8. Sınıf Türkçe · Zaman ve Mekân

Bu Güzel İşi Kim Düşündü?

hikâye
hikâye unsurları
ana fikir
yardımcı fikir
imece
çevre bilinci
atasözü

“Bu Güzel İşi Kim Düşündü?” hikâyesinde ne anlatılır?

“Bu Güzel İşi Kim Düşündü?”, Abbas Cılga’nın, bakımsız sokak duvarlarından rahatsız olan bir mimarın çocukların katıldığı bir imeceyle sokağı güzelleştirme düşüncesini anlatan hikâyesidir. Mimar Cengiz Bey doğaya yakın yaşamayı hayal eder ama işi kenttedir; bürosunun penceresinden gördüğü delik deşik, yazılıp çizilmiş briket duvar canını sıkar. Ona göre sokaklar evlerin evidir; temiz ve bakımlı sokaklar insanları da mutlu eder. Ressam arkadaşı Bihrat’ın denetiminde Üryanizade Sokağı’nın duvarlarını iki gün içinde çocuklara resimletmeye karar verir, çünkü insan kendi emeğiyle yaptığı esere zarar vermez, onu korur. Bihrat, iki ay sonraki sergisi yüzünden önce çekinse de çocukların katılacağını duyunca coşkuyla kabul eder. Bu iş imeceyle, yani birlikte çalışarak yapılır; dayanışma ve paylaşılan sorumluluk öne çıkar. Hikâyenin ana fikri, yaşanılan çevreye saygı göstermek ve emek verilen şeyi sahiplenmektir.

Bu Güzel İşi Kim Düşündü?: konu anlatımı ve özeti

Abbas Cılga'nın bu hikâyesi, bakımsız sokak duvarlarından rahatsız olan bir mimarın, çocukların da katıldığı bir çalışmayla sokağı güzelleştirme düşüncesini anlatır. Ana fikri, yaşadığımız çevreye saygı göstermek ve emek verdiğimiz şeyi sahiplenmektir.

Mimar, doğaya yakın yaşamayı hayal eder ama kentte çalışmak zorundadır; çevresindeki çirkin, yazılıp çizilmiş duvarlar canını sıkar.
Ona göre sokak, evlerimizin bir devamı gibidir; temiz ve bakımlı sokaklar insanları da mutlu eder.
Bir ressam arkadaşının rehberliğinde duvarları çocukların resimlemesine karar verir: insan kendi emeğiyle yaptığı esere zarar vermez, onu korur.
Bu iş imeceyle, yani birlikte çalışarak yapılır; dayanışma ve paylaşılan sorumluluk öne çıkar.
Hikâyenin unsurları (kişiler, olay, yer, zaman) ve kahramanların özellikleri belirlenir; ana fikir ile yardımcı fikirler tabloya yazılır.
Hayal ile gerçek arasındaki farkı anlatan bir atasözü, metindeki örnek ve ayrıntılarla açıklanır.

Unutma: Yardımcı fikirler ana fikri destekleyen küçük düşüncelerdir; her birinin ana fikre nasıl hizmet ettiğini sorarak bulabilirsin.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Ana fikir ile yardımcı fikirleri bir tabloyla düzenlemek kolaydır:

Tablonun en üstüne metnin tamamını kapsayan tek bir cümle yaz: ana fikir.
Altına bu cümleyi destekleyen küçük düşünceleri sırala: yardımcı fikirler.
Her yardımcı fikir için "Bu, ana fikri nasıl destekliyor?" diye sor.

İmece, bir işin herkesin katılımıyla, karşılık beklemeden birlikte yapılmasıdır. Köylerde ev yapımı, hasat, düğün hazırlığı imeceyle yapılırdı.

Günlük hayattan: Sınıfınızın panosunu herkes birlikte süslerse, pano bozulduğunda onu düzeltmek için de herkes gönüllü olur; çünkü emek verdiği şeyi insan sahiplenir.

Sık yapılan hata: Metinde en çok yer kaplayan düşünceyi ana fikir sanmak. Doğrusu: Ana fikir metnin tamamını kapsar; uzun anlatılan bir bölüm yalnızca bir yardımcı fikri işliyor olabilir.

