Türkiye'de Ticaret

Bu konuda neler var?

• Türkiye'de Ticaret Merkezleri ve Ticari Ürünler
• İç Ticaret
• Dış Ticaret

1. Kolay

   1Kars'ta yaşayan Zeynep, telefonundaki bir uygulamadan İstanbul'daki bir yayınevinin kitabını seçip kartıyla ödüyor; ertesi gün kitap kargoyla kapısına geliyor. Aynı uygulamada Japonya'daki bir mağazanın kırtasiye ürünlerini de görüntüleyip sepetine ekleyebiliyor. Zeynep'in yaptığı alışveriş türü aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Sınır ticareti
   • BB) Transit ticaret
   • CC) Takas
   • DD) Toptan ticaret
   • EE) E-ticaret
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) E-ticaret

   Mal ve hizmetlerin internet üzerinden seçilip ödenerek satın alınması e-ticarettir. Transit ticaret de uzak ülkeleri ilgilendirir; ancak bu terim bir malın üçüncü bir ülkenin topraklarından geçirilerek ticaretinin yapılmasını anlatır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

2. Kolay

   2Bir şehir yüzyıllar boyunca İpek Yolu'nun ve deniz ticaretinin buluşma noktası olmuştur. Bugün de ülkenin en büyük limanlarına, en işlek havalimanına ve borsa ile pek çok şirket merkezine ev sahipliği yapmakta; ihracat ve ithalatta ülkede birinci sırada yer almaktadır. Sözü edilen ve Türkiye'nin en büyük ticaret merkezi olan şehir aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Ankara
   • BB) İstanbul
   • CC) İzmir
   • DD) Bursa
   • EE) Kocaeli
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) İstanbul

   İstanbul, Asya ile Avrupa arasındaki konumu, limanları, havalimanları ve finans kuruluşlarıyla Türkiye'nin en büyük ticaret merkezidir. Kocaeli de sanayisi ve limanlarıyla dış ticarette çok önemlidir; ancak hem ticaret hacminde hem şirket merkezlerinde İstanbul'un gerisindedir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

3. Kolay

   3Eskişehir, Kütahya, Balıkesir ve Bursa'daki yataklardan çıkarılan bir maden; cam elyafı, deterjan, seramik ve hafif metal alaşımlarının üretiminde kullanılıyor. Türkiye bu madenin rezervinde dünyada açık ara ilk sırada yer alıyor ve işlenmiş ürünlerini pek çok ülkeye ihraç ediyor. Sözü edilen maden aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Krom
   • BB) Demir
   • CC) Bor
   • DD) Bakır
   • EE) Altın
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Bor

   Türkiye dünya bor rezervlerinin büyük bölümüne sahiptir; Eskişehir, Kütahya, Balıkesir ve Bursa'daki yataklar bu madenin başlıca kaynaklarıdır. Krom da Türkiye'nin önemli ihraç madenlerindendir; ancak başlıca yatakları Elazığ, Muğla ve Eskişehir çevresindedir ve dünya rezervinde birinci değildir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

4. Kolay

   4Antalya'da sabah toplanan çilekler, iç sıcaklığı düşük tutulan frigorifik kamyonlarla ertesi gün İstanbul'daki marketlere ulaştırılmaktadır. Çabuk bozulan ürünlerin bu şekilde pazara ulaştırılmasına ne ad verilir?

   • AA) Soğuk zincir
   • BB) Takas
   • CC) Sınır ticareti
   • DD) Serbest bölge
   • EE) Gümrük birliği
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Soğuk zincir

   Kitapta çabuk bozulabilen ürünlerin soğuk zincir yoluyla kısa zamanda pazara ulaştırıldığı belirtilir. Sınır ticareti komşu ülkeyle yapılan ticarettir, ürünün soğutularak taşınmasını anlatmaz.

   Hata mı var? Düzeltme öner

5. Kolay

   5Bir öğrenci Türkiye'deki petrol rafinerilerinin bulunduğu şehirleri haritada işaretlemektedir. Kitaba göre aşağıdaki şehirlerden hangisinde petrol rafinerisi bulunmaz?

