5. Sınıf Türkçe · İletişim ve Sosyal İlişkiler

Komşumuz Nergis Teyze "Çiçek Dayanışması" (Dinleme)

komşuluk
dayanışma
kişilik özellikleri
ana düşünce
özetleme
kişi zamirleri
bilgi güvenliği

Komşumuz Nergis Teyze metninde komşuluk nasıl anlatılır?

Komşumuz Nergis Teyze Çiçek Dayanışması, Ardıç Sokağı'nda yaşayan komşular arasındaki sıcak ilişkileri anlatan ve iyi komşuluğun yaşanılan yeri güzelleştirdiğini gösteren bir dinleme metnidir. Sokak sakinleri mahalleye yeni taşınanları güler yüzle karşılar ve onlara yardımcı olur. İhsan ağabey gibi mahalledeki yetişkinler çocuklarla ilgilenir; komşuluk bağları çocukların hayatında da önemli bir yer tutar. Çiçekler, komşular arasındaki paylaşmanın ve dayanışmanın sembolüne dönüşür. Sevilen komşu Nergis teyzenin mahalleden taşınması çocuklarda hüzün uyandırır; bu hüzün aradaki bağın gücünü gösterir. Kahramanların kişilik özellikleri metindeki kanıt ifadelerden çıkarılır; Bahri amca ve Nergis teyze için yardımsever, düzenli, titiz gibi nitelemeler bu kanıtlara dayanır. Ana düşünceye yazarın metni yazma amacı düşünülerek ulaşılır. Metin üzerinden özetleme, isimlerin yerini tutan kişi zamirleri ve dijital ortamda kişisel bilgileri paylaşmamanın önemi de işlenir.

Komşumuz Nergis Teyze "Çiçek Dayanışması" (Dinleme): konu anlatımı ve özeti

Bu dinleme metni, bir sokakta yaşayan komşular arasındaki sıcak ilişkileri ve dayanışmayı anlatan bir hikâyedir. Metin, iyi komşuluğun ve birbirine destek olmanın yaşadığımız yeri güzelleştirdiğini anlatır.

Sokak sakinleri yeni taşınanları güler yüzle karşılar ve onlara yardımcı olur.
Mahalledeki yetişkinler çocuklarla ilgilenir; komşuluk bağları çocukların hayatında da önemli bir yer tutar.
Çiçekler, komşular arasındaki paylaşmanın ve dayanışmanın sembolüne dönüşür.
Sevilen bir komşunun taşınması çocuklarda hüzün uyandırır; bu da aralarındaki bağın gücünü gösterir.
Kahramanların kişilik özelliklerini metindeki kanıt ifadelerden çıkarırsın: yardımsever, düzenli, titiz.
Ana düşünceyi bulmak için yazarın metni yazma amacını düşünürsün.
Özetlerken önemli bilgileri ayırır ve olay sırasına göre kendi cümlelerinle yazarsın. Kişi zamirleri (ben, sen, o, biz, siz, onlar) isimlerin yerini tutar. Dijital ortamda kişisel bilgilerini paylaşmamanın önemini de öğrenirsin.

Unutma: Bir ismin yerine zamir kullanırken neyi kastettiğinin açık olmasına dikkat et; yoksa okuyucu karışır.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Bir kahramanın kişiliğini belirlerken kanıt ifade kullanmalısın.

Kahraman için bir özellik düşün: yardımsever.
Dinlediğin metinde bu özelliği gösteren bir davranış bul: yeni taşınanlara yardım etmesi.
İkisini birleştir: "Nergis Teyze yardımseverdir, çünkü…"

Günlük hayattan: Öğretmenin sana "çalışkan" dediğinde bunun bir nedeni vardır: ödevlerini düzenli yapman gibi.

Sık yapılan hata: Zamiri neyi kastettiği belirsiz bırakmak: "Komşu kızla annesi geldi, o çiçek getirdi." Kim getirdi? Doğrusu: Okuyucunun karışmaması için gerekiyorsa ismi tekrar kullanmak. Bir de dijital ortamda adresini, telefonunu ve okulunu paylaşmamayı unutma.

