8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Zekât ve Sadaka

Bir Sure Tanıyorum: Maun Suresi ve Anlamı

maun suresi
yetim
yoksul
riya
samimiyet
yardımlaşma

Maun suresinin konusu ve mesajı nedir?

Maun suresi, Kur'an-ı Kerim'in Mekke'de inen yedi ayetlik 107. suresidir. Adını son ayette geçen 'maun' kelimesinden alır; maun yardım, zekât ve komşuların günlük olarak birbirinden alıp verdiği ihtiyaç maddeleri demektir. Surede hesap ve ceza gününü yalanlayan, yetimi itip kakan ve yoksulu doyurmaya özendirmeyen kişiler kınanır; bu davranışların asıl sebebinin ahirete inanmamak olduğu açıklanır. Yetimler ve yoksullar toplumun korunmaya muhtaç kesimleridir. Son ayetlerde namazlarını ciddiye almayan, ibadetlerini gösteriş için yapan ve ufacık bir yardıma bile engel olanlar eleştirilir. İbadet ve iyilikleri insanlara gösteriş için yapmaya riya denir; oysa ibadet yalnızca Allah rızası için yapılmalıdır. Surenin mesajı, ibadet ile güzel ahlakın birbirinden ayrılmadığı ve namaz kılan kişinin yardımsever ve samimi olması gerektiğidir.

Bir Sure Tanıyorum: Maun Suresi ve Anlamı: konu anlatımı ve özeti

Maun suresi, ibadetin yalnızca şekilden ibaret olmadığını, yardımlaşma ve samimiyetle tamamlandığını anlatan kısa bir Mekke suresidir. Bu konu surenin konusunu ve verdiği mesajları öğretiyor.

Kur'an-ı Kerim'in 107. suresidir, yedi ayettir ve Mekke'de inmiştir.
Adını son ayette geçen maun kelimesinden alır. Maun; yardım, zekât ve komşuların birbirinden alıp verdiği küçük ihtiyaç eşyaları demektir.
Surede hesap gününü yalanlayan, yetimi itip kakan ve yoksulu doyurmaya teşvik etmeyen kişiler kınanır. Bu davranışların temelinde ahirete inanmamak olduğu belirtilir.
Yetimler ve yoksullar toplumun korunmaya muhtaç kesimleridir; onlara iyi davranmak İslam'ın önemli bir öğüdüdür.
Surenin son ayetlerinde namazı ciddiye almayan, ibadetini gösteriş için yapan ve küçük bir yardımı bile esirgeyenler eleştirilir.
Riya, ibadet ve iyilikleri insanlara gösteriş için yapmaktır. İbadet yalnızca Allah rızası için yapılmalıdır.

Unutma: İbadet ile güzel ahlak birbirinden ayrılmaz; namaz kılan kişinin yardımsever ve samimi olması da beklenir.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Maun suresini iki bölüm hâlinde düşünebilirsin:

Birinci bölüm: Hesap gününü yalanlayan kişinin davranışları anlatılır: Yetimi itip kakar, yoksulu doyurmaya teşvik etmez.
İkinci bölüm: Namazını ciddiye almayan, ibadetini gösteriş için yapan ve küçük bir yardımı bile esirgeyen kişiler kınanır.

İki bölümün ortak mesajı şudur: İbadet ile güzel davranış birbirinden ayrılmaz.

Günlük hayattan: Komşunun bir tencere ya da bir merdiven istemesi "maun" kelimesinin anlamına güzel bir örnektir; bu kadar küçük bir yardımı bile esirgemek surede eleştirilir.

Sık yapılan hata: "Maun suresi namazı eleştirir." Doğrusu: Sure namazı değil, namazı gösteriş için kılan ve namazın ruhunu hayatına yansıtmayan kişiyi eleştirir.

Derinleş

Maun suresinde yetim ve yoksul gibi korunmaya muhtaç kişilere ilgisizlik eleştirilir. Bugün çocukları, yaşlıları ve engelli bireyleri korumak için devletin ve gönüllü kuruluşların hangi hizmetleri sunduğunu araştır. Bir öğrencinin bu kişilere destek olabileceği, onların onurunu da gözeten üç somut yol öner ve her birinin uygulanabilirliğini değerlendir.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

