I. Dünya Savaşı’nın Siyasi ve Ekonomik Sonuçları

Bu konuda neler var?

• II. Dünya Savaşı’na Sebep Olan Stratejik ve Emperyalist Rekabet
• I. Dünya Savaşı Öncesi ve Sonrası Dünya Siyasi Haritasındaki Değişim
• Paris Barış Konferansı ve Versailles (Versay) Barış Antlaşması
• İki Dünya Savaşı Arasındaki Dönemde İdeolojiler

1. Kolay

   1Eski Roma'da yöneticilerin önünde, ortasında bir balta bulunan bağlanmış bir değnek demeti taşınırdı; tek tek kırılabilen değneklerin birlikte kırılamaması gücü simgeliyordu. 1922'de Roma'ya yürüyerek iktidarı alan bir hareket, adını ve simgesini bu demetten aldı. Metinde sözü edilen ideoloji aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Komünizm
   • BB) Faşizm
   • CC) Liberalizm
   • DD) Sosyal demokrasi
   • EE) Anarşizm
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Faşizm

   Adını Latince "fasces" (değnek demeti) sözcüğünden alan faşizm, 1922'de Mussolini önderliğinde İtalya'da iktidara gelmiştir. Komünizm de bu yıllarda güçlenen totaliter bir ideolojidir; fakat 1917'de Rusya'da iktidara gelmiştir ve simgesi orak-çekiçtir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

2. Kolay

   2Bir öğrencinin hazırladığı kronoloji: 28 Haziran 1914 – ? 28 Temmuz 1914 – Avusturya-Macaristan, Sırbistan'a savaş ilan etti. Ağustos 1914 – Rusya, Almanya, Fransa ve İngiltere ittifak bağları nedeniyle birbiri ardına savaşa girdi. Kronolojide soru işaretiyle gösterilen ve savaşı başlatan olay aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Polonya'nın işgali
   • BB) Ruhr bölgesinin işgali
   • CC) Kara Perşembe krizi
   • DD) Saraybosna suikastı
   • EE) Pearl Harbor baskını
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D) Saraybosna suikastı

   Avusturya-Macaristan veliahdının Saraybosna'da bir Sırp milliyetçisince öldürülmesi, bir ay sonra Sırbistan'a savaş ilan edilmesine yol açmıştır. Polonya'nın işgali de bir dünya savaşını başlatmıştır; ancak bu, 1939'da II. Dünya Savaşı'nın başlangıcıdır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

3. Kolay

   3Temsilî bir 1890 gazete haberi: "Avrupalı bir devlet, Afrika kıyısındaki limanlara asker çıkardı. Gümrükleri kendi memurlarına devretti, bölgeye bir vali atadı ve iç kesimlerdeki maden ile kauçuk alanlarını kendi şirketlerine verdi." Haberde anlatılan yayılma biçimi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle adlandırılır?

   • AA) Sömürgecilik
   • BB) Self-determinasyon
   • CC) Yalnızlık politikası
   • DD) Ulus devletleşme
   • EE) Denge politikası
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Sömürgecilik

   Bir devletin başka bir toprağın yönetimini, gümrüğünü ve kaynaklarını ele geçirmesi sömürgeciliktir; bu yarış I. Dünya Savaşı'nın arka planındaki temel etkenlerdendir. Ulus devletleşme ise bir milletin kendi devletini kurmasıdır; başka toprakları egemenlik altına almayı anlatmaz.

   Hata mı var? Düzeltme öner

4. Kolay

   4Bir öğrencinin tarih defterindeki not: "28 Haziran 1919'da, Paris yakınlarındaki bir sarayın Aynalı Salonu'nda imzalandı. Alsace-Lorraine Fransa'ya bırakıldı, yenilen devletin ordusu 100 bin kişiyle sınırlandırıldı ve bütün sömürgeleri elinden alındı." Notta sözü edilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Sevr Antlaşması
   • BB) Versay Antlaşması
   • CC) Brest-Litovsk Antlaşması
   • DD) Locarno Antlaşması
   • EE) Saint-Germain Antlaşması
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Versay Antlaşması

   Alsace-Lorraine'in Fransa'ya verilmesi ve ordunun 100 bin kişiyle sınırlanması Almanya ile imzalanan Versay Antlaşması'nın hükümleridir. Saint-Germain de Paris Barış Konferansı'nda imzalanmıştır; ancak Almanya ile değil, Avusturya ile yapılmıştır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

5. Kolay

   5Bir öğretmen tahtaya şunu yazdı: “Saraybosna suikastı I. Dünya Savaşı’nın kıvılcımıdır; ama asıl nedenler daha derindedir.” Aşağıdakilerden hangisi öğretmenin sözünü ettiği “derin nedenler” arasında yer almaz?