Derinleş

Çiçekler bu hikâyede komşular arasındaki paylaşmanın sembolüdür. Sokağında, apartmanında ya da okulunda insanları bir araya getirebilecek küçük bir paylaşım etkinliği tasarla (fide değişimi, kitap köşesi gibi). Etkinliğin adını, nasıl işleyeceğini ve herkesin katılabilmesi için alınacak önlemleri yaz.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

T.D.5.2Dinlemede/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
T.D.5.4Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
T.D.5.5Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
T.D.5.8Dinlediklerini/izlediklerini karşılaştırabilme
T.D.5.17Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
T.D.5.19Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme
T.K.5.3Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme
T.K.5.4İletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilme
T.K.5.17Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
T.K.5.21Konuşma sürecini değerlendirebilme
T.O.5.13Öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.5.20Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
T.Y.5.3Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Nergis Teyze'nin balkonundaki gül, ilkbaharda açtıktan sonra yaz sonunda yeniden, sonbaharda bir kez daha çiçek veriyor. Komşular bu güle bu özelliği yüzünden ayrı bir ad takmış. Komşuların bu güle verdiği ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A) yediveren gül
- B) yabani gül
- C) dikenli gül
- D) kokulu gül
Cevabı göster
Doğru cevap: A) yediveren gül
Yılda birkaç kez çiçek açan bitkilere “yediveren” denir; gülün tekrar tekrar çiçek vermesi bu adı açıklar. Dikenli ve kokulu da güle uygun nitelemelerdir; ama metinde vurgulanan özellik, birçok kez çiçek açmasıdır.
Kolay
2Sınıfta dinlenen metnin kısa bir özeti: “Nergis Teyze sokaktaki her eve kendi yetiştirdiği çiçeklerden bir saksı verir. Komşular da birbirlerinin çiçeklerini sular, tatile gidenlerin balkonuna göz kulak olur. Kısa sürede sokak hem çiçeklerle hem de selamlaşan insanlarla dolar.” Dinleme metninin konusu hangisidir?
- A) Yeni açılan bir çiçekçinin müşteri kazanması
- B) Çiçekler aracılığıyla güçlenen komşuluk ve dayanışma
- C) Çiçek yetiştirmenin zor ve masraflı oluşu
- D) Tatile giden ailelerin yaşadığı sorunlar
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Çiçekler aracılığıyla güçlenen komşuluk ve dayanışma
Çiçek dağıtma, birbirinin çiçeğini sulama ve balkonlara göz kulak olma komşular arasındaki dayanışmayı anlatır. Tatile gidenlerden söz edilmesi çekici bir ayrıntıdır; ama metin onların sorunlarını değil, komşuların birbirine nasıl destek olduğunu işler.
Kolay
3Dinleme metninde Nergis Teyze balkondan çocuklara şöyle sesleniyor: “Biz bu sokağa otuz yıl önce taşındık, komşularımızı da hemen sevdik.” Bu cümlede kişi zamiri olan sözcük hangisidir?
- A) sokak
- B) biz
- C) hemen
- D) otuz
Cevabı göster
Doğru cevap: B) biz
“Biz” konuşan kişiyi ve ailesini karşılar; isimlerin yerini tutan bir kişi zamiridir. “Sokak” bir isimdir; zamir isim değil, ismin yerine kullanılan sözcüktür.
Kolay
4Nergis Teyze, kuruyan çiçeklerin ortasındaki minik taneleri topluyor, kâğıt zarflara koyup komşulara dağıtıyor: “Bunları baharda saksınıza ekin, yeni çiçekleriniz olsun.” Nergis Teyze'nin dağıttığı taneler için kullanılan sözcük hangisidir?
- A) fidan
- B) kök
- C) tohum
- D) tomurcuk
Cevabı göster
Doğru cevap: C) tohum
Döllenmeden sonra oluşan ve toprağa ekilince yeni bir bitki veren tanelere tohum denir. Fidan da yeni bitki yetiştirmek için dikilir; ancak fidan, tohumdan çıkıp büyümüş genç bitkidir, zarfa konacak kadar küçük bir tane değildir.
