7. Sınıf Fen Bilimleri · Vücudumuzdaki Sistemler

Sindirim Sistemi

fiziksel sindirim
kimyasal sindirim
enzim
mide
ince bağırsak
karaciğer
pankreas

Sindirim sistemi hangi organlardan oluşur?

Sindirim sistemi; ağız, yutak, yemek borusu, mide, ince bağırsak, kalın bağırsak ve anüsten oluşur, karaciğer ve pankreas ise sindirime yardımcı organlardır. Sindirim, besinlerin kana geçebilecek kadar küçük parçalara ayrılmasıdır. Fiziksel (mekanik) sindirimde besinler çiğneme ve kas hareketleriyle parçalanır; kimyasal sindirimde ise enzimler ve su yardımıyla yapı taşlarına ayrılır. Enzimler, besinlerin parçalanma hızını artıran yapılardır. Ağızda dişler ve tükürük, midede mide öz suyu görev yapar. İnce bağırsakta sindirim tamamlanır ve besinler kana geçer; villus denen tüy benzeri çıkıntılar yüzeyi genişleterek emilimi hızlandırır. Kalın bağırsakta su emilir ve sindirilmeyen artıklar dışarı atılır. Karaciğerden gelen safra sıvısı yağların fiziksel sindirimine, pankreas öz suyu kimyasal sindirime yardım eder. Safra sıvısı bir enzim değildir ve besinler karaciğer ile pankreasın içinden geçmez.

Sindirim Sistemi: konu anlatımı ve özeti

Yediğin besinlerin vücuduna yarar sağlaması için kana geçebilecek kadar küçük parçalara ayrılması gerekir. Bu konu sindirim sisteminin organlarını, sindirim çeşitlerini ve bu sistemi sağlıklı tutmanın yollarını anlatır.

Sindirim, besinlerin kana geçebilecek kadar küçük parçalara ayrılmasıdır. Fiziksel (mekanik) sindirimde besinler çiğneme ve kas hareketleriyle parçalanır. Kimyasal sindirimde ise enzimler ve su yardımıyla yapı taşlarına ayrılır.
Enzimler, besinlerin parçalanmasını hızlandıran yapılardır.
Besinin izlediği yol: ağız → yutak → yemek borusu → mide → ince bağırsak → kalın bağırsak. Ağızda dişler ve tükürük, midede mide öz suyu görev yapar.
Besinin sindirim kanalındaki yolu: ağız, yutak, yemek borusu, mide, ince bağırsak, kalın bağırsak; karaciğer ve pankreas salgılarını ince bağırsağa gönderir
İnce bağırsakta sindirim tamamlanır ve besinler kana geçer. İç yüzeydeki villus denen tüy benzeri çıkıntılar yüzeyi genişleterek emilimi hızlandırır. Kalın bağırsakta su emilir, sindirilmeyen artıklar dışarı atılır.
Karaciğerden gelen safra sıvısı yağların fiziksel sindirimine, pankreas öz suyu ise kimyasal sindirime yardım eder. Besinler bu iki organın içinden geçmez.
Sağlıklı bir sindirim için yeterli su iç, düzenli ve dengeli öğünler ye, yavaş çiğne. Stres ve ekran başında hızlı yemek sindirimi olumsuz etkiler.

Unutma: Safra sıvısı bir enzim değildir; yağları küçük damlacıklara ayırarak yalnızca fiziksel sindirime yardım eder.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Sindirimi bir lokmanın yolculuğu gibi takip et:

Ağız: Dişler lokmayı parçalar (fiziksel sindirim), tükürük kimyasal sindirimi başlatır.
Yutak ve yemek borusu: Lokma kas hareketleriyle mideye iletilir.
Mide: Kas hareketleri besini karıştırır, mide öz suyu kimyasal sindirime devam eder.
İnce bağırsak: Safra ve pankreas öz suyu yardım eder, sindirim tamamlanır, besinler kana geçer.
Kalın bağırsak: Su emilir, sindirilmeyen artıklar dışarı atılır.

