II. Dünya Savaşı’nın Seyrini Değiştiren Olaylar ve Sonuçları

Pearl Harbor
Stalingrad
Normandiya Çıkarması
Yalta Konferansı
San Francisco Konferansı
Potsdam Konferansı
atom bombası

II. Dünya Savaşı'nın seyrini değiştiren olaylar nelerdir?

II. Dünya Savaşı'nın seyrini değiştiren başlıca olaylar Pearl Harbor Baskını, Stalingrad Muharebesi, Normandiya Çıkarması ve atom bombalarının kullanılmasıdır. 7 Aralık 1941'de Japonya'nın Hawaii'deki ABD deniz üssüne saldırması ABD'yi savaşa soktu ve savaş Pasifik'e yayıldı. 1942-1943 Stalingrad Muharebesi'nde Kafkas petrollerine ulaşmak isteyen Alman ordusu ağır yenilgi aldı. 6 Haziran 1944'te Normandiya Çıkarması ile batıda yeni cephe açıldı ve Almanya Mayıs 1945'te teslim oldu. Şubat 1945 Yalta Konferansı'nda Almanya'nın işgal bölgelerine ayrılması ve BM Güvenlik Konseyinde veto hakkı kararlaştırıldı; San Francisco Konferansı ile Birleşmiş Milletler kuruldu, Potsdam Konferansı'nda ise Almanya ve Avusturya dörder işgal bölgesine ayrıldı. Manhattan Projesi ile geliştirilen atom bombaları 6 Ağustos 1945'te Hiroşima'ya, 9 Ağustos'ta Nagazaki'ye atıldı ve Japonya'nın teslim olmasıyla savaş sona erdi.

II. Dünya Savaşı’nın Seyrini Değiştiren Olaylar ve Sonuçları: konu anlatımı ve özeti

Bu konu, II. Dünya Savaşı'nın gidişatını belirleyen kırılma noktalarını, savaşın sonunda toplanan konferansları ve atom bombalarının etkisini anlatır.

Pearl Harbor Baskını (7 Aralık 1941): Japonya'nın Hawaii'deki ABD deniz üssüne saldırısı ABD'yi savaşa soktu ve savaş Pasifik'e yayıldı.
Stalingrad Muharebesi (1942-1943): Kafkas petrollerine ulaşmak isteyen Alman ordusu ağır bir yenilgi aldı; doğu cephesinde üstünlük SSCB'ye geçti.
Normandiya Çıkarması (6 Haziran 1944): Müttefikler Fransa'ya çıkarak batıda yeni bir cephe açtı; Fransa kurtarıldı, Almanya iki cephe arasında kaldı ve Mayıs 1945'te teslim oldu.
Yalta Konferansı (Şubat 1945): Roosevelt, Churchill ve Stalin; Almanya'nın işgal bölgelerine ayrılmasını, savaş suçlularının yargılanmasını ve BM Güvenlik Konseyinde veto hakkını kararlaştırdı.
San Francisco Konferansı (Nisan-Haziran 1945) ile Birleşmiş Milletler kuruldu; Potsdam Konferansı'nda Almanya ve Avusturya dörder işgal bölgesine ayrıldı.
ABD'nin Manhattan Projesi ile geliştirdiği atom bombaları 6 Ağustos 1945'te Hiroşima'ya, 9 Ağustos'ta Nagazaki'ye atıldı; Japonya teslim oldu ve savaş sona erdi.
II. Dünya Savaşı’nın seyrini değiştiren olaylar, 1941-1945 zaman çizelgesi

Unutma: Konferansları karıştırma: Yalta veto hakkı ve işgal bölgeleri ilkesi, San Francisco BM'nin kuruluşu, Potsdam ise Almanya'nın fiilen paylaşılmasıdır.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Savaşın gidişatını bir zaman çizelgesi üzerinde izle ve her olayın neyi değiştirdiğini yanına yaz.

1 Eylül 1939, Polonya: Savaş Avrupa'da başladı.
22 Haziran 1941, SSCB'ye saldırı: Almanya doğuda dev bir cephe açtı.
7 Aralık 1941, Pearl Harbor: ABD savaşa girdi, savaş Pasifik'e yayıldı.
1942-1943, Stalingrad: Doğu cephesinde üstünlük SSCB'ye geçti.
6 Haziran 1944, Normandiya: Batıda ikinci cephe açıldı; Almanya Mayıs 1945'te teslim oldu.
Ağustos 1945, Hiroşima ve Nagazaki: Atom bombalarından sonra Japonya teslim oldu.

