İçeriğe geç
dershanede

Influencer ortaklığı

Takipçilerine indirim, sana kazanç

Yükleniyor…

10. Sınıf Tarih · Türkistan’dan Türkiye’ye (1040-1299)

Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı Etkiler

  • türk-islam medeniyeti
  • medrese
  • nizamiye medreseleri
  • vakıf
  • darüşşifa
  • kümbet
  • çini
  • tasavvuf

Türk-İslam medeniyeti bilim ve sanatta hangi eserleri ortaya koydu?

Türk-İslam medeniyeti, Türklerin İslamiyet’i kabulünden sonra oluşan ve bilimden mimariye, eğitimden düşünceye kadar kalıcı eserler bırakarak hem İslam dünyasını hem Avrupa’yı etkileyen birikimdir. Eğitim sıbyan mektepleri, medreseler, kütüphaneler, rasathaneler ve darüşşifalarda yapılırdı; Nizamülmülk’ün Bağdat’ta açtığı Nizamiye Medresesi örnek alındı, Anadolu’da Sivas’taki Gök Medrese ve Konya’daki İnce Minareli Medrese yapıldı. Giderler vakıf gelirleriyle karşılanırdı. Biruni astronomi, matematik ve coğrafyada, Cezeri ise otomatik su düzenekleriyle öne çıktı. Kaşgarlı Mahmud’un Divanü Lugati’t-Türk’ü ve Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig’i ilk Türk-İslam eserlerindendir. Mevlana ve Yunus Emre sevgiye dayalı tasavvuf anlayışını yaydı. Anıt mezar olan kümbetler İslam dünyasında ilk kez Türkler tarafından yapıldı; çini ve taş işçiliği gelişti. Toledo ve Sicilya üzerinden aktarılan birikim, Bologna (1088) gibi Avrupa üniversitelerinin gelişmesine de katkı sağladı.

Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı Etkiler: konu anlatımı ve özeti

Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonra oluşan Türk-İslam medeniyeti, bilimden mimariye, eğitimden düşünce hayatına kadar pek çok alanda kalıcı eserler ortaya koydu. Bu birikim hem İslam dünyasını hem de Avrupa'yı etkiledi.

  • Eğitim kurumları: Sıbyan mektepleri, medreseler, kütüphaneler, rasathaneler ve darüşşifalar eğitimin merkeziydi. Büyük Selçuklu veziri Nizamülmülk'ün Bağdat'ta açtığı Nizamiye Medresesi örnek alındı; Anadolu'da Sivas'taki Gök Medrese ve Konya'daki İnce Minareli Medrese gibi eserler yapıldı. Giderler vakıf gelirleriyle karşılandı; mesleki eğitimde Ahilik öne çıktı.
  • Bilim insanları: Biruni astronomi, matematik ve coğrafyada; Cezeri mekanik ve otomatik su düzenekleriyle öne çıktı. Farabi ve İbni Sina gibi âlimlerin çalışmaları da Türk-İslam bilim geleneğinin parçasıydı.
  • Edebiyat ve düşünce: Kaşgarlı Mahmud'un Divanü Lügati't-Türk'ü, Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig'i ilk Türk-İslam eserlerindendir. Hoca Ahmed Yesevi, Mevlana, Hacı Bektaş Veli ve Yunus Emre hoşgörü ve sevgiye dayalı tasavvuf anlayışını yaydı.
  • Mimari ve sanat: Cami, medrese, han, kervansaray ve darüşşifalarda taş işçiliği öne çıktı. Anıt mezar olan kümbetler İslam dünyasında ilk kez Türkler tarafından yapıldı; çini, ahşap ve maden sanatı gelişti.
  • Avrupa ile karşılaştırma: Avrupa'da eğitim kilise denetimindeki Latince katedral ve manastır okullarında yapılıyordu. Toledo ve Sicilya'daki birikimin aktarılması, Bologna (1088), Oxford ve Paris gibi üniversitelerin gelişmesine katkı sağladı.

