Yumuşama Dönemi Türk Dış Politikasını Etkileyen Gelişmeler

Bu konuda neler var?

• Türkiye’nin ABD ve SSCB ile İlişkileri
• Türk-Yunan İlişkileri
• Ermeni Diasporası

1. Kolay

   1Temmuz 1974'te Yunanistan'daki askerî yönetimin desteklediği bir darbeyle Kıbrıs Cumhurbaşkanı Makarios devrildi ve adayı Yunanistan'a bağlamayı savunan bir yönetim kuruldu. Türkiye, 1960 Garanti Antlaşması'ndan doğan hakkına dayanarak birkaç gün sonra adaya asker çıkardı. Kıbrıs Barış Harekâtı'nın başladığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) 20 Temmuz 1974
   • BB) 15 Temmuz 1974
   • CC) 15 Kasım 1983
   • DD) 13 Şubat 1975
   • EE) 16 Ağustos 1960
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) 20 Temmuz 1974

   Kıbrıs Barış Harekâtı 20 Temmuz 1974'te başlamıştır. 15 Temmuz 1974 ise Makarios'u deviren darbenin tarihidir; harekât bu darbeye tepki olarak beş gün sonra başlamıştır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

2. Kolay

   21950'lerde Kıbrıs'taki Rum toplumunun bir bölümü, ada İngiliz yönetimindeyken Yunanistan'a bağlanmak istedi. 1955'te EOKA adlı örgüt bu amaçla İngiliz yönetimine karşı silahlı eylemler başlattı; Kıbrıslı Türkler ise bu amaca karşı çıktı. Kıbrıslı Rumların adayı Yunanistan'a bağlama amacını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Taksim
   • BB) Glasnost
   • CC) Detant
   • DD) İntifada
   • EE) Enosis
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) Enosis

   Adanın Yunanistan'a bağlanması amacı Enosis olarak adlandırılır. Taksim ise Kıbrıslı Türklerin bu amaca karşı geliştirdiği, adanın iki toplum arasında bölünmesini öngören tezdir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

3. Kolay

   3Bir öğrencinin 1960-1980 dönemi için hazırladığı kronoloji: 1964 – ABD Başkanı Johnson, İnönü'ye sert bir mektup gönderdi. 1967 – Ada'daki çatışmalar üzerine Türkiye ile Yunanistan savaşın eşiğine geldi. 1974 – Türkiye garantörlük hakkına dayanarak harekât düzenledi, ABD silah ambargosu uyguladı. Kronolojideki gelişmelerin hepsinin merkezinde yer alan mesele aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Musul Meselesi
   • BB) Boğazlar Meselesi
   • CC) Kıbrıs Meselesi
   • DD) Hatay Meselesi
   • EE) Batı Trakya Meselesi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Kıbrıs Meselesi

   Johnson Mektubu, 1967 bunalımı ve 1974 harekâtı Kıbrıs Meselesi'yle ilgilidir; bu mesele Türkiye'nin ABD, SSCB ve Yunanistan ile ilişkilerini belirlemiştir. Batı Trakya da Türk-Yunan ilişkilerinin konusudur; ancak kronolojideki olaylar adada yaşanan gelişmelere bağlıdır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

4. Kolay

   4Bir öğrencinin Kıbrıs kronolojisi: 1974 – Kıbrıs Barış Harekâtı yapıldı. 1975 – Kıbrıs Türk Federe Devleti ilan edildi. …… – Federe Meclis oybirliğiyle bağımsızlık kararı aldı; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilan edildi ve Rauf Denktaş cumhurbaşkanı oldu. Kronolojide boş bırakılan yıl aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) 1974
   • BB) 1975
   • CC) 1960
   • DD) 1983
   • EE) 1985
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D) 1983

   Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 15 Kasım 1983'te ilan edilmiştir. 1975 ise Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin kurulduğu yıldır; KKTC bu federe yapının bağımsızlık ilan etmesiyle doğmuştur.

   Hata mı var? Düzeltme öner

5. Kolay

   5Küba Buhranı sırasında ABD'nin aldığı kararların Türkiye'nin güvenliğini tehlikeye düşürebileceği görüldü ve Türkiye'de Amerikan karşıtı hareketler güç kazandı. Kitaba göre Türkiye bu olaydan hangi dersi çıkarmıştır?

