Geçmişten Geleceğe Şehir ve Ekonomi

ekonomik faaliyet
şehirleşme
sanayileşme
göç
çarpık kentleşme
dikey tarım
yapay zekâ
uzay madenciliği

Ekonomik faaliyetler şehirleri ve kültürü nasıl etkiler?

Ekonomik faaliyetler, insanların geçimini sağlamak için yaptığı işlerdir ve yaşanılan yerin sosyal ve kültürel hayatını doğrudan biçimlendirir. Doğu Karadeniz'de çay ve fındık türkü, mâni ve festivallere konu olur; tarım bölgelerinde imece ve yöresel beslenme, kentlerde ise hazır gıda ve tiyatro, sinema gibi etkinlikler öne çıkar. İnsanlar yaklaşık 10 bin yıl önce yerleşik hayata geçmiş, 18. yüzyıldan sonra Avrupa'da başlayan sanayileşme ticareti ve şehirleri büyütmüştür. Şehirler iş olanakları nedeniyle göç alır; hızlı göç çarpık kentleşme, işsizlik, trafik ve çevre kirliliğine yol açar. Batman, 1940'ta Raman'da petrol bulunmasıyla göç alan bir il olmuştur. Geleceğin ekonomisinde dikey tarım, yapay zekâ ve uzay madenciliği öne çıkar. Göç alan şehirde nüfus artışı tek başına gelişmişlik göstergesi değildir; göçün olumlu ve olumsuz sonuçları birlikte değerlendirilir.

Geçmişten Geleceğe Şehir ve Ekonomi: konu anlatımı ve özeti

İnsanların geçimini sağlamak için yaptığı ekonomik faaliyetler, yaşadıkları yerin sosyal ve kültürel hayatını doğrudan biçimlendirir. Bu konu, ekonominin kültüre etkisini, şehirleşme-sanayi-göç ilişkisini ve geleceğin ekonomisini ele alır.

Ekonomik faaliyet kültüre yansır: Doğu Karadeniz'de çay ve fındık türkü, mâni ve festivallere konu olur; tarım bölgelerinde imece ve yöresel beslenme, kentlerde ise hazır gıda ve tiyatro, sinema gibi etkinlikler öne çıkar.
İnsanlar yaklaşık 10 bin yıl önce yerleşik hayata geçti; 18. yüzyıldan sonra Avrupa'da başlayan sanayileşme ticareti ve şehirleri büyüttü.
Şehirler iş olanakları nedeniyle göç alır. Hızlı göçün sonuçları: çarpık kentleşme, işsizlik, trafik ve gürültü, yeşil alan ile tarım-orman arazisi kaybı, çevre kirliliği.
Örnekler: Batman, 1940'ta Raman'da petrol bulunması ve rafinerisiyle göç alan bir il oldu; Sao Paulo kahve ticaretiyle büyüyüp dev bir sanayi kentine dönüştü.
Dünya nüfusu artmayı sürdürüyor; nüfus bilimciler bu artışın doğal kaynakların tükenmesine, iskân (barınma) ve güvenlik sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor.
Dünya suyunun yaklaşık %97'si tuzludur; tatlı suyun büyük kısmı kutup buzullarındadır. Nüfus arttıkça temiz su en kritik kaynak hâline gelir.
Geleceğin ekonomisinde dikey tarım (birim alandan en yüksek verim), yapay zekâ ve uzay madenciliği öne çıkar.
Yapay zekâ, insanın öğrenme ve karar verme gibi zihinsel becerilerini taklit eden bilgisayar sistemleridir; sağlıkta tanı, çeviri ve yüz tanımada kullanılır.

Unutma: Göç alan şehirde nüfus artışı tek başına gelişmişlik göstergesi değildir; sınavlarda göçün olumlu (iş gücü, pazar) ve olumsuz (çarpık kentleşme, işsizlik) sonuçlarını birlikte değerlendir.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 14 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Bu konuyu bir zincir gibi düşün: Geçim yolu → yerleşme → kültür.