Unutma: Nizamiye Medreseleri Büyük Selçuklu döneminde Nizamülmülk tarafından kuruldu; ilk düzenli devlet destekli medreseler olarak sınavlarda sık sorulur.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:

Önce temeli pekiştir

Bu konudaki isimleri ve eserleri alanlara göre gruplarsan akılda kalıcı olur.

  • Eğitim: sıbyan mektebi (temel eğitim), medrese (yükseköğretim), Nizamiye Medreseleri (Nizamülmülk).
  • Bilim: Biruni (astronomi, coğrafya), Cezeri (mekanik ve su düzenekleri).
  • Dil ve edebiyat: Divanü Lügati't-Türk (Kaşgarlı Mahmud), Kutadgu Bilig (Yusuf Has Hacib).
  • Mimari: kümbet, kervansaray, medrese ve darüşşifa yapıları.

Günlük hayattan: Bugün kullandığın otomatik kapı ya da su sayacı, Cezeri'nin su gücüyle çalışan düzeneklerinden çok sonra gelişen bir mühendislik geleneğinin parçasıdır.

Sık yapılan hata: Medreselerin yalnızca din eğitimi verdiğini sanmak. Doğrusu: Medreselerde din bilimlerinin yanında matematik, astronomi ve tıp gibi alanlar da okutulabiliyordu; kurumların giderleri çoğunlukla vakıflarla karşılanıyordu.

Derinleş

Cezeri'nin çizimlerinden birini (örneğin bir su saati ya da otomat) araştır ve düzeneğin nasıl çalıştığını kendi cümlelerinle anlat. Fizik dersindeki basınç ve kaldıraç bilgini kullanarak düzeneğin hangi ilkelerden yararlandığını açıkla. Bu tür eserlerin günümüze ulaşmasında çizimlerin ve el yazmalarının korunmasının rolü nedir? Kültürel mirası korumak için okul olarak neler yapılabileceğini tartış.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

  • TAR.10.1.4Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında meydana gelen gelişmeleri Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisi açısından değerlendirebilme

    • a) Türk-İslam medeniyeti ile Batı medeniyetinin bilim, kültür, eğitim ve sanat anlayışını karşılaştırır.
    • b) Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında meydana gelen gelişmelerin Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisine ilişkin kanıtları kullanarak yargıda bulunur.
    • c) Hoca Ahmed Yesevi, Kaşgarlı Mahmud, Ömer Hayyam, Cezeri, İbnülarabi, Mevlana Celaleddin Rumi, Hacı Bektaş Veli, Yunus Emre ve İbni Bibi’nin düşünceleri veya eserleri hakkında insanlığın ortak mirasına katkıları bakımından yargıda bulunur.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

  1. Kolay

    1Kayseri'de 1206'da yaptırılan bir yapı topluluğunda hastaların tedavi edildiği bölüm ile hekim adaylarının ders gördüğü bir medrese yan yana kurulmuştu. Burada hastalar ilaçla ve bakım yoluyla iyileştirilirken öğrenciler de tedaviyi yakından izleyerek eğitim alıyordu. Türk-İslam dünyasında bu tür kurumlara ne ad verilir?

    • A) Rasathane
    • B) Darüşşifa
    • C) Kervansaray
    • D) Sıbyan mektebi
    • E) İmaret
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Darüşşifa

    Hem hastaların tedavi edildiği hem de tıp eğitiminin verildiği kurumlara darüşşifa denir; Kayseri'deki Gevher Nesibe Darüşşifası bunun örneğidir. İmaret de halka hizmet veren bir kurumdur; ancak imaret yoksullara yemek dağıtılan aşevidir.

  2. Kolay

    2Farsça yazılmış büyük bir eserin ilk beyitlerinin anlamı (13. yüzyıl): "Dinle, bu ney nasıl şikâyet ediyor; ayrılıkları anlatıyor. Kamışlıktan kesildiğimden beri iniltimden kadın erkek ağladı." Eserin yazarı Konya'da yaşamış, sevgi ve hoşgörüye dayalı tasavvuf anlayışını yaymıştır. Bu eserin yazarı kimdir?

