İçeriğe geç
dershanede

Influencer ortaklığı

Takipçilerine indirim, sana kazanç

Yükleniyor…

11. Sınıf Sosyoloji · Sosyolojiye Giriş

Sosyolojik Düşüncenin Doğuşu

  • Rönesans
  • Reform
  • Fransız İhtilali
  • Sanayi Devrimi
  • İbni Haldun
  • Comte
  • Durkheim
  • Weber

Sosyoloji bir bilim olarak nasıl ortaya çıkmıştır?

Sosyoloji, Avrupa'daki büyük toplumsal dönüşümlerin yarattığı düzensizliği anlama ve açıklama ihtiyacından 19. yüzyılda bir bilim olarak doğmuştur. Toplum üzerine düşünmek Antik Yunan'a kadar uzanır, ancak bu düşünceler uzun süre felsefe düzeyinde kalmıştır. Rönesans bilimsel yöntemi yaygınlaştırmış, Luther'le başlayan Reform kilisenin tekeline karşı çıkmıştır. 1789'daki Fransız İhtilali mutlak monarşiye dayanan düzeni yıkmış; Sanayi Devrimi ise kentleşmeyi, köyden kente göçü, çekirdek aileyi ve yeni sınıfları ortaya çıkarmıştır. İbni Haldun, Mukaddime adlı eserinde göçebe ve yerleşik yaşamı karşılaştırmış, toplumların temeline dayanışma duygusu olan asabiyeti koymuştur. Sosyoloji kavramını ilk kullanan Comte, sosyolojinin kurucusu sayılır. Durkheim dayanışma ve anomi kavramlarını geliştirmiş, Marx tarihi sınıf çatışmasıyla açıklamış, Weber düşünce ve inançların da toplumu değiştirdiğini savunmuştur. Le Play ise monografi yöntemiyle işçi ailelerini ayrıntılı biçimde incelemiştir.

Sosyolojik Düşüncenin Doğuşu: konu anlatımı ve özeti

Bu konu, sosyolojinin 19. yüzyılda bir bilim olarak doğmasını sağlayan tarihsel gelişmeleri ve sosyolojiye yön veren düşünürleri anlatıyor. Toplum üzerine düşünmek Antik Yunan’a kadar uzanır; ama bu düşünceler 19. yüzyıla kadar felsefe düzeyinde kalmıştır.

  • Rönesans ve Reform: Rönesans bilimsel yöntemin yaygınlaşmasını sağladı; toplumsal sorunların da bilimle cevaplanabileceği düşüncesi doğdu. Luther’le başlayan Reform kilisenin tekeline karşı çıktı ve Protestanlığı doğurdu.
  • Fransız İhtilali (1789): Mutlak monarşi ve kilise otoritesine dayanan düzeni yıkıp eşitlik, özgürlük ve kardeşlik ilkelerini öne çıkardı; ardından gelen karışıklık toplumu anlama ihtiyacını artırdı.
  • Sanayi Devrimi: Tarımdan makineye dayalı üretime geçişti. Kentleşme, köyden kente göç, çekirdek aileye geçiş ve yeni sınıflar ortaya çıktı.
  • Aydınlanma ve coğrafi keşifler: Akla ve bilime güven arttı; sömürgecilikle Batı dışındaki toplumlar tanındı.
  • İbni Haldun: “Mukaddime”de göçebe (bedevi) ve yerleşik (hadari) yaşamı karşılaştırdı, devletlerin doğuş ve çöküşünü inceledi; toplumların temeline dayanışma duygusu olan asabiyeti koydu.
  • Comte, Durkheim, Marx, Weber: Comte sosyoloji kavramını ilk kullandı ve kurucu sayılır. Durkheim toplumsal olguların “eşya gibi” incelenmesini istedi, dayanışma ve anomi kavramlarını geliştirdi. Marx tarihi sınıf çatışmasıyla açıkladı; ekonomiye indirgediği için eleştirilir. Weber düşünce ve inançların da toplumu değiştirdiğini, modern toplumda akılcılık ve bürokrasinin egemen olduğunu söyledi.
  • Le Play: Monografi yöntemini geliştirerek işçi ailelerini ayrıntılı biçimde inceledi.