Günlük hayattan: Bir ekmek parçasını uzun süre çiğnediğinde ağzında hafif tatlı bir tat hissedebilirsin. Bunun sebebi tükürükteki enzimin nişastayı daha küçük şeker parçalarına ayırmaya başlamasıdır.

Sık yapılan hata: "Besinler karaciğerin ve pankreasın içinden geçer." Doğrusu: Bu organlar salgılarını ince bağırsağa gönderir; besinler onların içinden geçmez.

Derinleş

Hızlı yemek yemek, ekran karşısında yemek ve öğün atlamak sindirimi nasıl etkiler? Ailende ya da sınıfında bir hafta boyunca yemek alışkanlıklarını gözlemleyen basit bir çizelge hazırla. Topladığın verileri bir grafikle göster ve sindirim sağlığı için uygulanabilir üç öneri geliştir. Önerilerinin okul kantini ya da yemekhanesi için de uygulanabilir olup olmadığını tartış.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

FB.7.3.1Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini model üzerinde gözlemleyebilme
- a) Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların niteliklerini tanımlar.
- b) Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organları model üzerinde inceleyerek gözlem verilerini kaydeder.
- c) Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini açıklar.
FB.7.3.2Sindirim sisteminin sağlığı için yapılması gerekenler konusunda bilgi
- a) Sindirim sisteminin sağlığı ile ilgili bilgiye ulaşmak için kullanacağı araçları belirler.
- c) Sindirim sisteminin sağlığı hakkında bulduğu bilgileri doğrular.

Bu konuda neler var?

