5. Sınıf Türkçe · Oyun Dünyası

Bir İp Bul, Oyuna Başla!

bilgilendirici metin
ip oyunları
akıcı okuma
anahtar kelime
kısa çizgi
nokta
isim ve fiil
elektronik posta

'Bir İp Bul, Oyuna Başla!' metninde hangi ip oyunları anlatılır?

'Bir İp Bul, Oyuna Başla!' metni, yalnızca bir iple oynanabilecek halat çekme, ip çevirme, ip atlamalı bayrak koşusu, lazer oyunu ve kedi beşiği gibi oyunları tanıtan bilgilendirici bir metindir. Halat çekmede iki takım ipin iki ucuna geçer ve rakip takımı ortadaki sınır çizgisinin öbür yanına çekmeye çalışır. İp çevirmede ortadaki oyuncu ipi döndürür, çemberdekiler ipe değmemek için zıplar ve ipe değen ortaya geçer. İp atlamalı bayrak koşusunda takımlar ip atlayarak yarışır; lazer oyununda ağaçlara bağlanan kalın örgü iplerine değmeden hedefe ulaşılır. Kedi beşiğinde ise iki kişi ipi sırayla farklı biçimlere sokar ve ip düğüm olunca oyun biter. Metin, basit bir malzemeyle bile arkadaşlarla keyifli ve hareketli zaman geçirilebileceğini gösterir. Akıcı okuma, metni uygun hızda ve anlama uygun vurguyla okumaktır; hızlı okumak anlamına gelmez. Metinde en çok tekrar eden ip, oyun ve halat kelimeleri anahtar kelimelerdir.

Bir İp Bul, Oyuna Başla!: konu anlatımı ve özeti

Bu bilgilendirici metin, yalnızca bir iple oynanabilecek eğlenceli oyunları tanıtır. Metin, basit bir malzemeyle bile arkadaşlarla keyifli ve hareketli zaman geçirebileceğimizi gösterir.

Halat çekmede iki takım ipin iki ucuna geçer; amaç rakip takımı ortadaki sınır çizgisinin öbür yanına çekmektir.
İp çevirmede ortadaki oyuncu ipi döndürür, çemberdekiler ipe değmemek için zıplar; ipe değen ortaya geçer.
İp atlamalı bayrak koşusunda takımlar ip atlayarak yarışır, lazer oyununda ağaçlara bağlanan iplere değmeden hedefe ulaşılır, kedi beşiğinde ise ip sırayla farklı biçimlere sokulur.
Akıcı okuma, metni uygun hızda ve anlama uygun vurguyla okumaktır; hızlı okumak demek değildir.
Metinde en çok tekrar eden kelimeler (ip, oyun, halat) anahtar kelimeleri bulmana yardım eder.
Satır sonuna sığmayan kelime, hecelerinden bölünür ve kısa çizgiyle gösterilir: ke-le-bek.
Nokta saat (21.30), büyük sayılar (2.500) ve internet adreslerinde de kullanılır. Ayrıca isimlerle fiilleri ayırt eder, bir arkadaşına oyun tanıtan nazik bir e-posta yazarsın.

Unutma: Kelimeyi satır sonunda bölerken heceyi asla ortadan ikiye ayırma.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Bilgilendirici bir metni anlamanın kolay yolu, anahtar kelimeleri bulmaktır.

Metinde en çok tekrar eden kelimeleri işaretle; bu metinde "ip" ve "oyun" sık geçer.
Her oyun için kısa bir not al: Kaç kişi? Amaç ne? Kim kaybeder?
Notlarına bakarak oyunlardan birini bir arkadaşına kendi cümlelerinle anlat.

Günlük hayattan: Bir tarif okurken "un", "yumurta", "karıştır" gibi kelimeler tarifin anahtarıdır; onları bilirsen tarifi kolayca hatırlarsın.

Sık yapılan hata: Akıcı okumayı hızlı okumak sanmak. Doğrusu: Akıcı okumak, anlama uygun hızda ve doğru vurguyla okumaktır. Ayrıca satır sonunda kelimeyi heceden bölersin: ke-le-bek; "kel-ebek" yanlıştır.