   • AA) NATO'dan hemen ayrılmak gerektiği
   • BB) Bütün kararların önce ABD'ye onaylatılması gerektiği
   • CC) Tek yönlü dış politika izlemenin zararlı olduğu
   • DD) SSCB ile her türlü ilişkinin kesilmesi gerektiği
   • EE) Kıbrıs Meselesi'nden tamamen vazgeçilmesi gerektiği
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Tek yönlü dış politika izlemenin zararlı olduğu

   Türkiye Küba Buhranı'yla tek yönlü dış politikanın zararlarını gördü ve ulusal çıkarlarını öne almaya başladı. Türkiye NATO'dan ayrılmadı; ittifak içinde kalarak daha bağımsız kararlar almayı benimsedi.

   Hata mı var? Düzeltme öner

6. Kolay

   6Başbakan İsmet İnönü, 1964'teki bir kabine toplantısında ABD'nin Kıbrıs konusundaki tutumunu eleştirerek “Dostlarımız ve düşmanlarımız bize karşı birleşmiştir.” dedi. İnönü bu sözüyle aşağıdakilerden hangisini vurgulamıştır?

   • AA) Türkiye'nin Kıbrıs konusunda uluslararası alanda yalnız kaldığını
   • BB) NATO'nun Kıbrıs'a müdahale ettiğini
   • CC) ABD'nin Türkiye'ye askerî yardımı artırdığını
   • DD) SSCB'nin Türkiye'nin yanında savaşa girdiğini
   • EE) Türkiye ile Yunanistan'ın Kıbrıs'ta uzlaştığını
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Türkiye'nin Kıbrıs konusunda uluslararası alanda yalnız kaldığını

   İnönü, müttefiki ABD'nin de karşı tavır almasıyla Türkiye'nin Kıbrıs konusunda yalnız kaldığını vurgulamıştır. ABD bu dönemde yardımı artırmamış, aksine silahların kullanımını kısıtlamıştır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

7. Kolay

   71960-1980 arasında Türkiye'nin ABD, SSCB ve Yunanistan ile ilişkilerinin çerçevesini aynı mesele belirledi. Diğer dış politika olayları da bu meselenin parçaları olarak gelişti. Bu dönemde Türk dış politikasının temelini oluşturan mesele aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Hatay Meselesi
   • BB) Batı Trakya Meselesi
   • CC) Musul Meselesi
   • DD) Boğazlar Meselesi
   • EE) Kıbrıs Meselesi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) Kıbrıs Meselesi

   1960-1980 arasında Türk dış politikası Kıbrıs Meselesi etrafında şekillendi. Batı Trakya da bir Türk-Yunan sorunudur, ancak dönemin dış politikasının temelini oluşturmaz.

   Hata mı var? Düzeltme öner

8. Kolay

   8Ege'de Türk-Yunan gerginliğinin temel sorunlarından biri, uçakların hava trafiği kontrolü ve uçuş bilgisi sorumluluğunun hangi ülkede olacağıyla ilgilidir. Bu sorun aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Kıta sahanlığı sorunu
   • BB) FIR hattı sorunu
   • CC) Boğazlardan geçiş sorunu
   • DD) Batı Trakya sorunu
   • EE) Karasuları sorunu
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) FIR hattı sorunu

   Uçuş bilgi bölgesi ve hava trafiği sorumluluğu FIR hattı sorunudur. Kıta sahanlığı ise deniz tabanının ve altındaki kaynakların paylaşımıyla ilgilidir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

9. Kolay

   9SSCB, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanı Makarios'u destekliyordu. Türkiye'nin adayı ele geçirmesi durumunda Kıbrıs'ın bir NATO üssüne dönüşeceğini düşünüyordu. SSCB'nin Makarios'u desteklemesinin nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Makarios'un bağlantısızlık politikası izlemesi
   • BB) Makarios'un adayı NATO'ya bağlamak istemesi
   • CC) Makarios'un ABD ile ittifak antlaşması imzalaması
   • DD) Makarios'un Varşova Paktı'na katılması
   • EE) Makarios'un Kıbrıs Türklerinin haklarını savunması
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Makarios'un bağlantısızlık politikası izlemesi

   SSCB, Makarios'un bağlantısızlık politikası ve adanın stratejik önemi nedeniyle onu destekledi. SSCB adanın NATO üssü olmasından kaygılandığı için Makarios'un adayı NATO'ya bağlamak istediği yargısı ters düşer.

   Hata mı var? Düzeltme öner

10. Kolay

    10Kitapta Türk-Yunan ilişkileri dört ana sorun çerçevesinde ele alınmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu dört ana sorundan biri değildir?

