6. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Peygamberliğinden Önce Hz. Muhammed
Bir Sure Öğreniyorum: Fil Suresi
- Fil suresi
- Fil Vakası
- Fil Yılı
- Ebrehe
- Kâbe
- Abdülmuttalib
Fil suresi hangi olayı anlatır?
Fil suresi, Kâbe'yi yıkmak için fillerle donatılmış bir orduyla gelen Yemen Valisi Ebrehe'nin başına gelenleri anlatan beş ayetlik kısa bir suredir. Ebrehe, Mekke'nin ticari ve dinî önemini kıskanarak Yemen'de gösterişli bir kilise yaptırdı; insanlar yine Kâbe'yi ziyaret edince Kâbe'yi yıkmaya karar verdi. Askerleri Mekkelilerin sürülerini yağmalayınca Abdülmuttalib Ebrehe'den yalnızca develerini istedi ve Kâbe'nin sahibinin onu koruyacağını söyledi. Filler Mekke'ye doğru yürümedi; sürü sürü kuşların attığı pişmiş çamurdan taşlarla ordu yenilmiş ekin yaprakları hâline geldi. Bu olaya Fil Vakası, olayın yaşandığı yıla Fil Yılı denir ve Hz. Muhammed'in (sav) doğumundan kısa süre önce yaşanmıştır. Surenin ana mesajı, Allah'ın (cc) Kâbe'yi koruduğu ve güce, kibre güvenip zulmedenlerin tuzaklarının boşa çıktığıdır. Fil suresi, namazlarda Fatiha'dan sonra okunabilen kısa surelerdendir.
Bir Sure Öğreniyorum: Fil Suresi: konu anlatımı ve özeti
Fil suresi, Kâbe'yi yıkmak için fillerle gelen bir ordunun başına gelenleri anlatan kısa bir suredir. Bu konu, surenin anlattığı olayı ve verdiği mesajları tanıtır.
- Sure adını, Kâbe'ye saldıran ordunun fillerinden ve "fil sahipleri"nden alır.
- Yemen Valisi Ebrehe, Mekke'nin ticari ve dinî önemini kıskanıp Sana'da büyük bir kilise yaptırdı; insanlar yine Kâbe'yi ziyaret edince Kâbe'yi yıkmaya karar verdi.
- Abdülmuttalib, Ebrehe'den yalnızca develerini istedi ve Kâbe'nin sahibinin onu koruyacağını söyledi.
- Filler Mekke'ye doğru yürümedi; sürü sürü kuşların attığı pişmiş çamurdan taşlarla ordu dağıldı.
- Bu olaya Fil Vakası, olayın yaşandığı yıla Fil Yılı denir; Hz. Muhammed'in (sav) doğumundan kısa süre önce yaşanmıştır.
- Ana mesaj: Allah (cc) Kâbe'yi korumuştur; güce ve kibre güvenip zulmedenlerin tuzakları boşa çıkar. Bu olaydan ders çıkarmak gerekir.
- Fil suresi namazlarda Fatiha'dan sonra okunabilen kısa surelerdendir.
Unutma: Fil Yılı, Hz. Peygamber'in doğduğu dönemi hatırlamak için önemli bir işarettir; olayları zaman sırasına göre düşün.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Fil suresinin anlattığı olayı dört adımda sıralayabilirsin.
- Neden: Yemen Valisi Ebrehe, Mekke'nin önemini kıskanır ve Kâbe'yi yıkmaya karar verir.
- Hazırlık: Fillerle büyük bir orduyla Mekke'ye doğru yola çıkar.
- Olay: Filler Mekke'ye doğru yürümez; sürü sürü kuşların attığı pişmiş çamurdan taşlarla ordu dağılır.
- Sonuç: Kâbe korunur. Bu olaya Fil Vakası, yaşandığı yıla Fil Yılı denir.
Sure beş ayettir ve ana mesajı şudur: Güce ve kibre güvenerek zulmedenlerin tuzakları boşa çıkar.
