7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Peygamber Olarak Hz. Muhammed
Hicret
- Sevr Mağarası
- Kuba Mescidi
- Darünnedve
- Yesrib
- hicri takvim
Hicret nedir, sebepleri ve sonuçları nelerdir?
Hicret, Peygamber Efendimiz ve sahabenin 622 yılında Mekke’den Yesrib’e, yani Medine’ye yaptığı göçtür. Sözlükte “göç etmek, ayrılmak” anlamına gelen Hicret, İkinci Akabe Biati’nden sonra Müslümanların kafileler hâlinde Yesrib’e gitmesiyle başlamıştır. Müşrikler Darünnedve’de toplanıp Ebu Cehil’in teklifiyle Hz. Peygamber’i öldürmeye karar verince Hz. Peygamber emanetleri sahiplerine vermesi için Hz. Ali’yi bırakmış, Hz. Ebu Bekir’le gizlice yola çıkmıştır. İzlerini kaybettirmek için birkaç gün Sevr Mağarası’nda kalmışlar, sonra Kuba’ya ulaşıp orada bir mescit yapmışlardır. Hicret’in sebepleri arasında baskı ve zulüm, can güvenliğinin olmaması, ibadetlerin engellenmesi ve Medinelilerin daveti vardır. Sonuçta Müslümanlar ibadetlerini özgürce yapmış, tebliğ hızlanmış ve İslam devletinin temelleri atılmıştır. Hz. Ömer döneminde Hicret, hicri takvimin başlangıcı kabul edilmiştir. Hicret bir kaçış değil, planlı bir göçtür.
Hicret: konu anlatımı ve özeti
Hicret, İslam tarihinin dönüm noktalarından biridir. Bu konu, Hz. Peygamber ve Müslümanların Mekke'den Medine'ye göçünü, sebeplerini ve sonuçlarını anlatıyor.
- Hicret "göç etmek, ayrılmak" demektir. Terim olarak Hz. Peygamber ve sahabenin 622 yılında Mekke'den Yesrib'e (Medine) göçüdür.
- İkinci Akabe Biati'nden sonra Müslümanlar kafileler hâlinde Yesrib'e göç etmeye başladı.
- Müşrikler Darünnedve'de toplanıp Hz. Peygamber'i öldürmeye karar verdi. Hz. Peygamber emanetleri sahiplerine vermesi için Hz. Ali'ye bıraktı ve Hz. Ebu Bekir'le gizlice yola çıktı.
- İzlerini kaybettirmek için önce Sevr Mağarası'nda birkaç gün kaldılar, sonra Kuba'ya ulaştılar ve orada bir mescit yapıldı.
- Sebepler: Müslümanlara yapılan baskı ve zulüm, can güvenliğinin olmaması, ibadetlerin engellenmesi, İslam'ın tebliği için güvenli bir yer arayışı ve Medinelilerin daveti.
- Sonuçlar: Müslümanlar zulümden kurtulup ibadetlerini özgürce yaptı, tebliğ hızlandı ve İslam devletinin temelleri atıldı.
- Hz. Ömer döneminde Hicret, hicri takvimin başlangıcı kabul edildi.
Unutma: Hicret bir kaçış değil; inancını özgürce yaşamak ve İslam'ı yaymak için yapılan planlı bir göçtür.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Hicreti sebep → olay → sonuç sırasıyla düşünürsen kolayca hatırlarsın.
- Sebep: Mekke'de Müslümanlara baskı yapılıyor, ibadetleri engelleniyor ve can güvenlikleri kalmıyordu. Medineliler de onları davet etmişti.
- Olay: 622'de Hz. Peygamber, Hz. Ebu Bekir ile gizlice yola çıktı, Sevr Mağarası'nda saklandı, Kuba'ya ve ardından Medine'ye ulaştı.
- Sonuç: Müslümanlar ibadetlerini özgürce yaptı, İslam hızla yayıldı ve hicret, hicri takvimin başlangıcı oldu.
Günlük hayattan: Daha iyi bir eğitim için başka bir şehre taşınan bir aile, eski yerini sevse bile hedefi için zor bir karar verir. Hicret de büyük fedakârlık isteyen planlı bir göçtür.
