7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Peygamber Olarak Hz. Muhammed

Hz. Muhammed’in (sav) Daveti: Mekke Dönemi

vahiy
Hira Mağarası
cahiliye
Darülerkâm
Habeşistan'a hicret
Hüzün Yılı
Akabe Biatleri

Hz. Muhammed’in Mekke döneminde neler yaşandı?

Hz. Muhammed’in Mekke dönemi, 610 yılında Hira Mağarası’nda gelen ilk vahiyle başlayıp Hicret’e kadar süren davet dönemidir. 571’de Mekke’de doğan Hz. Muhammed küçük yaşta yetim kalmış, dedesi ve amcası Ebu Talib’in yanında büyümüş, dürüstlüğü nedeniyle “Muhammedülemin” diye tanınmıştır. Cebrail’in getirdiği Alak suresinin “Oku!” emriyle başlayan ilk ayetleri ilmin önemine işaret eder. Davet yaklaşık üç yıl gizli sürmüş; Hz. Hatice, Hz. Ebu Bekir, Hz. Ali ve Zeyd bin Harise ilk Müslümanlardan olmuş, Müslümanlar Darülerkâm’da toplanmıştır. Açık davetle müşriklerin baskısı artmış, 615’te bir grup Müslüman Habeşistan’a hicret etmiş, müşrikler üç yıl süren bir boykot uygulamıştır. Hz. Hatice ve Ebu Talib’in vefat ettiği 620 yılına Hüzün Yılı denir; ardından Taif yolculuğu ile İsra ve Miraç yaşanmıştır. Birinci ve İkinci Akabe Biatleri Hicret’in yolunu açmıştır.

Hz. Muhammed’in (sav) Daveti: Mekke Dönemi: konu anlatımı ve özeti

Hz. Muhammed'in (sav) peygamberliği, putperestliğin ve haksızlığın yaygın olduğu bir dönemde Mekke'de başladı. Bu konu, ilk vahiyden Hicret'e kadar Mekke'de yaşanan önemli olayları anlatıyor.

571'de Mekke'de doğdu; küçük yaşta yetim kaldı, dedesi ve amcası Ebu Talib'in yanında büyüdü. Dürüstlüğü sebebiyle "Muhammedülemin" diye bilinirdi.
610 yılında Hira Mağarası'nda Cebrail ilk vahyi getirdi. Alak suresinin "Oku!" emriyle başlayan ilk ayetleri ilmin önemine işaret eder.
Davet yaklaşık üç yıl gizli sürdü. Hz. Hatice, Hz. Ebu Bekir, Hz. Ali ve Zeyd bin Harise ilk Müslümanlardandır. Müslümanlar Darülerkâm'da toplanırdı.
Açık davetle birlikte müşriklerin baskısı arttı. 615'te bir grup Müslüman Habeşistan'a hicret etti.
Hz. Hamza ve Hz. Ömer'in Müslüman olması Müslümanlara güç kattı. Müşrikler ise üç yıl süren bir boykot uyguladı.
620'de Hz. Hatice ve Ebu Talib vefat etti; bu yıla Hüzün Yılı denir. Ardından Taif yolculuğu ile İsra ve Miraç yaşandı.
Yesribli Müslümanlarla yapılan Birinci ve İkinci Akabe Biatleri Hicret'in yolunu açtı.

Unutma: Hz. Peygamber, kendisine yapılan tekliflere ve baskılara rağmen davasından vazgeçmeyerek kararlılığın en güzel örneğini vermiştir.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Mekke dönemini bir zaman şeridi üzerinde düşünürsen olaylar karışmaz:

610: Hira Mağarası'nda ilk vahiy gelir.
Yaklaşık üç yıl: Davet gizli sürer; ilk Müslümanlar Darülerkâm'da toplanır.
Açık davet: Müşriklerin baskısı artar.
615: Bir grup Müslüman Habeşistan'a hicret eder.
Boykot yılları: Müslümanlar üç yıl boykotla zor günler geçirir.
620: Hz. Hatice ile Ebu Talib vefat eder (Hüzün Yılı).
Akabe Biatleri: Medine'ye hicretin yolu açılır.