Kolay
5Elif, karışık harflerden “nadir” sözcüğünü buldu ve şu cümleyi kurdu: “Bu kadar yardımsever komşulara nadir rastlanır.” Bu cümlede “nadir” sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?
- A) Hiçbir zaman, asla
- B) Seyrek, binde bir
- C) Kolayca, hemen
- D) Her zaman, sık sık
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Seyrek, binde bir
“Nadir” sözcüğü aralıklı olarak, seyrek, binde bir anlamına gelir. “Her zaman, sık sık” ise sözcüğün tam tersi bir anlamdır.
Kolay
6Öğretmen, “Komşumuz Nergis Teyze” metnini daha önce dinledikleri başka bir hikâyeyle karşılaştırmalarını istedi. Aşağıdakilerden hangisi iki hikâye arasında karşılaştırılabilecek bir unsurdur?
- A) Dinleme dosyasının bilgisayardaki adı
- B) Metni dinleyen öğrencilerin sayısı
- C) Kahramanların karakter özellikleri
- D) Karekodun kitaptaki sayfa numarası
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kahramanların karakter özellikleri
Hikâyeler; olaylar, kahramanlar ve kahramanların davranışları gibi unsurlar üzerinden karşılaştırılır. Dosya adı ya da dinleyen öğrenci sayısı hikâyenin bir unsuru değildir.
Kolay
7Dinleme etkinliğinde öğrenciler, harfleri karışık verilen sözcükleri anlamlarından tahmin etti. Can, “şemiy” harflerinden “yemiş” sözcüğünü buldu ve şu cümleyi kurdu: “Bahçedeki ağaçlar bu yıl bol yemiş verdi.” Bu cümlede “yemiş” sözcüğünün yerine aşağıdakilerden hangisi kullanılabilir?
- A) Gölge
- B) Tohum
- C) Meyve
- D) Yaprak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Meyve
“Yemiş” sözcüğü, ağaçların verdiği ve genellikle yenebilen meyve anlamındadır. Tohum ise meyvenin içinde bulunan ve yeni bir bitkinin oluşmasını sağlayan tanedir.
Kolay
8Emre, “Türk kültüründe komşuluk” konulu konuşmasını yapacak. Öğretmeni, konuşmanın sonunda anlaşılmayan kısımları açıklığa kavuşturmasını istedi. Emre bunun için ne yapmalıdır?
- A) Konuşmanın sonuna bir soru-cevap bölümü eklemek
- B) Konuşmasını baştan aynen bir kez daha okumak
- C) Dinleyicilerin soru sormasına izin vermemek
- D) Konuşmayı hiç durmadan hızla bitirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Konuşmanın sonuna bir soru-cevap bölümü eklemek
Soru-cevap bölümü, dinleyicilerin anlamadıkları yerleri sormasına ve konuşmacının bunları açıklamasına imkân verir. Konuşmayı aynen tekrar okumak ise kimin neyi anlamadığını ortaya çıkarmaz.
Kolay
9Bir hikâyede Rıza Amca'nın camı, sokakta top oynayan çocukların topu yüzünden kırılır. Rıza Amca çocuklara kızmaz; onlarla birlikte camı değiştirir ve oyunlarına devam etmelerini söyler. Bu davranış Rıza Amca'nın hangi kişilik özelliğini gösterir?
- A) Sabırsız olması
- B) Kıskanç olması
- C) Dağınık olması
- D) Hoşgörülü olması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hoşgörülü olması
Rıza Amca, kırılan cama rağmen çocuklara kızmamış ve onları anlayışla karşılamıştır; bu hoşgörüdür. Sabırsız biri ise böyle bir durumda hemen öfkelenirdi.
Kolay
10Dinleme metninden sonra öğretmen, “komşu” sözcüğünün öğrencilere neleri çağrıştırdığını sordu. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde “komşu” sözcüğünün çağrıştırdığı sözcükler bir arada verilmiştir?
- A) Uçak, bilet, havaalanı
- B) Deniz, dalga, kum
- C) Yardımlaşma, mahalle, selamlaşma
- D) Sınav, not, karne
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yardımlaşma, mahalle, selamlaşma
Yardımlaşma, mahalle ve selamlaşma komşulukla doğrudan ilişkili sözcüklerdir. Diğer seçeneklerdeki sözcükler ise tatil, okul ya da yolculuk gibi başka kavramları çağrıştırır.
Kolay