   • AA) Batman
   • BB) Mersin
   • CC) Kırıkkale
   • DD) Zonguldak
   • EE) İzmit
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D) Zonguldak

   Batman, Mersin, İzmir, Kırıkkale ve İzmit'te petrol rafinerileri bulunur. Zonguldak ise taş kömürü üretimiyle tanınır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

6. Kolay

   6Orta Çağ'da Anadolu'yu geçen kervanlar, yol boyunca belirli aralıklarla yapılmış, konaklama ve korunma olanağı sunan yapılarda dinlenirdi. Özellikle Selçuklu Dönemi'nde inşa edilen ve Anadolu'da ticareti canlandıran bu yapılar aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Kervansaraylar
   • BB) Darüşşifalar
   • CC) Medreseler
   • DD) Kümbetler
   • EE) İmaretler
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Kervansaraylar

   Özellikle Selçuklu Dönemi'nde inşa edilen kervansaraylar Anadolu'yu ticari anlamda canlandırmıştır. Darüşşifa sağlık, medrese eğitim, imaret aşevi yapısı; kümbet ise anıt mezardır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

7. Kolay

   7Tarihî İpek Yolu, Çin'in Xian kentinden başlayıp Özbekistan'da iki kola ayrılırdı. Güneye inen kol İran'ı geçtikten sonra Anadolu'ya girer ve ünlü bir hanın bulunduğu kentte son bulurdu. İpek Yolu'nun güney kolunun Anadolu'da ulaştığı bu kent aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Konya
   • BB) Antakya
   • CC) Bursa
   • DD) Trabzon
   • EE) İzmir
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Bursa

   İpek Yolu'nun güneye inen kolu İran üzerinden Anadolu'ya ulaşarak Bursa'daki Koza Han'a kadar gelir. Antakya ise Baharat Yolu'nun bir kolunun son bulduğu kenttir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

8. Kolay

   8Bir fabrika, ürettiği otomobillerin bir bölümünü Fransa'daki bayilere satmakta; üretimde kullandığı bazı elektronik parçaları ise Japonya'dan satın almaktadır (temsilî). Fabrikanın Fransa'ya yaptığı satış ile Japonya'dan yaptığı alım sırasıyla aşağıdakilerden hangisine örnektir?

   • AA) İthalat – ihracat
   • BB) İç ticaret – ithalat
   • CC) İhracat – ithalat
   • DD) İhracat – sınır ticareti
   • EE) Sınır ticareti – iç ticaret
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) İhracat – ithalat

   Dış ticarette başka bir ülkeye mal satmaya ihracat (dış satım), başka bir ülkeden mal almaya ithalat denir. Fransa'ya otomobil satışı ihracat, Japonya'dan parça alımı ithalattır. Sınır ticareti yalnız komşu iki ülke arasında anlaşmaya dayalı olarak yapılır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

9. Kolay

   9Tarihî İpek Yolu boyunca yüzyıllarca ipek, porselen, kâğıt ve baharat taşınmış; farklı toplumlardan tüccarlar yol üzerindeki konaklama yerlerinde bir araya gelmiştir. Ders kitabına göre İpek Yolu'nun ticaretin yanında sağladığı önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Deniz ticaretinin okyanuslara kayması
   • BB) Sanayi ürünlerinin ihracatta öne çıkması
   • CC) Serbest bölgelerin kurulmaya başlanması
   • DD) Kültürler arası alışverişin gelişmesi
   • EE) Takas usulünün yeniden yaygınlaşması
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D) Kültürler arası alışverişin gelişmesi

   İpek Yolu, Çin'den getirilen ürünlerin batıdaki ülkelere taşınmasını sağlarken kültürler arası alışverişin gelişmesine de önemli katkıda bulunmuştur. Deniz ticaretinin okyanuslara kayması coğrafi keşiflerin, sanayi ürünlerinin ihracatta öne çıkması ise 1980 sonrasının sonucudur.

   Hata mı var? Düzeltme öner

10. Kolay

    10Son yıllarda dünya ekonomisi durgun seyrettiği hâlde elektronik ticaretin hacmi büyümeyi sürdürmüştür. Aşağıdakilerden hangisi elektronik ticaret hacminin artmasının nedenlerinden biridir?

