5. Sınıf Türkçe · İletişim ve Sosyal İlişkiler

Tatlı Günler

hikâye
aile
köy hayatı
bakış açısı
karakter özellikleri
eş sesli kelime
söz sanatları
özetleme

Tatlı Günler hikâyesinde ne anlatılır?

Tatlı Günler, Doğu Anadolu'da bir dağ köyünde yaşayan Mehmet'in ailesini anlatan ve yoksullukta bile sevgi ile paylaşmanın aileyi mutlu ettiğini gösteren bir hikâyedir. Köyün kışları karlı geçer, kısa yaz ise kırlarda oynayarak ve toprak ile hayvancılık işlerinde aileye yardım ederek geçirilir. Mehmet'in babası inşaat işçisidir; iri yarı, yiğit, yardımsever ve çalışkandır. Annesi şefkatli, güler yüzlü ve tatlı sözlüdür; inekleri sağar, peynir, yağ ve yoğurt yapar. Annenin hasta komşusuna bakır tasla sıcak çorba göndermesi komşuluk ve merhamet değerlerini gösterir. Kış akşamlarında Mehmet'in ailesine kitap okuması aile içindeki sıcak iletişimi anlatır. Hikâye farklı kişilerin bakış açısıyla yeniden anlatılabilir; olaylar aynı kalır, anlatanın duyguları değişir. Kahramanların karakter özellikleri davranışlarından çıkarılır. Benzetme, kişileştirme ve konuşturma gibi söz sanatları anlatımı etkili kılar.

Tatlı Günler: konu anlatımı ve özeti

Bu hikâye, Doğu Anadolu'da bir dağ köyünde yaşayan bir çocuğun ailesini ve köydeki günlerini anlatır. Metin, yoksulluk içinde bile sevgi, yardımlaşma ve paylaşmanın aileyi mutlu ettiğini gösterir.

Hikâyeyi anlatan çocuk köyde yaz günlerini kırlarda oynayarak ve ailesine yardım ederek geçirir.
Babası yardımsever ve çalışkandır; annesi şefkatli, güler yüzlü ve elinden her iş gelen biridir.
Annenin hasta komşusuna sıcak çorba göndermesi komşuluk ve merhamet değerlerini gösterir.
Kış akşamlarında çocuğun ailesine kitap okuması aile içindeki sıcak iletişimi anlatır.
Hikâyeyi farklı kişilerin bakış açısıyla yeniden anlatırsın; örneğin babanın ya da annenin gözünden.
Kahramanların karakter özelliklerini davranışlarından çıkarırsın. Eş sesli kelimeleri de iki ayrı anlamıyla cümlede kullanırsın.
Söz sanatları (benzetme, kişileştirme, konuşturma) anlatımı etkili ve akılda kalıcı yapar. Metni özetlerken önemli olayları oluş sırasına göre kendi cümlelerinle anlatırsın.

Unutma: Bakış açısını değiştirdiğinde olaylar aynı kalır, ama anlatan kişinin duyguları ve düşünceleri değişir.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Bu hikâyede öne çıkan becerilerden biri bakış açısını değiştirmektir.

Hikâyeyi kimin anlattığını bul: Köyde yaşayan bir çocuk.
Başka bir kahraman seç: anne ya da baba.
Aynı olayı onun gözünden anlat: O ne gördü, ne hissetti, ne düşündü?

Günlük hayattan: Sınıfta bir bardak su döküldüğünde suyu döken, yanında oturan ve temizlemeye gelen kişi olayı farklı anlatır; olay aynıdır, duygular farklıdır.

Sık yapılan hata: Bakış açısını değiştirirken olayları da değiştirmek. Doğrusu: Olaylar aynı kalır; yalnızca anlatanın duyguları ve düşünceleri değişir.