Unutma: Sosyoloji, Avrupa’daki büyük toplumsal dönüşümlerin yarattığı düzensizliği anlama ve açıklama ihtiyacından doğmuştur.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:

Kitapta düzeltme

Ders kitabının bu konusundaki bazı bilgiler hatalı, güncel değil ya da çelişkili. Kitaptaki ifadeyi ve doğrusunu aşağıda görebilirsin.

  • Hata

    Kitapta (s. 20): Voltaire’nin yaşam tarihleri “1694-1788” olarak veriliyor.

    Doğrusu: Voltaire 1694’te doğmuş, 1778’de ölmüştür.

Önce temeli pekiştir

  1. Sosyolojinin doğuşunu hazırlayan altı gelişmeyi bir zaman çizgisine yerleştir: Rönesans, Reform, Aydınlanma, coğrafi keşifler, Fransız İhtilali, Sanayi Devrimi.
  2. Her düşünürü bir anahtar kavramla eşle: İbni Haldun-asabiyet, Comte-pozitivizm, Durkheim-anomi, Marx-sınıf çatışması, Weber-bürokrasi, Le Play-monografi.
  3. Sanayi Devrimi’nin aileye, kente ve sınıflara etkisini üç kısa cümleyle yaz.

Günlük hayattan: Büyük şehirlerde komşusunu tanımayan, yalnızlaşan insanlar Durkheim’ın anomi dediği kuralsızlık ve bağ kopukluğu duygusuna örnek verilebilir.

Sık yapılan hata: Sosyolojinin kurucusu olarak yalnız Comte’u bilmek. Comte sosyoloji terimini ilk kullanan kişidir; ama İbni Haldun ondan yüzyıllar önce toplumu bilimsel bir yaklaşımla incelemiştir.

İpucu: Marx ve Weber’i karşılaştırarak hatırla: Marx “Ekonomi her şeyi belirler.”, Weber “Ekonomi önemlidir ama düşünce ve inançlar da toplumu değiştirir.” der.

Derinleş

Kitaptaki uygulamada beş ifade var (sosyoloji terimini ilk kullanan, toplumu sınıf mücadelesiyle açıklayan, iklim ve beslenmenin etkisini savunan, iş bölümü ve dayanışmayı inceleyen…). Her ifadeyi doğru düşünürle eşle. Düşün: Bugün yaşadığımız dijital dönüşüm, Sanayi Devrimi gibi yeni bir sosyolojik düşünceye ihtiyaç doğurur mu?

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

  1. Kolay

    11789'da mutlak monarşi ve kilise otoritesine dayanan düzeni yıkan hareket, yeni toplumsal düzeni hangi ilkelere dayandırmıştır?

    • A) Eşitlik, özgürlük ve kardeşlik
    • B) Mutlak monarşi ve soyluluk
    • C) Asabiyet, ümran ve bedevilik
    • D) Skolastik düşünce ve kilise otoritesi
    • E) Sömürgecilik ve feodalite
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Eşitlik, özgürlük ve kardeşlik

    1789 Fransız İhtilali mutlak monarşi ve kilise otoritesiyle yönetilen düzeni yıkarak eşitlik, özgürlük ve kardeşlik ilkelerine dayanan yeni bir düzen kurmuştur.

  2. Kolay

    215 ve 16. yüzyılda İtalya'da başlayan bir hareketle doğa bilimleri gelişmiş ve bilimsel yöntem yaygınlaşmıştır. Bunun sonucunda toplumsal dönüşümlerin yarattığı soruların da bilimsel yöntemle cevaplanabileceği düşüncesi doğmuştur. Metinde sözü edilen hareket aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Reform
    • B) Coğrafi Keşifler
    • C) Fransız İhtilali
    • D) Rönesans
    • E) Sanayi Devrimi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Rönesans

    "Yeniden doğuş" anlamına gelen Rönesans 15 ve 16. yüzyılda İtalya'da başlamış; doğa bilimlerinin gelişmesi ve bilimsel yöntemin yaygınlaşması, toplumsal soruların da bilimle cevaplanabileceği anlayışını doğurmuştur.

