11. Sınıf Tarih · Dönüşüm Sürecinde Osmanlı (1789-1908)
1789-1908 Yılları Arasında Osmanlı Devleti’nde Meydana Gelen Siyasi, Askerî ve İdari Gelişmeler
- Nizam-ı Cedit
- Sened-i İttifak
- Tanzimat Fermanı
- Islahat Fermanı
- Kanun-ı Esasi
- meşrutiyet
- panslavizm
- Düyun-ı Umumiye
1789-1908 arasında Osmanlı'da hangi siyasi ve idari gelişmeler yaşandı?
1789-1908 arasında Osmanlı Devleti bir yandan toprak kayıplarıyla uğraşırken bir yandan da ordu, yönetim ve hukuk kurumlarını yenilemeye çalıştı. III. Selim, Nizam-ı Cedit adıyla Avrupa tarzı bir ordu kurdu; 1808'de âyanlarla Sened-i İttifak imzalandı. II. Mahmud 1826'da Yeniçeri Ocağını kaldırıp Asakir-i Mansure-i Muhammediye'yi kurdu ve nezaretleri oluşturdu. Sırp (1804) ve Yunan isyanlarının ardından 1829 Edirne Antlaşması ile Sırbistan özerklik kazandı. 1839 Tanzimat Fermanı kanun üstünlüğünü, 1856 Islahat Fermanı gayrimüslimlere geniş haklar getirdi. 1876'da Kanun-ı Esasi ile I. Meşrutiyet ilan edildi; 93 Harbi sonrası Berlin Antlaşması ile Balkanlarda büyük topraklar kaybedildi. Dış borçlar ödenemeyince Düyun-ı Umumiye kuruldu. Padişahın yetkilerini ilk sınırlayan belge Sened-i İttifak, halkın yönetime ilk katıldığı dönem ise I. Meşrutiyet'tir.
1789-1908 Yılları Arasında Osmanlı Devleti’nde Meydana Gelen Siyasi, Askerî ve İdari Gelişmeler: konu anlatımı ve özeti
Bu konu, III. Selim'den II. Meşrutiyet'e kadar Osmanlı Devleti'nin içte ve dışta yaşadığı büyük dönüşümü anlatıyor. Devlet bir yandan toprak kayıplarıyla uğraşırken bir yandan da kurumlarını yenilemeye çalıştı.
- III. Selim, Nizam-ı Cedit adıyla Avrupa tarzı yeni bir ordu kurdu ve denge siyaseti izledi; Napolyon'un Mısır seferi Akka'da durduruldu. II. Mahmud'un tahta çıktığı 1808'de âyanlarla Sened-i İttifak imzalandı.
- II. Mahmud 1826'da Yeniçeri Ocağını kaldırdı ve yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye'yi kurdu; idarede nezaretler oluşturuldu.
- Milliyetçilik ve Rus kışkırtmasıyla Sırp (1804) ve Yunan isyanları çıktı. 1829 Edirne Antlaşması ile Sırbistan özerklik kazandı, ardından Yunanistan bağımsız oldu.
- Kavalalı Mehmed Ali Paşa isyanı Mısır ve Boğazlar meselesini doğurdu; Şark Meselesi büyük devletlerin müdahalesine açık hâle geldi.
- 1839 Tanzimat Fermanı kanun üstünlüğünü ve can, mal, namus güvenliğini; 1856 Islahat Fermanı gayrimüslimlere geniş haklar getirdi. Kırım Savaşı Paris Antlaşması ile bitti.
- 1876'da Kanun-ı Esasi ile I. Meşrutiyet ilan edildi. 93 Harbi (1877-1878) sonrası Berlin Antlaşması ile Balkanlarda büyük topraklar kaybedildi ve Anadolu'ya göç dalgası başladı.
Zaman çizelgesi 1804–1878: iç düzenlemeler (turkuaz) ile isyan, savaş ve antlaşmalar (turuncu) - Dış borçlar ödenemeyince Düyun-ı Umumiye kuruldu; II. Abdülhamid denge siyaseti ve İslam birliği politikası izledi.
