Başkaları Tarafından Oluşturulan İki Nicel Değişkenli Verileri İnceleme

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

• MAT.11.1.2Başkaları tarafından oluşturulan iki nicel değişkenli verilerin ilişkililiğine dayalı

  • a) Başkaları tarafından oluşturulan iki nicel değişkenli verilerin ilişkililiğine dayalı istatistiksel sonuç veya yorumlara yönelik istatistiksel temellendirme yapar.
  • b) Başkaları tarafından oluşturulan iki nicel değişkenli verilerin ilişkililiğine dayalı istatistiksel sonuç veya yorumlara yönelik hataları ya da yanlılıkları tespit eder.
  • c) Başkaları tarafından oluşturulan iki nicel değişkenli verilerin ilişkililiğine dayalı istatistiksel sonuç veya yorumları çürütür ya da kabul eder.

1. Kolay

   1Bir belediye, mahallelerdeki kişi başına düşen yeşil alan miktarı ile parkları kullanan çocuk sayısı arasındaki ilişkiyi bir rapora dönüştürüyor. Rapor sayfası kısıtlı olduğu için ilişkinin yönü ve gücü tek bir sayıyla verilmek isteniyor. Bu amaçla raporda hangi değer verilmelidir?

   • AA) Aritmetik ortalama
   • BB) Örneklemdeki birey sayısı
   • CC) Açıklık
   • DD) Standart sapma
   • EE) Korelasyon katsayısı
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) Korelasyon katsayısı

   Korelasyon katsayısı r, işaretiyle ilişkinin yönünü, mutlak değeriyle gücünü tek bir sayıda özetler. Standart sapma da önemli bir özet değerdir ama yalnızca tek bir değişkenin yayılımını anlatır; iki değişkenin birlikte değişimi hakkında bilgi vermez.

   Hata mı var? Düzeltme öner

2. Kolay

   2Bir haberde "Ankete katılanların çoğu, çok çalışanın daha çok kazandığını düşünüyor." denerek çalışma süresi ile gelir arasında ilişki olduğu ileri sürülüyor. Haberde katılımcıların çalışma saatleri ya da gelirleriyle ilgili herhangi bir sayı yer almıyor. Bu iddianın istatistiksel açıdan temel eksiği nedir?

   • AA) Örneklem gereğinden fazla büyüktür.
   • BB) İki değişkenin ölçülmüş sayısal verisi yoktur.
   • CC) Korelasyon katsayısı negatif çıkmıştır.
   • DD) Çalışma süresi nicel bir değişken değildir.
   • EE) Ankete farklı yaşlardan kişiler katılmıştır.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) İki değişkenin ölçülmüş sayısal verisi yoktur.

   İki nicel değişken arasındaki ilişki, her kişi için ölçülmüş (çalışma süresi, gelir) çiftleriyle incelenir; katılımcıların görüşü bu ölçümlerin yerini tutmaz. Çalışma süresi saatle ölçülebildiği için nicel bir değişkendir; eksiklik değişkenin türünde değil, verinin hiç toplanmamış olmasındadır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

3. Kolay

   3Ayşe, bir haber sitesinde "Kahve içenler daha uzun yaşıyor" başlıklı bir haber okuyor. Haberde bir araştırmaya dayanıldığı söyleniyor ama araştırmanın ayrıntıları verilmiyor; Ayşe iddiayı paylaşmadan önce değerlendirmek istiyor. Ayşe'nin bu istatistiksel iddiayı değerlendirirken öncelikle sorması gereken soru aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Haberi yazan kişi hangi okulda okudu?
   • BB) Grafik hangi renklerle çizildi?
   • CC) Haber kaç kişi tarafından paylaşıldı?
   • DD) Haber hangi saatte yayımlandı?
   • EE) Veri kimden, nasıl ve ne kadar toplandı?
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) Veri kimden, nasıl ve ne kadar toplandı?

   Bir istatistiksel iddianın güvenilirliği önce verinin kaynağına, toplama yöntemine ve örneklemin büyüklüğüne bağlıdır. Haberin çok paylaşılması iddiayı doğrulamaz; yanlış ya da yanlı bir sonuç da yaygın biçimde paylaşılabilir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

4. Kolay

   4Bir şehir meclisi, şehirdeki yetişkinlerin günlük yürüyüş süresi ile kilo değişimi arasındaki ilişkiyi araştıracak bir anket yaptırmak istiyor. Önerilen örneklemlerin her birinde 600 kişi bulunuyor. "Şehirdeki yetişkinler" evreni için aşağıdaki örneklemlerden hangisinin yanlılık riski en azdır?