Sık yapılan hata: "Hicret bir kaçıştır." Doğrusu: Hicret önceden planlanmış, amacı inancı özgürce yaşamak ve yaymak olan bir göçtür; Hz. Ali'nin emanetleri sahiplerine geri vermesi bunun dürüstlük içinde yapıldığını gösterir.
Derinleş
Hicret sırasında Hz. Peygamber, kendisine düşmanlık edenlerin emanetlerini bile sahiplerine geri verdirdi. Sen olsaydın böyle bir durumda neler hissederdin? Günümüzde güvenin önemli olduğu bir meslek seç (bankacı, doktor, emanet görevlisi gibi) ve bu meslekte emanete sadakatin neden önemli olduğunu araştır. Bulduklarını kısa bir sunumla paylaş.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
DKAB.7.4.2Hicret konusunu tarihsel bağlamda değerlendirebilme
- a) Hz. Muhammed’in (sav) Hicret’te yaşadıklarını temel kaynaklardan hareketle fark eder.
- b) Hicret’in yaşandığı dönemi koşulları içerisinde açıklar.
- c) Hicret’in yaşandığı dönemi analiz eder.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Hz. Ömer döneminde devlet yazışmalarında tarih karışıklığı yaşanınca Müslümanlar kendilerine ait bir takvim belirlemeye karar verdi. Yapılan istişarede takvimin başlangıcı olarak Hz. Peygamber'in ve Müslümanların Mekke'den Medine'ye göç ettiği yıl kabul edildi. Hicri takvimin başlangıcı olan bu yıl miladi takvimde hangisine karşılık gelir?
- A) 610
- B) 622
- C) 615
- D) 630
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 622
Hicri takvim, Medine'ye Hicret'in gerçekleştiği 622 yılını başlangıç kabul eder. 615 de bir hicret yılıdır, ancak o yıl bazı Müslümanlar Medine'ye değil Habeşistan'a göç etmiştir.
Kolay
2Hicret yolculuğunun sonuna yaklaşan Hz. Peygamber, Yesrib'e (Medine) yaklaşık bir saatlik mesafedeki bir yerleşim yerinde birkaç gün kaldı. Burada Hz. Ali'nin ve geride kalan muhacirlerin gelmesini bekledi ve bir mescit yaptırdı. Hz. Peygamber'in bu mescidi yaptırdığı yer aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bedir
- B) Taif
- C) Kuba
- D) Hudeybiye
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kuba
Hz. Peygamber, Medine'ye girmeden önce birkaç gün kaldığı Kuba'da bir mescit yaptırmıştır. Bedir de Medine yakınlarında bir yerdir, ancak orası Hicret'ten sonra 624'te yapılan savaşla bilinir.
Kolay
3Efe, din kültürü dersi için dört kavramın sözlük anlamını araştırıyor: biat, cem, ensar ve hicret. Kavramları anlamlarıyla eşleştirdiği kartlardan hicret kartını yanlışlıkla boş bırakıyor. Bu kavram, 622 yılında Mekke'den Medine'ye yapılan yolculuğun da adıdır. Efe'nin boş kalan karta yazması gereken anlam aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bir araya gelme, toplanma
- B) Söz verme, bağlılık bildirme
- C) Yardım etme, destek olma
- D) Bir yerden bir yere göçme, ayrılma
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bir yerden bir yere göçme, ayrılma
Hicret sözlükte "bir yerden bir yere göçme, taşınma, ayrılma" anlamına gelir. "Söz verme, bağlılık bildirme" ise Hicret'ten önce yapılan Akabe biatlarındaki biat kavramının anlamıdır; iki olayın birbirine bağlı olması bu karışıklığa yol açabilir.
Kolay
4Müşrikler, Hz. Peygamber'i öldürmeye karar verdikleri gece evinin etrafını sardı. Hz. Peygamber, Mekkelilerin kendisine güvenerek bıraktığı emanetleri sahiplerine vermesi için bir yakınını evinde bıraktı ve ondan kendi yatağında yatmasını istedi. Hz. Peygamber'in emanetleri teslim ettiği bu kişi kimdir?
- A) Hz. Ali
- B) Hz. Ebu Bekir
- C) Hz. Ömer
- D) Zeyd bin Harise
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hz. Ali
Hz. Peygamber emanetleri sahiplerine vermesi için Hz. Ali'yi evinde bırakmış, o gece Hz. Ali onun yatağında yatmıştır. Hz. Ebu Bekir de Hicret'te önemli bir rol üstlenmiştir, ancak o Mekke'de kalmamış, Hz. Peygamber'le birlikte yola çıkmıştır.