Sindirim Sistemini Oluşturan Yapı ve Organlar
Sindirim Sisteminin Sağlığı

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Bir eğitim videosunda, yutulan küçük bir kameralı kapsülün sindirim kanalındaki yolculuğu canlandırılıyor. Kapsül ağızdan girip sindirim kanalının bütün bölümlerinden sırayla geçiyor. Kapsülün geçtiği yapıların doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ağız → yemek borusu → yutak → mide → kalın bağırsak → ince bağırsak
- B) Ağız → yutak → yemek borusu → mide → ince bağırsak → kalın bağırsak
- C) Ağız → yutak → mide → yemek borusu → ince bağırsak → kalın bağırsak
- D) Ağız → yutak → yemek borusu → mide → kalın bağırsak → ince bağırsak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ağız → yutak → yemek borusu → mide → ince bağırsak → kalın bağırsak
Besinler sırasıyla ağız, yutak, yemek borusu, mide, ince bağırsak ve kalın bağırsaktan geçer; artıklar anüsle atılır. Kalın bağırsağı ince bağırsaktan önce yazmak, adlardaki "kalın" ve "ince" sözcüklerini sıra sanmaktan kaynaklanan bir yanılgıdır.
Kolay
2Biyoloji kulübünde Esra, bir dilim ekmeğin vücuttaki yolculuğunu anlatan bir afiş hazırlıyor. Afişe, ekmekteki nişastanın ağızda ve ince bağırsakta kademeli olarak parçalandığını, ardından kana karıştığını yazıyor. Afişte anlatılan, ekmeğin kana karışmadan önce geçirdiği olay aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sindirilmeyen artıkların vücuttan dışarı atılması
- B) Kanın vücuttaki bütün hücrelere pompalanması
- C) Besinlerin kana geçebilecek kadar küçük birimlere ayrılması
- D) Havadaki oksijenin akciğerlerden kana geçmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Besinlerin kana geçebilecek kadar küçük birimlere ayrılması
Ağız yoluyla alınan besinlerin kana geçebilecek kadar küçük parçalara ayrılmasına sindirim denir. Artıkların dışarı atılması sindirimden sonra gerçekleşen ayrı bir olaydır; afişte anlatılan parçalanma değildir.
Kolay
3Mikroskop görüntüsünde, sindirim kanalındaki bir organın iç yüzeyinin havlu ilmeklerine benzeyen milyonlarca küçük çıkıntıyla kaplı olduğu görülüyor. Bu çıkıntılar organın iç yüzey alanını büyük ölçüde artırıyor. Sindirilmiş besinlerin kana geçişini hızlandıran bu çıkıntılar hangi organın iç yüzeyinde bulunur?
- A) Mide
- B) Kalın bağırsak
- C) Yemek borusu
- D) İnce bağırsak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İnce bağırsak
Villus adı verilen bu çıkıntılar ince bağırsağın iç yüzeyinde bulunur; yüzeyi genişleterek sindirilen besinlerin kana geçişini (emilimi) hızlandırır. Kalın bağırsakta da emilim olur ama yalnızca su ve bazı minerallerin; villuslar orada bulunmaz.
Kolay
4Ceren, iki deney tüpüne eşit miktarda haşlanmış yumurta akı koyuyor. Birinci tüpe yalnızca su, ikinci tüpe mide öz suyuna benzer bir sıvı ekliyor. Bir süre sonra ikinci tüpteki yumurta akının çok daha hızlı parçalandığını gözlemliyor. İkinci tüpteki parçalanmayı hızlandıran yapılara ne ad verilir?
- A) Villus
- B) Safra
- C) Hormon
- D) Enzim
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Enzim
Enzimler, besinlerin yapı taşlarına ayrılmasını hızlandırarak kimyasal sindirimi sağlar; mide öz suyundaki enzimler proteinleri parçalar. Safra da sindirime yardım eder ama enzim değildir; yağları yalnızca küçük damlacıklara ayırır ve midede değil, ince bağırsakta etkilidir.
Kolay
5Ağız yoluyla alınan besinlerin kana geçebilecek kadar küçük parçalara ayrılmasına ne ad verilir?
- A) Boşaltım
- B) Sindirim
- C) Solunum
- D) Dolaşım
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sindirim
Besinlerin kana geçebilecek kadar küçük parçalara ayrılması sindirimdir. Boşaltım ise vücutta oluşan atıkların uzaklaştırılmasıdır.
Kolay
6Yutulan lokmayı yutaktan mideye ileten, kaslı boru biçimindeki yapı hangisidir?
- A) İnce bağırsak
- B) Soluk borusu
- C) Kalın bağırsak
