6. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Ahlaki Davranışlar
Bir Dua Öğreniyorum: Kunut Duaları
- kunut duaları
- kunut
- vitir namazı
- dua
- tövbe
- şükür
- kulluk
Kunut duaları nedir ve ne zaman okunur?
Kunut duaları, yatsı namazından sonra kılınan vitir namazının son rekâtında okunan iki duadır. Kunut sözlükte itaat etmek, ibadet etmek ve ayakta durmak demektir; terim olarak namazda Allah'a (cc) sığınmak ve dua etmek anlamına gelir. Kunut dualarının zor zamanlarda, salgın hastalıklarda ve doğal afetlerde de Allah'a (cc) sığınmak için okunduğu rivayet edilir. Birinci duada Allah'tan yardım, bağışlanma ve doğru yola iletilme istenir; O'na iman, tövbe ve güven dile getirilir, nimetlerin yalnızca O'ndan geldiği kabul edilip şükredilir. İkinci dua "Allâhümme iyyâke na'büdü" diye başlar ve yalnızca Allah'a (cc) kulluk edildiğini, namazın ve secdenin yalnızca O'nun için yapıldığını ifade eder. Duada Müslüman'ın Allah'ın rahmetini umduğu, azabından sakındığı ve ibadetlerini sevinçle yaptığı belirtilir. İki dua ezberlenirken karıştırılmaması için sırasıyla çalışılması önerilir.
Bir Dua Öğreniyorum: Kunut Duaları: konu anlatımı ve özeti
Kunut duaları, vitir namazında okunan iki duadır. Bu konu, kunut kavramını, duaların okunduğu yeri ve verdiği mesajları tanıtır.
- Kunut sözlükte itaat etmek, ibadet etmek ve ayakta durmak demektir; terim olarak namazda Allah'a (cc) sığınmak ve dua etmektir.
- Kunut duaları, yatsı namazından sonra kılınan vitir namazının son rekâtında okunur.
- Zor zamanlarda, salgın hastalıklarda ve doğal afetlerde de Allah'a (cc) sığınmak için okunduğu rivayet edilir.
- Birinci duada Allah'tan (cc) yardım, bağışlanma ve doğru yola iletilme istenir; O'na iman, tövbe ve güven dile getirilir.
- Nimetlerin yalnızca Allah'tan (cc) geldiği kabul edilir, O'na şükredilir ve nimetler inkâr edilmez.
- İkinci duada yalnızca Allah'a (cc) kulluk edildiği, namazın ve secdenin yalnızca O'nun için yapıldığı ifade edilir.
- Müslüman, Allah'ın (cc) rahmetini umar ve azabından sakınır; ibadetlerini sevinçle yapmaya çalışır.
Unutma: Kunut dualarını vitir namazının üçüncü rekâtında okuyacağını unutma; ezberlerken iki duayı karıştırmamak için sırasıyla çalış.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Kunut dualarını öğrenirken önce yerini, sonra anlamını öğren.
- Yeri: Yatsı namazından sonra kılınan vitir namazının üçüncü rekâtında okunur.
- Birinci dua: Allah'tan (cc) yardım, bağışlanma ve doğru yola iletilme istenir; O'na iman ve güven dile getirilir, nimetleri için şükredilir.
- İkinci dua: Yalnızca Allah'a (cc) kulluk edildiği, namazın ve secdenin yalnızca O'nun için yapıldığı söylenir; O'nun rahmeti umulur.
Günlük hayattan: İki şarkıyı aynı anda ezberlemeye çalışırsan sözleri karışabilir; ikisini ayrı ayrı ve sırayla çalışmak işini kolaylaştırır.
Sık yapılan hata: İki duayı birbirine karıştırmak. Doğrusu: Önce birinci duayı anlamıyla birlikte tam öğrenmek, sonra ikinciye geçmek.