    • AA) Genel Ağ kullanıcılarının azalması
    • BB) Ödeme sistemlerinin gelişmesi
    • CC) Elektronik reklamların kısılması
    • DD) Güvenlik önlemlerinin gevşetilmesi
    • EE) Akıllı telefon kullanımının azalması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Ödeme sistemlerinin gelişmesi

    Elektronik ticaret hacminin artmasının nedenleri arasında nüfusun artması, ödeme sistemlerinin gelişmesi, bilgisayar ve akıllı telefon kullanımının artması, Genel Ağ'ın yaygınlaşması, elektronik reklam yöntemlerinin çeşitlenmesi ve güvenlik tedbirlerinin artması sayılır. Öteki seçenekler bu nedenlerin tersini söyler.

    Hata mı var? Düzeltme öner

11. Kolay

    11Bir harita çalışmasında Türkiye'de ticaretin yoğun olarak yapıldığı yerler işaretlenmiştir: büyükşehirler, sanayi bölgeleri, turistik kent ve kasabalar, tarım bölgeleri, pazar ve fuar alanları. Ders kitabına göre ticaretin geliştiği bu yerlerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Nüfusun yoğun olması
    • BB) Deniz kıyısında bulunması
    • CC) Maden yataklarına yakın olması
    • DD) Yükseltinin az olması
    • EE) Sınır kapılarına yakın olması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Nüfusun yoğun olması

    Türkiye'de ticaretin geliştiği yerler aynı zamanda nüfusun yoğun olduğu alanlardır; kalabalık nüfus hem üretici hem tüketici demektir. Sayılan yerlerin hepsi kıyıda, maden yatağı yakınında ya da sınırda değildir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

12. Kolay

    12Bir öğrenci sınıf sunumunda “Serbest bölgeler ülke sınırlarının dışında, uluslararası sularda ya da komşu ülke topraklarında kurulur.” demiş, öğretmeni bu cümlenin serbest bölge tanımına uymadığını belirtmiştir. Ders kitabındaki tanıma göre serbest bölgeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • AA) Komşu iki ülkenin ortak sınırında, iki ülkeye eşit uzaklıkta kurulur.
    • BB) Ülke sınırlarının dışında kaldığı için o ülkeye bağlı bir alan sayılmaz.
    • CC) Yalnız ithalat yapılması için kurulur; buradan ihracat yapılamaz.
    • DD) Ülkenin idari sınırları içindedir; dış satıma yönelik ayrıcalıklar taşır.
    • EE) Ülkenin diğer kesimleriyle tümüyle aynı ekonomik kurallara bağlıdır.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Ülkenin idari sınırları içindedir; dış satıma yönelik ayrıcalıklar taşır.

    Serbest bölge, bir ülkenin idari sınırları içinde olup ülkenin diğer kesimlerinden farklı olarak dış satıma yönelik bazı ekonomik ayrıcalıkların tanındığı bölgedir. Kuruluş amaçları arasında ihracatı desteklemek bulunduğu için ihracat yapılamayacağını söyleyen şık yanlıştır. Komşu ülkeyle anlaşmaya dayanan uygulama sınır ticaretidir, serbest bölge değildir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

13. Kolay

    13Ayten Hanım'ın yıllardır akıllı telefonu ve banka kartı vardı; ama internetten alışverişe güvenmediği için hiç sipariş vermemişti. Komşularının ve çocuklarının yıllardır sorunsuz alışveriş yaptığını görünce ilk siparişini internetten vermiştir. Ayten Hanım'ın internetten alışverişe başlaması, ders kitabında sayılan elektronik ticaret hacmini artıran nedenlerden hangisine örnektir?

    • AA) Nüfusun artması
    • BB) Elektronik ticarete karşı ön yargıların değişmesi
    • CC) Elektronik reklam yöntemlerinin çeşitlenmesi
    • DD) Ödeme sistemlerinin gelişmesi
    • EE) Akıllı telefon kullanımının artması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Elektronik ticarete karşı ön yargıların değişmesi

    Kitapta elektronik ticaret hacmini artıran nedenler arasında nüfusun artması, ödeme sistemlerinin gelişmesi, akıllı telefon kullanımının artması, elektronik reklam yöntemlerinin çeşitlenmesi ve elektronik ticarete karşı ön yargıların değişmesi sayılır. Ayten Hanım'ın telefonu ve kartı yıllardır vardı; onu alışverişe başlatan, güvensizliğinin çevresindeki olumlu örneklerle ortadan kalkmasıdır. Telefon, ödeme ve nüfusla ilgili nedenler örnekteki değişimi açıklamaz; reklamdan da söz edilmemektedir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

14. Kolay

    14Bir öğrenci tarihî ticaret yollarıyla ilgili bir pano hazırlamaktadır. Panoya “Baharat Yolu, Yavuz Sultan Selim'in (I. Selim) Mısır seferleri sonucunda Türklerin eline geçmiştir.” cümlesini yazmış, seferlerden önceki durumu da eklemek istemektedir. Ders kitabına göre Baharat Yolu bu seferlerden önce kimlerin elindeydi?