Günlük hayattan: Bir maçın skorunu değiştiren anları (gol, kırmızı kart, oyuncu değişikliği) sıralamak gibi düşün: Her kırılma noktası sonraki dakikaları belirler.

Sık yapılan hata: "ABD savaşın başından beri savaşıyordu." Doğrusu: ABD, Pearl Harbor baskınından sonra, 1941'in sonunda savaşa girdi.

Derinleş

Atom bombalarının kullanılması kararı hakkında tarihçilerin farklı görüşlerini araştır: Bir kısmı savaşı kısalttığını öne sürerken bir kısmı sivillere verilen zararın hiçbir gerekçeyle açıklanamayacağını savunur. İki görüşü de kaynaklarıyla birer paragrafta özetle. Ardından şu soruyu tartış: Bir savaşta askerî hedef ile sivil halk arasındaki sınırı korumak neden önemlidir ve bu sınırı güvence altına alan bugünkü uluslararası kurallar nelerdir?

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Temsilî bir Alman askerinin Ocak 1943 tarihli mektubu: "Kafkasya'nın petrol kuyularına ulaşacaktık; şimdi Volga kıyısındaki bu şehrin yıkıntıları arasında kuşatılmış durumdayız. Kar her yeri örttü, yiyecek ve cephane bitmek üzere. Kızıl Ordu her gün çemberi biraz daha daraltıyor." Mektupta anlatılan ve doğu cephesinde üstünlüğün SSCB'ye geçtiği muharebe aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Normandiya Çıkarması
- B) Pearl Harbor Baskını
- C) Stalingrad Muharebesi
- D) El Alameyn Muharebesi
- E) Guernica Bombardımanı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Stalingrad Muharebesi
Kafkas petrollerine ulaşmak isteyen Alman ordusu, Volga kıyısındaki Stalingrad'da kuşatılıp Şubat 1943'te teslim olmuş; doğu cephesinde üstünlük SSCB'ye geçmiştir. El Alameyn de 1942'de savaşın seyrini değiştiren bir muharebedir; ancak Kuzey Afrika'da, Mısır çölünde yapılmıştır.
Kolay
2Nisan-Haziran 1945'te ABD'nin batı kıyısındaki bir şehirde elli devletin temsilcileri iki ay boyunca toplandı. Toplantının sonunda imzalanan antlaşmayla, Milletler Cemiyetinin yerini alacak yeni bir uluslararası örgütün kuruluş belgesi kabul edildi. Metinde anlatılan konferans aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yalta Konferansı
- B) Potsdam Konferansı
- C) Paris Barış Konferansı
- D) San Francisco Konferansı
- E) Dumbarton Oaks Konferansı
Cevabı göster
Doğru cevap: D) San Francisco Konferansı
Birleşmiş Milletler Antlaşması Haziran 1945'te San Francisco Konferansı'nda imzalanmıştır. Dumbarton Oaks Konferansı da BM ile ilgilidir; ancak 1944'te yalnızca örgütün taslak önerilerinin hazırlandığı bir toplantıdır.
Kolay
3Temsilî bir savaş muhabiri notu: "6 Haziran 1944 sabahı binlerce gemi Manş Denizi'ni geçti. Gece boyunca paraşütçüler iç kesimlere indirildi; şafakla birlikte askerler kumsallara çıktı. Böylece Batı Avrupa'da, Almanya'ya karşı yeni bir cephe açıldı." Notta anlatılan harekât aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Stalingrad Kuşatması
- B) Berlin Hava Köprüsü
- C) Normandiya Çıkarması
- D) Pearl Harbor Baskını
- E) Sicilya Çıkarması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Normandiya Çıkarması
Müttefiklerin 6 Haziran 1944'te Manş Denizi'ni geçerek kuzey Fransa'ya çıkarma yaptığı harekât Normandiya Çıkarması'dır. Sicilya Çıkarması da bir Müttefik çıkarmasıdır; ancak 1943'te İtalya'ya yapılmıştır.
Kolay
4ABD'de 1942'de başlatılan gizli bir projede binlerce bilim insanı ve mühendis çalıştı; New Mexico çölündeki Los Alamos'ta bir laboratuvar kuruldu. Temmuz 1945'te aynı çölde yapılan bir deneyde ilk nükleer patlama gerçekleştirildi. Metinde anlatılan proje hangi adla bilinir?
- A) Marshall Planı
- B) Truman Doktrini
- C) Molotof Planı
- D) Manhattan Projesi
- E) Overlord Harekâtı
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Manhattan Projesi