Derinleş
Kunut dualarında hem yardım istenir hem de şükredilir. İnsanın zor zamanlarda yardım istemesi ile iyi zamanlarda şükretmesi arasındaki ilişkiyi düşün. Kendi hayatından iki örnek seç ve her birinde hangi duyguların öne çıktığını yaz. Şükrün yalnızca sözle değil davranışla nasıl gösterilebileceğini açıkla.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
DKAB.6.3.5Kunut dualarını ve bu duaların anlamlarını okuyarak yorumlayabilme
- a) Kunut dualarını ve bu duaların anlamlarını okur.
- b) Kunut dualarının anlamlarını kendi hayatı için anlamlı hâle getirir.
- c) Kunut dualarının anlamlarını değiştirmeyecek şekilde özetler.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Yiğit, dedesinden vitir namazını öğreniyor. Dedesi, vitir namazının üç rekât olduğunu ve Kunut dualarının belli bir rekâtta, rükûya gitmeden önce okunduğunu söylüyor. Kunut duaları vitir namazının hangi rekâtında okunur?
- A) Birinci rekâtında
- B) Üçüncü rekâtında
- C) İkinci rekâtında
- D) Her rekâtında
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Üçüncü rekâtında
Kunut duaları vitir namazının son, yani üçüncü rekâtında, rükûdan önce okunur. İkinci rekâtta oturulup dua okunduğu için bazı öğrenciler Kunut’u orada sanabilir; oysa ikinci rekâtta Ettehiyyatü okunur.
Kolay
2Kunut dualarını ezberleyen Merve, “kunut” kelimesinin sözlük anlamlarını araştırıyor. Bu anlamların, namazdaki bir duruşla ve Allah’a karşı tutumla ilgili olduğunu okuyor. Merve’nin bulduğu sözlük anlamları hangisidir?
- A) İtaat etmek, ayakta durmak
- B) Selam vermek, karşılık vermek
- C) Sabretmek, oruç tutmak
- D) Yardım etmek, paylaşmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İtaat etmek, ayakta durmak
Kunut sözlükte itaat etmek, ibadet etmek ve ayakta durmak anlamlarına gelir; dualar da ayaktayken okunur. Sabretmek de Allah’a karşı güzel bir tutumdur; ancak kunut kelimesinin anlamları arasında yer almaz.
Kolay
3Ramazanın ilk gecesi Ali, babasıyla camide yatsı namazını kılıyor. Yatsının ardından teravih kılınıyor, en sonunda üç rekâtlık bir namaz daha kılınıyor. Bu namazın son rekâtında imam ellerini kaldırıp tekbir alıyor, herkes sessizce bir dua okuyor. Ali’nin kıldığı ve Kunut dualarının okunduğu bu namaz hangisidir?
- A) Teravih namazı
- B) Akşam namazı
- C) Vitir namazı
- D) Kuşluk namazı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Vitir namazı
Kunut duaları, yatsı namazından sonra kılınan üç rekâtlık vitir namazının son rekâtında okunur. Akşam namazı da üç rekâttır; ancak yatsıdan önce kılınır ve içinde Kunut duaları okunmaz.
Kolay
4Din kültürü dersinde Elif, “kunut” kelimesinin bir sözlük anlamı bir de dinî terim anlamı olduğunu öğreniyor. Terim anlamının, namazın içinde yapılan bir ibadeti anlattığını not ediyor. Kunut kelimesinin terim anlamı hangisidir?
- A) Namazdan sonra tesbih çekmek
- B) Namaza başlarken tekbir almak
- C) Namazın sonunda selam vermek
- D) Namazda Allah’a sığınıp dua etmek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Namazda Allah’a sığınıp dua etmek
Kunut, terim olarak namazda Allah’a sığınmak ve O’na dua etmek demektir. Tesbih çekmek de bir zikirdir; ancak namazdan sonra yapılır, namazın içinde okunan Kunut değildir.
Kolay
5Ayşe, dua defterine “Allâhümme innâ nestaînüke, ve nestağfirüke, ve nestehdîk…” diye başlayan bir dua yazıyor. Ayşe'nin yazmaya başladığı dua hangisidir?
