İçeriğe geç
dershanede

Influencer ortaklığı

Takipçilerine indirim, sana kazanç

Yükleniyor…

6. Sınıf Türkçe · Bilim ve Teknoloji

Bu Festival Bir Başka

  • ön bilgileri harekete geçirme
  • hikâye unsurları
  • özetleme
  • söz sanatları
  • şart işlevli söz varlığı
  • özne-yüklem uyumu
  • TEKNOFEST

Bu Festival Bir Başka metninde TEKNOFEST nasıl anlatılır?

Bu Festival Bir Başka, Ali Öncü adlı bir çocuğun ailesiyle gittiği TEKNOFEST'te yaşadıklarını anlattığı bir anı yazısıdır. Metin, bilim ve teknolojinin çocukların hayal gücünü nasıl beslediğini coşkulu bir dille aktarır. Anlatıcı; kardeşi Ada, annesi ve babasıyla gittiği festivalde uçakları, robot yarışmalarını, sanal gerçeklik deneyimini, roket fırlatmayı ve Türk Yıldızları gösterisini izler. Festival ona ilham verir; havacılık ve uzay hakkında daha çok şey öğrenmek ve ileride pilot ya da astronot olmak ister. Ailesine duyduğu minnettarlık, emek verenlere teşekkür etmenin önemini hatırlatır. Okumadan önce ön bilgileri harekete geçirme stratejisi uygulanır. Metinde özne-yüklem uyumu da işlenir: yüklem kişi bakımından özneye uymalıdır; özne birden fazla kişiyi içeriyorsa yüklem biz kişisine göre çekimlenir, örneğin “Ben ve kardeşim festivale gittik.”

Bu Festival Bir Başka: konu anlatımı ve özeti

Bu Festival Bir Başka, bir çocuğun ailesiyle gittiği TEKNOFEST'te yaşadıklarını anlattığı bir anı yazısıdır. Bilim ve teknolojinin çocukların hayal gücünü nasıl beslediğini coşkulu bir dille aktarır.

  • Anlatıcı festivalde uçakları, robot yarışmalarını, sanal gerçeklik deneyimini, roket fırlatmayı ve Türk Yıldızları gösterisini izler.
  • Festival ona ilham verir; havacılık ve uzay hakkında daha çok şey öğrenmek ve ileride pilot ya da astronot olmak ister.
  • Ailesine duyduğu minnettarlık, emek verenlere teşekkür etmenin önemini hatırlatır.
  • Ön bilgileri harekete geçirme stratejisini uygularsın: Okumadan önce konu hakkında bildiklerini yazar, okurken yeni öğrendiklerinle karşılaştırırsın.
  • Hikâye unsurlarını (şahıs kadrosu, mekân, zaman, olay örgüsü) ve aralarındaki bağlantıyı belirler, önemli olaylarla metni sözlü olarak özetlersin.
  • Benzetme, kişileştirme, abartma, deyim ve atasözü gibi unsurlarla yazını zenginleştirir; şart bildiren söz varlığıyla cümleler kurarsın.
  • Özne-yüklem uyumunu öğrenirsin: Yüklem, kişi bakımından özneye uymalıdır.

Unutma: Özne "ben ve kardeşim" gibi birden fazla kişiyi içeriyorsa yüklem "biz" kişisine göre çekimlenir: Ben ve kardeşim festivale gittik.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:

Önce temeli pekiştir

Bu konudaki önemli dil bilgisi kuralı özne–yüklem uyumudur. Uyumu kontrol etmek için:

  1. Cümlenin yüklemini bul (genellikle sondaki çekimli fiil): "gittik".
  2. Yükleme "Kim?" diye sor ve özneyi bul: "Ben ve kardeşim".
  3. Özne hangi kişiyi gösteriyor? "Ben ve kardeşim" = biz.
  4. Yüklem de aynı kişiyle çekimlenmeli: "Ben ve kardeşim festivale gittik."

Günlük hayattan: "Sen ve Ali bize gelin" cümlesinde "sen ve Ali" siz demektir; bu yüzden yüklem "gelin" olur.