Kolay
5Hz. Peygamber, Kuba'dan Yesrib'e giderken yol üzerindeki bir vadide ilk cuma hutbesini okudu ve cuma namazını kıldırdı. Bu vadinin adı nedir?
- A) Sevr Vadisi
- B) Ranuna Vadisi
- C) Safa Vadisi
- D) Bedir Vadisi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ranuna Vadisi
İlk cuma hutbesi ve cuma namazı Ranuna Vadisi'nde gerçekleşmiştir. Sevr, Hz. Peygamber'in saklandığı mağaranın bulunduğu yerdir.
Kolay
6Hz. Peygamber Yesrib'e ulaştığında şehir halkının onu nasıl karşıladığı ders kitabında anlatılır. Ders kitabına göre Yesrib halkı Hz. Peygamber'i nasıl karşılamıştır?
- A) Şehrin kapılarını kapatarak
- B) Sessizce ve kimseye haber vermeden
- C) Ondan şehri terk etmesini isteyerek
- D) Büyük bir coşkuyla ilahiler söyleyerek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Büyük bir coşkuyla ilahiler söyleyerek
Yesrib halkının Hz. Peygamber'i büyük bir coşku ve sevinçle karşılayıp “Ay Doğdu Üzerimize” ilahisini söylediği rivayet edilir. Diğer seçenekler bu karşılamayla çelişir.
Kolay
7Hz. Peygamber'in evinden ayrıldığını anlayan müşrikler onu her yerde aramaya başladı ve onu bulana bir ödül vereceklerini ilan etti. Müşriklerin ilan ettiği ödül neydi?
- A) Yüz deve
- B) Bir kese altın
- C) On at
- D) Bin koyun
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yüz deve
Ders kitabına göre müşrikler Hz. Peygamber'i bulana yüz deve vereceklerini ilan etmiştir. Diğer seçenekler kitapta geçmez.
Kolay
8Müslümanların çoğu Yesrib'e göç ederken Hz. Ebu Bekir, Hz. Peygamber'in de bir an önce Hicret etmesini istiyordu. Hz. Peygamber bu isteğe nasıl karşılık vermiştir?
- A) Mekke'de kalıp müşriklerle savaşacağını söylemiştir.
- B) Önce Habeşistan'a gideceğini söylemiştir.
- C) Bu konuda Allah'tan henüz bir emir gelmediğini söylemiştir.
- D) Hicret etmeyi hiç düşünmediğini söylemiştir.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bu konuda Allah'tan henüz bir emir gelmediğini söylemiştir.
Hz. Peygamber, Hicret konusunda Allah'tan henüz bir emir gelmediğini söylemiştir. Emir, müşriklerin öldürme kararından sonra vahiy yoluyla gelmiştir.
Kolay
9Müslümanlar kafileler hâlinde Mekke'den ayrılmaya başlayınca Mekkeli müşrikler Hicret'i engellemeye çalıştı. Ders kitabına göre müşrikler bu amaçla ne yapmıştır?
- A) Müslümanlarla barış antlaşması imzalamışlardır.
- B) Bazı Müslümanları hapsetmişlerdir.
- C) Müslümanlara yol için erzak vermişlerdir.
- D) Yesrib'e elçi göndererek yardım istemişlerdir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bazı Müslümanları hapsetmişlerdir.
Müşrikler Hicret'i engellemeye çalışmış, hatta bazı Müslümanları hapsetmiştir. Erzak vermek ya da barış yapmak engelleme çabasıyla çelişir.
Kolay
10Hicret'te Müslümanların göç ettiği şehir, Hz. Peygamber'in yaptığı düzenlemelerden sonra “Peygamber şehri” anlamında Medine adıyla anılmaya başlandı. Bu şehrin Hicret'ten önceki adı nedir?
- A) Taif
- B) Yesrib
- C) Kuba
- D) Habeşistan
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Yesrib
Medine'nin eski adı Yesrib'dir. Kuba ise Yesrib'e bir saatlik mesafedeki yerleşim yeridir.