Unutma: Padişahın yetkilerinin ilk kez sınırlandığı belge Sened-i İttifak, halkın yönetime ilk kez katıldığı dönem ise I. Meşrutiyet'tir; bu ikisi sınavda sık karıştırılır.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Bu uzun dönemi padişahlara göre dört kutuya ayırınca karışıklık azalır.
- III. Selim: Nizam-ı Cedit ordusu, denge siyaseti; 1804 Sırp isyanı.
- II. Mahmud: 1808 Sened-i İttifak, 1826'da Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması, nezaretler; Yunan isyanı ve Yunanistan'ın bağımsızlığı.
- Abdülmecid: 1839 Tanzimat Fermanı, 1856 Islahat Fermanı, Kırım Savaşı.
- II. Abdülhamid: 1876 Kanun-ı Esasi ve I. Meşrutiyet, 93 Harbi ve Berlin Antlaşması, Düyun-ı Umumiye.
Her kutuda iki soru sor: Devlet içeride neyi yenilemeye çalıştı? Dışarıda hangi toprak ya da güç kaybı yaşandı?
Günlük hayattan: Eski bir evi hem tamir edip hem de içinde yaşamaya devam etmek gibi, Osmanlı da savaşlar sürerken kurumlarını yenilemeye çalıştı.
Sık yapılan hata: Tanzimat Fermanı'nı ilk Osmanlı anayasası sanmak. Doğrusu: Tanzimat ve Islahat padişahın ilan ettiği fermanlardır; ilk anayasa 1876'daki Kanun-ı Esasi'dir.
Derinleş
Osmanlı yenileşme hareketleriyle yaklaşık aynı yıllarda, 1868'de Japonya'da başlayan Meiji dönemi reformlarını araştır. İki devletin yenileşme amaçlarını, yöntemlerini ve sonuçlarını bir karşılaştırma tablosunda göster. Farklı sonuçlarda coğrafyanın, dış baskıların ve ekonominin payı ne olabilir? Bir yenileşmenin başarılı sayılması için hangi ölçütlere bakılmalı, tartış.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
TAR.11.2.21789-1908 yılları arasında meydana gelen siyasi, askerî ve idari gelişmelerin Osmanlı Devleti’nin yönetim ve toplum yapısına etkilerini sorgulayabilme
- a) 1789-1908 yılları arasında meydana gelen siyasi, askerî ve idari gelişmelerin Osmanlı Devleti’nin yönetim ve toplum yapısına etkileri hakkında merak ettiği konuları belirler.
- b) İlgili konular hakkında sorular sorar.
- c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar.
- ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
- d) Topladığı bilgiler üzerinden 1789-1908 yılları arasında meydana gelen siyasi, askerî ve idari gelişmelerin Osmanlı Devleti’nin yönetim ve toplum yapısına etkileri hakkında çıkarım yapar.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Temsilî bir Fransız subayının günlüğü (1799): "Mısır'dan çıkıp Suriye kıyısı boyunca kuzeye yürüdük; Gazze'yi ve Yafa'yı aldık. Ama Cezzar Ahmed Paşa'nın savunduğu, İngiliz gemilerinin denizden destek verdiği bu kıyı kalesinin önünde iki ay kaldık ve sonunda Mısır'a geri döndük." Günlükte sözü edilen kale aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yafa
- B) Halep
- C) Akka
- D) İskenderiye
- E) Kahire
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Akka
Napolyon'un ilerleyişi 1799'da Cezzar Ahmed Paşa'nın savunduğu Akka Kalesi önünde durdurulmuştur. Yafa da bu seferde geçen bir şehirdir; ancak günlüğe göre Fransızlar Yafa'yı almış, ilerleyemedikleri yer başka bir kale olmuştur.