Sık yapılan hata: Yüklemi yalnızca en yakın kelimeye göre çekimlemek. "Annem ve ben pazara gitti" yanlıştır, çünkü özne "annem ve ben" yani bizdir: "Annem ve ben pazara gittik."

Derinleş

Okulunda ya da şehrinde düzenlenebilecek bir "bilim ve teknoloji şenliği" planla: Hangi etkinlikler olsun, kimler katılsın, nasıl tanıtılsın? Etkinliklerden birinin kısa tanıtım metnini, okuyanı merak ettirecek benzetme ya da kişileştirme kullanarak yaz. Bir şenliğin herkes için erişilebilir olması için neler düşünülmeli?

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

  • T.O.6.3Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme

  • T.O.6.6Metnin yüzey anlamını belirleyebilme

  • T.O.6.14Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

  • T.O.6.20Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

  • T.O.6.21Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme

  • T.O.6.22Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme

  • T.O.6.24Okuduğunu değerlendirebilme

  • T.O.6.27Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme

  • T.Y.6.21Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

  1. Kolay

    1Festival dönüşü günlüğüne yazan Ali, "Annem, babam ve ben festivale ____." cümlesini tamamlamak istiyor. Öğretmeni, öznede birden çok kişi bulunduğuna ve bu kişilerden birinin kendisi olduğuna dikkat etmesini söylemişti. Ali'nin cümlesini özne ile yüklem bakımından uyumlu biçimde tamamlayan seçenek hangisidir?

    • A) gittiniz
    • B) gittiler
    • C) gittim
    • D) gittik
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) gittik

    Öznede birinci tekil kişi "ben" bulunduğunda bütün kişiler "biz" sayılır ve yüklem birinci çoğul kişi ekini alır: gittik. "Gittim" çekicidir çünkü öznedeki son kelime "ben"dir; ancak yüklem yalnız son kelimeye değil, öznenin tamamına uyar.

  2. Kolay

    2"Bu Festival Bir Başka" metnini okuyan sınıf, festival günü Ali Öncü'nün yanında kimlerin bulunduğunu gösteren bir resim çizecek. Öğretmen, resme yalnızca metinde adı geçen ve Ali'yle birlikte festivale giden kişilerin konmasını istiyor. Resimde Ali'nin yanında kimler bulunmalıdır?

    • A) Komşusu ve onun çocukları
    • B) Kardeşi Ada, annesi ve babası
    • C) Sınıf arkadaşları ve öğretmeni
    • D) Yalnızca dedesi ve ninesi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Kardeşi Ada, annesi ve babası

    Metinde Ali festivale kardeşi Ada, annesi ve babasıyla gider; bunlar hikâyenin şahıs kadrosundadır. Sınıf arkadaşları ve öğretmen seçeneği çekicidir çünkü bu tür festivallere sık sık okul gezisiyle gidilir; ancak metinde bir okul gezisi anlatılmaz.

  3. Kolay

    3Festivaldeki uçuş gösterisini anlatan bir öğrenci yazısında şu cümle geçiyor: "Gökyüzünde renkli dumanlarla iz bırakarak süzülen uçaklar, rüzgârda dalgalanan kurdeleler gibiydi." Bu cümlede hangi söz sanatı kullanılmıştır?

    • A) Karşıtlık
    • B) Benzetme
    • C) Abartma
    • D) Kişileştirme
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Benzetme

    Uçakların bıraktığı izler "gibi" sözüyle dalgalanan kurdelelere benzetilmiştir. Kişileştirme çekici olabilir çünkü uçaklar canlıymış gibi "süzülür"; ancak süzülmek insana özgü bir davranış değildir, cümledeki asıl sanat benzetmedir.

  4. Kolay

    4Bir öğrenci, festival hikâyesinin unsurlarını bir tabloya yerleştiriyor: "Ali ve ailesi" satırına şahıs kadrosu, "bir hafta sonu sabahı" satırına zaman yazılmış. Tabloda boş kalan satıra "havalimanındaki geniş festival alanı" yazılacak. Boş satırdaki bilgi hikâyenin hangi unsurudur?