- A) Birinci Kunut duası
- B) İkinci Kunut duası
- C) İftar duası
- D) Fil suresi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Birinci Kunut duası
“Allâhümme innâ nestaînüke” sözleriyle başlayan dua birinci Kunut duasıdır. İkinci Kunut duası “Allâhümme iyyâke na'büdü” sözleriyle başlar.
Kolay
6Birinci Kunut duasında “ve nestağfirüke” ifadesi geçer. Can, bu ifadenin anlamını öğrenmek için duanın anlamına bakıyor. Bu ifadenin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Senden yardım isteriz.
- B) Sana secde ederiz.
- C) Azabından korkarız.
- D) Günahlarımızı bağışlamanı isteriz.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Günahlarımızı bağışlamanı isteriz.
Birinci Kunut duası “Senden yardım isteriz, günahlarımızı bağışlamanı isteriz…” diye devam eder; “nestağfirüke” bağışlanma dilemeyi anlatır. Yardım istemek ise “nestaînüke” ile ifade edilir.
Kolay
7Mehmet, Kunut dualarını ezberledikten sonra bunları vitir namazında okumak istiyor. Mehmet vitir namazını ne zaman kılmalıdır?
- A) Sabah namazından önce güneş doğarken
- B) Yatsı namazından sonra
- C) Öğle namazından hemen önce
- D) İkindi namazının ardından
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Yatsı namazından sonra
Kunut duaları, yatsı namazının ardından kılınan vitir namazının son rekâtında okunur. Bu yüzden vitir yatsıdan sonra kılınır.
Kolay
8Ayşe, uzun süren bir hastalıktan sonra iyileşiyor. Sağlığına kavuştuğu için Allah'a hamd ediyor ve “Bu güzel nimet için sana şükürler olsun.” diyor. Ayşe'nin sözleri Kunut dualarındaki hangi ifadeyle örtüşür?
- A) Sana tövbe ederiz.
- B) Ancak sana secde ederiz.
- C) Sana şükrederiz.
- D) Azabından korkarız.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sana şükrederiz.
Ayşe, sağlık nimeti için Allah'a şükretmiştir. Bu tutum birinci Kunut duasındaki “Sana şükrederiz.” ifadesiyle örtüşür.
Kolay
9Yusuf, namaz vakti gelince oyununu bırakıp gönül hoşluğuyla namaza hazırlanıyor. Annesi onun bu isteğini fark edip seviniyor. Yusuf'un tutumu ikinci Kunut duasındaki hangi ifadeyle uyumludur?
- A) Senden yardım isteriz.
- B) İbadetlerini sevinçle yaparız.
- C) Hiçbir nimetini inkâr etmeyiz.
- D) Sana güveniriz.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İbadetlerini sevinçle yaparız.
İkinci Kunut duasında “İbadetlerini sevinçle yaparız.” denir. Yusuf'un namaza isteyerek ve sevinçle hazırlanması bu ifadeyle uyumludur.
Kolay
10Elif, babaannesinden Kunut dualarını öğrenmek istiyor. Babaannesi önce bu dualarla ilgili temel bir bilgi veriyor. Babaannesinin verdiği doğru bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tek bir duadır ve sabah namazında okunur.
- B) Üç duadan oluşur ve yalnızca bayramda okunur.
- C) İki duadan oluşur ve vitir namazında okunur.
- D) İki duadan oluşur ve yemekten sonra okunur.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İki duadan oluşur ve vitir namazında okunur.
Kunut duaları iki duadan oluşur ve vitir namazının son rekâtında okunur. Sabah namazı ya da yemek sonrası bu duaların okunduğu yer olarak verilmez.