Geçim yolu değişir: Bir yerde fabrika açılır, maden bulunur ya da liman büyür.
Yerleşme değişir: İş bulmak isteyenler göç eder, şehir büyür; konut, yol, okul ihtiyacı artar.
Kültür değişir: İnsanların yemeği, eğlencesi, çalışma saatleri ve komşuluk ilişkileri yeni geçim yoluna göre biçimlenir.

Günlük hayattan: Büyükannenin köyde ekmeği evde yapması, senin şehirde fırından ekmek alman aynı zincirin iki ucudur. Tarımla geçinen köyde zaman vardır ve imece gibi dayanışmalar yaşar; şehirde ise insanlar farklı işlerde çalışır, hazır ürün ve hizmet satın alır.

Sık yapılan hata: "Çok göç alan şehir her bakımdan gelişmiştir." Doğrusu: Göç iş gücü ve pazar getirir, ama altyapı aynı hızla büyümezse çarpık kentleşme, trafik ve işsizlik ortaya çıkar.

Derinleş

Ailende ya da çevrende iki farklı kuşaktan birer kişiyle görüşme yap: Gençliklerinde nasıl geçindiler, şimdi nasıl geçiniyorlar ya da senin kuşağın nasıl geçinecek? Mesleklerdeki değişimin oturdukları yeri, beslenmelerini ve boş zamanlarını nasıl etkilediğini karşılaştır. Yapay zekâ ve dikey tarım gibi gelişmeler senin şehrinde hangi meslekleri azaltabilir, hangilerini doğurabilir? Kısa bir öngörü yazısı hazırla.

Bu konuda neler var?

Ekonomik Faaliyetlerin Sosyal ve Kültürel Etkileri
Şehirleşme, Sanayileşme ve Göç İlişkisinin Toplumsal Etkileri