    • A) Zaman
    • B) Şahıs kadrosu
    • C) Olay örgüsü
    • D) Mekân
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Mekân

    Olayların geçtiği yer, hikâyenin mekân unsurudur; festival alanı da olayların yaşandığı yerdir. Olay örgüsü çekici olabilir çünkü festival bir etkinliktir; ancak olay örgüsü, yaşananların sırasıdır, yaşandıkları yer değil.

  5. Kolay

    5"Bu Festival Bir Başka" metninde Ali Öncü, ailesiyle gittiği festivalde yaşadıklarını "Size bu hafta sonu yaşadığım harika bir deneyimden bahsetmek istiyorum." diyerek anlatır. Metnin anı türünde olduğunu en iyi gösteren özellik hangisidir?

    • A) Yazarın kendi yaşadığı gerçek olayları anlatması
    • B) Olayların tamamen hayal ürünü olması
    • C) Metnin dizeler hâlinde yazılması
    • D) Bir bilim dalının tanımının yapılması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Yazarın kendi yaşadığı gerçek olayları anlatması

    Anıda kişi kendi yaşadığı olayları ve duygularını anlatır; Ali de festivalde yaşadıklarını aktarır. Olayların hayal ürünü olması anının değil, masal ve öykünün özelliğidir.

  6. Kolay

    6Ali, festivale vardığı anı şöyle anlatır: "Gözlerim fal taşı gibi açılmıştı ve oraya vardığımız andan itibaren gülümsememi durduramadım." Bu cümlede "gözleri fal taşı gibi açılmak" sözü hangi duyguyu anlatır?

    • A) Derin bir uykusuzluk ve yorgunluk
    • B) Yoğun bir öfke ve kızgınlık
    • C) Büyük bir şaşkınlık ve hayranlık
    • D) Büyük bir korku ve endişe
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Büyük bir şaşkınlık ve hayranlık

    "Gözleri fal taşı gibi açılmak" çok şaşırmak, hayran kalmak anlamındadır; Ali'nin gülümsemesi de bunu destekler. Cümlede korku bildiren bir ifade yoktur.

  7. Kolay

    7Türk Yıldızları gösterisinde uçaklar zaman zaman birbirine çok yaklaşır. Ali bu anlarda ne hisseder?

    • A) Derin bir hüzün
    • B) Büyük bir öfke
    • C) Can sıkıntısı
    • D) Biraz gerginlik
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Biraz gerginlik

    Ali, uçaklar birbirine yaklaştığında kendini biraz gergin hissettiğini, ayrıldıklarında rahat bir nefes aldığını söyler. Hüzün ya da öfke bildiren bir ifade yoktur.

  8. Kolay

    8Festivale gitmeden önce Ada şöyle diyor: "Eğer hava güzel olursa uçuş gösterilerini de izleriz." Bu cümlede şart anlamını en açık biçimde veren kelime hangisidir?

    • A) hava
    • B) güzel
    • C) Eğer
    • D) de
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Eğer

    "Eğer" kelimesi, gösteriyi izlemenin havanın güzel olması koşuluna bağlandığını bildirir. "de" bağlacı burada "da/de" anlamında ekleme yapar, şart bildirmez.

  9. Kolay

    9Ali, festivalde tanıştığı astronota uzaya gitmenin nasıl bir his olduğunu sorar. Astronot bu duyguyu neye benzetir?

    • A) Hızlı bir trene binmeye
    • B) Bir bulutun üzerinde süzülmeye
    • C) Derin bir denize dalmaya
    • D) Yüksek bir dağa tırmanmaya
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Bir bulutun üzerinde süzülmeye

    Metinde astronotun, uzaya gitmenin bir bulutun üzerinde süzülmek gibi olduğunu söylediği anlatılır. Denize dalmak ya da dağa tırmanmak metinde geçmez.