Günlük hayattan: Zorlu bir hedef için çalışan bir sporcu, karşısına çıkan engellere rağmen pes etmez. Mekke dönemi de büyük zorluklara karşı sabır ve kararlılığın örnekleriyle doludur.

Sık yapılan hata: "Habeşistan'a hicret ile Medine'ye hicret aynı olaydır." Doğrusu: Habeşistan hicreti 615'te bir grup Müslümanla yapılmıştır; Medine'ye hicret ise 622'de gerçekleşmiştir.

Derinleş

İlk inen ayetlerin "Oku!" emriyle başlaması bilginin önemine dikkat çeker. O dönemde Mekke'de okuma yazma bilenlerin çok az olduğu bilinir. Bugün okuma yazma oranlarının ülkelere göre nasıl değiştiğini araştır ve bir grafikte göster. Okuma alışkanlığını yaygınlaştırmak için okulunda yapılabilecek uygulanabilir bir proje öner.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

DKAB.7.4.1Hz. Muhammed’in (sav) Mekke’de yaşadıklarını yorumlayabilme
- a) Hz. Muhammed’in (sav) Mekke’de yaşadıklarını inceler.
- b) Hz. Muhammed’in (sav) Mekke’de yaşadıklarını kendi ifadeleriyle, doğru ve bilgiyi değiştirmeyecek şekilde özetler.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Müslümanlar, müşriklerin yaklaşık üç yıl süren boykotunun sıkıntılarından yeni kurtulmuştu. Kısa süre sonra Hz. Peygamber, ona her zaman destek olan eşini ve onu müşriklere karşı koruyan amcasını art arda kaybetti. Bu acılar yüzünden o yıla "Hüzün Yılı" dendi. Hüzün Yılı'nda vefat eden bu iki kişi kimlerdir?
- A) Hz. Amine ve Abdülmuttalib
- B) Hz. Hatice ve Ebu Talib
- C) Hz. Hamza ve Hz. Hatice
- D) Ebu Talib ve Abdülmuttalib
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Hz. Hatice ve Ebu Talib
Boykottan kısa süre sonra Hz. Peygamber'in eşi Hz. Hatice ve onu koruyan amcası Ebu Talib vefat etmiş, bu yıla Hüzün Yılı denmiştir. Hz. Hamza da amcasıdır, ancak o Medine Dönemi'nde Uhud Savaşı'nda şehit olmuştur.
Kolay
2Kâbe onarılırken Hacerülesved'i yerine kimin koyacağı konusunda Mekkeli kabileler anlaşmazlığa düştü. Kabileler, Harem'e ilk girecek kişinin hakemliğine uymaya karar verdi. Gelen kişi Hz. Muhammed (sav) olunca hepsi sevinerek "Muhammedülemin geldi." dedi. Kabilelerin kullandığı bu ifadenin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Cömert Muhammed
- B) Cesur Muhammed
- C) Güvenilir Muhammed
- D) Bilgili Muhammed
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Güvenilir Muhammed
Muhammedülemin "güvenilir Muhammed" demektir; kabilelerin onun hakemliğine sevinmesi, peygamberlikten önce de dürüstlüğüyle tanındığını gösterir. Hz. Peygamber cömertliğiyle de bilinir, ancak "emin" sözcüğü güvenilirliği anlatır.
Kolay
3Defne, Hz. Muhammed'in (sav) Mekke'deki hayatı için bir zaman çizelgesi hazırlıyor. Çizelgeye doğumunu, Hacerülesved hakemliğini ve açık davetin başlamasını yerleştirmiş; ilk vahyin geldiği yılı ise kontrol etmek için boş bırakmış. Ardından ders kitabındaki bilgilerle çizelgesini karşılaştırıyor. Defne'nin boş bıraktığı yere hangi yılı yazması gerekir?
- A) 605
- B) 613
- C) 620
- D) 610
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 610
İlk vahiy 610 yılında gelmiştir. 613, üç yıllık gizli davetin ardından açık davetin başladığı yıldır; ilk vahiy ile davetin başlangıcını aynı olay sanan biri bu yılı seçebilir.
Kolay