Günlük hayattan: Büyük ve güçlü olmak her zaman haklı olmak anlamına gelmez; tarih, gücüne güvenip haksızlık yapanların sonunu birçok kez göstermiştir.
Sık yapılan hata: Fil Yılı'nı herhangi bir yıl sanmak. Doğrusu: Fil Yılı, Hz. Muhammed'in (sav) doğumundan kısa süre önceki yıldır ve doğum dönemini hatırlamak için bir işarettir.
Derinleş
Fil Vakası, takvimlerin henüz yaygın olmadığı bir toplumda yılları adlandırmak için kullanılmıştır. Sen de ailen için önemli olayları seçip her yıla bir ad veren küçük bir "aile takvimi" hazırla. Önemli olaylara göre yılları adlandırmanın hangi kolaylıkları ve zorlukları olabilir?
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
DKAB.6.4.4Fil suresini ve bu surenin anlamını okuyarak yorumlayabilme
- a) Fil suresini ve bu surenin anlamını okur.
- c) Fil suresinin anlamını değiştirmeyecek şekilde özetler.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Araplar İslam’dan önce yılları, o yıl yaşanan önemli olaylarla adlandırırdı. Ebrehe’nin ordusunun Kâbe’ye saldırmak için Mekke’ye geldiği yıl da bu olayın adıyla anıldı. Bu yıla ne ad verilir?
- A) Hicret Yılı
- B) Fil Yılı
- C) Hüzün Yılı
- D) Veda Yılı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Fil Yılı
Bu olaya Fil Vakası, olayın yaşandığı yıla da Fil Yılı denir. Hüzün Yılı da İslam tarihinde bilinen bir addır; ancak Hz. Hatice’nin ve Ebu Talib’in vefat ettiği yılı anlatır.
Kolay
2Tarih öğretmeni tahtaya bir zaman çizelgesi çiziyor. Çizelgede Fil Vakası, Hz. Muhammed’in (sav) doğumu, Hilfülfudul’ün kuruluşu ve Kâbe’nin onarımı yer alıyor. Fil Vakası bu çizelgede Hz. Muhammed’in (sav) hayatının hangi dönemine yerleştirilmelidir?
- A) Çocukluk yıllarına
- B) Gençlik yıllarına
- C) Doğumundan kısa bir süre öncesine
- D) Peygamberliğinden sonraki yıllara
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Doğumundan kısa bir süre öncesine
Fil Vakası, Hz. Muhammed’in (sav) doğumundan kısa bir süre önce yaşanmıştır. Olay Kur’an’da anlatıldığı için peygamberlikten sonraya yerleştirilebilir; oysa sure, yıllar önce yaşanmış bir olayı hatırlatır.
Kolay
3Fil suresi, Kâbe’yi yıkmak için Mekke’ye gelen büyük bir ordunun başına gelenleri anlatır. Bu ordunun önünde, Arapların savaşta pek görmediği iri hayvanlar yürüyordu. Fil suresi adını nereden almıştır?
- A) Yemen valisi Ebrehe’nin lakabından
- B) Mekke yakınındaki bir vadiden
- C) Abdülmuttalib’in develerinden
- D) Kâbe’ye saldıran ordudaki fillerden
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kâbe’ye saldıran ordudaki fillerden
Sure, fillerle donatılmış ordusuyla Kâbe’yi yıkmaya gelen “fil sahipleri”nin başına gelenleri anlattığı için bu adı almıştır. Ordunun komutanı Ebrehe’dir; ama surenin adı onun lakabından değil, ordudaki fillerden gelir.
Kolay
4Habeş Krallığı’na bağlı Yemen’in valisi, Mekke’nin bölgedeki önemini kıskanıyordu. Fillerle donatılmış büyük bir ordu kurdu ve Kâbe’yi yıkmak için yola çıktı. Bu ordunun komutanı olan Yemen valisi kimdir?