Kolay
11Defne, Kunut dualarını okurken bazı kelimeleri yanlış telaffuz ettiğini fark ediyor. Defne'nin dualarını doğru okuyabilmesi için en uygun yol aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yalnızca duaların Türkçe anlamını okumakla yetinmek
- B) Telaffuzu zor kelimeleri atlayarak okumak
- C) Duaları hiç dinlemeden hızlıca ezberlemek
- D) Duaların okunuşunu dinleyip öğretmeni eşliğinde tekrar etmek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Duaların okunuşunu dinleyip öğretmeni eşliğinde tekrar etmek
Duaların okunuşunu dinlemek ve öğretmen rehberliğinde sesli tekrar etmek, telaffuz hatalarını düzeltmenin en uygun yoludur.
Kolay
12Mehmet matematik ödevinde çözemediği bir soruyla karşılaşıyor. Konuyu yeniden çalışıyor, öğretmenine soruyor ve bir yandan da Allah'tan yardım diliyor. Mehmet'in Allah'tan yardım dilemesi Kunut dualarındaki hangi ifadeyle örtüşür?
- A) Azabından korkarız.
- B) Ancak sana secde ederiz.
- C) Senden yardım isteriz.
- D) Nimetlerini inkâr edeni terk ederiz.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Senden yardım isteriz.
Mehmet'in Allah'tan yardım dilemesi, birinci Kunut duasındaki “Senden yardım isteriz.” ifadesiyle örtüşür. Diğer ifadeler yardım dilemeyi anlatmaz.
Kolay
13Emre, Kunut dualarını ezberlemeye çalışırken iki duadaki cümleleri sık sık birbirine karıştırıyor. Emre'ye verilebilecek en uygun öneri hangisidir?
- A) İki duayı sırasıyla, önce birinciyi sonra ikinciyi çalışması
- B) İki duanın cümlelerini karışık sırayla tekrar etmesi
- C) Yalnızca ikinci duayı ezberleyip birinciyi bırakması
- D) Duaları ezberlemeden önce anlamlarını hiç okumaması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İki duayı sırasıyla, önce birinciyi sonra ikinciyi çalışması
İki duayı karıştırmamak için onları sırasıyla çalışmak en uygun yoldur. Duaların anlamını bilmek de ezberi kolaylaştırır.
Kolay
14Birinci Kunut duasında “ve netevekkelü aleyk” ifadesi yer alır. Bu ifadenin Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sana tövbe ederiz.
- B) Sana şükrederiz.
- C) Sana güveniriz.
- D) Sana kulluk ederiz.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sana güveniriz.
“Ve netevekkelü aleyk” ifadesi “Sana güveniriz.” anlamına gelir. Tövbe “netûbü ileyk”, şükür ise “neşküruke” ifadesiyle dile getirilir.
Kolay
15Can, kardeşine kırıcı bir söz söylediği için çok pişman oluyor. Kardeşinden özür diliyor, Allah'tan bağışlanma diliyor ve bir daha böyle davranmamaya karar veriyor. Can'ın tutumu Kunut dualarındaki hangi ifadeyle en çok ilgilidir?
- A) Sana güveniriz.
- B) Sana secde ederiz.
- C) Sana koşarız.
- D) Sana tövbe ederiz.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sana tövbe ederiz.
Hatasından pişman olup bağışlanma dilemek ve hatayı tekrarlamamaya karar vermek tövbedir. Bu tutum “Sana tövbe ederiz.” ifadesiyle örtüşür.
Kolay
16Elif, bir arkadaşının yaptığı haksızlığı öğretmene söyleyip söylememek konusunda kararsız kalıyor. Gece yatmadan önce “Allah'ım, bana doğru olanı göster.” diye dua ediyor. Elif'in duası Kunut dualarındaki hangi ifadeyle ilgilidir?
- A) Razı olduğun şeylere hidayet etmeni isteriz.
- B) Namazı yalnız senin için kılarız.
- C) Bize verdiğin bütün nimetleri bilerek seni överiz.
- D) Azabından korkarız.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Razı olduğun şeylere hidayet etmeni isteriz.
