularına karşı kazanılmaları
- B) Osmanlı donanmasının katıldığı deniz savaşları olmaları
- C) Balkanlardaki Osmanlı hâkimiyetini genişletmeleri
- D) Doğudaki ve güneydeki komşu devletlere karşı kazanılmaları
- E) Macaristan'ın Osmanlı topraklarına katılmasını sağlamaları
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Doğudaki ve güneydeki komşu devletlere karşı kazanılmaları
Çaldıran, Osmanlı'nın doğusundaki Safevilere; Mercidabık ve Ridaniye, güneyindeki Memlüklere karşı kazanılmıştır. Üçünün ortak özelliği, Osmanlı'nın doğu ve güneyindeki devletlere karşı kazanılmış olmalarıdır. Bu savaşlar kara savaşıdır; Haçlılarla, Balkanlarla ya da Macaristan'la (Mohaç, 1526, Kanuni Dönemi) ilgili değildir.
Kolay
18II. Mehmed, İstanbul'un fethi için Boğaz'ın en dar yerine Rumeli Hisarı'nı yaptırmış, bir donanma hazırlatmış, surları aşmak için de şahi adı verilen büyük toplar ile hareketli kuleler yaptırmıştır. Bu hazırlıklar birlikte değerlendirildiğinde kuşatma planı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Şehrin hem karadan hem denizden kuşatılması tasarlanmıştır.
- B) Kuşatmanın yalnız deniz yoluyla yapılması öngörülmüştür.
- C) Şehrin savaşılmadan, anlaşmayla alınması hedeflenmiştir.
- D) Surlara dokunmadan şehrin aç bırakılması amaçlanmıştır.
- E) Kuşatma için Avrupa devletlerinden yardım beklenmiştir.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Şehrin hem karadan hem denizden kuşatılması tasarlanmıştır.
Rumeli Hisarı ve donanma, Boğaz'ın denetimine ve şehrin denizden kuşatılmasına; şahi toplar ve hareketli kuleler ise kara surlarının aşılmasına yöneliktir. Hazırlıklar birlikte, şehrin hem karadan hem denizden kuşatılmasının planlandığını gösterir. Top ve kuleler surlara saldırılacağını, yani savaşla alınmasının hedeflendiğini gösterir.
Orta
19İstanbul'un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmed, Ortodoks din adamı Gennadios'u patrik olarak atadı ve ona yetkilerini gösteren bir berat verdi. Ortodoks halkın kendi kiliselerinde ibadet etmesine ve kendi din kurallarına göre yaşamasına izin verildi. Bu uygulamalar aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
- A) Patrikliğin Osmanlı ordusunu yönetmesinin
- B) Bizans hanedanının yönetime ortak edilmesinin
- C) Osmanlı'nın hoşgörüye dayalı yönetim anlayışının
- D) Gayrimüslimlerin vergiden muaf tutulmasının
- E) Ortodoksların Katolik kilisesine bağlanmasının
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Osmanlı'nın hoşgörüye dayalı yönetim anlayışının
Patrikliğin korunması ve gayrimüslimlere din özgürlüğü tanınması, Osmanlı'nın farklı inançlara hoşgörüyle yaklaşan yönetim anlayışını gösterir. Gayrimüslimlerin vergiden muaf tutulduğu sanılabilir; oysa onlar Osmanlı'ya cizye ödemeyi sürdürmüştür.
Orta
20Bir tarih atlasındaki harita betimlemesi: 1475'te Gedik Ahmed Paşa Kırım'daki Ceneviz kolonisi Kefe'yi aldı ve Kırım Hanlığı Osmanlı'ya bağlandı. Haritada Karadeniz'in güney, batı ve kuzey kıyılarının Osmanlı ya da ona bağlı yönetimlerin denetiminde olduğu gösteriliyor. Fatih döneminde Kırım'ın Osmanlı hâkimiyetine girmesi aşağıdakilerden hangisini güçlendirmiştir?
- A) Karadeniz'deki Osmanlı hâkimiyetini
- B) Akdeniz'deki deniz üstünlüğünü
- C) Hint Okyanusu'ndaki ticareti
- D) Doğu Anadolu'daki Safevi etkisini
- E) Kızıldeniz'deki Osmanlı varlığını
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Karadeniz'deki Osmanlı hâkimiyetini
Kırım'ın ve Kefe'nin alınmasıyla Karadeniz'in kuzey kıyıları da Osmanlı denetimine girmiş, Karadeniz'deki Osmanlı hâkimiyeti güçlenmiştir. Kefe'nin bir Ceneviz kolonisi olması Akdeniz'le ilişki kurulmasına yol açabilir; ancak Kefe Karadeniz kıyısındadır.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.