Kolay
11Kureyş'in ileri gelenleri, Hz. Peygamber'in de Yesrib'e gitmesini tehdit olarak gördü ve toplanarak onu öldürme kararı aldı. Ders kitabına göre bu karar kimin teklifiyle alınmıştır?
- A) Ebu Cehil
- B) Ebu Talib
- C) Ebu Bekir
- D) Ebu Eyyüb Ensari
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ebu Cehil
Hz. Peygamber'in öldürülmesi kararı Ebu Cehil'in teklifiyle alınmıştır. Ebu Talib ise onu koruyan amcasıydı ve Hicret'ten önce vefat etmişti.
Kolay
12Mekkeli Müslümanlar, Hz. Peygamber'in izin vermesiyle kafileler hâlinde Yesrib'e göç etmeye başladı. Bu izin hangi olaydan sonra verilmiştir?
- A) İkinci Akabe Biati'nden sonra
- B) Habeşistan'a ilk hicretten önce
- C) Mekke'nin Fethi'nden sonra
- D) Hendek Savaşı'ndan sonra
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İkinci Akabe Biati'nden sonra
Ders kitabına göre sahabe, İkinci Akabe Biati'nden sonra Hz. Peygamber'in izniyle Yesrib'e göç etmeye başlamıştır. Mekke'nin Fethi ve Hendek Savaşı ise Hicret'ten sonra yaşanmıştır.
Kolay
13“Zulme uğradıktan sonra Allah yolunda hicret edenlere gelince, elbette onları dünyada güzel bir şekilde yerleştiririz. Ahiret mükâfatı ise daha büyüktür.” (Nahl suresi, 41. ayet) Bu ayette hicret edenlere ne vaat edilmektedir?
- A) Mekke'de kalanlardan daha çok mal ve servet
- B) Hicret ettikleri yerde yönetici olmak
- C) Hiçbir zorlukla karşılaşmayacakları bir yolculuk
- D) Dünyada güzel bir yurt ve ahirette daha büyük mükâfat
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Dünyada güzel bir yurt ve ahirette daha büyük mükâfat
Ayette hicret edenlerin dünyada güzel bir şekilde yerleştirileceği ve ahiret mükâfatının daha büyük olduğu bildirilir. Yöneticilik ya da mal vaadi ayette geçmez.
Kolay
14Hz. Peygamber ve Hz. Ebu Bekir, Sevr Mağarası'ndan ayrıldıktan sonra uzun bir yolculuk yaparak Kuba'ya ulaştı. Ders kitabına göre bu yolculuk kaç gün sürmüştür?
- A) Sekiz gün
- B) Bir gün
- C) Üç ay
- D) Kırk gün
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sekiz gün
Hz. Peygamber ile Hz. Ebu Bekir sekiz günlük bir yolculuktan sonra Kuba'ya ulaşmıştır. Diğer süreler kitapta geçmez.
Kolay
15Hz. Peygamber, 12 Rebiyülevvel (24 Eylül 622) tarihinde Kuba'dan Yesrib'e hareket etti ve yolda ilk cuma namazını kıldırdı. Hz. Peygamber Kuba'dan Yesrib'e haftanın hangi günü hareket etmiştir?
- A) Pazartesi
- B) Cumartesi
- C) Cuma
- D) Pazar
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Cuma
Hz. Peygamber Kuba'dan Cuma günü hareket etmiş ve yolda ilk cuma namazını kıldırmıştır. Cumartesi ise Yahudilerin kutsal günüdür.
Kolay
16Hicret yolculuğunda Hz. Peygamber'e Mekke'den Yesrib'e kadar eşlik eden, Sevr Mağarası'nda da onunla birlikte kalan sahabi kimdir?
- A) Hz. Ali
- B) Hz. Ömer
- C) Hz. Hamza
- D) Hz. Ebu Bekir
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hz. Ebu Bekir
Hz. Peygamber, Hz. Ebu Bekir'le birlikte yola çıkmış ve Sevr'de onunla kalmıştır. Hz. Ali ise emanetleri sahiplerine vermek için Mekke'de kalmıştır.
Kolay
17Hicret gecesi evinin etrafı müşriklerce sarılmışken Hz. Muhammed (sav), kendisine bırakılan emanetleri sahiplerine vermesi için Hz. Ali'ye teslim etti ve ardından Mekke'den gizlice ayrıldı. Hz. Peygamber'in bu davranışı en çok hangi özelliğini gösterir?