- A) Abdülmuttalib
- B) Ebrehe
- C) Meysere
- D) Ebu Cehil
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ebrehe
Habeş Krallığı’na bağlı Yemen Valisi Ebrehe, fillerle donatılmış bir orduyla Kâbe’yi yıkmak için Mekke’ye gelmiştir. Abdülmuttalib de bu olayda adı geçen bir kişidir; ancak o, ordunun karşısındaki Mekkelilerin ileri gelenidir.
Kolay
5Abdülmuttalib, Ebrehe'nin karargâhından develerini alarak Mekke'ye döndü. Ders kitabına göre Abdülmuttalib bundan sonra ne yaptı?
- A) Mekke halkını toplayıp Ebrehe'nin ordusuna saldırdı.
- B) Kâbe'ye gidip dua etti ve halktan dağlara çekilmelerini istedi.
- C) Develerini satıp başka bir şehre taşındı.
- D) Ebrehe'ye yeniden giderek Kâbe'yi ona teslim etti.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kâbe'ye gidip dua etti ve halktan dağlara çekilmelerini istedi.
Abdülmuttalib Kâbe'ye gidip Allah'a onu koruması için dua etmiş, sonra Mekke halkından şehrin dışına, dağlara ve vadilere çekilmelerini istemiştir.
Kolay
6Fil Vakası'nda Ebrehe'nin ordusu büyük bir yenilgiye uğradı. Ders kitabına göre bu yenilgiden sonra Ebrehe'nin başına ne geldi?
- A) Kalan askerleriyle Yemen'e döndü ve kısa zaman sonra öldü.
- B) Mekke'ye yerleşip Kâbe'nin bakımını üstlendi.
- C) Yeni bir orduyla hemen yeniden saldırdı.
- D) Sana'daki kiliseyi kendi eliyle yıktı.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kalan askerleriyle Yemen'e döndü ve kısa zaman sonra öldü.
Büyük bir yenilgiye uğrayan Ebrehe, kalan askerleriyle Yemen'e dönmek zorunda kalmış ve kısa zaman sonra ölmüştür.
Kolay
7Fil Vakası'nı anlatan bir metinde Kâbe'yi yıkmak için ordu toplayan Ebrehe'nin Yemen valisi olduğu ve bir krallığa bağlı bulunduğu yazıyor. Ebrehe hangi krallığa bağlıydı?
- A) Habeş Krallığı
- B) Roma İmparatorluğu
- C) Pers İmparatorluğu
- D) Mısır Krallığı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Habeş Krallığı
Ders kitabına göre Ebrehe, Habeş Krallığı'na bağlı olan Yemen valisiydi.
Kolay
8Ders kitabındaki haritada Ebrehe'nin Kâbe'yi yıkmak için izlediği yol gösterilir. Ebrehe'nin yola çıktığı Sana şehri Yemen'dedir ve Mekke'nin güneyinde yer alır. Buna göre Ebrehe'nin ordusu Mekke'ye ulaşmak için genel olarak hangi yöne doğru ilerlemiştir?
- A) Güneye
- B) Doğuya
- C) Batıya
- D) Kuzeye
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kuzeye
Sana, Mekke'nin güneyinde bulunduğu için Sana'dan Mekke'ye giden ordu genel olarak kuzeye doğru ilerlemiştir.
Kolay
9Fil suresinde “fil ashabı” yani “fil sahipleri”nin başına gelenlerden söz edilir. Bu ifadeyle kimler kastedilmektedir?
- A) Kâbe'yi onaran Mekkeli kabileler
- B) Kâbe'yi ilk kez inşa eden peygamberler
- C) Mekke'de ticaret yapan Yemenli tüccarlar
- D) Kâbe'yi yıkmaya gelen Ebrehe ve ordusu
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kâbe'yi yıkmaya gelen Ebrehe ve ordusu
Fil ashabı, fillerle donatılmış ordusuyla Kâbe'yi yıkmaya gelen Ebrehe ve ordusudur.