Derinleş

Büyüklerine çocukken iple ya da basit malzemeyle hangi oyunları oynadıklarını sor. Öğrendiğin bir oyunun kurallarını, metindeki oyun anlatımlarına benzer biçimde sıralı adımlarla yaz. Bu oyun bugünkü oyunlardan hangi yönleriyle farklı? Unutulmaması için sınıfınızda nasıl yaşatabileceğinizi önerin.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

T.O.5.2Sesli ve sessiz okurken akıcı okuma unsurlarını yönetebilme
T.O.5.5Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
T.O.5.6Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
T.O.5.8Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
T.O.5.11Metindeki unsurları sınıflandırabilme
T.O.5.14Bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.5.15Metnin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.Y.5.3Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
T.Y.5.16Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Okuma saatinde üç öğrenci aynı paragrafı sesli okudu. Can, kelimeleri doğru söyledi ama hiç durmadan, nefes nefese okudu. Aslı, virgüllerde kısa, noktalarda biraz daha uzun durdu; soru cümlelerinde sesinin tonunu değiştirdi. Berk ise her kelimeyi hecelerine ayırarak tek tek okudu. Hangi öğrencinin okuması akıcı okumaya örnektir?
- A) Can'ın; metni herkesten kısa sürede bitirdiği için
- B) Berk'in; hiçbir heceyi atlamadan dikkatle okuduğu için
- C) Aslı'nın; noktalamaya ve anlama uygun vurguyla okuduğu için
- D) Can'ın; kelimelerin hiçbirini yanlış söylemediği için
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Aslı'nın; noktalamaya ve anlama uygun vurguyla okuduğu için
Akıcı okuma; kelimeleri doğru söyleyerek, uygun hızda, noktalama işaretlerine uyarak ve anlama uygun vurgu ve tonla okumaktır. Can kelimeleri doğru söylese de hiç durmadan okuduğu için akıcı okumuş sayılmaz; hızlı okumak akıcı okumak demek değildir.
Kolay
2Ninemin anlattığına göre onun çocukluğunda oyuncak azdı ama oyun çoktu. Bir parça ipi olan, bütün mahalleyi oyuna katardı: Kimi zıplar, kimi çekişir, kimi de parmaklarında şekiller örerdi. “Bize top da tebeşir de gerekmezdi.” derdi ninem. Bu bölüme göre ninenin anlattığı oyunların hepsinde ortak olarak kullanılan malzeme nedir?
- A) Top
- B) Tebeşir
- C) Mendil
- D) İp
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İp
Metne göre bir parça ipi olan bütün mahalleyi oyuna katar; zıplama, çekişme ve parmakla şekil örme oyunlarının hepsi iple oynanır. Top ve tebeşir metinde geçer ama ninenin “gerekmezdi” dediği malzemelerdir.
Kolay
3Ada, defterine “Kardeşime doğum gününde tahtadan bir oyuncak aldım.” cümlesini yazarken “oyuncak” kelimesi satıra sığmadı. Kelimeyi satır sonunda kısa çizgiyle bölmesi gerekti. Ada kelimeyi hangi biçimde bölerse yazım kurallarına uymuş olur?
- A) oy-uncak
- B) oyun-cak
- C) oyu-ncak
- D) oyunc-ak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) oyun-cak
Satır sonuna sığmayan kelime hece sınırından bölünür; “oyuncak” kelimesinin heceleri o-yun-cak olduğu için “oyun-cak” doğrudur. “Oy-uncak” ilk bakışta doğru gibi görünebilir ama “oy” ve “uncak” kelimenin hecelerine uymaz.
Kolay
4Beden eğitimi dersinde sınıf iki takıma ayrıldı. Kalın bir halatın tam ortasına kırmızı bir kurdele bağlandı, yere de iki takımın arasına bir çizgi çekildi. Öğretmen düdüğü çalınca iki takım halata var güçleriyle asıldı. Bu oyunda bir takımın kazanması için ne olması gerekir?
- A) Halatı rakip takımdan önce düğümleyip yere bırakması
- B) Halata hiç dokunmadan karşı tarafa ulaşması
- C) Rakip takımı çizgiyi geçecek kadar kendi tarafına çekmesi
- D) Halatla sırayla farklı şekiller oluşturması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Rakip takımı çizgiyi geçecek kadar kendi tarafına çekmesi
Halat çekmede iki takım halatı kendine doğru çeker; rakibini ortadaki çizgiden kendi tarafına geçiren takım kazanır. Halatla şekil oluşturmak da bir ip oyunudur ama bu, halat çekme değil kedi beşiği gibi oyunların kuralıdır.
Kolay
5“Ece, bahçede kalın ipi hızla çevirdi.” cümlesinde iş, oluş bildiren kelime (fiil) aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ece
- B) bahçede
- C) ipi
- D) çevirdi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) çevirdi