   • AA) Bir spor salonunun 600 üyesi
   • BB) Şehrin nüfus kayıtlarından rastgele seçilen 600 yetişkin
   • CC) Bir üniversitenin 600 öğrencisi
   • DD) Bir alışveriş merkezinde aynı gün ulaşılan 600 kişi
   • EE) Bir haber sitesinin çevrim içi anketine katılan 600 kişi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Şehrin nüfus kayıtlarından rastgele seçilen 600 yetişkin

   Nüfus kayıtlarından rastgele seçim, şehirdeki her yetişkine seçilme şansı verir ve örneklemi evreni temsil eder hâle getirir. Spor salonu üyeleri düzenli egzersiz yapan kişilerden oluştuğu için yürüyüş ve kilo değişkenleri bakımından şehir halkını temsil etmez; örnek sayısı eşit olsa da bu örneklem yanlıdır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

5. Kolay

   5Bir proje raporunda "Günlük ekran süresi ile kitap okuma süresi arasında r = −0,35 bulunmuştur; bu, negatif yönlü zayıf bir ilişkidir." yazıyor. Bu yorumdaki hata hangisidir?

   • AA) İlişkinin yönü yanlış belirtilmiştir; bu değer pozitif bir ilişkiyi gösterir.
   • BB) r negatif olamayacağı için hesapta bir hata yapılmıştır.
   • CC) İlişkinin gücü yanlış belirtilmiştir; bu değer orta düzeyde bir ilişkiyi gösterir.
   • DD) Bu değer mükemmel bir ilişkiyi gösterdiği için yorum eksiktir.
   • EE) Bu değer ilişki olmadığını gösterdiği için yorum yanlıştır.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) İlişkinin gücü yanlış belirtilmiştir; bu değer orta düzeyde bir ilişkiyi gösterir.

   0,30 ≤ 0,35 < 0,70 olduğundan ilişki orta düzeydedir; eksi işaret yönün negatif olduğunu doğru biçimde gösterir. r, −1 ile 1 arasında olduğundan negatif değer alabilir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

6. Kolay

   6Bir yerel gazete, A ilçesinde 2024 yılında kişi başına ödünç alınan kitap sayısının 6, B ilçesinde ise 2019 yılında 4 olduğunu yazıyor ve "A ilçesinde insanlar B'dekinden daha çok kitap okuyor." sonucuna varıyor. Bu karşılaştırmadaki sorun hangisidir?

   • AA) Kişi başına kitap sayısı nicel bir değişken olmadığı için karşılaştırma yapılamaz.
   • BB) 6 sayısı 4 sayısından büyük olmadığı için sonuç yanlıştır.
   • CC) Kitap sayıları farklı birimlerle ölçüldüğü için sonuç yanlıştır.
   • DD) İki ilçenin verisi aynı yıla ait olduğu için karşılaştırma gereksizdir.
   • EE) Farklı yıllara ait veriler karşılaştırıldığı için sonuç yanıltıcı olabilir.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) Farklı yıllara ait veriler karşılaştırıldığı için sonuç yanıltıcı olabilir.

   Kıyaslama aynı dönem ve aynı birimle yapılmalıdır; 2019 ile 2024 arasında B ilçesindeki okuma alışkanlığı değişmiş olabilir. Burada birimler aynıdır, sorun dönemin farklı olmasıdır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

7. Kolay

   7Bir spor salonu, yalnızca kendi üyelerinden topladığı verilerle haftalık egzersiz süresi ile dinlenik nabız arasında güçlü bir ilişki buluyor. Salon bu sonucu "Şehrimizdeki bütün yetişkinler için geçerlidir." diye duyuruyor. Bu duyurudaki temel hata hangisidir?