Derinleş

Hikâyede annenin hasta komşusuna çorba göndermesi komşuluk bağlarını gösterir. Apartmanında ya da sokağında komşuların birbirine destek olabileceği bir durum düşün (örneğin hastalık, taşınma, uzun bir yolculuk). Bu durumda yapılabilecekleri anlatan kısa bir duyuru metni yaz ve hangi bağlantı ifadelerini kullandığını işaretle.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

T.O.5.3Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
T.O.5.5Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
T.O.5.6Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
T.O.5.8Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
T.O.5.13Öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.5.19Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.5.20Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Hikâyeden bir bölüm: “Benim adım Mehmet. Ağrı Dağı'nın eteğinde, kışları yolları karla kapanan küçük bir köyde doğdum. Babam yazları ilçeye iner; tuğla taşır, duvar örer, harç karar. Annem tarladayken minik Hatice'ye ben bakarım; daha üç yaşında, bana ‘abi’ diyemiyor, ‘abu’ diyor.” Bu hikâye kimin ağzından anlatılmaktadır?
- A) Mehmet'in
- B) Mehmet'in annesinin
- C) Mehmet'in babasının
- D) Hatice'nin
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Mehmet'in
“Benim adım Mehmet”, “doğdum”, “ben bakarım” gibi birinci kişi anlatımları hikâyeyi Mehmet'in anlattığını gösterir. Baba hakkında çok bilgi verilir; ama babadan “babam” diye söz edildiği için anlatıcı baba değildir.
Kolay
2Hikâyeden bir bölüm: “Benim adım Mehmet. Ağrı Dağı'nın eteğinde, kışları yolları karla kapanan küçük bir köyde doğdum. Babam yazları ilçeye iner; tuğla taşır, duvar örer, harç karar. Annem tarladayken minik Hatice'ye ben bakarım; daha üç yaşında, bana ‘abi’ diyemiyor, ‘abu’ diyor.” Bu bölüme göre Mehmet'in babası ne iş yapmaktadır?
- A) inşaat işçisidir
- B) çobandır
- C) demircidir
- D) öğretmendir
Cevabı göster
Doğru cevap: A) inşaat işçisidir
Tuğla taşımak, duvar örmek ve harç karmak inşaatlarda yapılan işlerdir; baba yazları ilçede inşaat işçisi olarak çalışır. Köyde yaşayan biri olduğu için çoban olduğu düşünülebilir; ama hikâyede hayvan otlatmaktan hiç söz edilmez.
Kolay
3Bir hikâyenin başlangıcı: “Benim adım Mehmet. Ağrı Dağı'nın eteğinde, kışları yolları karla kapanan küçük bir köyde doğdum. Babam yazları ilçeye iner; tuğla taşır, duvar örer, harç karar. Annem tarladayken minik Hatice'ye ben bakarım; daha üç yaşında, bana ‘abi’ diyemiyor, ‘abu’ diyor.” Hikâyeye göre Mehmet nerede doğmuştur?
- A) Doğu Anadolu'da bir dağ köyünde
- B) Ege'de bir sahil kasabasında
- C) İstanbul'da büyük bir mahallede
- D) Karadeniz'de bir yayla evinde
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Doğu Anadolu'da bir dağ köyünde
Mehmet, Ağrı Dağı'nın eteğindeki bir köyde doğduğunu söyler; Ağrı Dağı Doğu Anadolu Bölgesi'ndedir. Karadeniz'deki yayla evi de dağlık ve karlı bir yer olduğu için çekicidir; ama hikâyede verilen dağ Karadeniz'de değildir.
Kolay
4Hikâyeden bir bölüm: “Benim adım Mehmet. Ağrı Dağı'nın eteğinde, kışları yolları karla kapanan küçük bir köyde doğdum. Babam yazları ilçeye iner; tuğla taşır, duvar örer, harç karar. Annem tarladayken minik Hatice'ye ben bakarım; daha üç yaşında, bana ‘abi’ diyemiyor, ‘abu’ diyor.” Bu bölüme göre Hatice kimdir?
- A) Mehmet'in annesi
- B) Mehmet'in hasta komşusu
- C) Mehmet'in sınıf öğretmeni
- D) Mehmet'in küçük kız kardeşi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Mehmet'in küçük kız kardeşi