ABD'nin atom bombasını geliştirdiği gizli proje Manhattan Projesi'dir. Overlord da bir savaş dönemi kod adıdır; ancak 1944 Normandiya Çıkarması'nın adıdır.
Kolay
5Müttefiklerin batıda yeni bir cephe açmak için kara çıkarması yaptığı bölge Fransa’nın kuzey ucunda yer alıyordu. Bu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Potsdam
- B) Pearl Harbor
- C) Stalingrad
- D) Normandiya
- E) Yalta
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Normandiya
Müttefikler 1944’te Fransa’nın kuzey ucundaki Normandiya’ya çıkarma yapmıştır. Yalta ve Potsdam ise savaşın sonunda konferansların toplandığı yerlerdir.
Kolay
6Bir sınav sorusunda “Savaş sonrası dünyayı şekillendiren üç konferans” istenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu üç konferansı doğru olarak vermektedir?
- A) Paris, San Francisco, Versay
- B) Paris, Locarno, Yalta
- C) Locarno, Yalta, Paris
- D) Yalta, San Francisco, Potsdam
- E) Versay, Potsdam, Locarno
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Yalta, San Francisco, Potsdam
Savaşın son döneminde toplanan Yalta, San Francisco ve Potsdam konferansları savaş sonrası dünyayı şekillendirmiştir. Paris ve Locarno ise I. Dünya Savaşı sonrasına aittir.
Kolay
7Bir tarih kitabında şöyle yazıyor: “Volga Nehri’nin denetimini sağlayan, Kafkasya’dan gelen petrolün işlendiği sanayinin merkezi olan bu şehir, Almanya’nın SSCB yönünde ilerlediği son nokta oldu.” Kitapta sözü edilen şehir aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Paris
- B) Stalingrad
- C) Berlin
- D) Leningrad
- E) Moskova
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Stalingrad
Volga’yı denetleyen ve Kafkas petrolünün işlendiği sanayi şehri Stalingrad’dır ve Almanya’nın SSCB yönünde ulaştığı son nokta olmuştur. Leningrad ve Moskova üzerindeki Alman tehdidi ise Stalingrad’dan sonra ortadan kalkmıştır.
Kolay
8Potsdam Konferansı’nda ABD’yi, Roosevelt’in 12 Nisan 1945’te ölümü üzerine onun yardımcısı temsil etti. Bu kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Herbert Hoover
- B) Clement Attlee
- C) Woodrow Wilson
- D) Winston Churchill
- E) Harry S. Truman
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Harry S. Truman
Roosevelt’in ölümü üzerine ABD’yi Potsdam’da yardımcısı Harry S. Truman temsil etmiştir. Churchill ve Attlee ise İngiltere’yi temsil eden liderlerdir.
Kolay
9Bir tarih kitabında “II. Dünya Savaşı kronolojik olarak üç kıtada sırayla sona erdi.” yazıyor. Kaynaklara göre savaşın sona erdiği kıtaların doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Avrupa – Asya – Afrika
- B) Avrupa – Afrika – Asya
- C) Asya – Afrika – Avrupa
- D) Asya – Avrupa – Afrika
- E) Afrika – Avrupa – Asya
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Afrika – Avrupa – Asya
Savaş önce Afrika’da, ardından Almanya’nın düşüşüyle Avrupa’da, son olarak Japonya’nın teslimiyetiyle Asya’da sona ermiştir. Asya’da savaş en son bittiği için başa yazılamaz.
Kolay
10Bir haritada Pasifik’in Hawaii takımadalarındaki bir ABD deniz üssü işaretlenmiş ve altına “ABD’nin Pasifik’teki donanmasının can damarı” notu yazılmıştır. Bu üs aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tinian
- B) Stalingrad
- C) Pearl Harbor
- D) Okinawa
- E) Normandiya
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Pearl Harbor
Hawaii’de bulunan ve ABD’nin Pasifik filosunun can damarı olan deniz üssü Pearl Harbor’dır. Tinian ise atom bombasını taşıyan uçağın kalktığı hava üssüdür.
Kolay
11Yalta Konferansı 4-11 Şubat 1945’te Kırım’da toplandı. Bu konferansa katılan üç lider aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Roosevelt, Stalin, Churchill
- B) Hitler, Mussolini, Hirohito