   • AA) Örneklem rastgele seçilmediği için şehirdeki yetişkinleri temsil etmez.
   • BB) Egzersiz süresi ölçülemeyen bir değişken olduğu için sonuç geçersizdir.
   • CC) Nabız kategorik bir değişken olduğu için ilişki incelenemez.
   • DD) Güçlü ilişki bulunduğu için duyuruda bir hata yoktur.
   • EE) Salon üyeleri çok kalabalık olduğu için sonuç yanlış çıkmıştır.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Örneklem rastgele seçilmediği için şehirdeki yetişkinleri temsil etmez.

   Yalnızca salon üyeleri, egzersiz alışkanlığı bakımından şehirdeki bütün yetişkinlere benzemez; bu genelleme yanlılık doğurur. İki değişken de nicel ölçüldüğü için değişken türünde bir sorun yoktur.

   Hata mı var? Düzeltme öner

8. Kolay

   8Bir araştırmada evin bahçesinde geçirilen haftalık süre ile mutluluk ölçeği puanı arasında r = 0,70 bulunuyor. Bir yazar bu sonuca dayanarak "Bahçede vakit geçirmek insanları mutlu eder." diyor. Bu neden-sonuç iddiasını kabul etmek için ne gerekir?

   • AA) Korelasyon katsayısının 0,70 olarak bir kez daha yazılması
   • BB) Yazarın bu konudaki kişisel deneyimlerini anlatması
   • CC) Korelasyondan ayrı olarak neden-sonuç ilişkisini gösteren ek kanıt
   • DD) Bahçede vakit geçiren tek bir mutlu kişinin bulunması
   • EE) Sonucun daha fazla sosyal medya hesabında paylaşılması
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Korelasyondan ayrı olarak neden-sonuç ilişkisini gösteren ek kanıt

   Korelasyon iki değişkenin birlikte değiştiğini gösterir ama nedenselliği kanıtlamaz; neden-sonuç iddiası için ayrı bir kanıt gerekir. Tek bir örnek ya da paylaşım sayısı bu kanıtı sağlamaz.

   Hata mı var? Düzeltme öner

9. Kolay

   9Bir ildeki liselerden rastgele seçilen 400 öğrencinin verisiyle günlük ekran süresi ile gece uyku süresi arasında r = −0,76 bulunmuştur. Aşağıdaki iddialardan hangisi bu verilere dayanarak kabul edilebilir?

   • AA) Ekran süresi uzun olan her öğrencinin uykusu kesinlikle kısadır.
   • BB) Ekran süresi ile uyku süresi arasında pozitif yönlü bir ilişki vardır.
   • CC) Bu ildeki lise öğrencilerinde ekran süresi uzun olanların uykusu genellikle daha kısadır.
   • DD) Dünyadaki bütün yetişkinlerde ekran süresi uykuyu azaltır.
   • EE) Ekran süresi ile uyku süresi arasında ilişki yoktur.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Bu ildeki lise öğrencilerinde ekran süresi uzun olanların uykusu genellikle daha kısadır.

   r = −0,76 negatif yönlü güçlü bir genel eğilimi gösterir ve rastgele örneklem ildeki lise öğrencilerini temsil eder. Bu eğilim her öğrenci için kesin değildir ve başka evrenlere genellenemez.

   Hata mı var? Düzeltme öner

10. Kolay

    10Bir haber sitesinde "Uzmanlara göre ödeve ayrılan süre arttıkça sınav başarısı da artıyor." başlıklı bir yazı yayımlanıyor. Bu iddiayı istatistiksel olarak temellendirmek için hangi veri gerekir?

    • AA) Haberde görüşü alınan birkaç uzmanın ödev hakkındaki görüşleri
    • BB) Rastgele seçilmiş çok sayıda öğrencinin ödev süresi ve sınav puanı ölçümleri
    • CC) Öğretmenlerin ödevin yararlı olup olmadığına dair anket cevapları
    • DD) Okuldaki en başarılı öğrencinin günlük ödev süresi bilgisi
    • EE) Ülkede ödev veren okulların adlarını içeren bir liste
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Rastgele seçilmiş çok sayıda öğrencinin ödev süresi ve sınav puanı ölçümleri

    İlişki iddiası için iki değişkenin de ölçülmüş sayısal verisi gerekir ve örneklem evreni temsil etmelidir. Uzman görüşleri ya da anket düşünceleri ölçüm değildir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

11. Kolay

    11Bir sosyal medya paylaşımında "Günlük yürüyüş süresi ile uyku kalitesi puanı arasında mükemmel ilişki bulundu, r = 1!" deniyor. Paylaşımın kaynağında verilerin yalnızca 3 kişiden toplandığı görülüyor. Bu sonuçla ilgili en doğru değerlendirme hangisidir?