Kolay
2Bir tarih atlasındaki haritada Kırım Yarımadası'ndaki Sivastopol Limanı'na yönelen kuşatma okları görülüyor; okların yanında Osmanlı, İngiliz, Fransız ve Piyemonte-Sardinya bayrakları var. Haritanın altındaki notta savaş sonunda Karadeniz'in tarafsız hâle getirildiği yazıyor. Haritada gösterilen savaşı sona erdiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Berlin Antlaşması
- B) Paris Antlaşması
- C) Küçük Kaynarca Antlaşması
- D) Edirne Antlaşması
- E) Ayastefanos Antlaşması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Paris Antlaşması
1853-1856 Kırım Savaşı, Karadeniz'i tarafsız hâle getiren 1856 Paris Antlaşması ile sona ermiştir. Berlin Antlaşması da büyük devletlerin katıldığı bir barıştır; ancak 1878'de 93 Harbi'nden sonra imzalanmıştır.
Kolay
3Temsilî bir vakanüvis kaydı: "Fransa'da ihtilalin başladığı yıl tahta çıkan padişah, Levent Çiftliği'nde Avrupa usulüyle talim gören yeni bir ordu kurdu. Bu ordunun masrafları için İrad-ı Cedit adıyla ayrı bir hazine oluşturuldu." Kayıtta sözü edilen padişah aşağıdakilerden hangisidir?
- A) III. Selim
- B) II. Mahmud
- C) I. Abdülhamid
- D) Abdülmecid
- E) II. Abdülhamid
Cevabı göster
Doğru cevap: A) III. Selim
1789'da tahta çıkan III. Selim, Nizam-ı Cedit ordusunu kurmuş ve masrafları için İrad-ı Cedit hazinesini oluşturmuştur. II. Mahmud da Avrupa usulü bir ordu (Asakir-i Mansure-i Muhammediye) kurmuştur; ancak bunu 1826'da Yeniçeri Ocağını kaldırdıktan sonra yapmıştır.
Kolay
4Temsilî bir gazete haberi: "Bugün Babıâli önünde okunan ilk anayasamızla Meclis-i Umumi'nin Heyet-i Âyan ile Heyet-i Mebusan'dan oluşacağı bildirildi. Anayasayı hazırlayan komisyona Mithat Paşa başkanlık etti; ilan sırasında İstanbul'da büyük devletlerin temsilcileri de toplantı hâlindeydi." Haberde sözü edilen anayasa hangi yılda ilan edilmiştir?
- A) 1839
- B) 1876
- C) 1856
- D) 1864
- E) 1908
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 1876
Kanun-ı Esasi, İstanbul (Tersane) Konferansı toplanırken 23 Aralık 1876'da ilan edilmiştir. 1908 de anayasayla ilgili bir yıldır; fakat o yıl yeni bir anayasa ilan edilmemiş, Kanun-ı Esasi yeniden yürürlüğe konmuştur.
Kolay
5Osmanlı Devleti'nin ilk anayasası aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kanun-ı Esasi
- B) Sened-i İttifak
- C) Tanzimat Fermanı
- D) Islahat Fermanı
- E) Paris Antlaşması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kanun-ı Esasi
Osmanlı'nın ilk anayasası 1876'da ilan edilen Kanun-ı Esasi'dir. Sened-i İttifak padişahın yetkisini sınırlayan ilk belgedir ama anayasa değildir.
Kolay
6II. Mahmud 1826'da Yeniçeri Ocağını kaldırdıktan sonra yerine hangi orduyu kurmuştur?
- A) Asakir-i Mansure-i Muhammediye
- B) Kapıkulu Süvarileri
- C) Humbaracı Ocağı
- D) Nizam-ı Cedit
- E) Tulumbacı Ocağı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Asakir-i Mansure-i Muhammediye
Yeniçeri Ocağının yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye kurulmuştur. Nizam-ı Cedit ise III. Selim'in kurduğu ordudur.
Kolay
7Bir belgede şu ifade yer alıyor: "XIX. yüzyıl ve sonrasında Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti'ni parçalamaya ve Türkleri Avrupa'dan çıkarmaya yönelik siyasetlerini ifade eden terim." Bu terim hangisidir?