Kolay
10Öğretmen, Fil suresiyle ilgili cümleleri tahtaya yazıp doğru olanı bulmalarını istiyor. Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğrudur?
- A) Fil suresi adını Yemen Valisi Ebrehe'den almıştır.
- B) Fil suresinde Fil Vakası anlatılmaktadır.
- C) Fil suresi Kâbe'nin ilk inşasını anlatır.
- D) Fil suresi Medine'deki bir olayı anlatır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Fil suresinde Fil Vakası anlatılmaktadır.
Fil suresinde Fil Vakası anlatılır. Sure adını Ebrehe'den değil, fillerle donatılmış ordudan, yani fil sahiplerinden almıştır.
Kolay
11Emre, Fil suresini ezberlemeye başlıyor ve surenin kaç ayetten oluştuğunu öğrenmek istiyor. Fil suresi kaç ayettir?
- A) 3
- B) 5
- C) 7
- D) 4
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 5
Fil suresi beş ayetten oluşan kısa bir suredir.
Kolay
12Fil suresinin ilk ayeti “Elem terâ keyfe feale rabbüke biesḥâbilfîl” şeklindedir. Bu ayetin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?
- B) Üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi.
- C) Rabb'inin, fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi?
- D) Nihayet onları yenilmiş ekin yaprakları hâline getirdi.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Rabb'inin, fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi?
Fil suresinin ilk ayeti “Rabb'inin, fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi?” anlamına gelir. Diğer seçenekler surenin sonraki ayetlerinin anlamıdır.
Kolay
13Fil suresinin dördüncü ayeti “Termîhim biḥicâratim min siccîl” şeklindedir. Bu ayetin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Balçıktan pişirilmiş taşlar atan
- B) Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?
- C) Üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi.
- D) Rabb'inin, fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi?
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Balçıktan pişirilmiş taşlar atan
Dördüncü ayet, kuşların ordunun üzerine balçıktan pişirilmiş taşlar attığını anlatır.
Kolay
14Ayşe, Kur'an-ı Kerim okurken “Elem terâ keyfe feale rabbüke biesḥâbilfîl” ayetiyle başlayan bir sure okuyor. Ayşe hangi sureyi okumaktadır?
- A) Fil suresi
- B) Felak suresi
- C) İhlas suresi
- D) Fatiha suresi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Fil suresi
“Elem terâ keyfe feale rabbüke biesḥâbilfîl” Fil suresinin ilk ayetidir. Ayette “fil sahipleri” anlamına gelen “ashâbilfîl” ifadesi geçer.
Kolay
15Ebrehe, Sana şehrinde gösterişli bir kilise yaptırıp insanları Kâbe yerine bu kiliseyi tavaf etmeye zorladı. Ders kitabına göre Ebrehe'nin Kâbe'yi yıkmaya karar vermesinin hemen öncesindeki gelişme hangisidir?
- A) Mekkelilerin Sana'ya saldırması
- B) Kâbe'nin sel sularıyla yıkılması
- C) İnsanların Kâbe'yi ziyaret etmeye devam etmesi
- D) Kilisenin bir yangında zarar görmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İnsanların Kâbe'yi ziyaret etmeye devam etmesi
İnsanlar kiliseye yönelmeyip Kâbe'yi ziyaret etmeye devam edince Ebrehe buna sinirlenmiş ve Kâbe'yi yıkmaya karar vermiştir.
Kolay
16Can, Fil suresinin okunuşunu ve anlamını eşleştiriyor. “Ve ersele aleyhim tayran ebâbîl” ayetinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Rabb'inin, fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi?
- B) Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?
- C) Üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi.
- D) Balçıktan pişirilmiş taşlar atan
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi.
“Ve ersele aleyhim tayran ebâbîl” surenin üçüncü ayetidir ve “Üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi.” anlamına gelir.