  10. Kolay

    10Ali festivalde gerçek bir savaş uçağı görür. Metne göre uçağın önünde Ali'nin fotoğrafını kim çeker?

    • A) Babası
    • B) Annesi
    • C) Kardeşi Ada
    • D) Astronot
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Annesi

    Metinde "Annem uçağın önünde fotoğrafımı çekti." denir. Astronotla ise Ali'nin uzay hakkında sohbet ettiği anlatılır.

  11. Kolay

    11Metinde "Türk Yıldızları beni havacılık ve uzay konusunda daha da tutkulu hale getirdi." cümlesi geçer. "Doğrusunu Bilelim" kutusuna göre bu cümledeki "hale" kelimesi günümüz yazım kurallarına göre nasıl yazılmalıdır?

    • A) hala
    • B) hâle
    • C) hâlâ
    • D) halle
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) hâle

    "Durum" anlamındaki kelime düzeltme işaretiyle "hâle" biçiminde yazılır. "hâlâ" ise "henüz, şimdi bile" anlamında başka bir kelimedir.

  12. Kolay

    12Ali ve ailesi festivalde Sanal Gerçeklik Tüneli'ne girer. Metne göre büyük gözlükleri takan ziyaretçiler ne görebiliyordu?

    • A) Denizin derinliklerindeki canlıları
    • B) Eski çağlarda yaşamış dinozorları
    • C) Türkiye'yi ve dünyayı uzaydan
    • D) Festivaldeki robot yarışmalarını
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Türkiye'yi ve dünyayı uzaydan

    Metinde gözlükle Türkiye'ye ve dünyaya uzaydan bakılabildiği anlatılır. Robot yarışmaları tünelde değil, festivalin başka bir bölümünde yer alır.

  13. Kolay

    13Ali, festivalde izlediği gösterilerden en çok hangisinin kendisini heyecanlandırdığını söyler?

    • A) Robot yarışmaları
    • B) Roketin fırlatılması
    • C) Sanal Gerçeklik Tüneli
    • D) Türk Yıldızları gösterisi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Türk Yıldızları gösterisi

    Ali, "Ama beni en çok heyecanlandıran Türk Yıldızları oldu." der. Roketin fırlatılmasını da çok beğenir ama en çok heyecanlandıran gösteri olarak Türk Yıldızlarını anar.

  14. Kolay

    14Ali metinde TeknoFest'i okura nasıl tanıtır?

    • A) Dünyanın en eski müzik ve dans festivali olarak
    • B) Türkiye'nin ilk ve tek havacılık, uzay ve teknoloji festivali olarak
    • C) Yalnızca robot yarışmalarının yapıldığı bir okul etkinliği olarak
    • D) Her yıl farklı bir ülkede yapılan bir spor şenliği olarak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Türkiye'nin ilk ve tek havacılık, uzay ve teknoloji festivali olarak

    Metinde TeknoFest, "Türkiye'nin ilk ve tek havacılık, uzay ve teknoloji festivali" diye tanıtılır. Robot yarışmaları festivaldeki etkinliklerden yalnızca biridir.

  15. Kolay

    15Festival gününü anlatan bir öğrenci şu cümleyi yazıyor: "Festivalde o kadar çok yürüdük ki ayaklarım bir metre uzadı." Bu cümlede hangi söz sanatı kullanılmıştır?

    • A) Abartma
    • B) Karşıtlık
    • C) Konuşturma
    • D) Benzetme
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Abartma

    Ayakların bir metre uzaması gerçekte olamayacak kadar büyütülmüş bir anlatımdır; bu abartmadır. Cümlede "gibi" ile kurulan bir benzerlik olmadığı için benzetme yoktur.

  16. Kolay

    16"Bu Festival Bir Başka" metninin hikâye unsurları bir tabloya yazılıyor. Tablonun "yer" satırına aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

    • A) TeknoFest festival alanı
    • B) Ali, Ada, annesi ve babası
    • C) Geçtiğimiz haftanın cumartesi günü
    • D) Türk Yıldızları gösterisini izlemek
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) TeknoFest festival alanı

    Olayların geçtiği mekân festival alanıdır. Ali ve ailesi şahıs kadrosuna, cumartesi günü ise zaman satırına yazılır.