Fiiller iş, oluş ve hareket bildirir; cümlede yapılan iş “çevirdi” kelimesiyle anlatılmıştır. Ece, bahçe ve ip ise varlıkların adı olduğu için isimdir.
Kolay
6Metne göre lazer oyununda iplere değmeden aralarından geçilerek hedefe ulaşılmaya çalışılır. Bu oyunda kullanılan ip türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Atlama ipleri
- B) Kalın halatlar
- C) Kalın örgü ipleri
- D) İnce çamaşır ipleri
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kalın örgü ipleri
Metinde lazer oyununda halat ya da atlama ipi değil, kalın örgü iplerinin kullanıldığı açıkça belirtilir.
Kolay
7Metne göre halat çekme oyununda iki takım kurulur ve takımlar ipin iki ucuna ayrılır. Oyuna başlamadan önce ortada aşağıdakilerden hangisi belirlenir?
- A) Bir sınır çizgisi
- B) Bir hedef noktası
- C) Bir ip çevirici
- D) Bir bitiş bayrağı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Bir sınır çizgisi
Metinde halat çekmede ortada bir sınır çizgisi belirlendiği ve takımların rakibi bu sınırın öbür yanına çekmeye çalıştığı anlatılır. İp çevirici ise ip çevirme oyununa aittir.
Kolay
8Metinde tanıtılan oyunların hepsinin ortak bir yönü vardır: Hepsi için gerekli olan tek bir malzeme vardır. Metne göre bu malzeme aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Top
- B) İp
- C) Tebeşir
- D) Bayrak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İp
Metinde anlatılan oyunların tümü için gerekli tek malzemenin ip olduğu açıkça söylenir. Bayrak koşusunda bile bayrak yerine atlama ipi teslim edilir.
Kolay
9“Bir İp Bul, Oyuna Başla!” metninde halat çekme, ip çevirme, ip atlamalı bayrak koşusu, lazer oyunu ve kedi beşiği oyunlarının nasıl oynandığı anlatılır. Bu metnin yazılış amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bir kahramanın başından geçenleri anlatmak
- B) Duyguları dizeler hâlinde dile getirmek
- C) Okuru bir ürünü satın almaya ikna etmek
- D) Okura bilgi vermek ve oyunları tanıtmak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Okura bilgi vermek ve oyunları tanıtmak
Metin oyunların kurallarını ve oynanışını açıkladığı için bilgilendirici bir metindir. Metinde bir kahramanın yaşadıkları anlatılmaz, bu yüzden öyküleyici değildir.
Kolay
10Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nokta, büyük bir sayının basamaklarını gruplamak için kullanılmıştır?
- A) Doğaya katkı için ormana 1.000 keklik bırakıldı.
- B) Parkta saat 21.30'da buluşmak üzere sözleştik.
- C) Etkinlikleri www.eba.gov.tr adresinde bulduk.
- D) Okulun ip atlama yarışmasında 3. olduk.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Doğaya katkı için ormana 1.000 keklik bırakıldı.
Büyük sayılar yazılırken sağdan sola üçerli gruplar nokta ile ayrılır: 1.000. Saat yazımındaki nokta ise saat ile dakikayı ayırır.
Kolay
11Ozan, kitap okuma saatini ailesine yazılı bir notla bildirecek. Saatin doğru yazıldığı cümle aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kitap okuma saatim 20,30'da başlıyor.
- B) Kitap okuma saatim 20 30'da başlıyor.
- C) Kitap okuma saatim 2030'da başlıyor.
- D) Kitap okuma saatim 20.30'da başlıyor.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kitap okuma saatim 20.30'da başlıyor.
Saat ve dakika rakamla yazılırken arasına nokta konur: 20.30. Virgül bu görevde kullanılmaz; virgül ondalık sayılarda kullanılır.
Kolay
12Metnin anahtar kelimelerini bulmak için öğrenciler metinde en çok tekrar eden ve konuyu destekleyen kelimeleri işaretledi. Aşağıdakilerden hangisi bu metnin anahtar kelimeleri olarak en uygundur?
- A) ip, oyun, halat
- B) salıncak, örgü, baskı
- C) kar, çadır, tren
- D) kitap, okul, sınav
Cevabı göster
Doğru cevap: A) ip, oyun, halat
Metin iple oynanan oyunları anlattığı için en çok tekrar eden ve içeriği yansıtan kelimeler “ip, oyun, halat”tır. Salıncak, örgü ve baskı metinde yalnızca bir kez, iple yapılabilecek etkinlik örneği olarak geçer.
Kolay
13Metinde kedi beşiği oyununun başka adlarla da bilindiği söylenir. Metne göre bu oyunun diğer adları aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ayatori ve ip oyunu
- B) Halat çekme ve ip çevirme
- C) Lazer ve bayrak koşusu
- D) Seksek ve mendil kapmaca
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ayatori ve ip oyunu