- A) Denge siyaseti
- B) Nizam-ı Cedit
- C) Şark Meselesi
- D) Meşrutiyet
- E) Panslavizm
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Şark Meselesi
Osmanlı topraklarının paylaşılmasına yönelik Avrupa siyaseti Şark Meselesi olarak adlandırılır. Panslavizm ise Slavların Rusya önderliğinde birleşmesini amaçlayan bir akımdır.
Kolay
81876'da Kanun-ı Esasi'nin ilan edilmesiyle Osmanlı Devleti'nde başlayan dönem hangisidir?
- A) Tanzimat Dönemi
- B) Nizam-ı Cedit Dönemi
- C) II. Meşrutiyet
- D) Lale Devri
- E) I. Meşrutiyet
Cevabı göster
Doğru cevap: E) I. Meşrutiyet
Kanun-ı Esasi'nin ilanıyla I. Meşrutiyet başlamış, halk yönetime ilk kez katılmıştır. II. Meşrutiyet 1908'de ilan edilmiştir.
Kolay
9Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın Osmanlı Devleti'ne karşı ayaklanmasıyla ortaya çıkan sorun Avrupalı devletlerin müdahalesiyle uluslararası bir sorun hâline geldi. Bu sorun hangi adla anılır?
- A) Dakya Projesi
- B) Kırım Meselesi
- C) Sırp Meselesi
- D) Grek Projesi
- E) Mısır ve Boğazlar Meselesi
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Mısır ve Boğazlar Meselesi
Kavalalı isyanı Mısır ve Boğazlar Meselesi'ni doğurmuştur. Grek ve Dakya projeleri ise 1781'de Avusturya ile Rusya'nın Osmanlı'yı paylaşma planlarıdır.
Kolay
10III. Selim döneminde Avrupa'daki gelişmeleri yakından izlemek ve diplomaside güç kazanmak amacıyla Londra, Paris, Berlin ve Viyana'da bir yenilik yapıldı. Bu yenilik hangisidir?
- A) Tercüme heyetlerinin oluşturulması
- B) Düyun-ı Umumiye'nin kurulması
- C) Daimî elçiliklerin açılması
- D) Matbaanın kurulması
- E) Geçici elçilerin gönderilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Daimî elçiliklerin açılması
III. Selim döneminde Avrupa başkentlerinde daimî elçilikler açılmıştır. Geçici elçiler ise Lale Devri'nde gönderilmiştir.
Kolay
111877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Osmanlı ordularının yenilmesi ve Rus işgallerinin başlaması üzerine Kafkaslardan ve Balkanlardan Anadolu'ya yoğun göç başladı. Bu savaş tarihte hangi adla anılır?
- A) Prut Harbi
- B) Balkan Harbi
- C) Mora Harbi
- D) 93 Harbi
- E) Kırım Harbi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 93 Harbi
Rumi takvimde 1293 yılına denk geldiği için bu savaşa 93 Harbi denir. Kırım Harbi 1853-1856 yılları arasında yapılmıştır.
Kolay
121881'de Osmanlı Devleti'nin dış borçlarının ödenmesi için içinde Avrupalı temsilcilerin de bulunduğu bir idare kuruldu. Bu idare hangisidir?
- A) Düyun-ı Umumiye İdaresi
- B) İrad-ı Cedit Hazinesi
- C) Divan-ı Hümayun
- D) Babıâli Nezareti
- E) Meclis-i Mebusan
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Düyun-ı Umumiye İdaresi
Dış borçların ödenmesi için kurulan ve Avrupalı temsilcilerin yer aldığı idare Düyun-ı Umumiye'dir. İrad-ı Cedit ise III. Selim döneminde Nizam-ı Cedit için oluşturulan hazinedir.
Kolay
131799'da Napolyon'un Mısır'dan Suriye'ye ilerleyen ordusunun durdurulduğu kale hangisidir?
