Ova Çocuk

şiir
ahenk
düşünceyi geliştirme yolları
karşılaştırma
sebep-sonuç
kaynaştırma ünsüzü
ünlü düşmesi

Ova Çocuk şiirinde Danimarkalı çocukların hayatı nasıl anlatılır?

Ova Çocuk, Danimarka'da yaşayan çocukların neşeli ve bereketli hayatını anlatan bir şiirdir. Danimarka, hiç dağı olmayan ve her yerin denize en fazla 52 kilometre uzaklıkta olduğu düz bir ülkedir. Şiirde bu ülkenin yemyeşil düz ovaları, denizleri, adaları, inekleri ve koyunları anlatılır. Her bölümün sonunda süt ve peyniri anan dizeler tekrar eder; bu tekrar bolluk ve bereket duygusunu pekiştirir ve şiire ahenk katar. Şair, farklı bir ülkenin çocuklarını sevgiyle tanıtarak başka kültürleri merak etmeye çağırır. Şiirle birlikte tanımlama, sayısal verilerden yararlanma ve karşılaştırma gibi düşünceyi geliştirme yolları işlenir; Danimarka ve Türk peynirleri karşılaştırılır. Türkçede iki ünlü yan yana gelmediği için araya y, s, ş, n kaynaştırma ünsüzleri girer: oda-y-a, kapı-y-ı. Burun ve burnu örneğinde ise ünlü düşmesi görülür.

Ova Çocuk: konu anlatımı ve özeti

Ova Çocuk, Danimarka'da yaşayan çocukların neşeli ve bereketli hayatını anlatan bir şiirdir. Şair, farklı bir ülkenin çocuklarını sevgiyle tanıtarak bizi başka kültürleri merak etmeye çağırır.

Şiirde Danimarka'nın yemyeşil düz ovaları, denizleri, adaları, inekleri ve koyunları anlatılır.
Her bölümün sonunda süt ve peyniri anan dizeler tekrar eder; bu tekrar bolluk ve bereket duygusunu pekiştirir ve şiire ahenk katar.
Kuzey Yıldızı'nı tanıtan bir metinle düşünceyi geliştirme yollarını öğrenirsin: tanımlama, sayısal verilerden yararlanma ve karşılaştırma.
Danimarka ve Türk peynirlerini karşılaştırır, sebep-sonuç ilişkisini "çünkü" ve benzeri ifadelerle kurarsın.
Türkçede iki ünlü yan yana gelmediği için araya y, s, ş, n kaynaştırma ünsüzleri girdiğini öğrenirsin.
"Burun-burnu" örneğindeki gibi ünlü düşmesini tanır, kelimelerin söylenişindeki kolaylığı fark edersin.
Bir kültür unsurumuzu yabancı misafirlere tanıtan ve yemek tarifi anlatan konuşmalar yaparsın.

Unutma: Ünlüyle biten bir kelimeye ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde araya kaynaştırma ünsüzü girer: oda-y-a, kapı-y-ı.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Bu konudaki ses bilgisi konusu kaynaştırma ünsüzleridir. Türkçede iki ünlü genellikle yan yana gelmez. Nasıl çalışır?

Kelime ünlüyle bitiyor mu? (oda, kapı, su)
Gelen ek ünlüyle başlıyor mu? (-a, -ı, -ım)
İkisi de evet ise araya y, s, ş, n seslerinden biri girer: oda-y-a, su-y-u, iki-ş-er, araba-s-ı, kapı-n-ın.

Ünlü düşmesi de söylemeyi kolaylaştırır: burun → burnu, ağız → ağzı. Ünlüyle başlayan bir ek gelince ikinci hecedeki ünlü düşer.

Günlük hayattan: "Annemin çantası" derken "çanta-s-ı" söylersin; araya giren "s" sesi kaynaştırma ünsüzüdür.

Sık yapılan hata: "Ağızı, burunu" demek. Doğrusu "ağzı, burnu"dur; bu kelimelerde ünlü düşmesi olur.