  3. Kolay

    3Martin Luther, kilise ve din adamlarının Tanrı ile kul arasındaki aracı konumunu reddetmiştir. Bu tutumun kitapta belirtilen sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Kilisenin siyasetteki gücünün artması
    • B) Batılı devletlerin sömürgecilik faaliyetlerinin başlaması
    • C) Mutlak monarşinin güçlenmesi
    • D) Tarımdan sanayiye geçilmesi
    • E) Bireyin din alanında daha özgür hâle gelmesi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Bireyin din alanında daha özgür hâle gelmesi

    Kitaba göre Luther'in din adamlarının aracılığını reddetmesi bireyin daha özgür olmasını sağlamıştır. Reform hareketleri sonucunda Protestanlık doğmuştur.

  4. Kolay

    4Bir ailede büyükbaba, büyükanne, amcalar ve onların çocukları eskiden aynı köy evinde yaşarken, fabrikada iş bulan torunlar kente taşınarak yalnızca eşleri ve çocuklarıyla oturmaya başlıyor. Bu değişim, sosyolojinin doğuşunu hazırlayan hangi gelişmenin toplumsal sonuçlarına benzer?

    • A) Aydınlanma Çağı
    • B) Sanayi Devrimi
    • C) Reform
    • D) Fransız İhtilali
    • E) Rönesans
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Sanayi Devrimi

    Sanayi Devrimi ile fabrikalaşma artmış, kırsaldan kente göç başlamış ve geleneksel aileden çekirdek aileye geçilmiştir. Örnekteki değişim bu sonuçlarla örtüşür.

  5. Kolay

    518. yüzyılda Batı Avrupa'da geleneksel metafiziğe ve dinsel ön yargılara karşı aklın özgürleştirilmesini savunan, bilime dayanan bilgiyi esas alan entelektüel eğilim egemen olmuştur. Bu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Aydınlanma Çağı
    • B) Reform
    • C) Orta Çağ
    • D) Rönesans
    • E) Sanayi Devrimi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Aydınlanma Çağı

    Aydınlanma Çağı 18. yüzyılı kapsar; bu dönemde akla güven artmış, bilime dayanan bilgi esas alınmış, bireysellik ve özgürlük idealleri yüceltilmiştir.

  6. Kolay

    6Bir köyde selden sonra bütün köylüler evleri yıkılan ailelere yardım ediyor, birlikte yeni evler yapıyor ve "Biz bir bütünüz." diyor. Köylülerin bu tutumu, İbni Haldun'un hangi kavramıyla açıklanabilir?

    • A) Asabiyet
    • B) Ümran
    • C) Anomi
    • D) Monografi
    • E) Bürokrasi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Asabiyet

    İbni Haldun'a göre bütün toplumların temeli asabiyettir; asabiyet ortak hareket etme, dayanışma duygusu ve sosyal bağlılıktır. Ümran ise insanların yeryüzünde cemiyetler hâlinde bir araya gelerek dünyayı imar etmesidir.

  7. Kolay

    7İbni Haldun toplumları bedeviler ve hadariler olarak ikiye ayırır. Aşağıdakilerden hangisi onun hadari olarak nitelediği bir topluluğa örnektir?

    • A) Avcılıkla geçinen kabile üyeleri
    • B) Kasabada ticaret ve zanaatla geçinenler
    • C) Göçebe olarak hayvancılıkla geçinen aileler
    • D) Kırsalda tarımla uğraşan aileler
    • E) Yaylada sürü otlatan çobanlar
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Kasabada ticaret ve zanaatla geçinenler

    İbni Haldun'a göre hadariler kasaba ve şehirlerde yaşayan, ticaret ve zanaatla uğraşan kişilerdir. Ziraat, hayvancılık ve avcılıkla geçinenler bedevidir.

  8. Kolay

    8"Sosyoloji" kavramını ilk kullanan ve bu nedenle sosyolojinin kurucusu kabul edilen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) August Comte
    • B) İbni Haldun
    • C) Emile Durkheim
    • D) Max Weber
    • E) Karl Marx
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) August Comte

    Kitaba göre sosyoloji kavramını ilk kullanan August Comte'tur; bu nedenle sosyolojinin kurucusu kabul edilir.