- A) Uyvar
- B) Belgrad
- C) Kamaniçe
- D) Akka
- E) Azak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Akka
Napolyon'un ilerleyişi Akka Kalesi önünde durdurulmuştur. Belgrad ve Azak XVIII. yüzyıldaki Osmanlı-Avrupa savaşlarıyla ilgilidir.
Kolay
14Bir kronolojide şu kayıt var: "1853 – Osmanlı Devleti Rus Çarlığı'na savaş ilan etti; Fransa ve İngiltere Osmanlı'nın yanında savaşa girdi. 30 Mart 1856 – Barış antlaşması imzalandı." Kayıtta sözü edilen savaş hangisidir?
- A) Osmanlı-Avusturya Savaşları
- B) Kırım Savaşı
- C) Prut Savaşı
- D) 93 Harbi
- E) Mısır Seferi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kırım Savaşı
1853'te başlayıp 1856 Paris Antlaşması ile biten savaş Kırım Savaşı'dır. 93 Harbi ise 1877-1878'de yapılmıştır.
Kolay
15Sultan Abdülmecid'in, padişahın mutlak otoritesini idari ve hukuki açıdan sınırlayan düzenlemelere uyacağına söz verdiği belge hangisidir?
- A) Berlin Antlaşması
- B) Edirne Antlaşması
- C) Tanzimat Fermanı
- D) Sened-i İttifak
- E) Kanun-ı Esasi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Tanzimat Fermanı
3 Kasım 1839'da ilan edilen Tanzimat Fermanı'nda Abdülmecid düzenlemelere uyacağına söz vermiştir. Sened-i İttifak II. Mahmud döneminde âyanlarla imzalanmıştır.
Kolay
16XIX. yüzyılın başında Osmanlı Devleti'ne karşı ilk milliyetçi isyanı başlatan topluluk hangisidir?
- A) Ermeniler
- B) Macarlar
- C) Bulgarlar
- D) Sırplar
- E) Yunanlılar
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sırplar
Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilikle ilk isyan 1804'te Sırplar tarafından başlatılmıştır. Yunan isyanı bundan sonra gelmiştir.
Kolay
17XVIII. yüzyıl sonuna ait iki temsilî hükümdar sözü şöyledir: Rus hükümdarı: "Gücümüzü artırmak için açık denizlere inmemiz gerekiyor. Bu hedefimizin önündeki engellerden biri Osmanlı Devleti." İngiliz hükümdarı: "Rusların açık denizlere inmemesi için Mısır'ı ele geçirmeli ve Hindistan üzerindeki kontrolümüzü korumalıyız." Bu sözlere göre iki devletin de Osmanlı topraklarıyla ilgilenmesinin ortak nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Osmanlı Devleti'nin sanayi ürünleriyle Avrupa pazarlarına hâkim olması
- B) Osmanlı ordusunun Avrupa'da yeni fetihlere hazırlanması
- C) Osmanlı topraklarının denizlere ve önemli yollara geçiş sağlayan konumu
- D) Osmanlı Devleti'nin bu iki devlete de savaş ilan etmiş olması
- E) Osmanlı topraklarındaki halkın bu devletlerden yardım istemesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Osmanlı topraklarının denizlere ve önemli yollara geçiş sağlayan konumu
Rus hükümdarı açık denizlere inmek istemekte, bunun önünde Osmanlı Devleti'ni engel görmektedir; İngiliz hükümdarı ise Rusların açık denizlere inmesini önlemek ve Hindistan yolunu korumak için Mısır'ı önemsemektedir. İkisinin de ilgisi Osmanlı topraklarının denizlere ve önemli yollara geçiş sağlayan konumundan kaynaklanır. Sözlerde Osmanlı sanayisinden, yeni Osmanlı fetihlerinden, savaş ilanından ya da halkın yardım isteğinden söz edilmez.