   • AA) Sömürgecilik yarışından doğan bloklaşma
   • BB) Milletler Cemiyetinin yaptırım gücünden yoksun olması
   • CC) Büyük devletlerin hızla silahlanması
   • DD) Büyük devletler arasındaki çıkar dengesinin bozulması
   • EE) Alsace-Lorraine gibi devletler arası özel sorunlar
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Milletler Cemiyetinin yaptırım gücünden yoksun olması

   Milletler Cemiyeti savaştan sonra kurulmuştur; bu nedenle I. Dünya Savaşı’nın nedeni olamaz, II. Dünya Savaşı’nın zeminini hazırlayan etkenlerdendir. Bloklaşma, silahlanma ve Alsace-Lorraine sorunu savaşın gerçek nedenleridir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

6. Kolay

   6Bir öğrenci Paris Barış Konferansı’yla ilgili şu notu almış: “Konferansa egemen olan ve barış antlaşmalarının özelliklerini belirleyen iki devlet adamı, Avrupa’nın klasik diplomasisini temsil ediyordu.” Notta sözü edilen devlet adamları aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

   • AA) Wilson ve Clemenceau
   • BB) Lloyd George ve Clemenceau
   • CC) Wilson ve Lloyd George
   • DD) Clemenceau ve Wilson’ın danışmanı
   • EE) Hitler ve Mussolini
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Lloyd George ve Clemenceau

   Klasik Avrupa diplomasisini İngiltere Başbakanı Lloyd George ile Fransa Başbakanı Clemenceau temsil etmiştir. Wilson ise bu anlayışın karşısında idealist bir çizgide durmuş, asıl olarak Milletler Cemiyetinin kurulmasını önemsemiştir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

7. Kolay

   7Bir gazete köşesinde şöyle yazıyor: “Barış konferansından sonra ABD, Avrupa’daki büyük güç çekişmelerinden uzak durmayı ve kendi kıtasıyla ilgilenmeyi seçti.” ABD’nin bu tutumu aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

   • AA) Emperyalizm
   • BB) Silahlanma yarışı
   • CC) Bloklaşma
   • DD) Sömürgecilik
   • EE) Yalnızlık Politikası
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) Yalnızlık Politikası

   ABD’nin Avrupa işlerine karışmama tutumu Yalnızlık Politikası olarak adlandırılır. Emperyalizm ve sömürgecilik ise başka devletleri etkileme ve egemenlik altına alma çabasıdır; ABD’nin geri çekilme tutumunu anlatmaz.

   Hata mı var? Düzeltme öner

8. Kolay

   8Bir sözlükte şu tanım yer alıyor: “Bir devletin başka devlet veya ulusları kendi çıkarları doğrultusunda etkilemesi ve onların kaynaklarından yararlanması.” Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisini açıklar?

   • AA) Ulus devlet
   • BB) Manda yönetimi
   • CC) Tarafsızlık
   • DD) Ortak güvenlik
   • EE) Emperyalizm
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) Emperyalizm

   Başka devletleri kendi çıkarına göre etkileyip kaynaklarından yararlanmak emperyalizmin tanımıdır. Ortak güvenlik ise devletlerin barışı birlikte korumasını ifade eder, başkasını etkilemeyi değil.

   Hata mı var? Düzeltme öner

9. Kolay

   9Paris Barış Konferansı’nda bir devlet, Fiume, Dalmaçya kıyıları ve bazı adalarla ilgili talepleri kabul edilmeyince konferansı terk etti. Bu devlet aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Yunanistan
   • BB) Japonya
   • CC) İtalya
   • DD) ABD
   • EE) Fransa
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) İtalya

   Fiume ve Dalmaçya kıyılarını isteyen ve talepleri reddedilince konferansı terk eden devlet İtalya’dır. Japonya ise konferansta Uzak Doğu’daki Alman sömürgeleriyle ilgilenmiş ve pasif kalmıştır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

10. Kolay

    10Bir tarih dergisinde şu tanım yer alıyor: “Bir devletin kendi sınırları dışındaki ulusları, devletleri ve toplulukları siyasal ve ekonomik açıdan egemenliği altına alarak yayılması.” Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

    • AA) Statükoculuk
    • BB) Sömürgecilik
    • CC) Milliyetçilik
    • DD) Yalnızlık Politikası
    • EE) Silahsızlanma
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Sömürgecilik

    Başka toplulukları siyasi ve ekonomik egemenlik altına alarak yayılmak sömürgeciliğin tanımıdır. Milliyetçilik bir ulusun kendi varlığını öne çıkaran bir düşüncedir, başkasını egemenlik altına almayı tanımlamaz.

    Hata mı var? Düzeltme öner

11. Kolay

    11Bir öğrenci sunumunda “I. Dünya Savaşı’ndan sonra dağılan çok uluslu imparatorluklar” başlığı altında bir liste hazırlamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu listede yer almamalıdır?