  9. Orta

    9Platon ve Aristo gibi İlk Çağ düşünürleri toplumsal sorunlara ilgi duymuş, yaşanan olayları açıklamak istemişlerdir. Buna karşın bu görüşler sosyoloji olarak adlandırılmamıştır. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İlk Çağ toplumlarının hiç değişmeyen bir yapıda olması
    • B) Bu düşünürlerin görüşlerinin günümüze ulaşmamış olması
    • C) Toplumsal olaylara ilginin 19. yüzyıla kadar felsefi düzeyde kalması
    • D) İlk Çağ'da hiçbir toplumsal sorunun bulunmaması
    • E) Bu düşünürlerin toplumla değil yalnızca doğa olaylarıyla ilgilenmiş olması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Toplumsal olaylara ilginin 19. yüzyıla kadar felsefi düzeyde kalması

    Toplumsal olaylara duyulan ilgi 19. yüzyıla kadar felsefi düzeyde kalmıştır; bu ilginin bir disipline dönüşmesi için uzun bir zamanın geçmesi ve köklü değişimler yaşanması gerekmiştir.

  10. Orta

    10"19. yüzyılda yaşanan geniş çaplı değişimler kaosa yol açınca düşünürler toplumların neden ve nasıl değiştiğini, düzenin yeniden nasıl kurulabileceğini sormaya başladı." Bu cümleden sosyolojinin doğuşuyla ilgili hangi sonuca ulaşılabilir?

    • A) Sosyoloji, Antik Yunan'da bağımsız bir bilim olarak kurulmuştur.
    • B) Sosyoloji, toplumsal değişmenin tamamen durduğu sakin bir dönemde ortaya çıkmıştır.
    • C) Sosyoloji, yalnızca doğa bilimlerindeki gelişmelerin bir sonucudur.
    • D) Sosyoloji, toplumsal dönüşümlerin yarattığı sorunları anlama ihtiyacından doğmuştur.
    • E) Sosyoloji, tek bir düşünürün kişisel merakı sonucu doğmuştur.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Sosyoloji, toplumsal dönüşümlerin yarattığı sorunları anlama ihtiyacından doğmuştur.

    Bilimlerin ortaya çıkışında tarihsel koşullar ve toplumsal sorunlar belirleyicidir. Değişimlerin yol açtığı kaos, düşünürleri toplumu anlamaya yöneltmiş ve sosyolojinin doğuşunu zorunlu hâle getirmiştir.

  11. Orta

    11Durkheim'ın sosyal olay ve olguların "bir eşya gibi" ele alınması gerektiğini söylemesiyle vurguladığı tutum aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Toplumsal olguların incelenmesinden vazgeçilmesi
    • B) Toplumsal olguların yalnızca eşya gibi maddi nesnelerle ilgili olarak incelenmesi
    • C) Toplumsal olguların araştırmacının kişisel yargılarından bağımsız incelenmesi
    • D) Toplumsal olguların ahlak kurallarına göre değerlendirilmesi
    • E) Toplumsal olguların bireylerin duygularına göre yorumlanması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Toplumsal olguların araştırmacının kişisel yargılarından bağımsız incelenmesi

    Durkheim'ın "eşya gibi" ifadesi, toplumsal olguların dışarıdan, gözlemlenebilir bir gerçeklik olarak ve araştırmacının kişisel yargılarından bağımsız incelenmesini vurgular; bu sosyolojinin nesnellik ilkesiyle örtüşür.

  12. Orta

    12Bir sosyolog, bir ilçede gençler arasında artan işsizliği açıklarken bölgedeki fabrikaların kapanmasını ve tarımda makineleşmeyi neden olarak gösteriyor; bireylerin kişilik özelliklerine başvurmuyor. Sosyoloğun bu açıklaması, Durkheim'ın hangi görüşüyle uyumludur?

    • A) Tarihi sürükleyen temel etken sınıf çatışmasıdır.
    • B) Toplumların temelinde asabiyet bulunur.
    • C) Düşünce ve inançlar toplumu değiştiren temel güçtür.
    • D) Bir toplumsal olayın nedeni başka bir toplumsal olaydır.
    • E) En küçük sosyal birim ailedir.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Bir toplumsal olayın nedeni başka bir toplumsal olaydır.

    Durkheim toplumsal olaylar arasında nedensellik bulunduğunu ve bir toplumsal olayın nedeninin başka bir toplumsal olay olduğunu savunmuştur. Sosyolog işsizliği bireysel özelliklerle değil, fabrikaların kapanması gibi toplumsal olaylarla açıklamaktadır.