Kolay
18III. Selim, sivil ve askerî kurumları yeniden yapılandırmak amacıyla Nizam-ı Cedit adı verilen bir hareket başlattı. Bu süreçteki en önemli yenilik, Avrupa'daki askerî yapı örnek alınarak Nizam-ı Cedit ordusunun kurulmasıydı. Bu bilgilere göre "Nizam-ı Cedit" adı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Yalnız Yeniçeri Ocağının yeniden düzenlenmiş hâline verilen addır.
- B) Yalnız Avrupa başkentlerinde açılan elçiliklere verilen addır.
- C) III. Selim'in dış politikada izlediği denge siyasetinin adıdır.
- D) Âyanlarla padişah arasında imzalanan belgeye verilen addır.
- E) Hem bir yenileşme hareketinin hem de bu kapsamda kurulan ordunun adıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Hem bir yenileşme hareketinin hem de bu kapsamda kurulan ordunun adıdır.
Metne göre Nizam-ı Cedit önce sivil ve askerî kurumları yenilemeyi amaçlayan hareketin, sonra da bu hareket içinde Avrupa örnek alınarak kurulan yeni ordunun adıdır. Nizam-ı Cedit ordusu Yeniçeri Ocağının düzenlenmiş hâli değil, ayrı kurulan yeni bir ordudur. Daimî elçilikler ve denge siyaseti aynı dönemin başka uygulamalarıdır. Âyanlarla imzalanan belge ise Sened-i İttifak'tır.
Orta
19Temsilî bir anlatım: "1839'da Gülhane Bahçesi'nde okunan fermanda, vergilerin herkesin gelirine göre alınacağı, askerliğin belli bir süreye bağlanacağı ve kimsenin açık yargılama yapılmadan cezalandırılmayacağı bildirildi. Fermanda bunların yanında, Müslüman ve gayrimüslim bütün tebaa için bir temel güvence de yer alıyordu." Bu temel güvence aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Âyanların yerel yetkilerinin tanınması
- B) Yeniçeri Ocağının kaldırılması
- C) Meclis-i Mebusan'ın açılması
- D) Basın özgürlüğünün anayasayla tanınması
- E) Herkesin can, mal ve namus güvenliği
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Herkesin can, mal ve namus güvenliği
Tanzimat Fermanı, bütün tebaanın can, mal ve namus güvenliğini devlet güvencesine almıştır. Âyanların yerel yetkileri ise 1808'deki Sened-i İttifak'la tanınmıştır; Tanzimat ise merkezî düzeni güçlendirmeyi amaçlar.
Orta
20Bir öğrencinin hazırladığı kronoloji: 1832 – Kavalalı'nın ordusu Konya'da Osmanlı ordusunu yendi. 1833 – Rus askerleri İstanbul Boğazı'na çıktı; Kütahya Antlaşması ve Hünkâr İskelesi Antlaşması imzalandı. 1839 – Osmanlı ordusu Nizip'te yenildi. 1840 – İngiltere, Rusya, Avusturya ve Prusya'nın katıldığı Londra Antlaşması ile sorun çözüldü. Kronolojiye göre Mehmed Ali Paşa isyanının uluslararası bir sorun hâline gelmesinin temel nedeni nedir?
- A) İsyanın yabancı yardımı olmadan Osmanlı ordusunca kısa sürede bastırılması
- B) İsyanın Fransız İhtilali'nden önce başlamış olması
- C) Mehmed Ali Paşa'nın Avrupa'ya sefer düzenlemesi
- D) Büyük devletlerin Mısır ve Boğazlardaki çıkarları için olaya müdahale etmesi
- E) Osmanlı'nın sorunu çözmek için Mısır'ı İngiltere'ye bırakması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Büyük devletlerin Mısır ve Boğazlardaki çıkarları için olaya müdahale etmesi
Rusya'nın Boğazlara asker çıkarması ve 1840'ta dört büyük devletin antlaşmayla soruna el koyması, isyanın büyük devletlerin Mısır ve Boğazlar üzerindeki çıkarları nedeniyle uluslararası hâle geldiğini gösterir. İsyanın kısa sürede bastırıldığı yargısı kronolojiyle çelişir; Osmanlı ordusu iki kez yenilmiştir.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