Derinleş

Hiç görmediğin bir ülkenin çocuklarının bir gününü araştır: Ne yer, nasıl okula gider, hangi oyunları oynarlar? Bulduklarınla o ülkenin bir çocuğu ağzından kısa bir şiir ya da günlük yaz. Ardından kendi gününle karşılaştır; farklılıklar mı daha fazla, benzerlikler mi? Bu karşılaştırma başka kültürlere bakışını nasıl etkiledi?

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

T.D.6.8Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
T.O.6.1Okumada materyal seçimini yönetebilme
T.O.6.6Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
T.O.6.7Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
T.O.6.8Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
T.O.6.18Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.6.19Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.Y.6.21Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Danimarkalı bir çocuk, Türkçe öğrenirken defterine kelimelerin ek almış hâllerini yazıyor. Öğretmeni, defterdeki çiftlerden birinde kelime ek alınca ikinci hecedeki ünlünün söylenmez hâle geldiğini gösteriyor. Öğretmenin gösterdiği çift aşağıdakilerden hangisidir?
- A) kapı - kapıyı
- B) kitap - kitabı
- C) ağız - ağzı
- D) oda - odaya
Cevabı göster
Doğru cevap: C) ağız - ağzı
“Ağız” kelimesi ünlüyle başlayan ek alınca ikinci hecedeki “ı” düşer ve “ağzı” olur; bu ünlü düşmesidir. “Kitap - kitabı” çiftinde de kelime değiştiği için çekicidir; ancak orada ünlü düşmemiş, sondaki “p” yumuşayarak “b” olmuştur.
Kolay
2Sınıfta Danimarkalı çocukların ovalarını, ineklerini ve koyunlarını anlatan “Ova Çocuk” şiiri okunuyor. Öğretmen, şiirin “Çocuk ve Allah” kitabıyla tanınan ve çocuklar için de pek çok şiir yazmış bir şairimize ait olduğunu söylüyor. “Ova Çocuk” şiirinin şairi kimdir?
- A) Fazıl Hüsnü Dağlarca
- B) Orhan Şaik Gökyay
- C) Özbek İncebayraktar
- D) Mehmet Âkif Ersoy
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Fazıl Hüsnü Dağlarca
“Çocuk ve Allah” kitabıyla tanınan ve çocuklar için de şiirler yazan şair Fazıl Hüsnü Dağlarca'dır; “Ova Çocuk” da onun şiiridir. Mehmet Âkif Ersoy da çok bilinen bir şair olduğu için çekici görünebilir; ancak o, İstiklâl Marşı ve Safahat ile tanınır.
Kolay
3Ece, şiirdeki “ovaya”, “adası” ve “ikişer” kelimelerini inceliyor. Üç kelimede de ünlüyle biten bir kelimeye ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde araya bir ünsüzün girdiğini fark ediyor: ova-y-a, ada-s-ı, iki-ş-er. Araya giren bu ünsüzlere ne ad verilir?
- A) Ünlü düşmesi
- B) Kaynaştırma ünsüzü
- C) Ünsüz yumuşaması
- D) Ünlü daralması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kaynaştırma ünsüzü
İki ünlü yan yana gelmesin diye araya giren “y, s, ş, n” seslerine kaynaştırma ünsüzü denir. Ünsüz yumuşaması da bir ünsüzle ilgili olduğu için çekicidir; ancak yumuşamada araya ses girmez, kelimenin sonundaki sert ünsüz (p, ç, t, k) yumuşar.
Kolay
4Şiirde çocukların yaşadığı ülke şöyle anlatılıyor: Ufka kadar uzanan dümdüz ovalar, denizin ortasındaki irili ufaklı adalar, otlayan inekler ve koyunlar. Bu ülke Kuzey Avrupa'da, Almanya'nın hemen kuzeyinde yer almaktadır. Şiirdeki çocuklar hangi ülkede yaşamaktadır?
- A) Norveç
- B) Danimarka
- C) İspanya
- D) Mısır
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Danimarka