  13. Orta

    13Bir düşünüre göre toplumsal ve tarihsel süreci ilerleten temel etken uzlaşma ve dayanışma değil, üretim biçimine dayalı sınıflar arasındaki zorunlu çatışmadır. Bu görüşe yöneltilebilecek en uygun eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Toplumsal olayları yalnızca coğrafi koşullara bağlamaktadır.
    • B) Toplumsal değişmeyi ekonomiye indirgeyerek öteki etkenleri göz ardı etmektedir.
    • C) Toplumsal olguları yalnızca bireysel ruh hâlleriyle açıklamaktadır.
    • D) Ekonominin toplum üzerindeki etkisini hiç dikkate almamaktadır.
    • E) Toplumsal değişmeyi çok sayıda etkenle açıklayarak gereksiz yere karmaşıklaştırmaktadır.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Toplumsal değişmeyi ekonomiye indirgeyerek öteki etkenleri göz ardı etmektedir.

    Görüş Karl Marx'a aittir. Marx tarihi ekonomiye dayalı sınıf çatışmasıyla açıkladığı için toplumsal değişmeyi tek bir etkene indirgemekle, yani indirgemeci olmakla eleştirilir.

  14. Orta

    14Bir sosyolog, bir toplumda yaygınlaşan çalışkanlık ve tasarruf anlayışının o toplumun ekonomik yapısını nasıl dönüştürdüğünü araştırıyor. Bu araştırma yaklaşımı en çok hangi düşünürün görüşüyle örtüşür?

    • A) August Comte
    • B) Karl Marx
    • C) İbni Haldun
    • D) Le Play
    • E) Max Weber
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Max Weber

    Weber, ekonominin yanında düşünce ve inançların da toplumu değiştirdiğini savunmuştur. Bir anlayışın ekonomik yapıyı dönüştürmesini incelemek bu görüşle uyumludur; Marx ise ekonomiyi belirleyici etken sayar.

  15. Orta

    15Batılı devletlerin sömürgecilik faaliyetleri sonucu Batı dışındaki toplumlarla karşılaşmaları sosyolojinin doğuşuna nasıl katkı sağlamıştır?

    • A) Mutlak monarşinin yeniden kurulmasına yol açmıştır.
    • B) Avrupa'da kilisenin din ve bilim üzerindeki eski tekelini yeniden güçlendirerek sürdürmüştür.
    • C) Farklı toplumların yapılarının nasıl çözümlenebileceği sorusunu gündeme getirmiştir.
    • D) Toplumsal olayların felsefi düzeyde kalmasını sağlamıştır.
    • E) Tarımdan sanayiye geçişi durdurmuştur.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Farklı toplumların yapılarının nasıl çözümlenebileceği sorusunu gündeme getirmiştir.

    Kitaba göre sosyolojiyi doğuran sorular arasında Batı dışındaki toplumların toplumsal yapılarının nasıl çözümlenebileceği de vardır. Coğrafi keşifler ve sömürgecilikle bu toplumlar tanınmış, onları anlama ihtiyacı doğmuştur.

  16. Orta

    16Fransız İhtilali'nin ardından mevcut toplumsal ve siyasal yapı yıkılmış, düzensizlik ortaya çıkmıştır. Bu durumun sosyolojinin doğuşuna etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İhtilal sonrasında toplumsal olaylara ilgi tamamen ortadan kalkmıştır.
    • B) Kilise otoritesi güçlenerek bilimsel çalışmalar yasaklanmıştır.
    • C) Toplum düzeni hiç değişmeden eski hâlini korumuştur.
    • D) Düşünürler yalnızca doğa olaylarını incelemeye yönelmiştir.
    • E) Kaosu açıklama ve değişimlere yön verme isteği topluma ilgiyi artırmıştır.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Kaosu açıklama ve değişimlere yön verme isteği topluma ilgiyi artırmıştır.

    Kitaba göre ihtilalle oluşan kaosu açıklama ve yok etme isteği ile değişimler üzerinde etkili olma çabası topluma olan ilgiyi artırmıştır; bu da sosyolojinin doğuşunu hazırlamıştır.

  17. Zor

    17Aşağıda sosyolojinin doğuşunu hazırlayan bazı gelişmeler ve sonuçları eşleştirilmiştir. I. Reform - Hristiyanlıkta Protestanlığın doğması II. Sanayi Devrimi - Feodal yapının yerini eşitlik ve özgürlük anlayışına bırakması III. Aydınlanma - Dinsel ön yargılara karşı aklın özgürleştirilmesi IV. Rönesans - Mutlak monarşinin güçlenmesi Bu eşleştirmelerden hangileri kitaptaki bilgilere göre doğrudur?