    • AA) Musul sorunu
    • BB) Kıta sahanlığı sorunu
    • CC) Batı Trakya sorunu
    • DD) Kıbrıs sorunu
    • EE) Ege Adaları sorunu
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Musul sorunu

    Türk-Yunan ilişkilerinin dört ana sorunu Batı Trakya, Ege Adaları, Kıbrıs ve kıta sahanlığıdır. Musul sorunu Türkiye ile İngiltere arasında, Cumhuriyet'in ilk yıllarında yaşanmıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

11. Kolay

    11Yunanistan'ın Ege'de petrol arama ruhsatlarını giderek doğuya, Türk kıyılarına doğru genişletmesi üzerine Türkiye de Ege Denizi'nin ortasından geçen bir çizgiyi esas alarak yirmi yedi arama ruhsatı verdi. Türkiye bu ruhsatları hangi kuruluşa vermiştir?

    • AA) Devlet Planlama Teşkilatı
    • BB) Türk Hava Yolları
    • CC) Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT)
    • DD) Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO)
    • EE) Sümerbank
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO)

    Türkiye, Ege'deki arama ruhsatlarını TPAO'ya verdi. Diğer kuruluşların petrol arama ile ilgili bir görevi yoktur.

    Hata mı var? Düzeltme öner

12. Kolay

    121974 Kıbrıs Barış Harekâtı'ndan sonra, 13 Şubat 1975'te adanın kuzeyindeki Türkler kendi siyasi yapılarını oluşturdu. Bu yapı 1983'te bağımsızlığını ilan eden devletin öncülü oldu. 1975'te kurulan bu yapı aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Kıbrıs Cumhuriyeti
    • BB) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
    • CC) Kıbrıs Türk Federe Devleti
    • DD) Kıbrıs Türk Geçici Yönetimi
    • EE) Güney Kıbrıs Rum Yönetimi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Kıbrıs Türk Federe Devleti

    13 Şubat 1975'te Kıbrıs Türk Federe Devleti kuruldu. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ise 1983'te ilan edildiği için 1975'teki yapı o değildir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

13. Kolay

    13Johnson Mektubu Türk-Amerikan ilişkilerinde bir kırılma noktası oluştururken Türk-Sovyet ilişkilerinde olumlu bir dönem başlattı. Bu dönemde Türk-Sovyet ilişkilerinde esas alınan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Sınırlı egemenlik
    • BB) Barış içinde bir arada yaşama
    • CC) Ortak savunma ittifakı
    • DD) Silahlı tarafsızlık
    • EE) Kapitalist ekonomik bütünleşme
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Barış içinde bir arada yaşama

    Kitaba göre bu dönemde Türk-Sovyet ilişkilerinde barış içinde bir arada yaşama esas alındı. Türkiye NATO üyesi olduğundan SSCB ile ortak bir savunma ittifakı kurmamıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

14. Kolay

    14İnönü'nün danışmanı Nihat Erim bir olay için şöyle demiştir: “Bundan sonra Türk kamuoyunda Amerika'ya güven çok sarsıldı; ilk defa Ankara sokaklarında Amerikalılara 'Go home!' denmeye başlandı.” Erim'in sözünü ettiği olay aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Truman Doktrini
    • BB) Johnson Mektubu
    • CC) Marshall Planı
    • DD) Türkiye'nin NATO'ya girmesi
    • EE) Kore Savaşı'na asker gönderilmesi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Johnson Mektubu

    Türk kamuoyunda ABD'ye güveni ilk kez ciddi biçimde sarsan olay 1964 Johnson Mektubu'dur. Truman Doktrini ve Marshall Planı ise Türkiye'nin ABD ile yakınlaştığı dönemin gelişmeleridir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

15. Kolay

    15Kıbrıs Barış Harekâtı'ndan sonra ABD'nin Türkiye'ye uyguladığı silah ambargosu Türk-Amerikan ilişkilerini uzun süre olumsuz etkiledi. Ambargonun kaldırılmasıyla iki ülke arasındaki ilişkiler yeniden gelişme gösterdi. Ambargo hangi yıl kaldırılmıştır?

    • AA) 1964
    • BB) 1971
    • CC) 1990
    • DD) 1978
    • EE) 1983
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) 1978

    ABD ambargosu 1978'de kaldırıldı ve ilişkiler düzelmeye başladı. 1964 ise Johnson Mektubu'nun yılıdır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

16. Kolay

    16Bir haber arşivinde, 1973-1984 yılları arasında yurt dışında görev yapan çok sayıda Türk diplomatının bir terör örgütünün saldırılarında hayatını kaybettiği yer alıyor. Bu saldırıları düzenleyen Ermeni terör örgütü aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) El-Fetih
    • BB) ASALA
    • CC) FKÖ
    • DD) Ku Klux Klan
    • EE) EOKA
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) ASALA

    1973-1984 arasında Türk diplomatlarını hedef alan Ermeni terör örgütü ASALA'dır. EOKA ise Kıbrıs'ta adayı Yunanistan'a bağlamak isteyen Rum örgütüdür.