Almanya'nın hemen kuzeyinde, düz ovaları ve çok sayıda adası olan ülke Danimarka'dır. Norveç de Kuzey Avrupa'da olduğu için çekicidir; ancak Norveç dağlık ve fiyortlarla bilinen bir ülkedir, Almanya'ya da komşu değildir.
Kolay
5Öğretmen “Ova Çocuk” şiirinden şu bölümü tahtaya yazdı: “Oynarlar, denizlerle oynarlar gülerek Adalardan adalara Bir elleri süt Bir elleri peynir.” Tahtadaki bölüm, şiirin biçimi bakımından aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Beş dizeden oluşan bir bölümdür.
- B) Dört dizeden oluşan bir dörtlüktür.
- C) Üç dizeden oluşan bir bölümdür.
- D) Dört paragraftan oluşan bir metindir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Dört dizeden oluşan bir dörtlüktür.
Şiirde her satıra dize, dört dizeden oluşan bölüme dörtlük denir; tahtadaki bölümde dört satır vardır. Şiirin satırları paragraf olarak adlandırılmaz.
Kolay
6“Ova Çocuk” şiirinin ilk bölümünde Danimarkalı çocuklar için “Ovaları severler kentlerden çok.” denir. Bu dizeye göre çocuklarla ilgili hangisi söylenebilir?
- A) Hiç kente gitmedikleri için ovaları severler.
- B) Ovaları ve kentleri aynı ölçüde severler.
- C) Kentlerde yaşamayı ovalara tercih ederler.
- D) Doğal ve açık alanları şehirlere tercih ederler.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Doğal ve açık alanları şehirlere tercih ederler.
Dizede ovaların kentlerden daha çok sevildiği söylenir; yani çocuklar doğayı şehre tercih eder. Kente hiç gitmedikleri ise dizede yer almayan bir bilgidir.
Kolay
7Yusuf, arkadaşına şu mesajı gönderdi: “Bu akşam erken yatacağım çünkü sabah çiftlik gezisine gideceğiz.” Bu cümledeki “çünkü” kelimesinin yerine anlam değişmeden aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
- A) zira
- B) ancak
- C) hatta
- D) yoksa
Cevabı göster
Doğru cevap: A) zira
“Zira”, “çünkü” ile aynı anlamda kullanılır ve sebep bildirir. “Ancak” ise karşıtlık bildirdiği için cümlenin anlamını bozar.
Kolay
8Elif, kütüphanede iki metin buldu. Birinde Danimarka'nın nüfusu ve yüz ölçümü sayılarla anlatılıyordu. Diğeri ise satırlar hâlinde yazılmıştı ve her bölümün sonunda aynı sözler tekrarlanıyordu. Elif'in bulduğu ikinci metni şiir yapan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Konuyu paragraflara ayırarak açıklaması
- B) Dizeler ve bölümler hâlinde yazılıp ahenk taşıması
- C) Bilgileri sayılarla destekleyerek anlatması
- D) Olayları kahramanlar üzerinden anlatması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Dizeler ve bölümler hâlinde yazılıp ahenk taşıması
Şiir dizeler ve dörtlükler hâlinde yazılır; tekrarlar ona ahenk katar. Bilgileri sayılarla desteklemek ise bilgilendirici metinlerin özelliğidir.
Kolay
9Zeynep, Danimarka'yı anlatan kompozisyonuna şu cümleyi ekledi: “Ülkenin ovaları, ufka kadar serilmiş yemyeşil bir halı gibiydi.” Zeynep bu cümlede hangi düşünceyi geliştirme yoluna başvurmuştur?
- A) Tanımlama
- B) Sayısal verilerden yararlanma
- C) Benzetme
- D) Tanık gösterme
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Benzetme
Cümlede ovalar, “gibi” sözüyle yeşil bir halıya benzetilmiştir. Ovanın ne olduğu açıklanmadığı için bu bir tanımlama değildir.
Kolay
10Elif, “Ova Çocuk” şiirinin hecelerini sayıyor. “Danimarkalı çocuklara ne mutlu” dizesinin 12, “Bir elleri süt” dizesinin ise 5 heceden oluştuğunu buluyor. Elif'in bulduğu bu sonuca göre şiirin biçimi hakkında hangisi söylenebilir?