    • AA) Alman İmparatorluğu’nun sömürge yapısı
    • BB) Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
    • CC) İngiltere
    • DD) Rus İmparatorluğu
    • EE) Osmanlı Devleti
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) İngiltere

    İngiltere savaşı galip bitirmiş ve dağılmamıştır. Osmanlı, Avusturya-Macaristan ve Rus imparatorlukları savaş sonunda dağılmış, Almanya da sömürgelerini kaybetmiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

12. Kolay

    121919 Paris Barış Konferansı’nı anlatan bir belgeselde anlatıcı şöyle diyor: “Bu toplantı bir Avrupa devletleri toplantısı değildi; savaşı kazananların kongresiydi.” Aşağıdaki devletlerden hangisi bu konferansta temsil edilmemiştir?

    • AA) İngiltere
    • BB) İtalya
    • CC) Sovyet Rusya
    • DD) Fransa
    • EE) Japonya
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Sovyet Rusya

    Konferans galiplerin toplantısı olduğu için Sovyet Rusya, Almanya ve Osmanlı Devleti temsil edilmemiştir. Japonya ise konferansa katılmış ama pasif bir rol oynamıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

13. Kolay

    13Bir haritada I. Dünya Savaşı’ndan sonra Orta Doğu petrol sahalarının, üç büyük devletin çıkarlarının çatıştığı bir alan olarak işaretlendiği görülüyor. Bu üç devlet aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • AA) Fransa, İtalya ve Osmanlı Devleti
    • BB) Almanya, İtalya ve Japonya
    • CC) Japonya, ABD ve Almanya
    • DD) Rusya, Avusturya ve İngiltere
    • EE) İngiltere, Fransa ve ABD
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) İngiltere, Fransa ve ABD

    Savaştan sonra Orta Doğu petrolleri İngiliz, Fransız ve Amerikan çıkarlarının çatıştığı bir alan hâline gelmiştir. Almanya yenilmiş, Rusya ise devrimle savaştan çekilmiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

14. Kolay

    14Bir ansiklopedide şu bilgi yer alıyor: “1823’te açıklanan bu ilkeye göre ABD Avrupa’daki olaylara karışmayacak, Avrupa devletleri de Latin Amerika’daki cumhuriyetler üzerinde yeni bir sömürge politikası gütmeyecekti.” Bu bilgi aşağıdakilerden hangisini tanıtmaktadır?

    • AA) Milletler Cemiyeti Misakı
    • BB) Wilson İlkeleri
    • CC) Paris Barış Konferansı kararları
    • DD) Monroe Doktrini
    • EE) Versay Antlaşması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Monroe Doktrini

    1823’te açıklanan ve ABD ile Avrupa’nın birbirinin bölgesine karışmamasını öngören ilke Monroe Doktrini’dir. Wilson İlkeleri ise I. Dünya Savaşı’nın sonuna doğru ortaya çıkmıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

15. Kolay

    15Bir tarih kitabında şu cümle geçiyor: “Bu savaşta tank, savaş gemisi, bombardıman uçağı ve kimyasal silahlar kullanıldı.” Bu durumun dünya ekonomisi açısından doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Sömürge ticaretinin tümüyle durması
    • BB) Tarım ürünlerinin fiyatlarının düşmesi
    • CC) Demir yolu taşımacılığının sona ermesi
    • DD) Kömür madenlerinin tamamen kapanması
    • EE) Petrol tüketiminin birkaç kat artması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Petrol tüketiminin birkaç kat artması

    Motorlu savaş araçları ve gemiler yakıt olarak petrol kullandığından savaş, dünya petrol tüketimini birkaç kat artırmıştır. Kömürün tamamen bırakılması ya da demir yolunun sona ermesi gibi sonuçlar kaynakta yer almaz.

    Hata mı var? Düzeltme öner

16. Kolay

    16Bir ders kitabında “Paris Barış Konferansı’nın toplanma amaçları” başlığı altında iki madde yer alıyor. Aşağıdakilerden hangisi bu amaçlardan biridir?

    • AA) Sovyet Rusya ile ittifak kurmak
    • BB) ABD’yi Avrupa’nın lideri ilan etmek
    • CC) Almanya’ya yeni sömürgeler vermek
    • DD) Osmanlı Devleti’nin topraklarını yeniden paylaşmak
    • EE) Japonya’nın Mançurya’ya girmesini onaylamak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Osmanlı Devleti’nin topraklarını yeniden paylaşmak

    Konferans, galiplerle yenilenler arasındaki barış antlaşmalarının şartlarını hazırlamak ve Osmanlı topraklarını yeniden paylaşmak için toplanmıştır. Almanya’ya sömürge verilmemiş, aksine Almanya sömürgelerini kaybetmiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

17. Kolay

    17İki savaş arası dönemden iki temsilî slogan: I. "Bireyler gelip geçer, ölümsüz olan devlettir." II. "Bir milletin gücü, ırkının üstünlüğündedir." Kitleleri harekete geçiren ana kavram dikkate alındığında sloganlar hangi ideolojilerle eşleşir?

