5. Sınıf Sosyal Bilgiler · Evimiz Dünya

Ülkemize Komşu Devletler

komşu devletler
kara sınırı
deniz sınırı
egemenlik
bağımsızlık
harita

Türkiye'nin komşu devletleri hangileridir?

Türkiye'nin kara sınırı komşuları Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan (Nahçıvan), İran, Irak ve Suriye'dir. Bu devletlerden Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan ve Suriye ile hem kara hem de deniz sınırı bulunur. Sınırlar bir devletin egemenlik alanını belirler ve bağımsızlığının göstergesidir. Komşularla kurulan ekonomik, kültürel ve siyasi ilişkiler ticaret, ulaşım ve turizm gibi alanlarda iş birliği sağlar. Komşu ülkelerin başkentleri, dilleri ve kültürleri yazılı, görsel ve dijital kaynaklardan öğrenilebilir. Bayrak ve İstiklâl Marşı egemenliğin sembolleridir; Mehmet Âkif Ersoy'un yazdığı İstiklâl Marşı 12 Mart 1921'de TBMM'de kabul edilmiştir. Mustafa Kemal'in 1922'de İzmir'de yere serilmiş Yunan bayrağını kaldırtarak "Bayrak milletin şerefidir." demesi bayrağa verilen önemi gösterir. Nahçıvan, Azerbaycan'a bağlı özerk bir bölgedir; bu nedenle komşu devlet Nahçıvan değil, Azerbaycan'dır, sınır ise Nahçıvan üzerindendir.

Ülkemize Komşu Devletler: konu anlatımı ve özeti

Türkiye'nin kara ve deniz sınırlarıyla komşu olduğu devletler vardır. Bu konu, komşularımızı tanımanın ülkemizi daha iyi anlamak için neden önemli olduğunu gösterir.

Ülkemizin kara sınırı komşuları Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan (Nahçıvan), İran, Irak ve Suriye'dir.
Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan ve Suriye ile hem kara hem de deniz sınırımız bulunur.
Sınırlar, bir devletin egemenlik alanını belirler ve bağımsızlığının göstergesidir.
Komşularla kurulan ekonomik, kültürel ve siyasi ilişkiler; ticaret, ulaşım ve turizm gibi alanlarda iş birliği sağlar.
Komşu ülkelerin başkentlerini, dillerini, kültürlerini ve önemli özelliklerini öğrenmek için yazılı, görsel ve dijital kaynaklardan yararlanabilirsin.
Bayrak ve İstiklâl Marşı egemenliğimizin sembolleridir. İstiklâl Marşı, Mehmet Âkif Ersoy tarafından yazılmış ve 12 Mart 1921'de TBMM'de kabul edilmiştir.
Haritada komşu ülkeleri gösterirken yön bilgisini kullanmak, konumlarını akılda tutmayı kolaylaştırır.

Unutma: Nahçıvan, Azerbaycan'a bağlı özerk bir bölgedir; bu yüzden komşumuz Azerbaycan'dır ama sınırımız Nahçıvan üzerindendir.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Komşu devletleri haritada akılda tutmanın kolay yolu yönlere göre gruplamaktır.

Kuzeybatıda: Yunanistan ve Bulgaristan (Trakya'da, Edirne ve Kırklareli tarafında).
Kuzeydoğuda: Gürcistan ve Ermenistan.
Doğuda: Azerbaycan'a bağlı Nahçıvan ve İran.
Güneydoğuda ve güneyde: Irak ve Suriye.

Harita üzerinde parmağınla batıdan başlayıp saat yönünde dolaşırsan sekiz komşunun hepsini sırayla sayabilirsin.

Günlük hayattan: Sınır kapılarından geçen tırlar ve otobüsler, komşu ülkelerle ticaret ve ulaşımın her gün sürdüğünü gösterir.

Sık yapılan hata: Kıbrıs'ı ya da Rusya'yı kara sınırı komşusu saymak. Doğrusu: Kara sınırı komşularımız yalnızca sekiz devlettir; Kıbrıs bir adadır ve Türkiye ile kara sınırı yoktur.