Elif'in doğru olanı bulmak için dua etmesi, birinci Kunut duasındaki “Razı olduğun şeylere hidayet etmeni isteriz.” ifadesiyle ilgilidir. Hidayet, doğru yola iletilmek demektir.
Kolay
17Arda, ikinci Kunut duasını ezberlerken her bölümün anlamını da öğrenmek istiyor. Duanın ilk bölümü olan “Allâhümme iyyâkena’büdü” ifadesinin anlamını defterine yazacak. Arda'nın defterine yazması gereken anlam aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Allah'ım! Senden yardım isteriz.
- B) Allah'ım! Sana tövbe ederiz.
- C) Allah'ım! Biz yalnız sana kulluk ederiz.
- D) Allah'ım! Rahmetinin devamını dileriz.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Allah'ım! Biz yalnız sana kulluk ederiz.
İkinci Kunut duası “Allâhümme iyyâkena’büdü” ile başlar ve anlamı “Allah'ım! Biz yalnız sana kulluk ederiz.” şeklindedir. “Senden yardım isteriz” ve “Sana tövbe ederiz” birinci duada geçer. “Rahmetinin devamını dileriz” ikinci duada yer alır; ama “Nercû rahmeteke” ifadesinin anlamıdır.
Kolay
18Birinci Kunut duasının okunuşunda “Allâhümme innâ nestaînüke / Ve nestağfirüke / Ve nestehdîk” sözleri art arda gelir. Elif, üçüncü sözün anlamını duanın anlamından bulmaya çalışıyor. “Ve nestehdîk” sözünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Razı olduğun şeylere hidayet etmeni isteriz.
- B) Günahlarımızı bağışlamanı isteriz.
- C) Senden yardım isteriz.
- D) Sana güveniriz.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Razı olduğun şeylere hidayet etmeni isteriz.
Birinci duanın anlamı “Senden yardım isteriz, günahlarımızı bağışlamanı isteriz, razı olduğun şeylere hidayet etmeni isteriz.” diye başlar. Okunuştaki sırayla “nestaînüke” yardım istemeyi, “nestağfirüke” bağışlanma dilemeyi, “nestehdîk” ise hidayet (doğru yola iletilme) istemeyi anlatır. “Sana güveniriz” ise “Ve netevekkelü aleyk” sözünün anlamıdır.
Orta
19Kübra bir kâğıda dört cümle yazıyor. Her cümle farklı bir dua ya da surenin anlamından alınmış. Kardeşinden, Kunut dualarının anlamında geçen cümleyi bulmasını istiyor. Kardeşinin bulması gereken cümle hangisidir?
- A) De ki: Sabahın Rabb’ine sığınırım.
- B) Sana inanırız, sana tövbe ederiz.
- C) O’nun hiçbir dengi yoktur.
- D) Bütün övgüler Allah’adır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sana inanırız, sana tövbe ederiz.
“Sana inanırız, sana tövbe ederiz.” birinci Kunut duasının anlamında yer alır. “Sabahın Rabb’ine sığınırım” da sığınma bildirir; ama Felak suresinin anlamındandır, “O’nun hiçbir dengi yoktur” ise İhlas suresindendir.
Orta
20Ramazanda Selim, Kunut dualarının anlamlarını okuyor. İkinci duadaki “Yalnız sana kulluk ederiz. Namazı yalnız senin için kılarız, ancak sana secde ederiz.” cümlelerinin altını çiziyor. Selim’in altını çizdiği cümlelerin ana mesajı hangisidir?
- A) Namazın mutlaka camide kılınması
- B) İbadetin yalnızca Allah için yapılması
- C) Namazın vaktinde kılınmasının önemi
- D) Duanın yüksek sesle okunması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İbadetin yalnızca Allah için yapılması
Bu cümleler, Müslümanın yalnızca Allah’a kulluk ettiğini ve ibadetlerini sadece O’nun için yaptığını anlatır. Cümlede namaz ve secde geçtiği için namazın vakti ya da yeri düşünülebilir; ama vurgu “yalnız senin için” sözündedir.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