    • A) I ve IV
    • B) II ve IV
    • C) I, II ve III
    • D) I, III ve IV
    • E) II, III ve IV
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) I, II ve III

    Reform Protestanlığı doğurmuş; Sanayi Devrimi ile feodal yapı yerini demokrasi, eşitlik ve özgürlük anlayışına bırakmış; Aydınlanma aklın özgürleştirilmesini savunmuştur. Rönesans mutlak monarşiyi güçlendirmemiş, bilimsel yöntemin yaygınlaşmasını sağlamıştır.

  18. Zor

    18Comte'a göre sosyoloji bir bilim olacaksa yalnızca gözlenebilir gerçekleri fizik bilimi gibi sağlam bilimsel yöntemlerle ele almalıdır. Aşağıdaki araştırma önerilerinden hangisi Comte'un bu anlayışına en uygundur?

    • A) Toplumların nasıl olması gerektiğini yalnızca ahlaki ilkelerden çıkarmak
    • B) Toplumsal olayları gözlemlemeden yalnızca sezgiyle yorumlamak
    • C) İdeal bir toplum modelini hayal ederek betimlemek
    • D) Toplumsal değişmeyi gözlenemeyen güçlerle açıklamak
    • E) Kentlere göçün nedenlerini gözlem ve istatistiklere dayanarak incelemek
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Kentlere göçün nedenlerini gözlem ve istatistiklere dayanarak incelemek

    Comte pozitif bir bilim olarak sosyolojinin yalnızca gözlenebilir gerçekleri bilimsel yöntemlerle ele alması gerektiğini vurgulamıştır. Gözlem ve istatistiğe dayanan bir göç araştırması bu anlayışa uygundur.

  19. Zor

    19Bir sosyoloji tartışmasında iki öğrenci şöyle konuşuyor: Defne: "Toplumların değişmesinin asıl nedeni üretim biçimidir; ekonomi değişince sınıflar arasındaki çatışma yeni bir düzeni doğurur." Kerem: "Ekonomi önemlidir ama insanların düşünceleri ve inançları da toplumu değiştirir; bugünkü toplumda akılcılık ve bürokrasi egemendir." Defne ve Kerem'in görüşleri sırasıyla hangi düşünürlerin görüşlerine yakındır?

    • A) August Comte - Emile Durkheim
    • B) Emile Durkheim - İbni Haldun
    • C) İbni Haldun - Karl Marx
    • D) Karl Marx - Max Weber
    • E) Max Weber - Karl Marx
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Karl Marx - Max Weber

    Toplumsal değişmeyi üretim biçimine ve sınıf çatışmasına bağlayan görüş Marx'a; düşünce ve inançların da toplumu değiştirdiğini ve modern toplumda akılcılık ile bürokrasinin egemen olduğunu söyleyen görüş Weber'e aittir.

  20. Zor

    20İbni Haldun "Mukaddime" adlı eserinde göçebe ve yerleşik yaşamı karşılaştırmış, iklim ve beslenmenin toplumlara etkisini incelemiş, devletlerin doğuş ve çöküş nedenlerini anlatmıştır. Bu çalışmalar göz önüne alındığında İbni Haldun'un sosyoloji tarihindeki yeri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A) Sosyoloji kavramını ilk kez kullanarak bu yeni bilime adını vermiştir.
    • B) Toplumu bugünkü anlamıyla ele alan ilk bilimsel çalışmaları yapmıştır.
    • C) Monografi tekniğini işçi ailelerine uygulamıştır.
    • D) Toplumsal değişmeyi yalnızca sınıf çatışmasıyla açıklamıştır.
    • E) Toplumsal olguları yalnızca felsefi düzeyde ele almıştır.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Toplumu bugünkü anlamıyla ele alan ilk bilimsel çalışmaları yapmıştır.

    Kitaba göre toplumu bugünkü anlamıyla ele alan, bilimsel anlamda ilk sosyoloji çalışmalarını yapan düşünür İbni Haldun'dur. Sosyoloji kavramını ilk kullanan Comte, monografiyi işçi ailelerine uygulayan Le Play'dir.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.