Derinleş

Komşu ülkelerden birini seç ve güvenilir kaynaklardan başkentini, resmî dilini, yöresel bir yemeğini ve Türkiye ile ortak bir kültür ögesini araştır. Bilgilerini bir tanıtım kartında topla. Komşularla iyi ilişkiler ticaretten turizme hangi alanlara katkı sağlar? Sınır kentinde yaşayan bir esnafın bu konudaki görüşünü düşünerek bir örnek durum yaz.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

SB.5.2.4Ülkemize kara sınırı olan komşu devletler hakkında bilgi toplayabilme
- a) Ülkemize kara sınırı olan komşu devletlerle ilgili bilgilere ulaşmak amacıyla kullanacağı kaynakları belirler.
- b) Ülkemize kara sınırı olan komşu devletlerle ilgili bilgileri belirlediği kaynaklardan bulur.
- c) Ülkemize kara sınırı olan komşu devletlerle ilgili belirlediği kaynaklardan edindiği bilgileri doğrular.
- ç) Ülkemize kara sınırı olan komşu devletlerle ilgili belirlediği kaynaklardan edindiği bilgileri kaydeder.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Defne ödev için harita inceliyor. Aradığı ülke Türkiye'nin kuzeybatısında; Edirne ve Kırklareli ile sınır komşusu ve Karadeniz'e kıyısı var. Başkenti Sofya. Defne'nin aradığı ülke hangisidir?
- A) Bulgaristan
- B) Gürcistan
- C) Ermenistan
- D) Yunanistan
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Bulgaristan
Kuzeybatıda Edirne ve Kırklareli ile komşu olan, Karadeniz'e kıyısı bulunan ve başkenti Sofya olan ülke Bulgaristan'dır. Yunanistan da batıda komşumuzdur ama Karadeniz'e kıyısı yoktur ve yalnızca Edirne ile sınırı vardır.
Kolay
2Okul törenine hazırlanan öğrenciler millî marşımızın tarihçesini araştırıyor. Kaynaklarda marşın bir yarışma sonucunda seçildiğini, şairinin Safahat adlı eseriyle de tanındığını okuyorlar. Öğrencilerin araştırdığı İstiklâl Marşı'nın şairi kimdir?
- A) Hamdullah Suphi
- B) Namık Kemal
- C) Mehmet Âkif Ersoy
- D) Ziya Gökalp
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Mehmet Âkif Ersoy
İstiklâl Marşı'nın şairi Safahat'ın da yazarı olan Mehmet Âkif Ersoy'dur. Hamdullah Suphi o dönemin Maarif Vekiliydi ve Mehmet Âkif'i yarışmaya katılmaya ikna eden kişidir; marşın şairi değildir.
Kolay
3Okul panosuna millî günlerle ilgili bir zaman şeridi asılıyor. Şeritte TBMM'nin açılışı, Cumhuriyet'in ilanı ve Büyük Taarruz tarihleri yazılı; ancak İstiklâl Marşı'nın Meclis'te kabul edildiği tarih eksik kalmış. Şeride eklenmesi gereken tarih hangisidir?
- A) 23 Nisan 1920
- B) 12 Mart 1921
- C) 29 Ekim 1923
- D) 26 Ağustos 1922
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 12 Mart 1921
İstiklâl Marşı TBMM'de 12 Mart 1921'de kabul edilmiştir. 23 Nisan 1920 TBMM'nin açılış tarihidir; şeritte zaten yer aldığı için marşın kabul tarihiyle karıştırılmamalıdır.
Kolay
4Arda, Türkiye haritasında kara sınırımızın geçtiği ülkeleri renkli kalemle boyuyor: batıda iki, doğuda dört, güneydoğuda iki ülke. Sonra arkadaşı Elif'in listesini kontrol ediyor ve bir ülkenin listeye yanlışlıkla yazıldığını fark ediyor. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin kara sınırı komşularından biri değildir?
- A) Gürcistan
- B) Mısır
- C) İran
- D) Irak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Mısır
Mısır Türkiye'ye Akdeniz'in karşı kıyısındadır; kara sınırımız yoktur. Gürcistan, İran ve Irak ise Türkiye ile kara sınırı bulunan komşulardır.
Kolay