Derinleş

Okulunuzda boş ve bakımsız bir duvar ya da köşe için bir güzelleştirme projesi planla. Kimden izin alınmalı, hangi malzemeler gerekir, görevler nasıl paylaşılır, ne kadar bütçe gerekir? Hepsini bir proje kâğıdına yaz. İzinsiz yapılan duvar yazıları ile izinle yapılan duvar resimleri arasındaki farkı, kamusal alanlara karşı sorumluluk açısından tartış.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

T.O.8.4Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
T.O.8.5Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
T.O.8.12Metni yorumlayabilme
T.O.8.13Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Abbas Cılga'nın bir hikâyesinde mimar Cengiz Bey, bürosunun penceresinden sokağı seyreder. Karşıdaki evin bahçe duvarı delik deşik olmuş, üzerine gelişigüzel yazılar yazılmıştır. Cengiz Bey her bakışında içinin daraldığını hisseder ve doğaya yakın bir hayatın hayalini kurar. Bu parçaya göre Cengiz Bey'in en çok canını sıkan şey aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sokaktan geçen arabaların gürültüsü
- B) Sokaktaki kirletilmiş, bakımsız duvarlar
- C) Bürosunun toplantılar için küçük olması
- D) Şehirde yeterince ağaç bulunmaması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sokaktaki kirletilmiş, bakımsız duvarlar
Cengiz Bey'in içini daraltan, karşıdaki delik deşik ve gelişigüzel yazılarla kirletilmiş duvardır. “Şehirde yeterince ağaç bulunmaması” çekici görünebilir, çünkü doğaya yakın bir hayat hayal eder; ama parçada onu asıl rahatsız eden şey bakımsız duvarlardır.
Kolay
2Resim yarışmasında birinci olan Lale'nin tablosu okulun giriş holüne asılıyor. Müdür, tören sırasında “Lale, bu güzel yapıtıyla hepimizi gururlandırdı.” diyor. Müdürün sözündeki “yapıt” sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ödül
- B) Yetenek
- C) Eser
- D) Çaba
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Eser
Yapıt, emek verilerek ortaya konan eser demektir; müdür Lale'nin yaptığı tabloyu kastetmektedir. “Ödül” çekici görünebilir, çünkü Lale yarışmada birinci olmuştur; ama holde asılan ve övülen şey ödül değil, tablonun kendisidir.
Kolay
3Hikâyeyi okuyan Ozan, sınıf arkadaşlarına şöyle anlatıyor: “Cengiz Bey sokağın duvarlarını onartıp resimletmeye karar veriyor. Resimleri yapacak olanların duvarlara kendi emekleri geçeceği için onları koruyacağını düşünüyor. Ressam arkadaşı Bihrat da bu işte onlara yol gösterecek.” Hikâyede duvarları resimleme işi kime verilmiştir?
- A) Belediyenin gönderdiği işçilere
- B) Mimar ile yazar arkadaşına
- C) Ressama tek başına, ücretle
- D) Çocuklara, ressamın rehberliğinde
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Çocuklara, ressamın rehberliğinde
Hikâyede resimleri çocuklar, ressam Bihrat'ın rehberliğinde yapacaktır; Ozan'ın “onlara yol gösterecek” demesi de işi ressamın tek başına yapmadığını gösterir. Belediye işçileri çekici görünebilir, ama Cengiz Bey'in amacı duvarları, onları sahiplenecek olanlara yaptırmaktır.
Kolay
4Bir köyde yaşayan Mustafa Amca'nın samanlığının çatısı fırtınada çöküyor. Ertesi sabah komşular ellerinde kürek ve kerestelerle geliyor; kimse ücret istemeden birkaç günde çatıyı yeniden kuruyorlar. Mustafa Amca da torununa “Bizim köyde böyle işler imeceyle yapılır.” diyor. Mustafa Amca'nın sözündeki “imece” sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bir işi el birliğiyle, birlikte yapma