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Basra Körfezi kıyısındaki bazı kentler içme ve kullanma suyunun büyük kısmını deniz suyunu arıtma tesislerinde tatlı suya dönüştürerek karşılamaktadır. Uzmanlar, nüfusu hızla artan başka kıyı kentlerinin de gelecekte benzer tesislere yöneleceğini öngörüyor. Bu öngörünün temelinde yatan gerçeğe göre Dünya'daki suyun yaklaşık yüzde kaçı tuzludur?
- A) %50
- B) %60
- C) %71
- D) %85
- E) %97
Cevabı göster
Doğru cevap: E) %97
Dünya'daki suyun yaklaşık %97'si okyanus ve denizlerdeki tuzlu sudur; tatlı su yalnızca %3 kadardır ve bunun da büyük kısmı buzullarda bulunur. %71, suyun miktarını değil yeryüzünün sularla kaplı alanının oranını gösterir; bu iki oranı karıştıran öğrenci bu şıkka yönelebilir.
Kolay
2Kalabalık bir metropolde eski bir depo binası tarım üretim merkezine dönüştürülmüştür. Binanın her katında üst üste dizilmiş raflarda marul ve fesleğen topraksız ortamda, LED ışıkları altında yetiştiriliyor; ürünler aynı gün kentteki marketlere ulaştırılıyor. Bu üretim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ekstansif tarım
- B) Nadas tarımı
- C) Dikey tarım
- D) Taraça tarımı
- E) Göçebe hayvancılık
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Dikey tarım
Ürünlerin kapalı ortamda üst üste katlarda yetiştirilerek birim alandan en yüksek verimin alınması dikey tarımdır; kent içinde az yer kaplaması geleceğin kentleri için önemlidir. Taraça tarımı da basamaklar hâlinde yapılır; ancak dağ yamaçlarında, açık alanda ve toprakta uygulanır.
Kolay
318. yüzyılın ikinci yarısında buhar makinesi dokuma fabrikalarında kullanılmaya başlanmış; Manchester ve Birmingham gibi kentlerin nüfusu birkaç on yıl içinde katlanmıştır. Fabrikalarda üretilen kumaşlar limanlardan dünyanın dört bir yanına gönderilmiştir. Şehirleşmeyi ve ticareti hızlandıran bu sanayileşme ilk olarak hangi kıtada başlamıştır?
- A) Asya
- B) Afrika
- C) Kuzey Amerika
- D) Güney Amerika
- E) Avrupa
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Avrupa
Sanayi İnkılabı 18. yüzyılda İngiltere'de başlamış, Manchester ve Birmingham bu dönemin simge sanayi kentleri olmuştur. Kuzey Amerika da 19. yüzyılda hızla sanayileşmiştir; ancak süreç oraya Avrupa'dan sonra yayılmıştır.
Kolay
4Selin'in babaannesi köydeki gençlik yıllarını anlatırken hasat zamanı bütün komşuların sırayla birbirinin tarlasına gittiğini, kimsenin bu emek için para almadığını, işi biten ailenin de ertesi gün başka bir komşuya yardıma koştuğunu söylüyor. Babaannenin anlattığı geleneksel dayanışma biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Takas
- B) Nadas
- C) İmece
- D) Münavebe
- E) Göçebelik
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İmece
Kırsal kesimde bir işin karşılıksız olarak topluca ve sırayla yapılması imecedir. Takas da para kullanılmayan bir alışveriştir; ancak takasta mal ya da hizmet karşılıklı değiş tokuş edilir, imecede ise emek dayanışma için verilir.
Kolay
5Antalya'nın Finike ilçesinde her yıl bir tarım festivali düzenlenmektedir. Festivalde yöre ürünleri sergilenmekte, üreticiler ödüllendirilmekte ve çevre illerden ziyaretçiler ağırlanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu tür festivallerin öncelikli amaçları arasında yer almaz?
- A) Bölgeyi ve ürünlerini tanıtmak
- B) Kırsal nüfusu kentlere göç etmeye özendirmek
- C) Tarımsal üretimde devamlılığı sağlamak
- D) Kırsal yerlerde gelişmenin önünü açmak
- E) Üreticileri kaliteli üretime teşvik etmek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kırsal nüfusu kentlere göç etmeye özendirmek
Tarım festivallerinin amacı bölgeyi tanıtmak, tarımda devamlılığı sağlamak ve kırsalda gelişmeyi desteklemektir. Kırsal nüfusu kente göçe özendirmek bu amaçlarla çelişir.