- A) Mekke'deki mallarını yanına almak istediğini
- B) Hz. Ali'yi yolculuğa önceden hazırladığını
- C) Müşriklerle bir antlaşma yapmak istediğini
- D) Zor bir anda bile emanete gösterdiği özeni
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Zor bir anda bile emanete gösterdiği özeni
Hz. Peygamber, canının tehlikede olduğu Hicret gecesinde bile kendisine bırakılan emanetlerin sahiplerine ulaştırılmasını ihmal etmemiştir; bu, emanete gösterdiği özeni ve güvenilirliğini gösterir. Emanetler onun malı değildi; Hz. Ali ise yolculuğa çıkmamış, emanetleri teslim etmek için Mekke'de kalmıştır. Davranışta müşriklerle antlaşma isteği yoktur.
Kolay
18Sözlükte "bir yerden bir yere göçme, taşınma, ayrılma" anlamına gelen hicret kelimesi, İslam tarihinde belirli bir olayın adı olarak da kullanılır. Ders kitabına göre terim olarak Hicret aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hz. Peygamber'in 620'de davet için Mekke'den Taif'e gitmesi
- B) Hz. Peygamber ve sahabenin 622'de Mekke'den Medine'ye göç etmesi
- C) Hz. Peygamber'in bir gece Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya götürülmesi
- D) Yesribli Müslümanların biat için Mekke yakınındaki Akabe'ye gelmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Hz. Peygamber ve sahabenin 622'de Mekke'den Medine'ye göç etmesi
Ders kitabına göre Hicret, Hz. Peygamber'in ve sahabenin 622 yılında Mekke'den Medine'ye göç etmesidir. Taif'e gidiş bir davet yolculuğudur, Mekke'den ayrılıp başka yere yerleşme değildir. Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya götürülme isradır. Akabe'ye gelişler ise biat için yapılan görüşmelerdir.
Orta
19Arda, Hicret'in sebeplerini gösteren bir kavram haritası hazırlıyor. Haritanın ortasına "Hicret" yazıyor, çevresine de bazı kutucuklar yerleştiriyor. Öğretmeni, kutucuklardan birinin Hicret'in sebebi olmadığını, Hicret'ten yıllar sonra ortaya çıkan bir gelişme olduğunu söylüyor. Öğretmenin işaret ettiği kutucuk aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Müslümanların can güvenliğinin tehlikede olması
- B) Müslümanların ibadetlerine engel olunması
- C) Hicri takvimin başlangıcının belirlenmesi
- D) Medineli Müslümanların daveti
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Hicri takvimin başlangıcının belirlenmesi
Hicret'in Hz. Ömer döneminde hicri takvimin başlangıcı kabul edilmesi bir sebep değil, Hicret'ten sonra gelen bir gelişmedir. Medinelilerin daveti dışarıdan gelen bir etken olduğu için sebep sayılmayabileceği düşünülebilir; ancak Akabe biatlarıyla yapılan bu davet Hicret'in önemli sebeplerindendir.
Orta
20Hicret'ten sonra Medine'de Müslümanlar ilk kez ibadetlerini kimseden çekinmeden açıkça yapabildi. Hz. Peygamber, şehirdeki farklı topluluklarla yazılı bir sözleşme yaptı ve mescidi aynı zamanda bir yönetim merkezi olarak kullandı. Bu gelişmeler Hicret'in hangi sonucunu göstermektedir?
- A) Müşriklerin Müslümanlara üç yıl süren bir boykot uygulaması
- B) Hz. Peygamber'in önderliğinde İslam devletinin temellerinin atılması
- C) Bir grup Müslümanın Habeşistan'a ilk hicreti gerçekleştirmesi
- D) Hz. Peygamber'in davet için Zeyd ile birlikte Taif'e gitmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Hz. Peygamber'in önderliğinde İslam devletinin temellerinin atılması
Yazılı sözleşme yapılması ve mescidin yönetim merkezi olması, Hicret'ten sonra Hz. Peygamber'in önderliğinde İslam devletinin temellerinin atıldığını gösterir. Boykot, Habeşistan'a hicret ve Taif yolculuğu ise Hicret'ten önce, Mekke Dönemi'nde yaşanmıştır.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.