4Ramazan ayında bir gece Hz. Muhammed (sav), Mekke yakınlarındaki Nur Dağı'nda tek başına tefekkür ettiği yerde Cebrail (as) ile karşılaştı. Cebrail (as) ona "Oku!" emriyle başlayan ilk ayetleri getirdi. Hz. Peygamber heyecan içinde evine döndü ve yaşadıklarını Hz. Hatice'ye anlattı. İlk vahyin geldiği bu yer aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hira Mağarası
- B) Sevr Mağarası
- C) Safa Tepesi
- D) Darülerkâm
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hira Mağarası
İlk vahiy 610 yılında, Nur Dağı'ndaki Hira Mağarası'nda Alak suresinin ilk beş ayetiyle gelmiştir. Sevr de bir mağaradır, ancak Hz. Peygamber oraya Hicret sırasında Hz. Ebu Bekir'le saklanmak için gitmiştir.
Kolay
5Ders kitabındaki bilgi kutusunda şu tanım yer alıyor: “Hz. Muhammed'in (sav) peygamberliğinden önce, putlara tapma, soysopla övünme, hukuksuzluk, kibir ve zayıfları ezme gibi olumsuzlukları barındıran sosyal ve kültürel ortam.” Bu tanım hangi kavrama aittir?
- A) Fetretülvahiy
- B) Cahiliye
- C) Hicret
- D) Darülerkâm
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Cahiliye
Tanımda anlatılan, peygamberlikten önceki olumsuz ortamdır; buna cahiliye denir. Fetretülvahiy ise vahyin bir süre kesildiği dönemdir.
Kolay
6Mekke'de yeni doğan bebekleri sütanneye verme geleneği vardı. Hz. Muhammed (sav) de bu geleneğe uyularak sütanneye verildi ve dört yaşına kadar onun yanında kaldı. Hz. Peygamber'in sütannesi kimdir?
- A) Amine
- B) Hatice
- C) Fatıma
- D) Halime
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Halime
Hz. Peygamber dört yaşına kadar sütannesi Halime'nin yanında kalmıştır. Amine ise öz annesidir.
Kolay
7Hz. Muhammed (sav), amcası Ebu Talib'in yanında yaşarken bir yaşta Hz. Hatice ile evlendi. Bu evlilikten altı çocuğu oldu. Hz. Peygamber, Hz. Hatice ile kaç yaşında evlenmiştir?
- A) On sekiz
- B) Otuz beş
- C) Yirmi beş
- D) Kırk
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yirmi beş
Hz. Peygamber yirmi beş yaşında Hz. Hatice ile evlenmiştir. Kırk yaş civarı ise ilk vahyin geldiği döneme denk gelir.
Kolay
8Açık davet döneminde müşriklerin baskıları artarken Hz. Hamza ve Hz. Ömer Müslüman oldu. Bu iki sahabinin Müslüman olması Müslümanları nasıl etkilemiştir?
- A) Müslümanlara güç katmıştır.
- B) Müslümanları Mekke'yi hemen terk etmeye zorlamıştır.
- C) Gizli davet döneminin yeniden başlamasına yol açmıştır.
- D) Müşriklerin boykotu başlatmasını engellemiştir.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Müslümanlara güç katmıştır.
Hz. Hamza ve Hz. Ömer'in Müslüman olması Müslümanlara güç katmıştır. Buna rağmen müşrikler üç yıl süren boykotu uygulamıştır.
Kolay
9Hz. Muhammed'in (sav) hayatını anlatan bir zaman şeridinin ilk kutusuna doğum yeri ve yılı yazılacaktır. Bu kutuya aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?
- A) Medine, 571
- B) Mekke, 571
- C) Mekke, 610
- D) Taif, 571
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Mekke, 571
Hz. Muhammed (sav) 571 yılında Mekke'de doğmuştur. 610 ise ilk vahyin geldiği yıldır.
Kolay
10Hz. Muhammed (sav) peygamberliğinden önce de Mekkeliler arasında dürüstlüğüyle tanınıyordu. İnsanlar ona “Muhammedülemin” diyordu. Bu lakabın anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Cömert Muhammed