11Defne, bir gününü sabahtan akşama kadar yaşadığı olaylarla, olay sırasına göre anlatan bir paragraf yazacak. Yazmaya başlamadan önce amacına uygun paragraf türünü seçmesi gerekiyor. Defne hangi paragraf türünü seçmelidir?
- A) Betimleme
- B) Öyküleme
- C) Tanıtma
- D) Tartışma
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Öyküleme
Olayları oluş sırasına göre anlatan paragraf türü öykülemedir. Betimleme ise bir varlığı ya da yeri gözde canlanacak biçimde anlatmak için kullanılır.
Kolay
12Öğretmen, konuşmalarda dilimizde henüz yaygınlaşmamış yabancı sözcüklerin yerine Türkçelerini kullanmalarını istedi. Aşağıdaki cümlelerin hangisi bu yönergeye uygundur?
- A) Komşularımızla bir event organize ettik.
- B) Sokağımızın çiçek projesini anlatacağım, okey mi?
- C) Mahallemizin en cool komşusu Nergis Teyze'dir.
- D) Komşularımızla bir dayanışma etkinliği düzenledik.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Komşularımızla bir dayanışma etkinliği düzenledik.
Doğru cümlede yabancı sözcük yerine “etkinlik” ve “düzenlemek” gibi Türkçe sözcükler kullanılmıştır. “Event”, “okey” ve “cool” ise Türkçesi varken kullanılan yabancı sözcüklerdir.
Kolay
13Öğretmen, dijital ortamda kişisel bilgilerin korunması gerektiğini anlattı ve öğrencilerden doğru bir davranış örneği vermelerini istedi. Aşağıdakilerden hangisi kişisel bilgileri korumaya yönelik doğru bir davranıştır?
- A) Tatile çıktığını ve evin boş olduğunu herkese duyurmak
- B) Şifresini unutmamak için en yakın arkadaşına söylemek
- C) Okulunun adını ve sınıfını profilinde herkese açık yazmak
- D) Hesabın gizlilik ayarlarını yalnızca tanıdıklar görecek biçimde düzenlemek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hesabın gizlilik ayarlarını yalnızca tanıdıklar görecek biçimde düzenlemek
Gizlilik ayarlarını düzenlemek, kişisel bilgilerin tanımadığımız kişilerin eline geçmesini önler. Şifreyi yakın bir arkadaşa söylemek bile hesabın güvenliğini tehlikeye atar.
Kolay
14Öğretmen, dinleme metnini başlatmadan önce öğrencilerden metni dikkat dağıtıcı hareketlerden kaçınarak nezaketle dinlemelerini istedi. Aşağıdakilerden hangisi bu yönergeye uygun bir davranıştır?
- A) Dinleme sırasında kalkıp sınıfta dolaşmak
- B) Kalemiyle masaya ritim tutmak
- C) Dinlerken sıra arkadaşıyla fısıldaşmak
- D) Dinlerken dikkatini metne verip önemli yerleri not almak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Dinlerken dikkatini metne verip önemli yerleri not almak
Dikkatini metne vermek ve not almak, nezaketle ve etkin dinlemenin göstergesidir. Masaya ritim tutmak ise hem kendisinin hem de arkadaşlarının dikkatini dağıtır.
Kolay
15Ayşe, arkadaşının konuşmasını bir ölçekle değerlendiriyor. Ölçekteki ölçütlerden biri “Konuşurken gereksiz sesler (şey, ııı, eee vb.) çıkarmadı.” şeklindedir. Aşağıdakilerden hangisi bu ölçüte uymayan bir durumdur?
- A) Cümleler arasında sık sık “ııı, şey” demek
- B) Sesini herkesin duyacağı biçimde ayarlamak
- C) Dinleyicilerle göz teması kurmak
- D) Sorulara nezaketle cevap vermek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Cümleler arasında sık sık “ııı, şey” demek
“Iıı” ve “şey” gibi sesler konuşmanın akıcılığını bozar ve ölçüte uymaz. Göz teması kurmak ise ölçekteki başka bir ölçüte uyan olumlu bir davranıştır.
Kolay
16Zeynep şu cümleleri yazdı: “Komşular yeni taşınan aileye yardım etti. ___ eşyaları birlikte taşıdı.” Boşluğa “komşular” sözcüğünün yerine geçebilecek bir kişi zamiri yazacak. Zeynep boşluğa hangi kişi zamirini yazmalıdır?
- A) Onlar
- B) O
- C) Siz
- D) Biz
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Onlar
“Komşular” birden çok kişiyi anlattığı ve konuşan kişi onların arasında olmadığı için yerine “onlar” zamiri kullanılır. “O” zamiri ise yalnızca tek bir kişinin yerini tutar.