    • AA) Bizanslıların ve Cenevizlilerin
    • BB) Timurluların ve Safevilerin
    • CC) Selçukluların ve Abbasilerin
    • DD) İspanyolların ve Fransızların
    • EE) Mısırlıların ve Venediklilerin
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Mısırlıların ve Venediklilerin

    Ders kitabına göre Baharat Yolu, Yavuz Sultan Selim Dönemi'ne kadar Mısırlıların ve Venediklilerin elindeydi; Mısır seferleriyle Türklerin eline geçti. Bizans 1453'te sona ermişti; Selçuklular ve Abbasiler de bu dönemde yolu denetleyen güçler değildi. Timurlular ve Safeviler İran ve Orta Asya'da hüküm sürmüştür, İspanya ve Fransa ise bu ticareti denetlememiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

15. Kolay

    15Ders kitabına göre elektronik ticaret yalnız mal alışverişini kapsamaz; mali, nakdi ya da fikri haklar da elektronik ortamda alınıp satılabilir, kiralanabilir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi elektronik ticarete örnektir?

    • AA) Bir yazılımın kullanım hakkının internetten ödenerek bir yıllığına kiralanması
    • BB) Bir çiftçinin ürününü haftalık semt pazarında nakit para karşılığında satması
    • CC) Bir öğrencinin tatil fotoğraflarını e-postayla arkadaşına göndermesi
    • DD) Bir kitapçının dükkânındaki kitapları müşterisine elden satması
    • EE) Bir ailenin akşam televizyonda bir belgeseli birlikte izlemesi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Bir yazılımın kullanım hakkının internetten ödenerek bir yıllığına kiralanması

    Yazılımın kullanım hakkı bir fikri haktır; bu hakkın elektronik ağ üzerinden ödeme yapılarak kiralanması elektronik ticarettir. Semt pazarındaki ve dükkândaki satış ticarettir ama elektronik ortamda yapılmaz. E-postayla fotoğraf göndermek ve televizyon izlemek elektronik araçlarla yapılır ama alım satım içermez.

    Hata mı var? Düzeltme öner

16. Kolay

    16Bir kafede ortak kullanılan bilgisayara gizlice kurulan bir program, kullanıcıların bastığı tuşları sırayla kaydedip başka birine göndermektedir. Bu bilgisayardan bir alışveriş sitesine giren Can'ın kullanıcı adı ve şifresi böylece ele geçirilmiştir. Can'ın karşılaştığı siber saldırı aracı aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Servis dışı bırakma saldırısı
    • BB) İstem dışı elektronik posta
    • CC) Klavye işlemlerini kaydeden program
    • DD) Siber ortamda propaganda
    • EE) Botnet ağıyla yapılan toplu saldırı
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Klavye işlemlerini kaydeden program

    Kullanıcının bastığı tuşları kaydederek şifreyi ele geçiren yazılım, ders kitabında sayılan “klavye işlemlerini kaydeden programlar”dandır. Servis dışı bırakma bir siteyi hizmet veremez hâle getirir; istem dışı elektronik posta istenmeyen ileti gönderimidir. Propaganda düşünce yaymaya, botnet ise ele geçirilmiş çok sayıda bilgisayarla toplu saldırıya dayanır; hiçbiri tuş kaydı tutmaz.

    Hata mı var? Düzeltme öner

17. Kolay

    17Bir lojistik firmasının bir haftalık sevkiyatlarından bazıları şunlardır: I. Rize'de üretilen çayın Ankara'daki bir markete gönderilmesi II. Aydın'da kurutulan incirin Almanya'daki bir alıcıya satılması III. Konya'da üretilen buğdayın İstanbul'daki bir un fabrikasına satılması IV. Japonya'dan alınan elektronik parçaların Kocaeli'deki bir fabrikaya getirilmesi Bu sevkiyatlardan hangileri iç ticarete örnektir?