  17. Kolay

    17Ön bilgileri harekete geçirme stratejisiyle okuduğu metni değerlendiren Berk, formdaki “Okurken eski bilgilerimle yeni bilgilerimi karşılaştırdım.” maddesine “Hayır” yazıyor. Çünkü okumadan önce festivallerle ilgili bildiklerini deftere yazmış ama okurken bu notlara hiç bakmamıştır. Berk'in bir sonraki okumasında bu maddede güçlenmek için yapması gereken en uygun davranış aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Okurken ara ara durup yeni öğrendiklerini önceden aldığı notlarla karşılaştırmak
    • B) Okumaya başlamadan önce defterine daha uzun ve ayrıntılı notlar yazmak
    • C) Metni hiç durmadan, olabildiğince hızlı bir biçimde baştan sona okumak
    • D) Önceden aldığı notları okumaya başlamadan önce defterinden silmek
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Okurken ara ara durup yeni öğrendiklerini önceden aldığı notlarla karşılaştırmak

    Berk'in eksiği, okuma sırasında eski bilgileriyle yeni bilgilerini karşılaştırmamasıdır. Bunun çaresi, okurken durup yeni bilgileri notlarıyla karşılaştırmaktır. Daha uzun notlar yazmak, hızlı okumak ya da notları silmek karşılaştırma yapmasını sağlamaz.

  18. Kolay

    18Okul gazetesi için bir teknoloji festivalini tanıtan bilgi görseli hazırlayan Defne, festivalin hangi şehirlerde düzenlendiğini okurun bir bakışta görmesini istiyor. Defne'nin bu amaçla bilgi görseline eklemesi gereken öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Festivalin logosu
    • B) Ziyaretçi fotoğrafı
    • C) Türkiye haritası
    • D) Yıllara göre grafik
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Türkiye haritası

    Festivalin düzenlendiği şehirleri bir bakışta göstermenin en uygun yolu, bu şehirlerin işaretlendiği bir haritadır. Logo festivali tanıtır, fotoğraf festivaldeki ortamı ya da kalabalığı gösterir, grafik ise sayısal bir değişimi gösterir; bunlar şehirlerin yerini göstermez.

  19. Orta

    19Festivaldeki gözlem çadırında teleskopla gökyüzüne bakan Ada, günlüğüne şöyle yazıyor: "Teleskopla baktığım Satürn, halkalarını sallayarak bana selam verdi." Ada'nın cümlesinde hangi söz sanatı vardır?

    • A) Karşılaştırma
    • B) Kişileştirme
    • C) Benzetme
    • D) Abartma
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Kişileştirme

    Selam vermek insana özgü bir davranıştır; bu davranışın Satürn'e verilmesi kişileştirmedir. Benzetme çekici olabilir; ancak cümlede "gibi" ya da benzerlik kuran bir ifade yoktur, Satürn doğrudan bir insan gibi davranmaktadır.

  20. Orta

    20Selin, "Bu Festival Bir Başka" metnini okumadan önce başlığa bakıp festivallerle ilgili bildiklerini deftere yazıyor. Okurken de bu notlarını metinden öğrendikleriyle karşılaştırıp eksiklerini tamamlıyor. Selin'in kullandığı okuma stratejisi hangisidir?

    • A) Ön bilgileri harekete geçirme
    • B) Not alarak izleme
    • C) Empati kurarak okuma
    • D) Problem çözme
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Ön bilgileri harekete geçirme

    Selin okumaya başlamadan önce konuyla ilgili bildiklerini hatırlamış ve bunları yeni öğrendikleriyle ilişkilendirmiştir; bu ön bilgileri harekete geçirmektir. Not alarak izleme çekicidir çünkü Selin deftere yazar; ancak bu yöntem izleme sırasında yapılır ve yazdıkları metinden değil kendi bilgisinden gelir.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.