- B) Yetim Muhammed
- C) Güvenilir Muhammed
- D) Bilge Muhammed
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Güvenilir Muhammed
Muhammedülemin, “Güvenilir Muhammed” demektir ve onun dürüstlüğü sebebiyle verilmiştir. Yetim kaldığı doğru olsa da lakabın anlamı bu değildir.
Kolay
11Hz. Peygamber akrabalarını yemeğe davet etti ve yemekten sonra onlara İslam'ı anlattı. Amcası Ebu Leheb sözünü keserek davetlilerin dağılmasına sebep oldu. Bu olay hangi dönemin başlangıcında yaşanmıştır?
- A) Gizli davet dönemi
- B) Fetretülvahiy dönemi
- C) Hüzün Yılı
- D) Açık davet dönemi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Açık davet dönemi
Akrabaların yemeğe davet edilip İslam'ın anlatılması, peygamberliğin dördüncü yılında başlayan açık davetin ilk adımlarındandır. Gizli davette ise yalnızca yakın çevreye gizlice anlatılıyordu.
Kolay
12Hz. Muhammed (sav) sekiz yaşına kadar dedesi Abdülmuttalib'in yanında kaldı. Dedesinin vefatından sonra yirmi beş yaşına kadar bir amcasının yanında yaşadı. Bu amcası aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ebu Talib
- B) Ebu Leheb
- C) Hz. Hamza
- D) Ebu Cehil
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ebu Talib
Hz. Peygamber, dedesinin vefatından sonra yirmi beş yaşına kadar amcası Ebu Talib'in yanında yaşamıştır. Ebu Leheb ise açık davette ona karşı çıkan amcasıdır.
Kolay
13Müddessir suresinin ilk ayetleri indikten sonra Hz. Peygamber, ailesi ve yakın çevresinden başlayarak insanları İslam'a çağırdı. Ders kitabına göre bu gizli davet yaklaşık ne kadar sürmüştür?
- A) Üç yıl
- B) Üç ay
- C) On yıl
- D) Bir hafta
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Üç yıl
Gizli davet süreci yaklaşık üç yıl sürmüştür. Peygamberliğin dördüncü yılından itibaren açık davete geçilmiştir.
Kolay
14İlk vahiyden sonra Hz. Hatice, Hz. Muhammed'i (sav) ilahi kitaplardan haberdar olan amcasının oğluna götürdü. Bu kişi, gelen meleğin peygamberlere vahiy getiren Cebrail olduğunu söyledi. Bu kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Zeyd bin Harise
- B) Erkam bin Ebülerkam
- C) Varaka bin Nevfel
- D) Abdülmuttalib
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Varaka bin Nevfel
Hz. Hatice'nin amcasının oğlu olan ve ilahi kitapları bilen kişi Varaka bin Nevfel'dir. Zeyd bin Harise ise Hz. Peygamber'in evlatlığıdır.
Kolay
15Ders kitabındaki “İlk Müslümanlar” bilgi görselinde her ismin altında Hz. Peygamber'le yakınlığı yazılmıştır. Bu görselde Zeyd bin Harise için hangi ifade yer alır?
- A) Hz. Peygamber'in eşi
- B) Hz. Peygamber'in amcasının oğlu
- C) Hz. Peygamber'in evlatlığı
- D) Hz. Peygamber'in yakın dostu
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Hz. Peygamber'in evlatlığı
Zeyd bin Harise, Hz. Peygamber'in evlatlığıdır. Amcasının oğlu Hz. Ali, yakın dostu ise Hz. Ebu Bekir'dir.
Kolay
16610 yılında Hira Mağarası'nda Cebrail (as), Hz. Peygamber'e “Yaratan Rabbinin adıyla oku!” ifadesiyle başlayan ayetleri getirdi. Bu ilk ayetler hangi sureye aittir?
- A) Müddessir
- B) Nasr
- C) Fatiha
- D) Alak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Alak
İlk inen ayetler Alak suresinin ilk beş ayetidir. Müddessir suresinin ilk ayetleri ise fetretülvahiy döneminden sonra inmiştir.