Kolay
6Kapadokya'da hediyelik eşya dükkânı işleten Mehmet Bey, gençliğinde hiç yabancı dil bilmezken bugün dükkânına gelen ziyaretçilerle İngilizce ve İspanyolca konuşabilmektedir. Komşuları da benzer şekilde yeni diller öğrenmiştir. Bu durum turizmin hangi etkisine örnektir?
- A) Tarım alanlarının konut alanlarına dönüşmesine
- B) Kentlerde trafik ve gürültü sorununun artmasına
- C) Yöresel beslenme alışkanlıklarının tamamen kaybolmasına
- D) Farklı kültürlerin kaynaşmasına ve iletişim için yeni dil öğrenilmesine
- E) Sanayi tesislerinin kent merkezinde kalmasına
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Farklı kültürlerin kaynaşmasına ve iletişim için yeni dil öğrenilmesine
Turizm farklı kültürlerin kaynaşmasına zemin hazırlar; turistik yerde yaşayanlar turistlerle iletişim kurmak için yeni dil öğrenir. Trafik ve gürültü ise hızlı göçün kentlerde yol açtığı sorunlardır.
Kolay
7Elif yaz tatilini tarım ve hayvancılığın yaygın olduğu bir köyde, kışı ise sanayi ve hizmet sektörünün geliştiği büyük bir kentte geçirmektedir. İki yerdeki sofraları karşılaştırınca belirgin bir fark gözlemlemiştir. Elif'in gözlemlediği fark büyük olasılıkla hangisidir?
- A) Kentte hazır gıdaların, köyde yöresel ürünlerin öne çıkması
- B) Köyde hazır gıdaların, kentte yöresel ürünlerin öne çıkması
- C) İki yerde de beslenmenin tamamen hazır gıdaya dayanması
- D) Kentte yalnızca kendi bahçesinde yetişen ürünlerin tüketilmesi
- E) Köyde yiyeceklerin tamamının başka ülkelerden gelmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kentte hazır gıdaların, köyde yöresel ürünlerin öne çıkması
Tarımın yaygın olduğu yerlerde beslenme yöresel ürünlere dayanır; sanayi ve hizmet sektörünün geliştiği kentlerde hazır gıdalar öne çıkar. Bu ilişkinin tersini kurmak yaygın bir karıştırmadır.
Kolay
8Son iki yüzyılda dünya nüfusu çok hızlı artmış ve her yıl ortalama 80 milyon kişi eklenir hâle gelmiştir. Kitaba göre bu hızlı artışta etkili olan gelişme hangisidir?
- A) Tarım alanlarının giderek daralması
- B) Kentlerde çarpık yapılaşmanın artması
- C) Tatlı su kaynaklarının çoğalması
- D) Sağlıktaki yeniliklerle yaşam süresinin uzaması
- E) Göç hareketlerinin tamamen durması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sağlıktaki yeniliklerle yaşam süresinin uzaması
Teknoloji ve sağlıktaki yenilikler ortalama yaşam süresini uzatmış, anne-bebek ölümlerini azaltmış ve nüfus artışını hızlandırmıştır. Göçler dünya nüfusunu değil, nüfusun dağılışını değiştirir.
Kolay
9Bir hastanede kullanılan bilgisayar sistemi, binlerce röntgen görüntüsünden öğrenerek yeni çekilen görüntülerdeki olası hastalık belirtilerini işaretlemekte ve hekime öneri sunmaktadır. Bu sistem aşağıdakilerden hangisine örnektir?
- A) Dikey tarım
- B) Uzay madenciliği
- C) Seri üretim
- D) Takas ticareti
- E) Yapay zekâ
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Yapay zekâ
Yapay zekâ, insanın öğrenme ve karar verme gibi zihinsel becerilerini taklit eden bilgisayar sistemleridir; sağlıkta tanı bunun kullanım alanlarındandır. Seri üretim makinelerle çok sayıda ürün üretmeyi anlatır, öğrenen sistemleri değil.
Kolay
10Bir öğrenci, mahallesinde yaşayan bazı kişilerin gün içinde yaptıklarını not etmiştir. Bu notlardan hangisi ekonomik faaliyete örnek gösterilemez?
- A) Bir fırıncının sabah ekmek pişirip satması
- B) Bir çiftçinin hasat ettiği domatesi pazara götürmesi
- C) Bir kargo görevlisinin paketleri adreslere dağıtması
- D) Bir terzinin sipariş üzerine elbise dikmesi
- E) Emekli bir öğretmenin yalnızca keyif için balkonunda çiçek yetiştirmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Emekli bir öğretmenin yalnızca keyif için balkonunda çiçek yetiştirmesi