- C) Wilson, Lloyd George, Clemenceau
- D) Roosevelt, Hitler, Churchill
- E) Truman, Stalin, Attlee
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Roosevelt, Stalin, Churchill
Yalta’da Roosevelt, Stalin ve Churchill bir araya gelmiştir. Truman ve Attlee ise Potsdam Konferansı’nın ikinci yarısında yer almıştır.
Kolay
12Bir bilim tarihi sergisinde şu not var: “Bu silah Otto Hahn tarafından son aşamasına getirildi; ABD’de bir proje ile tamamlanarak New Mexico’da denendi.” Kaynaklara göre bu projenin adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) New Deal Projesi
- B) Blitzkrieg Projesi
- C) Manhattan Projesi
- D) Lebensraum Projesi
- E) Enola Gay Projesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Manhattan Projesi
Atom bombası ABD’de Manhattan Projesi ile tamamlanmıştır. New Deal ise Roosevelt’in buhrana karşı ekonomik programıdır; Enola Gay ise bombayı taşıyan uçağın adıdır.
Kolay
13Kaynaklarda atom bombalarının Japonya’daki etkileri sıralanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu etkiler arasında yer almaz?
- A) Japonya’nın savaş direncinin kırılması
- B) Japonya’nın savaşa daha güçlü biçimde devam etmesi
- C) Sonraki yıllarda engelli doğum oranlarının aşırı artması
- D) Bombanın iki kilometrelik alandaki her şeyi yok etmesi
- E) Kanser gibi hastalıkların ortaya çıkması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Japonya’nın savaşa daha güçlü biçimde devam etmesi
Atom bombaları Japonya’nın savaş direncini kırmış ve Japonya teslim olmuştur; savaşa daha güçlü devam etmesi bir etki değildir. Diğer seçenekler kaynaklarda sayılan etkilerdir.
Kolay
14San Francisco Konferansı’nda Güvenlik Konseyinde beş büyük devletin üyeliklerinin daimi olmasına karar verildi. Aşağıdakilerden hangisi bu beş devlet arasında yer almaz?
- A) ABD
- B) Çin
- C) SSCB
- D) Fransa
- E) Japonya
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Japonya
Güvenlik Konseyinin daimi üyeleri ABD, SSCB, İngiltere, Fransa ve Çin’dir. Japonya savaşı kaybeden Mihver devletlerindendir ve bu üyeler arasında yer almaz.
Kolay
15Kaynaklara göre Hiroşima’ya atılan bombanın adı Little Boy, Nagazaki’ye atılan bombanın adı Fat Man’dir. Bu iki bombanın içeriği aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- A) Little Boy – uranyum, Fat Man – plütonyum
- B) İkisi de plütonyum
- C) İkisi de uranyum
- D) Little Boy – plütonyum, Fat Man – uranyum
- E) Little Boy – petrol, Fat Man – uranyum
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Little Boy – uranyum, Fat Man – plütonyum
Hiroşima’ya atılan Little Boy uranyum, Nagazaki’ye atılan Fat Man ise plütonyum içeriklidir. İkinci seçenekte içerikler yer değiştirmiştir.
Kolay
166 Ağustos 1945’te Hiroşima’ya atılan atom bombasını taşıyan B-29 uçağı Tinian Hava Üssü’nden kalktı. Bu uçağın adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Enola Gay
- B) Manhattan
- C) Fat Man
- D) Little Boy
- E) Pearl Harbor
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Enola Gay
Hiroşima’ya atılan bombayı taşıyan B-29 uçağının adı Enola Gay’dir. Little Boy ise uçağın değil, atılan bombanın adıdır.
Kolay
17Bir öğrenci, Yalta Konferansı kararlarını Türkiye açısından değerlendirmek istiyor. Aşağıdaki kararlardan hangisi Türkiye'nin toprakları ve güvenliğiyle en doğrudan ilgilidir?
- A) Polonya'da özgür bir seçim yapılması
- B) Savaş suçlularının yargılanması
- C) Almanya için dört işgal bölgesi oluşturulması
- D) Boğazlar konusunda Sovyet Rusya'nın önerilerinin görüşülmesi
- E) Güvenlik Konseyinin daimi üyelerine veto hakkı tanınması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Boğazlar konusunda Sovyet Rusya'nın önerilerinin görüşülmesi