5Komşu ülkelerin başkentlerini ve sınırlarını öğrenmek isteyen bir öğrencinin kullanabileceği en uygun kaynak hangisidir?
- A) Atlas
- B) Yemek kitabı
- C) Hikâye kitabı
- D) Bilmece kitabı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Atlas
Atlas, ülkelerin sınırlarını ve başkentlerini gösteren güvenilir bir kaynaktır. Yemek ve hikâye kitapları bu bilgileri vermez.
Kolay
6Doğu sınırımızda yer alan, Van ve Ağrı illerinin komşu olduğu ülke hangisidir?
- A) İran
- B) Suriye
- C) Yunanistan
- D) Gürcistan
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İran
Van ve Ağrı illeri doğuda İran ile sınır komşusudur. Suriye güneyde, Yunanistan batıda, Gürcistan kuzeydoğudadır.
Kolay
7İran'ın başkenti hangisidir?
- A) Bağdat
- B) Atina
- C) Erivan
- D) Tahran
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Tahran
İran'ın başkenti Tahran'dır. Bağdat Irak'ın, Atina Yunanistan'ın, Erivan Ermenistan'ın başkentidir.
Kolay
8İstiklâl Marşı'nın şairi kimdir?
- A) Mehmet Âkif Ersoy
- B) Hamdullah Suphi
- C) Hasan Basri
- D) İsmet Paşa
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Mehmet Âkif Ersoy
İstiklâl Marşı'nı Mehmet Âkif Ersoy yazmıştır. Hamdullah Suphi marşı Mecliste okuyan dönemin Millî Eğitim Bakanıdır.
Kolay
9Bir devletin egemenlik alanını belirleyen ve bağımsızlığının göstergesi olan unsur hangisidir?
- A) Nüfusu
- B) İklimi
- C) Sınırları
- D) Yemekleri
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sınırları
Ülke sınırları devletin egemenlik alanını belirler ve bağımsızlığının göstergesidir. Nüfus, iklim ve yemekler sınırla ilgili değildir.
Kolay
10Türkiye haritasında güneydoğu sınırımızda, Şırnak ve Hakkâri illerine komşu olan ülke hangisidir?
- A) Yunanistan
- B) Gürcistan
- C) Irak
- D) Bulgaristan
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Irak
Irak, güneydoğu sınırımızda Şırnak ve Hakkâri ile komşudur. Yunanistan ve Bulgaristan batıda, Gürcistan kuzeydoğudadır.
Kolay
11Hatay ilinden kara yoluyla doğrudan sınırı geçen bir yolcu hangi ülkeye girmiş olur?
- A) İran
- B) Gürcistan
- C) Suriye
- D) Bulgaristan
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Suriye
Hatay, Türkiye'nin güneyinde Suriye ile sınır komşusudur. İran doğuda, Gürcistan kuzeydoğuda, Bulgaristan ise kuzeybatıdadır.
Kolay
12Ermenistan'ın başkenti hangisidir?
- A) Tiflis
- B) Erivan
- C) Bakü
- D) Bağdat
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Erivan
Ermenistan'ın başkenti Erivan'dır. Tiflis Gürcistan'ın, Bakü Azerbaycan'ın başkentidir.
Kolay
13Aşağıdakilerden hangisi bir devletin bağımsızlık sembollerinden biridir?
- A) Alışveriş merkezi
- B) Spor kulübü
- C) Bayrak
- D) Otoyol
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bayrak
Bayrak ve millî marş bir devletin bağımsızlık sembolleridir. Alışveriş merkezi ya da otoyol bu anlamı taşımaz.
Kolay
14Aşağıdaki ülkelerden hangisi Türkiye'nin kara sınırı komşularından biri değildir?
- A) Irak
- B) Gürcistan
- C) Yunanistan
- D) Mısır
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Mısır
Mısır ile Türkiye arasında kara sınırı yoktur. Irak, Gürcistan ve Yunanistan kara sınırı komşularımızdandır.
Kolay
15Azerbaycan'ın başkenti hangisidir?
- A) Tiflis
- B) Bakü
- C) Şam
- D) Sofya
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bakü
Azerbaycan'ın başkenti Bakü'dür. Şam Suriye'nin, Sofya Bulgaristan'ın başkentidir.
Kolay