Ekonomik faaliyet insanların geçimlerini sağlamak için yaptığı faaliyettir. Keyif için çiçek yetiştirmek gelir amacı taşımadığından ekonomik faaliyet değildir; diğerleri geçim için yapılan üretim ya da hizmetlerdir.
Kolay
11Sanayileşme sürecinde makinelerin çalıştırılması ve üretimin sürdürülmesi için farklı kaynaklardan yararlanılmıştır. Kitaba göre sanayide başlangıçta madenlerden yararlanılırken daha sonra hangi kaynak öne çıkmıştır?
- A) Petrol
- B) Odun
- C) Rüzgâr
- D) Hayvan gücü
- E) Güneş enerjisi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Petrol
Kitapta sanayide önce madenlerden yararlanıldığı, daha sonra madenlerin yerini petrolün aldığı belirtilir. Odun ve hayvan gücü sanayileşme öncesinin enerji kaynaklarıdır.
Kolay
12Avrupa'da başlayıp zamanla bütün dünyaya yayılan sanayileşme, ticareti ve şehirleri büyütmüştür. Kitaba göre sanayileşmenin etkisini göstermeye başladığı dönem hangisidir?
- A) Yaklaşık 10 bin yıl öncesi
- B) 18. yüzyıldan sonrası
- C) İlk Çağ'ın başları
- D) Orta Çağ'ın başları
- E) 21. yüzyılın başları
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 18. yüzyıldan sonrası
Medeniyet tarihinde 18. yüzyıla kadar tarım ön plandayken 18. yüzyıldan sonra Avrupa'da başlayan sanayileşme etkisini göstermiştir. Yaklaşık 10 bin yıl önce yaşanan gelişme yerleşik hayata geçiştir.
Kolay
13Bir dergide “Geleceğin Ekonomisi” başlıklı bir dosya hazırlanmıştır. Dosyada kitapta geleceğin ekonomisinde öne çıkacağı belirtilen alanlar tanıtılacaktır. Aşağıdakilerden hangisinin bu dosyada yer alması beklenmez?
- A) Dikey tarım
- B) Takas usulüyle yapılan ticaret
- C) Yapay zekâ
- D) Uzay madenciliği
- E) Yapay zekâ destekli sağlık hizmetleri
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Takas usulüyle yapılan ticaret
Kitapta dikey tarım, yapay zekâ ve uzay madenciliği geleceğin ekonomisinde öne çıkan alanlar olarak verilir. Takas ise paranın icadından önceki en eski ticaret biçimidir.
Kolay
14Bir araştırmacı, kırsal kesim ile büyük kentlerdeki boş zaman etkinliklerini karşılaştırmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi kentsel yaşamın ortaya çıkardığı sosyal faaliyetlere daha uygun bir örnektir?
- A) Hasat zamanı komşularla sırayla tarlada çalışmak
- B) Tohum ekme zamanını yaşlılara danışmak
- C) Yayla göçü sırasında hayvanları otlatmak
- D) Hafta sonu tiyatro ve konser programlarına katılmak
- E) Bağ bozumunda üzüm toplamaya katılmak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hafta sonu tiyatro ve konser programlarına katılmak
Kitapta tiyatro, sinema ve konserler kentsel yaşamın ortaya çıkardığı sosyal faaliyetler olarak verilir. Hasatta sırayla çalışmak ise tarımın yaygın olduğu kırsal kesime özgüdür.
Kolay
15Bir uluslararası raporda, nüfus artışıyla birlikte temiz içme suyuna erişimin giderek zorlaştığı ve su sıkıntısının bazı yerlerde şimdiden ciddi bir sorun olduğu belirtilmektedir. Kitaba göre su sıkıntısını en çok çeken kıta hangisidir?
- A) Avrupa
- B) Kuzey Amerika
- C) Güney Amerika
- D) Antarktika
- E) Afrika
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Afrika
Kitapta su sıkıntısını en çok çeken kıtanın Afrika olduğu, yakın gelecekte diğer kıtalarda da su kıtlığının sorun olacağı belirtilir. Antarktika'da tatlı su buz hâlinde bol bulunur.
Kolay
16Bir sınıfta dünyadaki su varlığını gösteren bir daire grafiği incelenmektedir. Grafikte okyanus ve denizlerdeki tuzlu su ile tatlı su iki dilim olarak gösterilmiştir. Grafikte tuzlu su dilimi dünyadaki suyun yaklaşık yüzde kaçını oluşturur?
- A) %97
- B) %3
- C) %50
- D) %68
- E) %31
Cevabı göster