    • AA) I. Nazizm, II. faşizm
    • BB) I. komünizm, II. faşizm
    • CC) I. faşizm, II. Nazizm
    • DD) I. faşizm, II. komünizm
    • EE) I. liberalizm, II. Nazizm
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) I. faşizm, II. Nazizm

    Faşizm "Devlet ideal ve ebedîdir." anlayışını öne çıkarır; Nazizm ise kitleleri peşinden sürüklerken bunun yerine "üstün ırk" kavramını kullanır. Bu yüzden devleti yücelten I. slogan faşizme, ırkı öne çıkaran II. slogan Nazizme uyar. Komünizm ve liberalizm bu iki kavram üzerine kurulu değildir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

18. Kolay

    18Monroe Doktrini'ne göre ABD, Avrupa'daki olaylara karışmayacak; Avrupa devletleri de Latin Amerika'daki cumhuriyetler üzerinde yeni bir sömürge politikası gütmeyecekti. XIX. yüzyılda iki Avrupa devleti arasında çıkan bir sınır savaşında taraflardan birinin ABD'den asker istediğini varsayalım. Doktrine uygun davranış aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Savaşın dışında kalıp asker göndermemek
    • BB) İsteyen devlete asker gönderip savaşa girmek
    • CC) Savaşan iki devlete de savaş ilan etmek
    • DD) Asker karşılığında Avrupa'da toprak istemek
    • EE) Avrupa'daki bloklardan birine katılmak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Savaşın dışında kalıp asker göndermemek

    Doktrinin ABD'ye yüklediği taahhüt Avrupa'daki olaylara karışmamaktır; bu nedenle ABD'nin savaşın dışında kalması gerekir. Asker göndermek, savaş ilan etmek, Avrupa'da toprak istemek ya da bir bloka girmek Avrupa işlerine karışmak anlamına gelir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

19. Orta

    19I. Dünya Savaşı yıllarında cepheye tanklar, kamyonlar ve uçaklar çıktı; İngiliz donanması da gemilerinde kömür yerine petrol yakmaya geçti. Savaştan sonra bir İngiliz devlet adamı, Müttefiklerin zafere "bir petrol dalgası üzerinde" ulaştığını söyledi. Bu durumun ekonomik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Avrupa'daki bütün kömür ocaklarının kısa sürede kapatılması
    • BB) Savaşan devletlerin silah üretimini tümüyle bırakması
    • CC) Orta Doğu ticaret yollarının bütün önemini yitirmesi
    • DD) Petrolün sanayide yerini yeniden kömüre bırakması
    • EE) Orta Doğu petrollerinin büyük güçlerin rekabet konusu olması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Orta Doğu petrollerinin büyük güçlerin rekabet konusu olması

    Motorlu savaş araçları petrol talebini artırmış, bu da Orta Doğu petrollerini büyük güçlerin paylaşamadığı bir kaynak hâline getirmiştir. Kömür önem kaybetmeye başlasa da Avrupa'da maden ocakları kapatılmamış, sanayide uzun süre kullanılmaya devam etmiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

20. Orta

    20Temsilî bir 1920 gazete yorumu: "Konferansta 'savaş tazminatı' sözcüğü kullanılmadı, yerine 'tamirat borcu' yazıldı. Yenilenlerin elinden alınan sömürgeler de 'sömürge' değil, 'manda' adıyla galiplere emanet edildi. Yenilen devletlerin temsilcileri görüşmelere katılamadı; hazır metin önlerine konuldu." Yorumda anlatılan uygulamalar aşağıdakilerden hangisini gösterir?

    • AA) Yenilen devletlerin konferansa eşit katıldığını
    • BB) ABD'nin Avrupa'da kalıcı üsler kurduğunu
    • CC) Sömürgeciliğin bütünüyle sona erdiğini
    • DD) Wilson İlkeleri'nin uygulamada göz ardı edildiğini
    • EE) Galiplerin bütün taleplerinden vazgeçtiğini
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Wilson İlkeleri'nin uygulamada göz ardı edildiğini

    Adil bir barış ve ulusların kendi kaderini belirlemesini öngören Wilson İlkeleri, tazminat ve sömürgelerin yeni adlarla sürdürülmesiyle uygulamada çiğnenmiştir. Sömürgeciliğin sona erdiği yargısı yanlıştır; "manda" yalnızca sömürgeciliğin yeni adıdır.

    Hata mı var? Düzeltme öner