DKAB.8.2.4Maun suresini ve bu surenin anlamını okuyarak yorumlayabilme
- a) Maun suresini ve bu surenin anlamını okur.
- b) Maun suresinin anlamını kendi hayatı için anlamlı bir hâle getirir.
- c) Maun suresinin anlamını değiştirmeyecek şekilde özetler.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Kur'an-ı Kerim'in son sayfalarındaki kısa sureleri ezberleyen Meryem, Fil suresinden sonra Kureyş suresini, ardından da Maun suresini öğreniyor. Fil suresinin Kur'an-ı Kerim'in 105. suresi olduğunu biliyor. Meryem'in öğrendiği Maun suresi Kur'an-ı Kerim'in kaçıncı suresidir?
- A) 106
- B) 107
- C) 108
- D) 110
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 107
Fil suresi 105., Kureyş suresi 106. sure olduğuna göre ondan sonra gelen Maun suresi 107. suredir. 106 cevabı, araya giren Kureyş suresini atlamaktan kaynaklanır.
Kolay
2Okulda bir yardım kampanyası düzenleniyor. Bir öğrenci, yardım kolisini teslim ederken yalnızca fotoğrafı çekilsin ve sosyal medyada beğeni toplasın diye uğraşıyor; kimsenin görmediği zamanlarda ise yardıma hiç ilgi göstermiyor. Bu öğrencinin tutumu aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?
- A) İhlas
- B) İnfak
- C) Riya
- D) Tevekkül
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Riya
İyiliği ve ibadeti insanlara gösteriş için yapmaya riya denir; öğrenci yardımı yalnızca görülmek için yapmaktadır. İnfak da yardım etmek anlamına geldiği için çekicidir; ancak soruda yardımın kendisi değil, gösteriş amacı sorulmaktadır.
Kolay
3Maun suresini tanıtan bir bilgi kartında surenin hangi şehirde indiği ve kaç ayetten oluştuğu yazacak. Kartı hazırlayan Ömer, surenin Hz. Peygamber'in hicretten önceki döneminde indiğini öğreniyor ve ayetleri tek tek sayıyor. Ömer'in kartına yazması gereken bilgi hangisidir?
- A) Medine'de inmiştir, yedi ayettir.
- B) Mekke'de inmiştir, yedi ayettir.
- C) Mekke'de inmiştir, beş ayettir.
- D) Medine'de inmiştir, on ayettir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Mekke'de inmiştir, yedi ayettir.
Hicretten önce inen sureler Mekke'de inmiştir; Maun suresi Mekke döneminde inmiş yedi ayetlik bir suredir. “Medine'de inmiştir, yedi ayettir” şıkkı ayet sayısını doğru verir, ancak hicretten önceki dönemin Mekke dönemi olduğunu gözden kaçırır.
Kolay
4Can, Maun suresine adını veren kelimenin anlamını araştırıyor ve sözlükte “yardım, zekât, komşuların günlük hayatta birbirinden ödünç aldığı küçük eşyalar” gibi anlamlar buluyor. Sonra bu anlama uygun bir örnek düşünüyor. Can'ın düşünebileceği en uygun örnek aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Namazı cemaatle kılmak için camiye gitmek
- B) Bayram sabahı yeni kıyafetler giymek
- C) Komşusunun istediği tencereyi ödünç vermek
- D) Sevdiği bir kitabı baştan sona okumak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Komşusunun istediği tencereyi ödünç vermek
Maun; yardım ve komşular arasında alınıp verilen küçük eşyalar anlamına gelir; tencereyi ödünç vermek buna uygun bir örnektir. Namaz da surede geçen bir konudur; ancak “maun” kelimesinin anlamı namazla değil, küçük yardımlaşmayla ilgilidir.
Kolay
5Maun suresinin altıncı ayeti “Elleẕînehüm yürâûne” şeklinde okunur. Bu ayetin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Onlar namazlarını ciddiye almazlar.
- B) Ufacık bir yardıma bile engel olurlar.
- C) Gördün mü, o hesap ve ceza gününü yalanlayanı?
- D) Onlar (namazlarıyla) gösteriş yaparlar.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Onlar (namazlarıyla) gösteriş yaparlar.
Altıncı ayet, namazlarıyla gösteriş yapanları anlatır. Namazı ciddiye almama ise beşinci ayetin anlamıdır.
Kolay
6Ders kitabında bir kavram şöyle tanımlanıyor: “Bir kimsenin ibadetleri ve güzel davranışları insanlara gösteriş için yapması ve kendisini erdemli birisi gibi göstermesi.” Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A) İhlas
- B) Riya
- C) İsar
- D) Tevekkül
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Riya
İbadet ve iyilikleri insanlara gösteriş için yapmak riyadır. İhlas ise bunun tersine, her işte yalnız Allah'ın rızasını gözetmektir.
Kolay
7“İşte o, yetimi itip kakan, yoksula yedirmeyi özendirmeyen kimsedir.” (Maun suresi, 2-3. ayetler) Bu ayetlerde yetime karşı kınanan davranış aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yetime miras bırakmak