Doğru cevap: A) %97
Dünyadaki suyun yaklaşık %97'si tuzlu, yalnızca %3'ü tatlıdır. %68 ise tatlı suyun buzullardaki payına yakın bir değerdir, toplam suyla karıştırılmamalıdır.
Kolay
17Kıyı şeridindeki temsilî bir kentte yaz aylarında içme suyu kesintileri yaşanıyor. Bir ziyaretçi, "Kentiniz denizin yanında, neden su sıkıntısı çekiyorsunuz?" diye soruyor. Bu sorunun en doğru yanıtı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Deniz suyu yalnız kutuplara yakın kıyılarda içilebilir.
- B) Denizlerdeki su miktarı tatlı sulardan çok daha azdır.
- C) Deniz suyu buharlaşmadığı için yağışa dönüşmez.
- D) Deniz suyu tuzludur ve arıtılması yüksek maliyetlidir.
- E) Kıyılara hiç yağış düşmediği için su birikmez.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Deniz suyu tuzludur ve arıtılması yüksek maliyetlidir.
Dünya suyunun büyük bölümü denizlerdedir; ama deniz suları tuzludur ve arıtma işlerinin maliyeti yüksektir. Bu nedenle kıyıda olmak su sıkıntısını kendiliğinden çözmez, tatlı su kaynaklarının önemi artar.
Kolay
18Bir okulun teknoloji kulübü beş aracı tanıtıyor. Kulüp başkanı, "Bunlardan yalnız biri insanın öğrenme ve karar verme becerisini taklit ediyor." diyor. Kulüp başkanının sözünü ettiği yapay zekâ örneği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yüzleri önceki örneklerden öğrenerek tanıyan uygulama
- B) Girilen sayıları toplayıp sonucu yazan hesap makinesi
- C) Hava kararınca kendiliğinden yanan sokak lambası
- D) Her sabah ayarlanan saatte çalan dijital saat
- E) Belirlenen saatte çalışıp duran sulama motoru
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yüzleri önceki örneklerden öğrenerek tanıyan uygulama
Yapay zekâ, insanın öğrenme ve karar verme gibi zihinsel becerilerini taklit eden bilgisayar sistemleridir; yüz tanıma bunun örneğidir. Hesap makinesi ve kendiliğinden yanan lamba önceden belirlenmiş işi yapar, öğrenmez; otomatik çalışmak yapay zekâ olmak demek değildir.
Orta
19Bir haberde, bir şirketin metal bakımından zengin olduğu düşünülen bir asteroide keşif aracı göndermeyi planladığı yazıyor. Araç, asteroidin yüzeyinden örnek alıp platin grubu metallerin miktarını ölçecek; sonuçlar olumlu çıkarsa ileride bu metallerin Dünya'ya getirilmesi düşünülüyor. Haberde sözü edilen gelecekteki ekonomik faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Derin deniz madenciliği
- B) Uydu ile maden arama
- C) Uzay turizmi
- D) Uzay madenciliği
- E) Kentsel madencilik
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Uzay madenciliği
Gök cisimlerindeki değerli element ve minerallerin çıkarılıp kullanılması uzay madenciliğidir. Uydu ile maden arama da uzay teknolojisi kullanır; ancak bu yöntemde Dünya'daki yataklar yörüngeden incelenir, madenin kendisi uzaydan çıkarılmaz.
Orta
2019. yüzyılda Brezilya'nın güneydoğusundaki yaylalarda geniş plantasyonlar kurulmuş, buralardan elde edilen ürün demir yoluyla Santos Limanı'na taşınıp dünyaya satılmıştır. Bu ticaretten biriken sermaye, São Paulo'yu bugün Güney Amerika'nın en büyük sanayi kentlerinden biri hâline getiren fabrikalara yatırılmıştır. São Paulo'nun büyümesini başlatan ekonomik faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kauçuk toplama
- B) Kahve ticareti
- C) Petrol çıkarımı
- D) Balıkçılık
- E) Kalay madenciliği
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kahve ticareti
São Paulo çevresindeki yaylalarda yetiştirilen kahvenin ihracatı kente sermaye ve nüfus çekmiş, bu birikim sanayiye aktarılmıştır. Kauçuk da 19. yüzyılda Brezilya'yı zenginleştiren bir üründür; ancak Amazon ormanlarında toplanmış ve daha çok Manaus'u büyütmüştür.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.