16Gürcistan'ın başkenti hangisidir?
- A) Bakü
- B) Erivan
- C) Tahran
- D) Tiflis
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Tiflis
Gürcistan'ın başkenti Tiflis'tir. Bakü Azerbaycan'ın, Erivan Ermenistan'ın, Tahran ise İran'ın başkentidir.
Kolay
17Millî Mücadele yıllarında Genelkurmay Başkanı İsmet Paşa bir ulusal marş hazırlanmasını istemiş, bunun üzerine dönemin Millî Eğitim Bakanlığı bir yarışma düzenlemiştir. İsmet Paşa'nın ulusal marş istemesinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yarışmayı kazanan şaire para ödülü vermek
- B) Komşu devletlere yeni Meclisi tanıtmak
- C) Okullarda okutulan şiirleri çoğaltmak
- D) Cephedeki askerlerin moralini yükseltmek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Cephedeki askerlerin moralini yükseltmek
İsmet Paşa, cephedeki askerlerin moralini yükseltecek ve millî duygularını güçlendirecek bir ulusal marş hazırlanmasını istemiştir. Para ödülü, yarışmaya katılımı sağlamak için konmuş bir araçtır, marşın amacı değildir; nitekim Mehmet Âkif marşı para karşılığı olmaksızın yazmıştır.
Kolay
18Öğretmen, komşu devletleri tanıtan afişlerde devletin başkentinin, bayrağının, resmî dilinin, para biriminin ve ülkemize göre konumunun bulunmasını istiyor. Selim'in İran afişinde başkent, bayrak, resmî dil ve para birimi yer alıyor. Selim afişini tamamlamak için aşağıdaki cümlelerden hangisini eklemelidir?
- A) “İran'ın başkenti kalabalık bir şehirdir.”
- B) “İran, Türkiye'nin doğusunda yer alır.”
- C) “İran'da en çok içilen içecek çaydır.”
- D) “İran'ın bayrağında üç renk bulunur.”
Cevabı göster
Doğru cevap: B) “İran, Türkiye'nin doğusunda yer alır.”
Afişte istenen beş bilgiden dördü vardır; eksik olan, devletin ülkemize göre konumudur. “İran, Türkiye'nin doğusunda yer alır.” cümlesi bu eksiği tamamlar. Başkentle ve bayrakla ilgili cümleler afişte zaten bulunan bölümleri yineler; içecekle ilgili cümle ise istenen bilgiler arasında değildir.
Orta
19Bir gezi yazısında şöyle deniyor: "Iğdır'dan Dilucu Sınır Kapısı'nı geçtik ve Azerbaycan topraklarına girdik. Ancak burası Azerbaycan'ın ana topraklarına bağlı değil; arada Ermenistan toprakları var." Yazıya göre Türkiye'nin Azerbaycan ile kara sınırı hangi bölge üzerindendir?
- A) Bakü
- B) Tebriz
- C) Batum
- D) Nahçıvan
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Nahçıvan
Türkiye'nin Azerbaycan ile sınırı, Azerbaycan'ın ana topraklarından ayrı olan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti üzerindendir. Bakü Azerbaycan'ın başkentidir ve Hazar kıyısındadır; Türkiye ile sınırı yoktur.
Orta
20Haberlerde bir ülkenin sınırını aşan yabancı bir askerî aracın uyarıldığı söyleniyor. Öğretmen bu haberi sınıfta açıyor ve her devletin sınırları içinde kendi yasalarının geçerli olduğunu hatırlatıyor. Buna göre ülke sınırlarının bir devlet için önemi hangisidir?
- A) Ülkenin nüfusunu her yıl artırması
- B) Devletin egemenlik alanını belirlemesi
- C) Ülkenin iklimini ve bitki örtüsünü değiştirmesi
- D) Komşu ülkelerle ilişkileri tamamen kesmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Devletin egemenlik alanını belirlemesi
Sınırlar bir devletin yasalarının geçerli olduğu, yani egemenlik kurduğu alanı belirler. Sınırların komşularla ilişkiyi kestiği yargısı yanlıştır; sınır kapılarından ticaret ve yolculuk sürer.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.