    • AA) r = 1 olduğu için sonuç bütün insanlar için kesinlikle geçerlidir.
    • BB) r = 1 değeri olanaksız olduğu için hesapta kesinlikle hata vardır.
    • CC) Uyku kalitesi puanı nicel olmadığı için sonuç geçersizdir.
    • DD) Veri çok az kişiden toplandığı için sonuç genellenemez ve güvenilir değildir.
    • EE) Üç kişiden alınan veri ilişkinin negatif olduğunu gösterir.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Veri çok az kişiden toplandığı için sonuç genellenemez ve güvenilir değildir.

    Küçük bir örneklemde rastlantısal olarak çok güçlü ilişkiler görülebilir; üç kişi bir evreni temsil edemez. r = 1 olanaksız bir değer değildir, mükemmel ilişkiyi gösterir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

12. Kolay

    12Bir sahil kasabasında yaz boyunca günlük şemsiye kiralama sayısı ile limonata satışı arasında r = 0,86 bulunuyor. Bir esnaf "Şemsiye kiralayanlar limonata satışlarını artırıyor." diyor. Bu iki değişkenin birlikte artmasını en iyi açıklayan durum hangisidir?

    • AA) Şemsiye kiralamak doğrudan limonata içme isteği oluşturmaktadır.
    • BB) Limonata içenler mutlaka şemsiye kiralamaktadır.
    • CC) r = 0,86 iki değişken arasında ilişki olmadığını gösterir.
    • DD) Şemsiye kiralama sayısı nicel bir değişken değildir.
    • EE) Hava sıcaklığı arttıkça iki değişken de artmaktadır.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Hava sıcaklığı arttıkça iki değişken de artmaktadır.

    Hava sıcaklığı iki değişkeni birden etkileyen gizli bir değişkendir; korelasyon neden-sonuç anlamına gelmez. Esnafın yorumu bu yüzden kanıtlanmış değildir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

13. Kolay

    13Bir rapor, 10 ilin yıllık yağış miktarı ile orman alanı oranı arasında r hesapladığını söylüyor. Ekteki tabloya bakıldığında 3 ilin yağış hücresinin boş olduğu görülüyor. Raporu inceleyen biri öncelikle neyi sorgulamalıdır?

    • AA) Tablodaki illerin hangi alfabetik sırayla yazıldığını
    • BB) Eksik hücreler varken korelasyonun 10 ilin verisiyle nasıl hesaplandığını
    • CC) Raporun kaç sayfadan oluştuğunu ve hangi yazı tipini kullandığını
    • DD) Orman alanı oranının neden yüzde olarak verildiğini
    • EE) Yağış miktarının nicel bir değişken olup olmadığını
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Eksik hücreler varken korelasyonun 10 ilin verisiyle nasıl hesaplandığını

    Eksik hücreler varsa en fazla 7 ilin tam (x, y) çifti vardır; 10 ilin verisiyle hesap yapıldığı iddiası verilerle tutarsızdır. Yağış miktarı zaten sayıyla ölçülen nicel bir değişkendir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

14. Kolay

    14Ayşe, bir dergide okuduğu iki nicel değişkenli bir araştırma sonucunu istatistiksel süreç basamaklarına göre incelemek istiyor. Aşağıdaki sorulardan hangisi bu inceleme için gereksizdir?

    • AA) Araştırma sorusunun ne olduğu
    • BB) Verilerin kimlerden ve nasıl toplandığı
    • CC) Derginin kapağında hangi renklerin kullanıldığı
    • DD) Verilerin hangi yöntemle analiz edildiği
    • EE) Ulaşılan sonucun verilerle uyumlu olup olmadığı
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Derginin kapağında hangi renklerin kullanıldığı

    Bir iddia; araştırma sorusu, veri toplama, analiz ve sonuç basamaklarıyla incelenir. Derginin görsel tasarımı verinin güvenilirliği hakkında bilgi vermez.