- A) Şiirin her dizesi on iki heceden oluşur.
- B) Dizelerdeki hece sayıları birbirine eşit değildir.
- C) Şiirde yalnızca beş heceli dizeler kullanılmıştır.
- D) Şiirin bütün dizeleri aynı sayıda heceden oluşur.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Dizelerdeki hece sayıları birbirine eşit değildir.
İki dizenin hece sayısı farklı olduğuna göre şiirde dizelerin hece sayıları eşit değildir. Bütün dizelerin aynı sayıda heceden oluştuğunu söylemek bu bulguyla çelişir.
Kolay
11Mehmet, “Ova Çocuk” şiirinde geçen “ova” kelimesini açıklamak için defterine şu cümleyi yazdı: “Ova, düz ve geniş toprak parçasına verilen addır.” Mehmet bu cümlede hangi düşünceyi geliştirme yolunu kullanmıştır?
- A) Karşılaştırma
- B) Benzetme
- C) Sayısal verilerden yararlanma
- D) Tanımlama
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Tanımlama
Cümlede “ova”nın ne olduğu açıklanmıştır; bu tanımlamadır. Cümlede iki varlık karşılaştırılmadığı ve sayı kullanılmadığı için diğer yollar kullanılmamıştır.
Kolay
12Defne, “Ova Çocuk” şiirini okuduktan sonra şiirde anlatılan ülkenin resmini çizmeye karar verdi. Resmine yalnızca şiirde adı geçen ögeleri koyacak. Defne'nin resminde aşağıdakilerden hangisine yer vermemesi gerekir?
- A) Karla kaplı yüksek dağlara
- B) Yemyeşil düzlüklere
- C) Otlayan inek ve koyunlara
- D) Denizlere ve adalara
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Karla kaplı yüksek dağlara
Şiirde ovalar, denizler, adalar, inekler ve koyunlar anlatılır; dağlardan hiç söz edilmez. Bu nedenle karlı dağlar resme konmamalıdır.
Kolay
13Ece, deftere “Bahçedeki çiçekleri suya doyurdum.” cümlesini yazdı. Öğretmeni, “suya” kelimesinde “su” ile “-a” eki arasına “y” sesinin neden girdiğini sordu. Ece'nin vermesi gereken doğru cevap hangisidir?
- A) Ekin ilk sesini sertleştirmek için
- B) Kelimenin sonundaki ünsüzü yumuşatmak için
- C) İki ünlünün yan yana gelmesini önlemek için
- D) İkinci hecedeki ünlüyü düşürmek için
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İki ünlünün yan yana gelmesini önlemek için
Türkçede iki ünlü genellikle yan yana gelmez; “su” ünlüyle biter, “-a” eki de ünlüyle başlar, bu yüzden araya “y” kaynaştırma ünsüzü girer. Ünsüz yumuşaması ise ünsüzle biten kelimelerde görülür.
Kolay
14Can, şiirle ilgili kelimeleri inceliyor. Öğretmeni, ek alırken araya “n” kaynaştırma ünsüzü giren kelimeyi bulmasını istiyor. Can hangi kelimeyi seçmelidir?
- A) evine
- B) annesi
- C) altışar
- D) kapıya
Cevabı göster
Doğru cevap: A) evine
“Evine” kelimesinde ev-i-n-e şeklinde araya “n” girmiştir. “Kapıya” kelimesinde “y”, “annesi” kelimesinde “s”, “altışar” kelimesinde ise “ş” kaynaştırma ünsüzü vardır.
Kolay
15Öğretmen, “burun” kelimesine “-u” eki getirildiğinde “burnu” biçiminin oluştuğunu ve ikinci hecedeki ünlünün söylenmediğini anlattı. Aşağıdaki kelime çiftlerinin hangisinde aynı ses olayı görülür?
- A) kitap → kitabı
- B) oda → odaya
- C) ağız → ağzı
- D) kapı → kapısı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) ağız → ağzı
“Ağız” kelimesi ek alınca ikinci hecedeki “ı” düşer ve “ağzı” olur; bu ünlü düşmesidir. “Kitabı” kelimesinde ünsüz yumuşaması, “kapısı” ve “odaya” kelimelerinde ise kaynaştırma ünsüzü vardır.
Kolay