Kolay
17Furkan, dijital ortamda hesabının gizlilik ayarlarına dikkat etmeden, herkese açık paylaşımlar yapıyor. Furkan'ın bir hafta içinde yaptığı aşağıdaki paylaşımlardan hangisi bilgi güvenliği bakımından en çok risk taşır?
- A) “Yarın sabah tatile çıkıyoruz, bir hafta evde kimse olmayacak.”
- B) “Bugün komşuluk üzerine çok güzel bir hikâye dinledim.”
- C) “En sevdiğim renk mavi, en sevdiğim mevsim ilkbahar.”
- D) “Resim dersinde yaptığım çizim panoya asıldı, çok mutluyum.”
Cevabı göster
Doğru cevap: A) “Yarın sabah tatile çıkıyoruz, bir hafta evde kimse olmayacak.”
Evin bir hafta boş kalacağını herkese açık biçimde duyurmak, kötü niyetli kişilere fırsat verebilecek bir günlük hayat ayrıntısıdır; kitaptaki etkinlikte de Furkan'ın günlük hayatına dair ayrıntıları herkese açık paylaşmasının sorun olduğu vurgulanır. Dinlenen hikâye, sevilen renk ya da panoya asılan bir çizim kişinin güvenliğini tehlikeye atacak bilgi içermez.
Kolay
18Kerem, “Türk kültüründe komşuluk” konulu konuşmasını sınıfında yaptıktan sonra aynı konuşmayı okulun birinci sınıf öğrencilerine de yapacak. Konuşmasını yeni dinleyicilerine uygun hâle getirmek için Kerem'in yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Konuşmasını hiç değiştirmeden aynen tekrarlamak
- B) Kısa cümleler ve onların bildiği örneklerle anlatmak
- C) Konuşmasına daha çok yabancı sözcük eklemek
- D) Konuşmayı ayrıntılı tarih bilgileriyle uzatmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kısa cümleler ve onların bildiği örneklerle anlatmak
Konuşmanın hedef kitleye uygun olması gerekir. Birinci sınıf öğrencileri için kısa cümleler ve onların yaşamından tanıdık örnekler anlatımı anlaşılır kılar. Konuşmayı hiç değiştirmemek dinleyicinin yaşını hesaba katmamaktır; yabancı sözcükler ve uzun tarih bilgileri ise küçük dinleyicilerin anlamasını zorlaştırır.
Orta
19Dinleme etkinliğinin sonunda öğretmen, metinden alınan cümlelerdeki bazı sözcükleri tırnak içine aldı ve öğrencilerden bu sözcüklerin cümledeki görevini bulmalarını istedi. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içindeki sözcük bir ismin yerini tutmaktadır?
- A) “Bu” sokakta herkes birbirini tanır.
- B) “Onlar” bahçeye yeni çiçekler dikti.
- C) “Güzel” çiçekler balkonu süsledi.
- D) Komşumuz “her” sabah çiçekleri sular.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) “Onlar” bahçeye yeni çiçekler dikti.
“Onlar” tek başına kullanılmış ve kişilerin yerini tutmuştur; bu bir zamirdir. “Bu” da zamir gibi görünür; ancak burada “sokak” isminden önce gelip onu işaret ettiği için ismin yerini tutmaz, onu belirtir.
Orta
20Nergis Teyze metnini dinleyen Kaan, özetini yazarken metindeki cümleleri defterine kelimesi kelimesine geçirdi. Sınıf arkadaşı Duru ise metindeki önemli olayları oluş sırasına göre kendi cümleleriyle yazdı. Özet yazma açısından hangi öğrencinin yolu doğrudur ve neden?
- A) Kaan'ın; özet, metindeki her cümlenin aynen yazılmasıdır.
- B) Duru'nun; özet, önemli olayların sırayla ve kendi sözlerimizle yazılmasıdır.
- C) Duru'nun; özette olaylar sondan başa doğru yazılır.
- D) Kaan'ın; özette en küçük ayrıntılar da yer almalıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Duru'nun; özet, önemli olayların sırayla ve kendi sözlerimizle yazılmasıdır.
Özet, metnin önemli bilgilerini oluş sırasına göre ve kendi cümlelerimizle kısaca aktarmaktır; Duru böyle yapmıştır. Duru'yu seçen ama olayların sondan başa yazıldığını söyleyen seçenek yanlıştır; çünkü Duru olayları oluş sırasına göre yazmıştır.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.