- B) Bir işi tek başına, ücretle yapma
- C) Bir işi hızlıca, özensizce bitirme
- D) Bir işi sırayla, nöbetleşe yapma
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Bir işi el birliğiyle, birlikte yapma
İmece, köy ya da mahalle halkının bir işi hep birlikte, yardımlaşarak yapmasıdır; komşuların karşılıksız gelip çatıyı birlikte kurması da budur. “Sırayla, nöbetleşe yapma” çekici görünebilir, ama komşular işi sırayla değil, aynı anda el birliğiyle yapmıştır.
Kolay
5Cengiz Bey, iş yerinin kentte değil de yeşil araziler içinde olmasını hayal eder. Bu hayalinde rüzgârda hafifçe sallanan, yaprakları titreşen ağaçlar vardır. Cengiz Bey'in hayalindeki ağaçlar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çınar
- B) Söğüt
- C) Kavak
- D) Meşe
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kavak
Cengiz Bey, “Çevremde kavak ağaçları görsem.” diyerek uzun, nazlı kavakları hayal eder. Diğer ağaçlar metinde geçmez.
Kolay
6Ders kitabında hikâye “Gülümseyen Sokak” adlı kitaptan alınmıştır. Hikâyede bakımsız duvarlar onarılıp çocukların resimleriyle süslenecektir. Kitabın adındaki “gülümseyen sokak” ifadesi neyi anlatır?
- A) İnsanların hep güldüğü komik olaylar geçen bir sokağı
- B) Bakımlı ve güzelleşmiş, insanlara mutluluk veren bir sokağı
- C) Fotoğraf çekilen bir sokağı
- D) Çocukların oyun oynamasının yasak olduğu bir sokağı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bakımlı ve güzelleşmiş, insanlara mutluluk veren bir sokağı
Sokak gerçekte gülümseyemez; ifade, onarılıp resimlenerek güzelleşen ve insanlara mutluluk veren sokağı anlatır. Hikâyede komik olaylar geçen bir sokaktan söz edilmez.
Kolay
7Cengiz Bey, on gün kadar önce yorgun bir gününde toplantı odasına gelip pencereyi açtığını anlatır. O sırada sokaktaki eğik ağaca bazı kuşlar konmuş, yüksek sesle “tartışmaktadır”. Cengiz Bey'in gördüğü kuşlar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Güvercinler
- B) Serçeler
- C) Kargalar
- D) Martılar
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Serçeler
Cengiz Bey, “İşte o ağaca serçeler konmuştu.” der. Diğer kuşlardan söz edilmez.
Kolay
8Ders kitabında hikâyenin unsurlarının belirlenmesi istenir. Olaylar bir mimarlık bürosundaki toplantı odasında, iki arkadaşın konuşması sırasında anlatılır. Hikâyenin anlatıldığı yer aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mimarın bürosundaki toplantı odası
- B) Bihrat'ın sergi salonu
- C) Yazarın evi
- D) Çocukların okulu
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Mimarın bürosundaki toplantı odası
Metin, Cengiz Bey ile yazarın büronun toplantı odasında oturmasıyla başlar ve konuşma orada geçer. Sergi salonu yalnızca Bihrat'ın gelecekteki işi olarak anılır.
Kolay
9Yazar, Cengiz Bey'in fikrini beğenince şöyle der: “Ellerinize sağlık, düşüncelerinize gürlük dilerim.” Bu cümlede geçen “gürlük” sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sessizlik, dinginlik
- B) Yorgunluk, bitkinlik
- C) Bolluk, çokluk
- D) Kısalık, azlık
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bolluk, çokluk
Gürlük, bolluk ve çokluk demektir; yazar Cengiz Bey'in güzel düşüncelerinin bol olmasını diler. Yazarın aynı dileği sakallar için de söylemesi bunu destekler.
Kolay
10Abbas Cılga'nın hikâyesinde Mimar Cengiz Bey ile yazar, bürodaki toplantı odasında karşılıklı oturur. Odanın geniş penceresi bir sokağa bakmaktadır. Hikâyeye göre bu pencere hangi sokağı görmektedir?