- D) Yemek borusu
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Yemek borusu
Yutulan besin yutaktan sonra yemek borusuyla mideye iletilir. Soluk borusu solunum sistemine aittir ve havayı akciğerlere taşır.
Kolay
7Aşağıdakilerden hangisi sindirime yardımcı organlardan biridir?
- A) Pankreas
- B) Yutak
- C) Yemek borusu
- D) Mide
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Pankreas
Pankreas, ürettiği pankreas öz suyunu ince bağırsağa göndererek sindirime yardım eden bir organdır. Yutak, yemek borusu ve mide ise besinin içinden geçtiği sindirim kanalı organlarıdır.
Kolay
8Sindirimin tamamlandığı ve besinlerin kana geçtiği organ hangisidir?
- A) Mide
- B) Kalın bağırsak
- C) İnce bağırsak
- D) Yemek borusu
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İnce bağırsak
Sindirim ince bağırsakta tamamlanır ve besinler buradan kana geçer. Kalın bağırsakta ise besin değil, büyük ölçüde su emilir.
Kolay
9Kimyasal sindirimde besinler hangilerinin yardımıyla küçük yapı taşlarına ayrılır?
- A) Dişler ve dil
- B) Enzimler ve su
- C) Mide kasları
- D) Safra sıvısı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Enzimler ve su
Kimyasal sindirimde besinler enzimler ve su yardımıyla yapı taşlarına ayrılır. Dişler ve mide kasları fiziksel sindirimde görev yapar.
Kolay
10Sindirilmeyen artıkların vücuttan dışarı atıldığı yapı hangisidir?
- A) Yutak
- B) Pankreas
- C) Anüs
- D) Mide
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Anüs
Sindirim kanalının son bölümü anüstür; kalın bağırsaktan gelen sindirilmeyen artıklar buradan atılır. Yutak sindirim kanalının başındaki yapıdır.
Kolay
11Midede besinlerin sindirimine yardım eden sıvı hangisidir?
- A) Safra sıvısı
- B) Mide öz suyu
- C) Pankreas öz suyu
- D) Tükürük
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Mide öz suyu
Midede mide öz suyu görev yapar. Safra sıvısı ve pankreas öz suyu ise ince bağırsağa dökülür.
Kolay
12Karaciğerin salgıladığı safra sıvısı ince bağırsağa gönderilmeden önce nerede toplanır?
- A) Midede
- B) Pankreasta
- C) Kalın bağırsakta
- D) Safra kesesinde
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Safra kesesinde
Karaciğerin ürettiği safra sıvısı, karaciğerin altındaki safra kesesinde toplanır ve kanalla ince bağırsağa gönderilir. Pankreas kendi öz suyunu üretir, safrayı depolamaz.
Kolay
13Besinlerin parçalanma hızını artıran ve kimyasal sindirimi sağlayan yapılara ne ad verilir?
- A) Safra sıvısı
- B) Villus
- C) Enzim
- D) Mide kası
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Enzim
Besinlerin parçalanmasını hızlandıran yapılar enzimlerdir. Safra sıvısı bir enzim değildir; yağları yalnızca fiziksel olarak küçük damlacıklara ayırır.
Kolay
14Yemek yerken besinleri dişlerimizle parçalayıp öğütmemiz hangi olaya örnektir?
- A) Fiziksel sindirim
- B) Kimyasal sindirim
- C) Boşaltım
- D) Solunum
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Fiziksel sindirim
Çiğneme ve kas hareketleriyle besinlerin küçük parçalara ayrılması fiziksel (mekanik) sindirimdir. Kimyasal sindirim ise enzimler ve su yardımıyla gerçekleşir.
Kolay
15Mehmet, sindirim sistemi posterinde besinin izlediği yolu okla gösteriyor. Besinler mideden çıktıktan sonra hangi organa geçer?
- A) Kalın bağırsak
- B) Yemek borusu
- C) Karaciğer
- D) İnce bağırsak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İnce bağırsak
Besinlerin yolu ağız, yutak, yemek borusu, mide, ince bağırsak ve kalın bağırsak şeklindedir; mideden sonra ince bağırsak gelir. Karaciğer yardımcı bir organdır, besin içinden geçmez.
Kolay
16Emre, akşam yemeklerini genellikle televizyon karşısında, lokmaları çok az çiğneyerek hızla yiyor ve sonrasında karnında ağrı hissediyor. Emre'ye sindirim sisteminin sağlığı için hangi öneri verilmelidir?
- A) Yemeğini sofrada, yavaş ve iyice çiğneyerek yemesi