    Hata mı var? Düzeltme öner

15. Kolay

    15Bir öğrenci proje raporunda "Hesapladığımız korelasyon katsayısı r = 0,69 çıktı; 0,70'e çok yakın olduğu için iki değişken arasında güçlü bir ilişki vardır." diye yazıyor. Bu yorumla ilgili hangisi doğrudur?

    • AA) Yorum doğrudur; 0,70'e yakın değerler güçlü sayılır.
    • BB) Yorum yanlıştır; 0,69 zayıf bir ilişkiyi gösterir.
    • CC) Yorum yanlıştır; 0,69 mükemmel bir ilişkiyi gösterir.
    • DD) Yorum yanlıştır; 0,30 ≤ 0,69 < 0,70 olduğu için ilişki orta düzeydedir.
    • EE) Yorum yanlıştır; 0,69 negatif yönlü bir ilişkiyi gösterir.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Yorum yanlıştır; 0,30 ≤ 0,69 < 0,70 olduğu için ilişki orta düzeydedir.

    İlişkinin gücü aralıklarla belirlenir: 0,30 ≤ |r| < 0,70 orta düzeydir. 0,69 bu aralıktadır; sınıra yakın olması onu güçlü yapmaz.

    Hata mı var? Düzeltme öner

16. Kolay

    16Burak, sınıfta 20 kişiye sorduğunu ve 18'inin "Aynı işte uzun süre çalışan daha çok kazanır." dediğini söyleyerek çalışma yılı ile gelir arasında ilişki olduğunu iddia ediyor. Buğra, bu iddiayı istatistiksel olarak güçlendirmek ya da çürütmek için Burak'tan hangisini istemelidir?

    • AA) Sınıftaki 20 kişinin bu konudaki düşüncelerini yazılı olarak almasını
    • BB) Rastgele seçilmiş çalışanların ölçülmüş çalışma yılı ve gelir verileriyle serpme diyagramı ve r
    • CC) Görüş soran kişi sayısını aynı sınıfta tekrar sorarak 40'a çıkarmasını
    • DD) Ailesindeki tek bir çalışanın kaç yıldır çalıştığını öğrenmesini
    • EE) "Hangi iş daha çok kazandırır?" diye yeni bir görüş anketi yapmasını
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Rastgele seçilmiş çalışanların ölçülmüş çalışma yılı ve gelir verileriyle serpme diyagramı ve r

    Kişilerin görüşleri ölçüm değildir; ilişki iddiası için büyük ve rastgele bir örneklemden iki değişkenin sayısal verisi, serpme diyagramı ve korelasyon katsayısı gerekir. Görüş sayısını artırmak kanıtı istatistiksel hâle getirmez.

    Hata mı var? Düzeltme öner

17. Kolay

    17Bir araştırmada günde 1 ile 4 saat arasında ders çalışan 120 öğrencinin verisiyle çalışma süresi ile deneme puanı arasında r = 0,75 bulunuyor. Bir yazar bu sonuca bakarak "Günde 14 saat çalışan öğrencinin puanı da aynı eğilimle artmaya devam eder." diyor. Bu iddianın temel sorunu hangisidir?

    • AA) Veride 4 saatin üstünde gözlem yokken eğilim bu aralığın dışına taşınmıştır.
    • BB) r = 0,75 değeri iki değişken arasında ilişki olmadığını gösterir.
    • CC) 120 öğrencilik bir veriyle korelasyon katsayısı hesaplanamaz.
    • DD) Ders çalışma süresi sayıyla ölçülemeyen bir değişkendir.
    • EE) Pozitif yönlü ilişkide değişkenlerden biri artarken öteki azalır.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Veride 4 saatin üstünde gözlem yokken eğilim bu aralığın dışına taşınmıştır.

    Sonuç yalnız verinin kapsadığı duruma, burada günde 1 ile 4 saat arasına dayanır. 14 saat için hiç gözlem yoktur; bu aralıkta eğilimin sürdüğü verilerden söylenemez. r = 0,75 pozitif yönlü güçlü bir ilişkidir ve 120 öğrenciyle hesaplanabilir; yani yazarın hatası katsayıda değil, sonucu verinin dışına genişletmesindedir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

18. Kolay

    18Bir bisiklet kulübünün raporunda sporcuların haftalık antrenman süresi ile 20 km'lik parkuru tamamlama süresi arasında r = −0,80 bulunduğu yazıyor. Raporu okuyan bir veli "Katsayı negatif çıktığına göre antrenman arttıkça performans kötüleşiyor." diyor. Bu yorumla ilgili hangisi doğrudur?