- A) İstiklal Caddesi
- B) Kavaklı Sokak
- C) Çiçek Sokağı
- D) Üryanizade Sokağı
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Üryanizade Sokağı
Metinde odanın “Üryanizade Sokağı'nı gören geniş bir penceresi” olduğu belirtilir. Diğer sokak adları hikâyede geçmez.
Kolay
11Bihrat, sokağın duvarlarını resimlemenin haftalarını, belki aylarını alacağını söyler. Cengiz Bey ise bu konuda farklı düşünür. Cengiz Bey'e göre bu iş için ne kadar zaman yeterlidir?
- A) İki gün
- B) İki hafta
- C) İki ay
- D) Bir yıl
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İki gün
Cengiz Bey, “Bu iş için iki gün yeter sanırım.” der. İki ay ise Bihrat'ın sergisine kalan süredir.
Kolay
12Cengiz Bey, sokaktaki afişler için şöyle der: “Afişteki kadına bıyık, erkeğe sakal, boynuz falan takarlar.” Bu cümlede geçen “afiş” sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Duyurmak için duvarlara asılan resimli büyük kâğıt
- B) Bir sokağın adının yazılı olduğu levha
- C) Sokak duvarına yapılmış büyük resim
- D) Evlerin kapısına asılan süs
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Duyurmak için duvarlara asılan resimli büyük kâğıt
Afiş, bir şeyi duyurmak amacıyla duvara yapıştırılan, çoğu zaman resimli büyük kâğıttır. Duvara yapılmış resim ise hikâyede çocukların yapacağı iştir, afiş değildir.
Kolay
13Cengiz Bey, çocukluğunda sabahları hangi sesle uyanmanın çok hoşuna gittiğini anlatır ve bu sesle uyanan insanın güne daha dinç başlayacağını söyler. Cengiz Bey'in sözünü ettiği ses aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Horoz ötüşü
- B) Çalar saat sesi
- C) Ezan sesi
- D) Yağmur sesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Horoz ötüşü
Cengiz Bey, “Horoz ötüşleri ne güzeldir, değil mi? O sesle uyanmak çok hoşuma giderdi çocukluğumda.” der. Diğer seslerden söz edilmez.
Kolay
14Cengiz Bey, sokaktaki duvarları resimlemek için bir arkadaşından yardım ister. Bu arkadaşı utangaç, kırmızı sakallı ve mavi gözlüdür; iki ay sonra da bir sergisi vardır. Cengiz Bey'in yardım istediği bu kişi kimdir?
- A) Yazar Mehmet
- B) Galeri sahibi
- C) Ressam Bihrat
- D) Karşı evin sahibi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Ressam Bihrat
Duvarları resimlemek için yardım istenen, sergisi yaklaşan ressam Bihrat'tır. Galeri sahibi yalnızca Bihrat'ın sözleşme yaptığı kişi olarak anılır.
Kolay
15Cengiz Bey, karşıdaki evin bahçe duvarının her bakışta canını sıktığını söyler ve duvarın durumunu anlatır. Hikâyeye göre bu duvarın durumu nasıldır?
- A) Yeni boyanmış ve resimlerle süslenmiştir.
- B) Delik deşik, çizilmiş ve kirletilmiştir.
- C) Sarmaşıklarla kaplanmış ve yeşillenmiştir.
- D) Yıkılmış ve yerine bahçe yapılmıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Delik deşik, çizilmiş ve kirletilmiştir.
Cengiz Bey, briketle yapılmış duvarda bir yığın delik açıldığını, deliksiz yerlerin de çizilip kirletildiğini anlatır. Resimlerle süsleme ise hikâyenin sonunda alınan bir karardır, duvarın o anki durumu değildir.
Kolay
16Cengiz Bey, Bihrat'a duvarların resimlenmesini önerirken kendisinin de bir iş üstleneceğini söyler: “İlkin onarımdan geçirilmeli duvarlar.” Cengiz Bey hangi işi üstlenmiştir?
- A) Duvarların resimlenmesini
- B) Sergi hazırlığını
- C) Duvarların onarımını
- D) Çocukların boyalarını almayı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Duvarların onarımını