Kolay
17Fil Vakası'nda Ebrehe'nin askerleri Mekkelilerin sürülerini yağmaladı. Yağmalanan develerin sahiplerinden Abdülmuttalib, Ebrehe'nin karargâhına giderek develerini geri istedi. Abdülmuttalib'i ders kitabının “Hz. Muhammed'in (sav) Ailesi ve Çocukluğu” konusundan da tanıyoruz. Abdülmuttalib'in o dönemde Mekke'deki konumu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Habeş Krallığı'na bağlı Yemen'in valisi
- B) Kureyş kabilesinin reisi
- C) Hilfülfudul'ü kuran kişi
- D) Kâbe'yi yıkmaya gelen ordunun komutanı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kureyş kabilesinin reisi
Ders kitabına göre Hz. Muhammed'in (sav) dedesi Abdülmuttalib, Kureyş kabilesinin reisidir; Fil Vakası'nda Ebrehe'nin karargâhına giden de odur. Habeş Krallığı'na bağlı Yemen valisi ve Kâbe'yi yıkmaya gelen ordunun komutanı Ebrehe'dir. Hilfülfudul ise yıllar sonra, Hz. Peygamber'in amcası Zübeyr'in çağrısıyla kurulmuştur.
Kolay
18Zeynep, Fil suresini ezberlerken bazı kelimeleri yanlış telaffuz ettiğini fark ediyor ve sureyi doğru okumayı öğrenmek istiyor. Ders kitabındaki etkinliğe göre Zeynep'in yapması en uygun olan aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yalnızca surenin Türkçe anlamını ezberleyip okunuşu bırakmak
- B) Telaffuzu zor gelen kelimeleri atlayarak sureyi hızlıca okumak
- C) Hiç dinlemeden yazılı okunuştan sessizce tekrar etmek
- D) Okunuşu dinleyip öğretmeni rehberliğinde sesli tekrar etmek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Okunuşu dinleyip öğretmeni rehberliğinde sesli tekrar etmek
Ders kitabındaki etkinlikte surenin okunuşu ve anlamı e-içerikten dinlenir, öğretmen rehberliğinde sesli tekrar edilir ve telaffuz hataları öğretmen rehberliğinde düzeltilir. Anlamı öğrenmek de önemlidir; ama okunuşu bırakmak telaffuz hatasını düzeltmez. Kelimeleri atlamak ve dinlemeden ezberlemek hatanın sürmesine yol açar.
Orta
19Yusuf, namaz kılmayı öğrenirken ezberlediği kısa surelerin listesini yapıyor. Listesine Fil suresini de ekliyor. Babası ona, namazın her rekâtında önce okunması gereken bir sure olduğunu, Fil suresinin de ondan sonra okunabileceğini söylüyor. Fil suresi namazda hangi sureden sonra okunur?
- A) İhlas suresi
- B) Felak suresi
- C) Nas suresi
- D) Fatiha suresi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Fatiha suresi
Fil suresi, namazda Fatiha suresinden sonra okunabilecek kısa surelerdendir. İhlas, Felak ve Nas da kısa surelerdir; ancak onlar da Fil suresi gibi Fatiha’dan sonra okunan surelerdir.
Orta
20Ebrehe, Yemen’in başkenti Sana’da çok gösterişli bir kilise yaptırdı. Arapların her yıl Kâbe yerine bu kiliseyi ziyaret etmesini istiyordu. Ebrehe’nin bu kiliseyi yaptırmasının asıl amacı nedir?
- A) Yemen’de tarımı geliştirmek
- B) Mekkelilerle dostluk kurmak
- C) Habeş Krallığı’ndan ayrılmak
- D) Sana’yı dinî ve ticari merkez yapmak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sana’yı dinî ve ticari merkez yapmak
Ebrehe, ziyaretçileri ve kervanları Mekke’den Sana’ya çekmek, Sana’yı hem dinî hem ticari bir merkez yapmak istiyordu. Ziyaretçi çekmek dostluk kurmak gibi görünebilir; oysa amaç Mekke’nin önemini azaltmaktı ve sonunda Kâbe’ye saldırdı.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