    • AA) I ve II
    • BB) I ve III
    • CC) II ve IV
    • DD) III ve IV
    • EE) I, III ve IV
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) I ve III

    İç ticaret, ülke içindeki bölgeler arasında yapılan alışveriştir: Rize'den Ankara'ya çay (I) ve Konya'dan İstanbul'a buğday (III) bu türdendir. Almanya'ya incir satışı (II) ihracat, Japonya'dan parça alımı (IV) ithalattır; ikisi de dış ticarettir. Parçaların Kocaeli'deki fabrikaya gelmesi alımı iç ticaret yapmaz, çünkü mal başka bir ülkeden satın alınmıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

18. Kolay

    18Ece'ye tanıdığı bir alışveriş sitesinin adını taşıyan bir e-posta gelir. E-postada “Hesabınız kapatılacak, bilgilerinizi hemen güncelleyin.” yazmakta ve asıl siteye çok benzeyen sahte bir sayfaya bağlantı verilmektedir. Ece bu sayfaya kart bilgilerini girerse bilgiler dolandırıcıların eline geçecektir. Bu e-postayla yapılmak istenen siber saldırı yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Yemleme (oltalama)
    • BB) Servis dışı bırakma
    • CC) Klavye kaydı tutma
    • DD) Şebeke dinleme
    • EE) Kurtçuk yayma
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Yemleme (oltalama)

    Kullanıcıyı tanıdık bir kurumun adını taşıyan sahte bir iletiyle kandırıp bilgilerini sahte sayfaya girmeye yönelten yöntem yemlemedir (oltalama). Servis dışı bırakma bir sitenin hizmet vermesini engeller. Klavye kaydı tutan programlar bilgisayara kurulup tuşları kaydeder; şebeke dinleme ağ trafiğini izler; kurtçuklar ise kendini çoğaltarak bilgisayarlara yayılan zararlı yazılımlardır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

19. Orta

    19Mersin'deki bir serbest bölgede faaliyet gösteren bir firma, yurt dışından aldığı ham maddeyi gümrük vergisi ödemeden bölgeye getiriyor. Bölgede işlediği ürünleri de bürokratik işlemler kısaltılmış biçimde limandan Orta Doğu ve Avrupa'daki alıcılara gönderiyor. Serbest bölgelerin ülkenin dış ticaretine katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Ülkenin bütün ithalatını tamamen yasaklaması
    • BB) Vergi ve gümrük kolaylıklarıyla ihracatı özendirmesi
    • CC) Yalnızca tarım ürünlerinin satışına izin vermesi
    • DD) Yabancı yatırımcıların girişini engellemesi
    • EE) Gümrük vergilerini ülke genelinde artırması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Vergi ve gümrük kolaylıklarıyla ihracatı özendirmesi

    Serbest bölgeler vergi, gümrük ve bürokrasi kolaylıklarıyla üretimi ve ihracatı özendirir, yabancı yatırımı da çeker. İthalatı yasakladığını söyleyen şık yanlıştır; örnekteki firma ham maddesini zaten ithalatla, üstelik vergisiz olarak getirmektedir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

20. Orta

    20Türkiye'de 24 Ocak 1980 kararlarıyla dışa kapalı, ithalatı yurt içi üretimle karşılamayı amaçlayan politika bırakılmıştır. Yerine ihracata dönük bir büyüme modeli benimsenmiş; ihracatçılara vergi iadesi ve kredi desteği sağlanmış, döviz kuru serbest piyasaya bırakılmaya başlanmıştır. Bu değişikliklerden sonra Türkiye'nin dış ticaretinin yapısında görülen temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) İhracatın tümüyle tarım ürünlerine dayanması
    • BB) Dış ticaretin tamamen devlet tekeline alınması
    • CC) İhracatta sanayi ürünlerinin payının artması
    • DD) Maden ihracatının yasa ile durdurulması
    • EE) Toplam ihracat hacminin giderek küçülmesi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) İhracatta sanayi ürünlerinin payının artması

    Dışa açılma ve teşviklerle sanayi ürünleri ihracatın büyük kısmını oluşturmaya başlamış, tarım ürünlerinin payı azalmıştır. Tarım ürünlerine dayanma 1980 öncesinin özelliğidir; bu dönemde ihracatın yarısından fazlası tarım ürünlerinden oluşuyordu.

    Hata mı var? Düzeltme öner