Hatice'nin üç yaşında olması, Mehmet'in ona bakması ve Mehmet'e “abi” demeye çalışması onun Mehmet'in küçük kardeşi olduğunu gösterir. Annesi de bölümde geçer; ama annenin tarlada olduğu söylenir, Hatice ise Mehmet'in baktığı küçük çocuktur.
Kolay
5Bir öğrenci, “Tatlı Günler” hikâyesinin unsurlarını bir tabloya yazıyor. Tablodaki “yer” bölümüne aşağıdakilerden hangisini yazması gerekir?
- A) Karadeniz kıyısında bir balıkçı kasabası
- B) Büyük bir şehrin kenar mahallesi
- C) Doğu Anadolu'da bir dağ köyü
- D) İlçe merkezindeki bir inşaat alanı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Doğu Anadolu'da bir dağ köyü
Mehmet, başı karlı bir dağın eteğindeki Doğu Anadolu köyünde doğduğunu ve olayların orada geçtiğini anlatır. İlçe ise yalnızca babanın yazın çalışmaya gittiği yer olarak anılır.
Kolay
6Bir öğrenci, insana ait bir özelliğin bir hayvana verildiği cümleyi bulmaya çalışıyor. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde insana ait bir özellik bir hayvana verilmiştir?
- A) Serçeler dalda neşeyle sohbet ediyordu.
- B) Serçeler kışın yiyecek bulmakta zorlanır.
- C) Bahçedeki ağaçta küçük bir serçe yuvası vardı.
- D) Serçeler ağacın en yüksek dalına kondu.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Serçeler dalda neşeyle sohbet ediyordu.
Sohbet etmek insana özgü bir davranıştır; serçelere verilmesi kişileştirmedir. Dala konmak ve yiyecek aramak ise serçelerin gerçek davranışlarıdır.
Kolay
7Mehmet, babasının ilçeden dönerken onlara şekerler, helvalar getirdiğini söylüyor ve “Tabii yalnız getirdiği yiyecekler için değil...” diye ekliyor. Metne göre Mehmet babasının gelişini asıl neden sabırsızlıkla bekler?
- A) Onu çok sevdiği ve özlediği için
- B) Getireceği şekerleri yemek istediği için
- C) Babası ona yeni kitaplar getireceği için
- D) Babası onu ilçeye götüreceği için
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Onu çok sevdiği ve özlediği için
Mehmet, babasını yalnızca getirdiği yiyecekler için değil, onu sevip özlediği için beklediğini söyler. Şeker ve helva metinde geçer ama Mehmet bunların asıl neden olmadığını vurgular.
Kolay
8Mehmet, babasının yaz aylarında ilçeye gidip çalıştığını, kışları ise evde oturduğunu anlatıyor. Metne göre Mehmet'in babası kışın neden evde oturmaktadır?
- A) Hastalandığı için
- B) Mehmet'e ders çalıştırdığı için
- C) Kışın iş olmadığı için
- D) Hayvanlara bakması gerektiği için
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kışın iş olmadığı için
Metinde babanın kışın iş olmadığı için evde oturduğu ve ailenin yazın kazanılan parayla geçindiği açıkça söylenir. Hayvanlara bakmak metinde ailenin ortak işleri arasında geçer ama babanın evde kalma nedeni olarak verilmez.
Kolay
9Mehmet, annesinin elinden her iş geldiğini söylüyor ve onun yaptığı işleri tek tek sayıyor. Metne göre aşağıdakilerden hangisi Mehmet'in annesinin yaptığı işlerden biri değildir?
- A) İlçeye gidip inşaatta çalışmak
- B) İnekleri sağmak
- C) Peynir ve yoğurt yapmak
- D) Tavukları kuluçkaya yatırmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İlçeye gidip inşaatta çalışmak
İlçeye gidip inşaatta çalışan kişi Mehmet'in babasıdır. İnekleri sağmak, peynir ve yoğurt yapmak ve tavukları kuluçkaya yatırmak ise metinde annenin yaptığı işler olarak sayılır.
Kolay
10Mehmet ile kardeşi Hatice bahar gelince civcivleri aralarında paylaşırlar. Mehmet, üç yaşındaki kardeşinin bazen ne söylediğini anlayamadıklarını anlatıyor. Metne göre bunun nedeni nedir?