    • A) Mevlana Celaleddin Rumi
    • B) Hoca Ahmed Yesevi
    • C) Yunus Emre
    • D) Hacı Bektaş Veli
    • E) Kaşgarlı Mahmud
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Mevlana Celaleddin Rumi

    Mesnevi'nin ney ile başlayan ünlü girişi Mevlana Celaleddin Rumi'ye aittir; Mevlana eserlerini çoğunlukla Farsça yazmıştır. Yunus Emre de aynı dönemde Anadolu'da sevgi ve hoşgörüyü işlemiştir; ancak o şiirlerini Türkçe yazmıştır.

  3. Kolay

    31067'de Bağdat'ta açılan bir medresede öğrencilere burs ve yatacak yer veriliyor, müderrisler devletten düzenli maaş alıyordu. Kurucusu olan Büyük Selçuklu vezirinin adını taşıyan bu medreselerin benzerleri kısa sürede Nişabur ve İsfahan gibi şehirlerde de açıldı. Sözü edilen ve sonraki dönemlerde örnek alınan medrese hangisidir?

    • A) Sahn-ı Seman Medresesi
    • B) Nizamiye Medresesi
    • C) Enderun
    • D) Gök Medrese
    • E) Karatay Medresesi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Nizamiye Medresesi

    Büyük Selçuklu veziri Nizamülmülk'ün kurduğu ve adını taşıyan medrese Nizamiye Medresesi'dir; devletin desteklediği bu düzen sonraki medreselere örnek olmuştur. Karatay Medresesi de bir Selçuklu medresesidir; ancak 13. yüzyılda Konya'da Türkiye Selçukluları döneminde yapılmıştır.

  4. Kolay

    4Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah döneminde İsfahan'daki gözlemevinde çalışan bilginler, 1079'da yeni bir takvim hazırladı. Bu takvimde yılbaşı, Güneş'in ilkbahar noktasına girdiği güne, yani Nevruz'a sabitlendi. Heyetin başındaki bilgin rubaileriyle de tanınır. Takvimin hazırlanmasına öncülük eden bu bilgin kimdir?

    • A) Biruni
    • B) Cezeri
    • C) Ömer Hayyam
    • D) İbni Bibi
    • E) Uluğ Bey
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Ömer Hayyam

    Celali Takvimi'nin hazırlanmasına öncülük eden ve rubaileriyle tanınan bilgin Ömer Hayyam'dır. Uluğ Bey de gözlemeviyle tanınan bir bilgin-hükümdardır; ancak 15. yüzyılda Semerkant'ta yaşamıştır.

  5. Kolay

    5Bir tarihçi Türkiye Selçuklularının siyasi olaylarını öğrenmek için XIII. yüzyılda yazılmış ve bu devletin tarihini anlatan bir esere başvuruyor. Bu eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Cezeri
    • B) Biruni
    • C) İbni Bibi
    • D) Ömer Hayyam
    • E) Yusuf Has Hacib
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) İbni Bibi

    İbni Bibi, Türkiye Selçuklularının tarihini yazan tarihçidir ve eseri bu dönemin temel kaynaklarındandır. Yusuf Has Hacib ise Karahanlı döneminde Kutadgu Bilig'i yazmıştır.

  6. Kolay

    6Selçuklu döneminde bazı şehirlerde gökyüzünün gözlendiği, yıldızların ve gezegenlerin hareketlerinin kaydedildiği kurumlar vardı. Bu kurumlara ne ad verilir?

    • A) Darüşşifa
    • B) Sıbyan mektebi
    • C) Kervansaray
    • D) Darülkütüp
    • E) Rasathane
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Rasathane

    Gök cisimlerinin gözlendiği kuruma rasathane denir. Darülkütüp kütüphane, darüşşifa ise hastanedir.

  7. Kolay

    7Bir bilim insanı Güneş ve Ay'ın hareketlerini incelemiş, matematikle uğraşmış, ülkeleri ve şehirleri anlatan coğrafya çalışmaları da yapmıştır. Türk-İslam bilim geleneğinin önemli isimlerinden biri olarak bu üç alanda öne çıkmıştır. Sözü edilen bilim insanı kimdir?