Cengiz Bey, “Onarım işini ben üstleniyorum!” der. Resimlemeyi ise çocuklar, Bihrat'ın denetiminde yapacaktır.
Kolay
17Cengiz Bey, çocukların duvarlara yaptığı resimler için şöyle der: “Resimler yazılmayacak, çizilmeyecektir. Gözleri gibi koruyacaklardır.” Bu sözlerdeki “gözü gibi korumak” deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Uzaktan izleyip hiç karışmamak
- B) Büyük bir özenle, titizlikle korumak
- C) Yalnızca başkaları görürken korumak
- D) Karşılığında ödül bekleyerek korumak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Büyük bir özenle, titizlikle korumak
“Gözü gibi korumak (sakınmak)”, bir şeyi çok değerli sayıp büyük bir özen ve titizlikle korumak demektir. Cengiz Bey, çocukların kendi yaptıkları resimlere zarar verilmesine izin vermeyeceğini anlatır. Deyimde uzaktan izleme, gösteriş ya da karşılık bekleme anlamı yoktur.
Kolay
18Hikâyede Cengiz Bey'in sakalı “kırçıl” sözcüğüyle nitelenir. Aynı sözcük şu cümlede de geçmektedir: “Dedemin kırçıl saçlarına bakınca yılların ne çabuk geçtiğini düşündüm; eski fotoğraflarında saçları simsiyahtı.” Bu cümleye göre “kırçıl” sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kır düşmüş, ağarmaya başlamış
- B) Uzayıp birbirine iyice karışmış
- C) Sık ve gür biçimde çıkmış
- D) Yeni kesilip kısaltılmış
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kır düşmüş, ağarmaya başlamış
“Kırçıl”, kır düşmüş, ağarmaya başlamış saç ya da sakal için kullanılır. Cümlede dedenin eskiden simsiyah olan saçlarının yıllar geçtikçe değiştiği anlatılır; bu karşıtlık sözcüğün rengin ağarmasıyla ilgili olduğunu gösterir. Saçın uzunluğu, gürlüğü ya da kesilmesiyle ilgili bir ipucu yoktur.
Orta
19Hikâyeyi okuyan Elvan, ana fikri “Yaşadığımız çevreye saygı göstermeli, emek verdiğimiz şeyi sahiplenmeliyiz.” diye belirliyor ve bu ana fikri destekleyen yardımcı fikirler arıyor. Aşağıdakilerden hangisi Elvan'ın belirlediği ana fikri destekleyen yardımcı fikirlerden biri olamaz?
- A) Temiz ve bakımlı sokaklar insanı mutlu eder.
- B) Birlikte çalışmak işleri kolaylaştırır.
- C) İnsan emek verdiği şeyi korur.
- D) Kentte doğaya hiç yer verilmemelidir.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kentte doğaya hiç yer verilmemelidir.
Hikâye doğaya yakınlığı ve çevreyi güzelleştirmeyi över; “kentte doğaya yer verilmemeli” düşüncesi ana fikre ters düşer. “Birlikte çalışmak işleri kolaylaştırır” doğrudan çevreden söz etmediği için çekici görünebilir, ama duvarların imeceyle resimlenmesi bu fikri destekler.
Orta
20Cengiz Bey, duvarları çocukların resimlemesini isterken şöyle der: "Kim yapıtına saldırır ki? Onlar hem çok üretken hem de böyle durumda koruyucu, kollayıcı olurlar." Cengiz Bey'in bu kararının dayandığı düşünce hangisidir?
- A) Çocuklar ressamlardan daha iyi resim yapar.
- B) İnsan kendi emeğiyle yaptığı eseri korur.
- C) Çocuklar okuldan sonra boş vakit bulamaz.
- D) Ressamlar bu işi ücretsiz yapmak istemez.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İnsan kendi emeğiyle yaptığı eseri korur.
Cengiz Bey, çocukların kendi yaptıkları resimleri sahipleneceğine ve koruyacağına inanır: insan kendi emeğiyle yaptığı esere saldırmaz. “Çocuklar ressamlardan daha iyi resim yapar” çekici görünebilir, ama Cengiz Bey çocukları yetenekleri için değil, sahiplenecekleri için seçer.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.