Kolay
17Hüzün Yılı'nın ve Taif yolculuğunun ardından Hz. Muhammed (sav) bir gece Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya götürüldü. Ders kitabına göre Hz. Peygamber'in Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya götürülmesine ne ad verilir?
- A) Miraç
- B) Hicret
- C) İsra
- D) Biat
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İsra
Hz. Peygamber'in Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya götürülmesine isra (gece yürüyüşü) denir. Oradan Allah katına yükseltilmesine ise miraç denir; iki kavram sık karıştırılır. Hicret Mekke'den Medine'ye göç, biat ise Akabe'de olduğu gibi verilen bağlılık sözüdür.
Kolay
18Birinci Akabe Biati'nden sonra Hz. Muhammed (sav), Musab bin Umeyr'i Yesrib'e gönderdi. Musab'ın oradaki çalışmalarının ardından Yesrib'in ileri gelenlerinden çoğu Müslüman oldu. Ders kitabına göre Musab bin Umeyr Yesrib'de hangi görevi üstlenmiştir?
- A) Yesriblilere İslam'ı anlatmak
- B) Yesrib'de bir mescit inşa ettirmek
- C) Kureyş ile ticaret antlaşması yapmak
- D) Habeşistan'daki Müslümanları getirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yesriblilere İslam'ı anlatmak
Ders kitabına göre Hz. Peygamber'in Yesrib'e gönderdiği Musab bin Umeyr, Yesriblilere İslam'ı anlatmış; böylece Yesrib'in ileri gelenlerinden çoğu Müslüman olmuştur. Mescit yapımı Hicret'ten sonra Kuba'da ve Medine'de gerçekleşmiştir; ticaret antlaşması ve Habeşistan'dan Müslüman getirme kitapta Musab'a bağlanmaz.
Orta
19İlk vahiyden sonra bir süre vahiy gelmedi ve Hz. Peygamber bu durumdan üzüntü duydu. Vahyin kesildiği bu döneme fetretülvahiy denir. Dönem, Cebrail'in (as) "Ey bürünüp sarınan! Kalk ve uyar." anlamındaki ayetleri getirmesiyle sona erdi. Bu ayetler hangi surenin ilk ayetleridir?
- A) Alak suresi
- B) Müddessir suresi
- C) Nasr suresi
- D) İsra suresi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Müddessir suresi
Fetretülvahiy, Müddessir suresinin "Kalk ve uyar" emrini içeren ilk ayetleriyle sona ermiştir. Alak suresinin ilk beş ayeti ise ilk vahiydir; ilk vahiy ile fetretten sonraki vahyi karıştıran biri bu şıkkı seçebilir.
Orta
20Açık davet başladığında Hz. Peygamber Safa Tepesi'ne çıkarak Mekkelilere seslendi: "Size şu dağın arkasında bir düşman birliği var desem inanır mısınız?" Mekkeliler "Evet, inanırız. Senin yalan söylediğini hiç görmedik." diye cevap verdi. Ancak birçoğu, ardından yapılan davete karşı çıktı. Mekkelilerin verdiği cevap aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A) Mekkelilerin İslam'ı hemen kabul etmiş olduğunu
- B) Mekke'ye gerçekten bir düşman ordusunun geldiğini
- C) Hz. Peygamber'in toplumda güvenilir biri olarak tanındığını
- D) Hz. Peygamber'in davetini gizlice sürdürdüğünü
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Hz. Peygamber'in toplumda güvenilir biri olarak tanındığını
Mekkeliler davete karşı çıksalar da Hz. Peygamber'in hiç yalan söylemediğini kabul ediyorlardı; bu, onun toplumda güvenilir biri olarak tanındığını gösterir. Cevabın olumlu olması İslam'ın hemen kabul edildiği anlamına gelmez, çünkü birçoğu davete karşı çıkmıştır.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.