- B) Yemeğini daha da hızlı bitirmesi
- C) Akşam yemeğinde hiç su içmemesi
- D) Öğünlerini atlayıp gece tek seferde yemesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yemeğini sofrada, yavaş ve iyice çiğneyerek yemesi
Ekran başında hızlı yemek sindirimi olumsuz etkiler; yavaş ve iyice çiğnemek sindirimi kolaylaştırır. Öğün atlamak düzenli ve dengeli beslenme kuralına aykırıdır.
Kolay
17Elif, sindirim sisteminin sağlığı için yapılması gerekenleri araştırıp sınıfta sunacak. Sunumundaki bilgilerin doğru olmasını istediği için kullanacağı kaynağı dikkatle seçiyor. Elif'in bu araştırmada kullanabileceği en güvenilir kaynak aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kaynağı belirtilmeyen bir sosyal medya paylaşımı
- B) Bir ürünü öven reklam sitesindeki tanıtım yazısı
- C) Sağlık Bakanlığının genel ağ sayfasındaki yazı
- D) Yazarı bilinmeyen bir forumdaki kullanıcı yorumu
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sağlık Bakanlığının genel ağ sayfasındaki yazı
Sağlıkla ilgili bilgi toplanırken resmî kurumların ve uzmanların hazırladığı, kimin yazdığı belli olan kaynaklar kullanılmalıdır. Sağlık Bakanlığının genel ağ sayfası bu ölçütleri karşılar. Kaynağı ya da yazarı belli olmayan paylaşımlar ve forum yorumları doğrulanamaz; reklam yazılarının amacı ise bilgi vermek değil, ürün satmaktır.
Kolay
18Burçak, ısırdığı elmanın sindirim kanalındaki yolculuğunu anlatan bir sunum hazırlıyor. Sunumunda, elma lokmasının bazı yapılardan yalnızca geçtiğini, bu yapılarda fiziksel ya da kimyasal sindirime uğramadığını belirtecek. Burçak sunumunda bu yapılar için aşağıdakilerden hangisini yazmalıdır?
- A) Ağız ve yutak
- B) Yutak ve yemek borusu
- C) Yemek borusu ve mide
- D) Mide ve ince bağırsak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Yutak ve yemek borusu
Yutak besinleri ağızdan yemek borusuna, yemek borusu da kas hareketleriyle mideye iletir; bu iki yapıda sindirim gerçekleşmez. Ağızda çiğnemeyle fiziksel, tükürükteki enzimlerle kimyasal sindirim başlar. Midede ve ince bağırsakta da hem fiziksel hem kimyasal sindirim olur.
Orta
19Okul sağlık kulübü, sindirim sisteminin sağlığı hakkında internetten derlediği dört öneriyi bir aile hekimine danışarak doğrulamak istiyor. Hekim, önerilerden yalnızca birinin sağlıklı bir alışkanlık olduğunu söylüyor. Hekimin doğruladığı öneri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Öğle yemeğini atlayıp atıştırmalıkla geçiştirmek
- B) Ekran karşısında hızlı hızlı yemek yemek
- C) Akşamları büyük lokmaları çiğnemeden yutmak
- D) Besinleri yavaş yavaş ve iyice çiğneyerek yemek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Besinleri yavaş yavaş ve iyice çiğneyerek yemek
Yavaş ve iyi çiğnemek fiziksel sindirimi kolaylaştırır ve mideye düşen yükü azaltır. Atıştırmalıkla öğün geçiştirmek pratik görünse de düzensiz beslenme sindirim sistemini olumsuz etkiler.
Orta
20Yağlı yemeklerden sonra midesi rahatsızlanan Eren doktora gidiyor. Doktor, Eren'in safra kesesinde taş olduğunu ve bunun yağların sindirimini zorlaştırdığını söylüyor. Safra sıvısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Pankreasta üretilir ve proteinleri kimyasal olarak sindirir.
- B) Karaciğerde üretilir ve yağların fiziksel sindirimine yardım eder.
- C) Midede üretilir ve karbonhidratları kimyasal olarak sindirir.
- D) Safra kesesinde üretilir ve yağları kimyasal olarak sindirir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Karaciğerde üretilir ve yağların fiziksel sindirimine yardım eder.
Safra sıvısı karaciğerde üretilir, safra kesesinde depolanır ve ince bağırsağa gönderilir. Enzim içermez; yağları küçük damlacıklara ayırarak fiziksel sindirime yardım eder. Safra kesesi yalnızca depolama yeridir; adından dolayı safranın orada üretildiğini düşünmek yanılgıdır.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.