    • A) Cezeri
    • B) Yunus Emre
    • C) İbni Bibi
    • D) Hacı Bektaş Veli
    • E) Biruni
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Biruni

    Biruni astronomi, matematik ve coğrafya alanlarındaki çalışmalarıyla tanınır. Cezeri ise mekanik ve otomatik su düzenekleriyle öne çıkmıştır.

  8. Kolay

    8Konya'daki İnce Minareli Medrese ile Sivas'taki Gök Medrese, Türkiye Selçuklu döneminde yapılmış eğitim kurumlarıdır. İkisinin de taç kapıları bitki ve geometrik motiflerle süslenmiştir. Bu yapılar Selçuklu mimarisinde öne çıkan hangi sanatın örneğidir?

    • A) Minyatür
    • B) Hat
    • C) Ebru
    • D) Cam altı resmi
    • E) Taş işçiliği
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Taş işçiliği

    Taç kapılardaki motiflerin taşa işlenmesi, Selçuklu mimarisinde öne çıkan taş işçiliğinin örneğidir. Minyatür ve hat kitap sanatlarıdır, yapılarla ilgili değildir.

  9. Kolay

    9Endülüs'te doğan, İslam dünyasının pek çok şehrini dolaşan ve bir dönem Anadolu'da da bulunan bir düşünür, tasavvuf alanındaki eserleriyle tanınmıştır. Sözü edilen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Kaşgarlı Mahmud
    • B) Yusuf Has Hacib
    • C) Biruni
    • D) İbnülarabi
    • E) Cezeri
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) İbnülarabi

    Endülüs doğumlu olup Anadolu'da da bulunan tasavvuf düşünürü İbnülarabi'dir. Kaşgarlı Mahmud ise bir dil bilgini ve sözlük yazarıdır.

  10. Kolay

    10Can, Selçuklu döneminde yaşamış ve hem dörtlükleri (rubaileri) hem de matematik ve astronomi çalışmalarıyla tanınan bir düşünürü araştırıyor. Can'ın araştırdığı düşünür kimdir?

    • A) Kaşgarlı Mahmud
    • B) İbni Bibi
    • C) Yunus Emre
    • D) Hoca Ahmed Yesevi
    • E) Ömer Hayyam
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Ömer Hayyam

    Ömer Hayyam rubaileriyle ve matematik-astronomi çalışmalarıyla tanınır. Yunus Emre de şairdir ama bilim insanı değil, tasavvuf şairidir.

  11. Kolay

    11Türk-İslam bilim geleneğinin önemli isimlerinden biri olan bu âlimin tıp alanındaki eserleri İslam dünyasında ve Avrupa'da uzun süre okutulmuştur. Sözü edilen âlim aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Hacı Bektaş Veli
    • B) İbni Sina
    • C) Kaşgarlı Mahmud
    • D) Yunus Emre
    • E) İbni Bibi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) İbni Sina

    Tıp alanındaki eserleriyle tanınan âlim İbni Sina'dır. Diğer şıklardakiler tasavvuf, dil ve tarih alanlarında öne çıkmıştır.

  12. Kolay

    12Yusuf, XIII. yüzyıl Konya'sında bir demirci ustasının yanında çırak olarak çalışıyor. Ustası ona hem mesleğin inceliklerini hem de dürüstlük ve cömertlik gibi ahlak kurallarını öğretiyor. Türk-İslam medeniyetinde mesleki ve teknik eğitimde öne çıkan bu kurum hangisidir?

    • A) Medrese
    • B) Rasathane
    • C) Ahilik
    • D) Darüşşifa
    • E) Sıbyan mektebi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Ahilik

    Ders kitabına göre mesleki ve teknik eğitimde Ahilik müessesesi öne çıkmıştır; usta-çırak ilişkisiyle meslek ve ahlak birlikte öğretilirdi.

