5. Sınıf Müzik · Müzik Kültürü
Nefesli Çalgıları Tanıyalım
- nefesli çalgılar
- ağaç nefesliler
- bakır nefesliler
- zurna
- ney
- saksafon
- tulum
Nefesli çalgılar nelerdir ve kaç aileye ayrılır?
Nefesli çalgılar, içine hava üflenerek ses çıkarılan çalgılardır ve ağaç nefesliler ile bakır nefesliler olmak üzere iki ailede tanıtılır. Zurna, ney, kaval, tulum, sipsi, flüt, klarnet, obua ve fagot ağaç nefesliler ailesindendir. Trompet, trombon, saksafon, tuba ve korno ise bakır nefesliler arasında gösterilir. Blok flüt ağaç nefesliler ailesinden olsa da günümüzde çoğunlukla plastikten üretilir. Saksafon aslında ağaç nefesli bir çalgıdır; metalden üretildiği için bakır nefesliler arasında yer verilir. Deriden yapılan yerel çalgı tulum, üflenen kısmı ile klavye kısmı ağaç olduğu için ağaç nefeslilerle birlikte anılır. Zurna, kaval, ney, tulum ve sipsi Türk müziğinde; klarnet, obua, fagot, trompet ve tuba dünyada yaygın kullanılır. Bir çalgının ailesi yalnızca yapıldığı malzemeye göre değil, sesin nasıl üretildiğine göre de belirlenir.
Nefesli Çalgıları Tanıyalım: konu anlatımı ve özeti
Nefesli çalgılar, içine hava üflenerek ses çıkarılan çalgılardır. Kitap bunları ağaç nefesliler ve bakır nefesliler diye iki ailede tanıtır.
- Ağaç nefesliler: Zurna, ney, kaval, tulum, sipsi, flüt, klarnet, obua ve fagot bu ailededir.
- Bakır nefesliler: Trompet, trombon, saksafon, tuba ve korno bu ailede gösterilir.
- Blok flüt: Ağaç nefesliler ailesindendir ama günümüzde çoğunlukla plastikten üretilir.
- Saksafon: Aslında ağaç nefesli ailesindendir. Metalden yapıldığı için kitapta bakır nefesliler arasında gösterilmiştir.
- Tulum: Deriden yapılmış yerel bir çalgıdır. Üflenen ve klavye kısmı ağaç olduğu için ağaç nefesliler arasında yer alır.
- Yerli ve evrensel: Zurna, kaval, ney, tulum ve sipsi Türk müziğinde; klarnet, obua, fagot, trompet ve tuba ise dünyada yaygın kullanılır.
- Etkinlikler: Çalgı sesini tanıma oyunu ve bulmaca ile çalgıların adlarını pekiştirirsin. Değerlendirmede nefeslilerin benzerliklerini ve farklılıklarını kendi cümlelerinle yazarsın.
Unutma: Bir çalgının ailesi yalnızca yapıldığı malzemeye göre değil, sesin nasıl üretildiğine göre de belirlenir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- İki sütun aç: ağaç nefesliler ve bakır nefesliler.
- Kitaptaki çalgıları bu sütunlara yaz; saksafonun ve tulumun neden özel durum olduğunu yanlarına not et.
- Her çalgının sesini dinleyip yumuşak mı, parlak mı, güçlü mü olduğunu tek kelimeyle yaz.
Günlük hayattan: Düğünlerde davulla birlikte duyduğun tiz ve güçlü ses zurnanın sesidir. Bando geçerken duyduğun parlak sesler ise trompet ve trombondan gelir.
Sık yapılan hata: Saksafonu metal olduğu için tam bir bakır nefesli sanmak. Saksafon aslında ağaç nefesli ailesindendir; kitap onu metalden üretildiği için bakırların yanında gösterir.
İpucu: Türk müziğine özgü nefeslileri tek kelimede topla: zurna, ney, kaval, tulum, sipsi.
Derinleş
Kitaptaki ağaç ve bakır nefesli çalgı görsellerini incele. Görsellerdeki çalgılardan birini seç; nasıl tutulduğunu, nereden üflendiğini ve hangi müzik türünde duyduğunu üç cümleyle anlat. Düşün: Tulum deriden yapıldığı hâlde neden nefesli çalgı sayılır?
Bu konuda neler var?
- Kültürel Mirastan Örnekler
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.