- A) Hatice'nin çok kısık sesle konuşması
- B) Hatice'nin henüz bazı harfleri söyleyememesi
- C) Hatice'nin çok hızlı konuşması
- D) Hatice'nin hiç konuşmak istememesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Hatice'nin henüz bazı harfleri söyleyememesi
Metinde Hatice'nin üç yaşında olduğu ve henüz bazı harfleri söyleyemediği için bazen anlaşılamadığı belirtilir. Hızlı ya da kısık sesle konuşmak metinde geçmeyen nedenlerdir.
Kolay
11“Tatlı Günler” hikâyesinde Mehmet, babasının kerpiçten yaptığı üç göz odalı bir evde oturduklarını anlatıyor. Can, “kerpiç” sözcüğünü bilmediği için öğretmenine sordu. Öğretmen, sözcüğün duvar örmekte kullanılan bir malzemeyi anlattığını söyledi. Kerpiç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Fırında pişirilerek sertleştirilen kırmızı tuğla
- B) Saman ve balçıktan yapılıp güneşte kurutulan tuğla
- C) Dağdan kesilip getirilen büyük taş bloklar
- D) Kum ve çimento karıştırılarak yapılan harç
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Saman ve balçıktan yapılıp güneşte kurutulan tuğla
Kerpiç, saman ve balçık karışımının kalıplara dökülüp güneşte kurutulmasıyla yapılan ilkel bir tuğladır. Fırında pişirilen tuğla ise kerpiçle karıştırılan farklı bir yapı malzemesidir.
Kolay
12Mehmet kış akşamlarında kitap okurken babasının kitabı “uzandığı sedirde” dinlediğini anlatıyor. Bu cümlede geçen “sedir” aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kışın evi ısıtan büyük bir soba
- B) Arkalıksız, üstü minderli bir oturma eşyası
- C) Ocağın üzerine konan bakır bir kap
- D) Evin bitişiğindeki hayvan barınağı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Arkalıksız, üstü minderli bir oturma eşyası
Sedir, üstü minderli, oturmaya ya da uzanmaya yarayan arkalıksız bir ev eşyasıdır; babanın üzerine uzanması da bunu gösterir. Evin bitişiğindeki hayvan barınağı ise metinde “ahır” olarak geçer.
Kolay
13Mehmet, bahçelerinin ortasındaki kuyunun “neşeli çıkrık sesleri”nden söz ediyor. Hikâyede geçen “çıkrık” ne işe yarar?
- A) Bahçedeki toprağı sürmeye yarar.
- B) Ocakta çay demlemeye yarar.
- C) Tavukları kuluçkaya yatırmaya yarar.
- D) Kuyudan su kovasını çekmeye yarar.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kuyudan su kovasını çekmeye yarar.
Çıkrık, kuyudan kovayı çekmeye yarayan ve el ile çevrilen bir araçtır; bu yüzden kuyuyla birlikte anılır. Çay demlemek için ise ocağın üzerindeki çaydanlık kullanılır.
Kolay
14Mehmet, annesinin hasta bir komşuyu görünce hemen eve koştuğunu ve “alelacele” tavayı ocağa koyduğunu anlatıyor. Bu cümlede “alelacele” sözcüğünün yerine aşağıdakilerden hangisi kullanılabilir?
- A) Gizlice, sessizce
- B) Telaşla, çabucak
- C) İsteksizce, söylenerek
- D) Yavaş yavaş, sakince
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Telaşla, çabucak
“Alelacele” sözcüğü çabucak, aceleyle anlamındadır; annenin eve koşması da bu anlamı destekler. “Yavaş yavaş” ise sözcüğün tam tersi bir anlam taşır.
Kolay
15Bir hikâyede Asel, kitapları için şöyle diyor: “Onlar karanlık gecelerde parlayan ay gibidir, her zaman yolumu aydınlatır.” Bu cümlede kitaplar neye benzetilmiştir?
- A) Bir dosta
- B) Yola
- C) Aya
- D) Karanlık geceye
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Aya
“Gibi” sözcüğüyle kitaplar, karanlıkta yolu aydınlatan aya benzetilmiştir. Karanlık gece ise benzetilen değil, ayın parladığı ortamdır.