  13. Kolay

    13TİKA'nın desteğiyle Moğolistan'da Göktürk döneminden kalan eserler ve Balkanlarda Osmanlı döneminden kalan seksenden fazla cami, köprü, türbe ve çeşme restore edildi. Bu çalışmaların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Bu ülkelerdeki eserleri Türkiye'ye taşımak
    • B) Tarihî eserlerin yerine yeni yapılar kurmak
    • C) Eserleri ziyarete kapatmak
    • D) Yalnız yeni turistik oteller yapmak
    • E) Ortak tarihî ve kültürel mirası geleceğe taşımak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Ortak tarihî ve kültürel mirası geleceğe taşımak

    Metinde TİKA'nın misyonu ortak tarihî ve kültürel mirası geleceğe taşımak olarak açıklanır; restorasyonlar eserleri yerinde korumaya yöneliktir.

  14. Kolay

    14Türk-İslam medeniyetinde çocuklar okuma yazmayı ve temel dinî bilgileri mahallelerindeki küçük okullarda öğrenir, daha sonra isteyenler medreselere devam ederdi. Çocukların ilk eğitimi aldığı bu okullara ne ad verilir?

    • A) Sıbyan mektebi (küttap)
    • B) Nizamiye Medresesi
    • C) Rasathane
    • D) Darüşşifa
    • E) Ribat
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Sıbyan mektebi (küttap)

    Küttap ya da sıbyan mektebi, çocukların ilk eğitimi aldığı okuldur. Nizamiye Medresesi ise yükseköğretim düzeyinde eğitim veren medreselerdir.

  15. Kolay

    15XIII-XIV. yüzyıllarda Anadolu'da yaşayan bir tasavvuf şairi, şiirlerini halkın konuştuğu sade Türkçeyle yazmış; sevgi ve hoşgörüyü anlatan dizeleri halk arasında yüzyıllarca dilden dile dolaşmıştır. Sözü edilen şair kimdir?

    • A) Yunus Emre
    • B) Ömer Hayyam
    • C) İbni Bibi
    • D) Biruni
    • E) Cezeri
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Yunus Emre

    Sade Türkçeyle yazdığı sevgi ve hoşgörü dolu şiirleriyle tanınan Anadolu tasavvuf şairi Yunus Emre'dir. Ömer Hayyam da şairdir ancak Farsça rubaileriyle tanınır ve Anadolu'da yaşamamıştır.

  16. Kolay

    16VIII. yüzyılda Abbasiler döneminde İslam dünyasında bilimsel çalışmalar hız kazandı. Bu süreç Antik Yunan ve Hint coğrafyasında yazılmış bilimsel eserlerin Arapçaya çevrilmesiyle başladı. Metne göre İslam dünyasında bilimsel çalışmaların başlangıcında hangi faaliyet etkili olmuştur?

    • A) Haçlı Seferleri
    • B) Tercüme faaliyetleri
    • C) Katedral okulları
    • D) Coğrafi keşifler
    • E) Matbaanın icadı
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Tercüme faaliyetleri

    Metne göre süreç Yunan ve Hint eserlerinin tercümesiyle başlamıştır. Haçlı Seferleri ve coğrafi keşifler daha sonraki dönemlere aittir.

  17. Kolay

    17İlk Türk-İslam devletlerinde yöneticiler bilim insanlarını ve bilimsel çalışmaları desteklemiş, yeni eğitim kurumlarının açılmasına öncülük etmiştir. Karahanlı, Gazneli ve Büyük Selçuklu dönemlerinde yürütülen bu faaliyetler Türkiye Selçuklu Dönemi'nde de sürdürülmüştür. Bu bilgiye göre Türk-İslam devletlerinde bilimin gelişmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?

    • A) Bilimsel çalışmaların yalnız dinî ilimlerle sınırlandırılması
    • B) Devlet yöneticilerinin bilim insanlarını koruyup desteklemesi
    • C) Eğitim kurumlarının yalnız başkentlerde toplanması
    • D) Bilim insanlarının devlet yönetiminden uzak tutulması
    • E) Başka medeniyetlerin eserlerinden yararlanılmaması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Devlet yöneticilerinin bilim insanlarını koruyup desteklemesi

    Metne göre yöneticiler bilim insanlarını ve çalışmalarını desteklemiş, eğitim kurumlarının açılmasına öncülük etmiştir; bilimin gelişmesinde yöneticilerin desteği etkili olmuştur. Türk-İslam dünyasında dinî ilimlerin yanında matematik, astronomi gibi bilimlerle de uğraşılmış, Antik Yunan ve Hint eserlerinden yararlanılmıştır.