Boğazlar Türkiye'nin toprağındadır; Sovyet Rusya'nın bu konudaki önerilerinin görüşülmesi Türkiye'yi doğrudan ilgilendirir. Polonya seçimi, savaş suçluları ve Almanya'nın işgal bölgeleri başka ülkelerle ilgilidir; veto hakkı ise Birleşmiş Milletlerin işleyişine ilişkin genel bir karardır.
Kolay
18I. Dünya Savaşı'ndan sonra ABD, kurulmasına öncülük ettiği Milletler Cemiyetine üye olmayıp kendi kıtasına yöneldi. II. Dünya Savaşı'nın sonunda ise Birleşmiş Milletleri kurmak için toplanan San Francisco Konferansı ABD liderliğinde yapıldı ve ABD, Güvenlik Konseyinin daimi üyesi oldu. Bu karşılaştırma ABD'nin dış politikasındaki hangi değişimi gösterir?
- A) Uluslararası örgütlerin dışında kalmaktan onlara öncülük etmeye geçmiştir.
- B) İki savaştan sonra da dünya siyasetinden uzak durmayı sürdürmüştür.
- C) Güvenlik Konseyine üye olmayarak Yalnızlık Politikası'nı güçlendirmiştir.
- D) Milletler Cemiyetine üye olup Birleşmiş Milletlerin dışında kalmıştır.
- E) Monroe Doktrini'ni Avrupa'da sömürge kurmak için genişletmiştir.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Uluslararası örgütlerin dışında kalmaktan onlara öncülük etmeye geçmiştir.
ABD, Milletler Cemiyetinin dışında kalmışken Birleşmiş Milletlerin kuruluşunda önderlik etmiş ve Güvenlik Konseyinde daimi üye olmuştur; tutumu değişmiştir. Öteki şıklar ABD'nin Güvenlik Konseyindeki üyeliğiyle ya da Milletler Cemiyetine üye olmamasıyla çelişir; sömürge kurma bilgisi de öncüllerde yoktur.
Orta
191941 yazında Japonya'nın Fransız Çinhindi'ne girmesi üzerine ABD, Japonya'ya petrol satışını durdurdu ve Japon varlıklarını dondurdu. Japon yönetimi, Hollanda'nın elindeki Endonezya'nın petrol kaynaklarına yönelmeye karar verdi. 7 Aralık 1941'de Japon uçakları Hawaii'deki ABD deniz üssüne saldırdı. Metne göre Japonya'nın Pearl Harbor'a saldırmasının amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) ABD ile ittifak kurup Pasifik'te SSCB'ye karşı cephe açmak
- B) Avrupa'daki Alman işgaline son vermek için Müttefiklere katılmak
- C) Hawaii'yi Milletler Cemiyetinin yönetimine bırakmak
- D) ABD'nin uyguladığı petrol ambargosunu desteklemek
- E) Güneydoğu Asya'ya yönelirken ABD'nin Pasifik filosunu etkisiz kılmak
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Güneydoğu Asya'ya yönelirken ABD'nin Pasifik filosunu etkisiz kılmak
Ambargo sonrası Güneydoğu Asya kaynaklarına yönelen Japonya, bu yolda engel olabilecek ABD Pasifik filosunu etkisiz kılmak istemiştir. ABD ile ittifak kurma amacı yanlıştır; saldırı ABD'nin savaşa Japonya'ya karşı girmesine yol açmıştır.
Orta
20Bir öğrencinin 1944 yazına ait savaş haritası betimlemesi: "Doğuda Kızıl Ordu, Polonya'ya doğru hızla ilerliyor. Batıda Normandiya'ya çıkan Müttefik birlikleri Paris'e yaklaşıyor. Güneyde ise Müttefikler İtalya'da kuzeye doğru ilerliyor." Haritaya göre Normandiya Çıkarması'nın Almanya açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kafkas petrollerini ele geçirerek savaşı uzatabilmesi
- B) Fransa'yı ikinci kez işgal edip Paris'i başkent yapması
- C) İki büyük cephe arasında kalarak yenilgisinin hızlanması
- D) SSCB ile yeniden saldırmazlık antlaşması imzalaması
- E) Askerlerini doğudan çekerek Kızıl Ordu'yu durdurması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İki büyük cephe arasında kalarak yenilgisinin hızlanması
Normandiya'dan sonra Almanya hem doğuda Kızıl Ordu'ya hem batıda Müttefiklere karşı savaşmak zorunda kalmış ve yenilgisi hızlanmıştır. Kafkas petrollerini ele geçirdiği yargısı yanlıştır; Almanya bu amaca hiç ulaşamamış, Stalingrad'da geri püskürtülmüştür.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.