Kolay
16Elif, “Tatlı Günler” hikâyesini okumaya hazırlanıyor. Kendine “Bu metni neden okuyorum?” diye sorarak okuma amacını belirledi. Elif'in okumaya başlamadan önce yapabileceği bir diğer çalışma aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Metnin konusunu tahmin edip uzunluğunu gözden geçirmek
- B) Seçtiği yöntemin işe yarayıp yaramadığını değerlendirmek
- C) Metni özetleyip arkadaşlarıyla paylaşmak
- D) Kahramanların özelliklerini bir tabloya yazmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Metnin konusunu tahmin edip uzunluğunu gözden geçirmek
Konuyu tahmin etmek ve metnin uzunluğuna göz atmak okuma öncesinde yapılır. Özetleme, yöntemi değerlendirme ve kahraman tablosu ise metin okunduktan sonra yapılabilecek çalışmalardır.
Kolay
17Mehmet, annesinin elinden her iş geldiğini anlatırken “Tavuklarımızı kuluçkaya yatırır.” diyor. Hikâyenin devamında da baharda bahçeye başka bir hava getiren civcivlerden söz ediliyor. Annenin tavukları kuluçkaya yatırmasının amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yumurtalardan civciv çıkmasını sağlamak
- B) Tavukların kışın üşümesini önlemek
- C) Tavukları hastalıklardan korumak
- D) Tavukların daha çok yem yemesini sağlamak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yumurtalardan civciv çıkmasını sağlamak
Kitaptaki etkinlikte kuluçka, civciv çıkarmak amacıyla yumurtaya yatmış ya da yatmak üzere olan dişi kümes hayvanı olarak tanımlanır. Tavuğu kuluçkaya yatırmak, yumurtalardan civciv çıkması içindir; baharda bahçede koşuşan civcivler de bunun sonucudur.
Kolay
18“Tatlı Günler” hikâyesinde Mehmet şöyle anlatıyor: “Bahçemizin ortasında şirin kuyumuz, neşeli çıkrık sesleriyle çevresine hayat saçar.” Bu cümlede “şirin” sözcüğünün yerine anlamı değişmeden aşağıdakilerden hangisi kullanılabilir?
- A) derin
- B) eski
- C) sevimli
- D) büyük
Cevabı göster
Doğru cevap: C) sevimli
“Şirin” sözcüğü sevimli, hoşa giden anlamındadır; kitaptaki etkinlikte de “şirin” sözcüğünün karşısında “sevimli” yazılıdır. Derin, eski ve büyük sözcükleri kuyunun başka özelliklerini anlatır, “şirin” ile aynı anlamı taşımaz.
Orta
19Hikâyede şu cümleler geçiyor: “Kış gelince komşumuz Zehra Nine yatağa düştü. Annem her akşam ocaktan bir tas sıcak çorba alır, üstüne bir de pekmezli ekmek koyup bana ‘Haydi, Zehra Nine'ye götür.’ derdi.” Annenin bu davranışı en çok hangi değeri yansıtmaktadır?
- A) tutumluluk ve çalışkanlık
- B) dakiklik ve düzenlilik
- C) merhamet ve yardımseverlik
- D) cesaret ve kahramanlık
Cevabı göster
Doğru cevap: C) merhamet ve yardımseverlik
Hasta komşusuna her akşam çorba göndermek, onun acısını paylaşmayı ve yardım etmeyi gösterir. Annenin yemek pişirmesi çalışkanlık gibi görünebilir; ama davranışın amacı başkasının ihtiyacını karşılamaktır.
Orta
20Hikâyede Mehmet şöyle anlatıyor: “Bahar gelince köyün dışındaki geniş kırlara çıkar, çiğdem toplardık.” Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “kır” sözcüğü, bu cümledeki anlamıyla kullanılmıştır?
- A) Dalı kırma, ağaç zarar görür.
- B) Dedemin saçlarına kır düşmüş.
- C) Bardağı kırmamaya dikkat et.
- D) Yazın kırlarda koşup oynardık.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Yazın kırlarda koşup oynardık.
Hikâyedeki “kır”, şehir ya da köy dışındaki açık, geniş arazidir; koşup oynanan kırlar da aynı anlamdadır. “Saçlarına kır düşmek”te sözcük aynı yazılsa da beyazlaşmış saç anlamındadır.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.