  18. Kolay

    18Cezeri, hidrolik mühendisliği ve otomasyon sistemleri alanında çalışmalar yapmış; icatları ve deneyleriyle suyun mühendislikte nasıl verimli kullanılabileceğini göstermiştir. Ders kitabına göre bu çalışmalar kendinden sonraki mühendislere de ilham kaynağı olmuştur. Bu bilgilere göre Cezeri'nin çalışmaları için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A) Dinî ilimler alanında yoğunlaşmış, teknik konulara hiç yer vermemiştir.
    • B) Kuramsal düzeyde kalmış, uygulamaya dönüştürülememiştir.
    • C) Avrupa'da yazılan eserlerin çevirilerinden oluşmuştur.
    • D) Etkisi kendi dönemiyle sınırlı kalmamış, sonrakilere ulaşmıştır.
    • E) Yaşadığı dönemde ve sonrasında karşılık bulmamıştır.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Etkisi kendi dönemiyle sınırlı kalmamış, sonrakilere ulaşmıştır.

    Cezeri'nin icatlarının sonraki mühendislere ilham vermesi, çalışmalarının etkisinin kendi dönemini aştığını gösterir; bu yönüyle insanlığın ortak birikimine katkıdır. Çalışmaları teknik alandadır, icat ve deneylere dayandığı için uygulamaya dönüktür, özgündür ve karşılık bulmuştur.

  19. Orta

    19Bir öğrenci dört şahsiyetle ilgili araştırma kartı hazırlıyor: Türkistan'da Divan-ı Hikmet'i yazan Hoca Ahmed Yesevi, Konya'da Mesnevi'yi yazan Mevlana, Makalat'ın yazarı Hacı Bektaş Veli ve "Gelin tanış olalım, işi kolay kılalım" diyen Yunus Emre. Kartların altına hepsinin ortak yönünü yazacak. Öğrencinin yazması gereken ortak yön hangisidir?

    • A) Gözlemevleri kurarak takvim hazırlamaları
    • B) Hoşgörü ve sevgiye dayalı tasavvuf anlayışını yaymaları
    • C) Selçuklu sultanlarına vezirlik yapmaları
    • D) Türkçenin ilk sözlüğünü hazırlamaları
    • E) Eserlerini yalnızca Arapça yazmaları
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Hoşgörü ve sevgiye dayalı tasavvuf anlayışını yaymaları

    Dört şahsiyet de mutasavvıftır ve sevgi ile hoşgörüye dayalı tasavvuf anlayışını yaymıştır. Eserlerini Arapça yazdıkları düşünülebilir; oysa Yesevi ve Yunus Emre Türkçe, Mevlana çoğunlukla Farsça yazmıştır.

  20. Orta

    20XI. yüzyılda Arapça yazılmış bir eserde Türkçe sözcükler tek tek açıklanıyor; anlamları şiirler, atasözleri ve örnek cümlelerle gösteriliyor. Eserde Türk boylarının yaşadığı yerleri gösteren bir dünya haritası da bulunuyor. Kaşgarlı Mahmud'un bu eseri olan Divanü Lügati't-Türk'ün önemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Türk-İslam dünyasında yazılmış ilk tıp kitabı olması
    • B) Osmanlı kuruluş dönemini anlatan ilk kronik olması
    • C) Sultanlara yönetim öğütleri veren bir eser olması
    • D) Türkçenin söz varlığını ve Türk kültürünü belgelemesi
    • E) Türkçe yazılmış ilk tasavvuf eseri olması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Türkçenin söz varlığını ve Türk kültürünü belgelemesi

    Divanü Lügati't-Türk, Türkçe sözcükleri atasözü, şiir ve harita ile açıklayarak hem dili hem de Türk kültürünü belgeleyen bir sözlüktür. Hükümdarlara yönetim öğütleri veren eser ise aynı dönemde yazılmış Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig'idir.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.