- B) Yetimi okula göndermek
- C) Yetimi itip kakmak
- D) Yetimin malını korumak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yetimi itip kakmak
Ayette yetimi itip kakan, yani ona kaba ve kötü davranan kişi kınanır. Yetimin malını korumak ise Kur'an'da emredilen güzel bir davranıştır.
Kolay
8Maun suresinin son ayeti “Veyemneûnel mâûn” şeklinde okunur. Bu ayetin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ufacık bir yardıma bile engel olurlar.
- B) Onlar namazlarını ciddiye almazlar.
- C) İşte o, yetimi itip kakandır.
- D) Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ufacık bir yardıma bile engel olurlar.
Son ayet, küçük bir yardımı bile esirgeyen ve engel olanları anlatır. Sure de adını bu ayette geçen “maun” kelimesinden alır.
Kolay
9Ders kitabına göre Maun suresinin son dört ayetinde belirli kişiler eleştirilir. Bu ayetlerde eleştirilenler aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yetimlere iyi davrananlar
- B) Komşusuna ödünç eşya verenler
- C) Allah'a gerçek anlamda kulluk yapmayanlar
- D) İbadetini yalnız Allah için yapanlar
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Allah'a gerçek anlamda kulluk yapmayanlar
Ders kitabına göre surenin son dört ayetinde namazı ciddiye almayan, gösteriş yapan ve küçük bir yardımı bile esirgeyen, yani Allah'a gerçek anlamda kulluk yapmayan kişiler eleştirilir. İbadetini yalnız Allah için yapanlar övülen kişilerdir.
Kolay
10Maun suresinin ilk ayeti “Eraeytelleẕî yükeẕẕibü biddîn” şeklinde okunur. Bu ayetin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki
- B) Ufacık bir yardıma bile engel olurlar.
- C) Gördün mü, o hesap ve ceza gününü yalanlayanı?
- D) Onlar (namazlarıyla) gösteriş yaparlar.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Gördün mü, o hesap ve ceza gününü yalanlayanı?
Surenin ilk ayeti, hesap ve ceza gününü yalanlayan kişiye dikkat çeker. “Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki” ise surenin dördüncü ayetinin anlamıdır.
Kolay
11“Yetimlere mallarını verin. Helali haram olanla değiştirmeyin, onların mallarını kendi malınıza katarak yemeyin. Çünkü böyle yapmanız, gerçekten çok büyük bir günahtır.” (Nisa suresi, 2. ayet) Bu ayet yetimlerin hangi hakkına dikkat çeker?
- A) Eğitim alma hakkına
- B) Seyahat etme hakkına
- C) Oy kullanma hakkına
- D) Mallarının korunması hakkına
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Mallarının korunması hakkına
Ayet, yetimlerin mallarının kendilerine verilmesini ve başkalarının malına katılarak yenmemesini emreder; yani yetimlerin mal hakkını korur. Diğer haklar bu ayette konu edilmez.
Kolay
12Ders kitabında Maun suresi anlatılırken “Yalnız sana ibadet eder, yalnız senden yardım dileriz.” (Fatiha suresi, 5. ayet) ayetine yer verilir. Bu ayete göre ibadet kim için yapılmalıdır?
- A) İnsanların takdirini kazanmak için
- B) Yalnız Allah için
- C) Ailesini memnun etmek için
- D) Toplumda saygı görmek için
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Yalnız Allah için
Ayet, ibadetin yalnız Allah'a yapılacağını bildirir; ibadet yalnızca Allah'ın rızasını kazanmak amacıyla yapılmalıdır. İnsanların takdirini kazanmak için ibadet etmek riyadır.
Kolay
13Maun suresinin dördüncü ayeti “Feveylüllil musallin” şeklinde okunur. Bu ayetin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Gördün mü, o hesap ve ceza gününü yalanlayanı?
- B) Onlar (namazlarıyla) gösteriş yaparlar.
- C) İşte o, yoksula yedirmeyi özendirmeyendir.
- D) Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki
Dördüncü ayet “Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki” anlamına gelir ve devamındaki ayetlerle namazı ciddiye almayanları anlatır. Hesap gününü yalanlayan ise ilk ayette geçer.
Kolay
14Ders kitabında bir kavram şöyle açıklanıyor: “Kalbi şirk ve riyadan, kötü duygulardan, çıkar hesaplarından ve gösteriş arzusundan temizlemek; her durumda yalnızca Yüce Allah'ın rızasını gözetmek.” Bu açıklama aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A) İhlas
- B) Riya
- C) Maun
- D) Nisap
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İhlas
Kalbi riya ve gösterişten temizleyip yalnız Allah'ın rızasını gözetmek ihlastır. Riya ise ihlasın zıddı olan gösteriş tutumudur.