    • AA) Doğrudur; negatif katsayı, değişkenlerden birinin kötüye gittiğini her durumda kesin olarak gösterir.
    • BB) Doğrudur; r = −0,80 antrenman süresi arttıkça tamamlama süresinin uzadığını gösterir.
    • CC) Yanlıştır; negatif işaret yalnız biri artarken ötekinin azaldığını gösterir, süre kısalıyor.
    • DD) Yanlıştır; negatif katsayı iki değişken arasında ilişki bulunmadığını gösterir.
    • EE) Yanlıştır; katsayının işareti yalnız veri girişindeki hatalardan kaynaklanır.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Yanlıştır; negatif işaret yalnız biri artarken ötekinin azaldığını gösterir, süre kısalıyor.

    r'nin işareti yalnız ilişkinin yönünü verir, olumlu ya da olumsuz bir değer yargısı taşımaz. Burada antrenman süresi artarken parkuru tamamlama süresi azalma eğilimindedir. Parkuru daha kısa sürede tamamlamak performansın kötüleştiğini göstermez; bu yüzden velinin yorumu verilerle desteklenmez. r = −0,80 ise negatif yönlü ve güçlü bir ilişkidir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

19. Orta

    19Bir sosyal medya paylaşımında "Telefon kullanım süresi arttıkça sınav puanı düşüyor" deniyor. Paylaşımın kaynağına bakıldığında verilerin yalnızca bir okuldaki 12 öğrenciden toplandığı ve r = −0,40 bulunduğu görülüyor. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • AA) Telefon kullanımının sınav puanını düşürdüğü bu veriyle kesin olarak kanıtlanmıştır.
    • BB) İlişki güçlü ve negatiftir, bu nedenle sonuç tüm öğrencilere genellenebilir.
    • CC) r negatif olduğu için iki değişken arasında hiçbir ilişki bulunmamaktadır.
    • DD) Bu örneklemde orta düzeyde negatif ilişki vardır, ama sonuç tüm öğrencilere genellenemez.
    • EE) r = −0,40 olduğundan telefon kullanımı sınav puanını tam yüzde 40 düşürür.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Bu örneklemde orta düzeyde negatif ilişki vardır, ama sonuç tüm öğrencilere genellenemez.

    r = −0,40 bu 12 öğrencide orta düzeyde negatif bir eğilim gösterir; ancak örneklem küçük ve tek okuldan olduğu için sonuç bütün öğrencilere genellenemez. "Yüzde 40 düşürür" yorumu, korelasyon katsayısını bir değişim oranı sanmaktan doğar; r ne bir yüzde ne de neden-sonuç ölçüsüdür.

    Hata mı var? Düzeltme öner

20. Orta

    20Bir sınıfta günlük egzersiz süresi ile dinlenik nabız arasında r = −0,74 bulunmuştur. Bir öğrenci "Ben her gün uzun süre egzersiz yapıyorum ama nabzım yüksek, demek ki bu iki değişken arasında ilişki yok." diyor. Bu öğrencinin yorumu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • AA) Doğrudur, çünkü tek bir aykırı durum ilişkiyi ortadan kaldırır.
    • BB) Doğrudur, çünkü r negatif olduğunda ilişki yoktur.
    • CC) Yanlıştır, çünkü r = −0,74 mükemmel bir ilişkiyi gösterir.
    • DD) Yanlıştır, çünkü r = −0,74 her öğrenci için kesin bir kuraldır.
    • EE) Yanlıştır, çünkü karar tek kişiye göre değil tüm veriye göre verilir.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Yanlıştır, çünkü karar tek kişiye göre değil tüm veriye göre verilir.

    Korelasyon katsayısı bütün gözlemlerin genel eğilimini özetler; bu eğilime uymayan tek bir kişi ilişkinin varlığını çürütmez. "Her öğrenci için kesin kural" seçeneği de yanlıştır; r = −0,74 güçlü bir eğilimdir ama mükemmel değildir, bu yüzden eğilime uymayan öğrenciler bulunabilir.

    Hata mı var? Düzeltme öner