16Danimarka'yı anlatan bir sınıf panosu hazırlanıyor. Öğrenciler, “Ova Çocuk” şiirinden hareketle panonun ortasına bu ülkeyi en iyi temsil edecek bir simge koymak istiyor. Şiirin içeriğine en uygun simge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Süt kovası ile peynir
- B) Kızgın bir çöl ve deve
- C) Yüksek bir dağ zirvesi
- D) Kalabalık bir şehir meydanı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Süt kovası ile peynir
Şiirin her bölümü süt ve peyniri anan dizelerle biter; bu yüzden süt kovası ile peynir şiire en uygun simgedir. Şiirde dağ, çöl ya da kalabalık şehirlerden söz edilmez.
Kolay
17“Ova Çocuk” şiirinde şu dizeler yer alır: “Oynarlar, denizlerle oynarlar gülerek Adalardan adalara” Bu dizelerde Danimarkalı çocukların hangi duygusu öne çıkmaktadır?
- A) Neşe
- B) Özlem
- C) Korku
- D) Kıskançlık
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Neşe
Çocukların denizlerle “gülerek” oynaması ve adadan adaya koşturması neşeli olduklarını gösterir. Dizelerde uzakta kalan birini ya da bir yeri arama (özlem), tehlike karşısında ürkme (korku) ya da başkasının sahip olduğunu isteme (kıskançlık) gibi bir ipucu yoktur.
Kolay
18Ders kitabı, “Ova Çocuk” şiirinin yazımında orijinaline bağlı kalındığını ve şiirdeki “Kuzey yıldızı” yazımının günümüz kurallarına uymadığını belirtir. Duru da gökyüzüyle ilgili ödevinde bu gök cisminin adını kullanacaktır. Duru bu adı günümüz yazım kurallarına göre nasıl yazmalıdır?
- A) Yalnızca ilk kelimeyi büyük harfle başlatarak
- B) İki kelimeyi de büyük harfle başlatarak
- C) İki kelimeyi de küçük harfle başlatarak
- D) Yalnızca ikinci kelimeyi büyük harfle başlatarak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İki kelimeyi de büyük harfle başlatarak
Gök cisimlerinin özel adlarını oluşturan kelimelerin her biri büyük harfle başlar; kitap da doğrusunu “Kuzey Yıldızı” olarak verir. Şiirdeki “Kuzey yıldızı” yazımı orijinal metne bağlılıktan kaynaklanır. Kelimelerden yalnız birini büyük harfle başlatmak ya da ikisini de küçük yazmak bu kurala uymaz.
Orta
19“Ova Çocuk” şiirinde Danimarkalı çocukların hayatı anlatılırken her bölüm aynı iki dizeyle bitiyor: “Bir elleri süt / Bir elleri peynir.” Şiirde bu çocukların ovalarda ineklerle ve koyunlarla büyüdüğü anlatılmaktadır. Bu tekrar en çok hangi kavramları pekiştirmektedir?
- A) Yalnızlık ve sessizliği
- B) Özlem ve hasreti
- C) Korku ve tedirginliği
- D) Bolluk ve bereketi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bolluk ve bereketi
Elleri süt ve peynirle dolu çocuklar, hayvancılığın geliştiği ovalarda bol nimet içinde yaşar; tekrar bu bolluk ve bereketi pekiştirir. Geniş, ıssız ovalar yalnızlığı çağrıştırabilir; ama dizelerde boşluk değil, dolu eller anlatılmaktadır.
Orta
20Danimarka'daki bir çiftliği anlatan yazısında Ali; “odaya”, “ikişer”, “kapısı” ve “bahçeye” kelimelerini kullanıyor. Öğretmeni, bu kelimelerin hepsinde araya kaynaştırma ünsüzü girdiğini ama bu ünsüzün kelimelerde farklı olduğunu söylüyor. Hangi kelimede araya “s” kaynaştırma ünsüzü girmiştir?
- A) kapısı
- B) odaya
- C) ikişer
- D) bahçeye
Cevabı göster
Doğru cevap: A) kapısı
“Kapı” kelimesine iyelik eki “-ı” gelince araya “s” girer: kapı-s-ı. “İkişer” kelimesinde de araya giren ses “s”ye benzediği için karıştırılabilir; ancak orada araya giren ünsüz “ş”dir: iki-ş-er. “Odaya” ve “bahçeye” kelimelerinde ise “y” girmiştir.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.