Kolay
15Ders kitabında Maun suresinde kınanan davranışlar açıklanırken yetimler ve yoksullar için bir niteleme yapılır. Bu niteleme aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Toplumun en varlıklı kesimleri
- B) Toplumun zayıf ve korunmaya muhtaç kesimleri
- C) Toplumu yöneten kişiler
- D) Topluma yardım etmekle görevli kişiler
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Toplumun zayıf ve korunmaya muhtaç kesimleri
Ders kitabına göre yetimler ve yoksullar, toplumun zayıf ve korunmaya muhtaç kesimleridir. Bu yüzden onların gözetilmesi İslam'ın önemli öğütlerindendir.
Kolay
16Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Müslümanlara ait en hayırlı ev, içinde yetime iyi muamele edilen evdir. Müslümanlara ait en kötü ev de yetime kötü muamele edilen evdir.” (İbni Mace) Bu hadise göre bir evi en hayırlı yapan aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İçinde yetime iyi davranılması
- B) Büyük ve gösterişli olması
- C) Kalabalık bir ailenin yaşaması
- D) Şehrin merkezinde bulunması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İçinde yetime iyi davranılması
Hadiste en hayırlı evin içinde yetime iyi muamele edilen ev olduğu bildirilir. Evin büyüklüğü ya da yeri onu hayırlı yapmaz.
Kolay
17Babasını kaybeden Yusuf okula yeni gelmiştir. Sınıf arkadaşları onu oyunlarına katıyor, teneffüslerde yalnız bırakmıyor ve ona kırıcı davrananlara engel oluyor. Sınıfın bu davranışı, ders kitabında Maun suresinin mesajları arasında sayılanlardan en çok hangisine uygundur?
- A) Ahiret gününü hatırlamak
- B) İbadetlerde samimi olmak
- C) Yetimi gözetmek
- D) Yoksula sahip çıkmak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yetimi gözetmek
Yusuf babasını kaybetmiş bir yetimdir; arkadaşlarının ona sahip çıkması ve kırıcı davranışlara engel olması “yetimi gözetmek” mesajına uygundur. Maun suresinde yetimi itip kakmak kınanır. Olayda Yusuf'un yoksul olduğu belirtilmemiştir; bu yüzden “yoksula sahip çıkmak” en uygun mesaj değildir.
Kolay
18Maun suresinin üçüncü ayeti “Velâ yeḥuddu alâ taâmilmiskîn” şeklinde okunur. Ders kitabındaki mealde bu ayet, bir önceki ayetle birlikte “İşte o, yetimi itip kakan, yoksula yedirmeyi özendirmeyen kimsedir.” diye verilmiştir. Buna göre ayetin okunuşundaki “miskîn” kelimesi mealde hangi kelimeyle karşılanmıştır?
- A) Yoksul
- B) Yetim
- C) Kimse
- D) Yemek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yoksul
Üçüncü ayetin anlamı “yoksula yedirmeyi özendirmeyen”dir; “miskîn” kelimesi mealde “yoksul” olarak karşılanmıştır. “Yetim” ise ikinci ayetin okunuşunda “yetîm” biçiminde geçer ve mealin “yetimi itip kakan” bölümüne aittir.
Orta
19Maun suresinin son ayetinde gösteriş yapan kişiler için “Ufacık bir yardıma bile engel olurlar.” buyrulur. Bu ayeti okuyan Duru, sınıf arkadaşı silgisini istediğinde onu ödünç vermekten neden kaçınmaması gerektiğini düşünüyor. Duru'nun bu ayetten çıkarabileceği sonuç hangisidir?
- A) Yalnızca büyük yardımlar değerlidir.
- B) Komşulara yardım etmek gereksizdir.
- C) Yardım yalnızca zekât yoluyla yapılır.
- D) Küçük de olsa yardımı esirgememek gerekir.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Küçük de olsa yardımı esirgememek gerekir.
Ayet, küçücük bir yardımı bile esirgeyenleri kınar; bu yüzden küçük de olsa yardımı esirgememek gerekir. Yalnızca büyük yardımların değerli olduğu düşüncesi, ayetin vurguladığı “ufacık yardım” ifadesiyle çelişir.
Orta
20Maun suresi, “Hesap ve ceza gününü yalanlayanı gördün mü? İşte o, yetimi itip kakar. Yoksulu doyurmaya teşvik etmez.” anlamındaki ayetlerle başlar. Öğretmen, surede bu davranışlarla bir inanç eksikliği arasında bağ kurulduğuna dikkat çekiyor. Sureye göre yetimi itip kakmanın ve yoksulu gözetmemenin asıl sebebi nedir?
- A) Yoksulluğa düşmekten korkmak
- B) Ticaretle fazla meşgul olmak
- C) Ahirete inanmamak
- D) Yetimleri tanımamak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Ahirete inanmamak
Sure, yetimi itip kakan ve yoksulu gözetmeyen kişiyi hesap gününü yalanlayan biri olarak tanıtır; asıl sebep ahirete inanmamaktır. Yoksulluk korkusu da cimriliğe yol açabilir; ancak surede bu davranışlar bir inanç eksikliğine bağlanır.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.