    Hata mı var? Düzeltme öner

17. Kolay

    17Türkiye, Ermenistan ile ilişkileri geliştirmek için çeşitli girişimlerde bulundu. Bu girişimlerden biri, Ermeni Devlet Başkanı Robert Koçaryan'a iletilen ortak komisyon önerisiydi. Ders kitabına göre Türkiye'nin önerdiği bu komisyonun amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) İki ülke arasındaki sınır çizgisini yeniden belirlemek
    • BB) Karadeniz İş Birliği Örgütünün üyelik şartlarını saptamak
    • CC) Erivan-Antalya uçak seferlerinin tarifesini düzenlemek
    • DD) Akdamar Kilisesi'nin onarım giderlerini paylaşmak
    • EE) Tarihsel olayları bilimsel araştırmalarla açığa çıkarmak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Tarihsel olayları bilimsel araştırmalarla açığa çıkarmak

    Ders kitabına göre Türkiye, tarihsel gerçekliğin bilimsel araştırmalarla açığa çıkarılması için ortak bir komisyon kurulmasını önermiştir. Uçak seferleri, Akdamar Kilisesi'nin onarımı ve Karadeniz İş Birliği Örgütüne davet ayrı adımlardır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

18. Kolay

    18Johnson Mektubu'ndan bir bölüm: “Türkiye ile aramızda 1947 tarihli antlaşmanın IV. maddesi mucibince, askerî yardımın veriliş amaçlarından gayrı gayelerle kullanılması için Hükûmetinizin Birleşik Devletler'in onayını alması gerekmektedir.” Johnson bu bölümde Türkiye'nin ABD silahlarını kullanma hakkını sınırlarken aşağıdakilerden hangisine dayanmaktadır?

    • AA) Türkiye ile ABD arasındaki ikili askerî yardım antlaşmasına
    • BB) NATO üyelerinin ortak savunma yükümlülüğüne
    • CC) Kıbrıs'taki garantör devletlerin yükümlülüklerine
    • DD) BM Güvenlik Konseyinin Kıbrıs kararına
    • EE) Küba Buhranı'nda varılan ABD-SSCB uzlaşmasına
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Türkiye ile ABD arasındaki ikili askerî yardım antlaşmasına

    Alıntıda dayanak olarak Türkiye ile ABD arasındaki 1947 tarihli iki taraflı askerî yardım antlaşmasının IV. maddesi gösterilir. Mektup başka bölümlerde teminatçı devletlerin istişaresine ve NATO Konseyine değinse de verilen bölüm yalnız ikili antlaşmaya dayanır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

19. Orta

    191976 yazında Türkiye'ye ait Sismik-1 araştırma gemisinin Ege'de inceleme yapması Yunanistan ile gerginlik yarattı ve konu BM Güvenlik Konseyi'ne taşındı. Kasım 1976'da İsviçre'de iki ülke arasında imzalanan bir belgeyle, müzakereler sürdükçe tarafların kıta sahanlığında faaliyette bulunmaması kararlaştırıldı. Anlatılan belge aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Zürih Antlaşması
    • BB) Londra Antlaşması
    • CC) Taşkent Deklarasyonu
    • DD) Lozan Antlaşması
    • EE) Bern Deklarasyonu
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Bern Deklarasyonu

    1976'da Bern'de imzalanan deklarasyon, Ege kıta sahanlığı müzakereleri sürdükçe tarafların tek taraflı faaliyetten kaçınmasını öngörür. Zürih Antlaşması da İsviçre'de imzalanmıştır; ancak 1959'da Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kuruluşunu düzenlemiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

20. Orta

    20Bir coğrafya dersinde Ege Denizi'nin taban haritası inceleniyor. Öğretmen, kıyıdan açığa doğru deniz altında yavaşça derinleşerek devam eden ve kıyı ülkenin kara topraklarının uzantısı sayılan bölgede petrol gibi kaynakları araştırma hakkının Türkiye ile Yunanistan arasında tartışma konusu olduğunu anlatıyor. Öğretmenin anlattığı deniz alanı kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Kıta sahanlığı
    • BB) Açık deniz
    • CC) Karasuları
    • DD) FIR hattı
    • EE) Hava sahası
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Kıta sahanlığı

    Kara topraklarının deniz altındaki doğal uzantısına kıta sahanlığı denir; Ege'de doğal kaynak araştırma hakkı bu kavram üzerinden tartışılır. Karasuları ise kıyı devletinin tam egemenlik kurduğu deniz şerididir; deniz tabanının uzantısıyla değil kıyıdan ölçülen mesafeyle tanımlanır.

    Hata mı var? Düzeltme öner