Metinde “Kedi beşiği, ayatori ya da ip oyunu... Hangi adı tercih edeceğiniz size kalmış.” denir. Halat çekme ve ip çevirme metinde ayrı oyunlar olarak tanıtılır.
Kolay
14Melis, arkadaşı Yusuf'a ip çevirme oyununu tanıtan bir e-posta yazacak. E-postanın “Konu” bölümüne yazılabilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Merhaba sevgili arkadaşım Yusuf,
- B) Birlikte oynayabileceğimiz bir ip oyunu
- C) Görüşmek üzere, sevgiyle kal.
- D) [email protected]
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Birlikte oynayabileceğimiz bir ip oyunu
Konu bölümü, e-postanın neyle ilgili olduğunu kısaca bildirir. “Merhaba sevgili arkadaşım Yusuf,” bir hitaptır ve e-postanın giriş bölümüne yazılır.
Kolay
15Öğretmen, metni sesli okumadan önce öğrencilere akıcı okumanın ne olduğunu hatırlattı. Akıcı okuma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Metni olabildiğince hızlı bitirmeye çalışmaktır.
- B) Metni uygun hızda ve anlama uygun vurguyla okumaktır.
- C) Noktalama işaretlerinde hiç durmadan okumaktır.
- D) Yalnızca sessiz okurken kullanılan bir yoldur.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Metni uygun hızda ve anlama uygun vurguyla okumaktır.
Akıcı okuma, metni uygun hızda, kelimeleri doğru söyleyerek ve anlama uygun vurguyla okumaktır. Metinde de akıcı okumanın hızlı okumak anlamına gelmediği vurgulanır.
Kolay
16Hira'nın defterinde “mevsimler” kelimesi satır sonuna sığmadı. Kelimeyi satır sonunda kısa çizgiyle doğru böldüğü seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
- A) me-vsimler
- B) mev-simler
- C) mevs-imler
- D) mevsi-mler
Cevabı göster
Doğru cevap: B) mev-simler
Satır sonunda kelimeler hecelerinden bölünür; “mevsimler” kelimesinin heceleri “mev-sim-ler” olduğu için “mev-simler” doğrudur. Diğer seçeneklerde hece ortadan ayrılmıştır.
Kolay
17Selim, arkadaşı Ali'nin de oynayabilmesi için ona lazer oyununu tanıtan bir e-posta yazdı: “Merhaba Ali, sana lazer oyununu tanıtmak istiyorum. Bu oyunu geçen hafta bahçede oynadık ve çok eğlendik. Sen de mutlaka denemelisin. Görüşmek üzere, Selim” Bu e-postanın amacına ulaşması için Selim'in aşağıdaki bilgilerden hangisini eklemesi gerekir?
- A) Oyunu oynarken eğlenip eğlenmediği
- B) Oyunu Ali'ye önerip önermediği
- C) Oyunun hangi malzemeyle, nasıl oynandığı
- D) E-postayı kimin, kime gönderdiği
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Oyunun hangi malzemeyle, nasıl oynandığı
E-postanın amacı, Ali'nin oyunu tanıyıp oynayabilmesidir. Selim eğlendiğini, oyunu önerdiğini, kime yazdığını ve adını belirtmiş; ama oyunun hangi malzemeyle ve nasıl oynandığını yazmamıştır. Bu bilgi olmadan Ali oyunu oynayamaz, e-posta da bir oyun tanıtımı olmaz.
Kolay
18“Kedi beşiği oynarken sıra Ece'ye geldi. Ece ipe uzun uzun baktı, sonra iki parmağıyla ipi çekip yeni bir biçim oluşturdu. Bu hamleyle oyunu sürdürmeyi başardı.” Bu metinde geçen “hamle” kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Oyunda kullanılan ipin uzunluğu
- B) Oyunun oynandığı yerin adı
- C) Oyuna ara verilen kısa süre
- D) Oyunda sırası gelenin yaptığı hareket
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Oyunda sırası gelenin yaptığı hareket
Metinde sıra Ece'ye gelmiş, Ece ipi çekip yeni bir biçim oluşturmuş ve bu, “hamle” diye adlandırılmıştır. Demek ki hamle, oyunda sırası gelen oyuncunun yaptığı harekettir. Metinde ipin uzunluğundan, oyun yerinden ya da aradan söz edilmemektedir.
Orta
19İp çevirme oyununda iki oyuncu uzun ipin uçlarından tutup çevirir, ötekiler sırayla içeri girip zıplar. Oyunun bir kuralı vardır: Ayağı ya da eli ipe takılan oyuncu, çeviricilerden birinin yerine geçer; o çevirici de zıplayanların arasına katılır. Bu kurala göre zıplarken ipe takılan Yusuf'a ne olur?
- A) Oyundan tümüyle çıkıp kenarda bekler.
- B) Takımına bir puan kazandırmış olur.
- C) Zıplamaya en baştan yeniden başlar.
- D) İpin bir ucunu tutup çevirmeye başlar.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İpin bir ucunu tutup çevirmeye başlar.
Kurala göre ipe takılan oyuncu, çeviricilerden birinin yerine geçer; yani Yusuf artık ipi çevirecektir. Pek çok oyunda yanan oyuncu oyundan çıkar ama bu oyunda kimse oyun dışı kalmaz, yalnızca görev değişir.
Orta
20Kedi beşiği iki kişiyle oynanır. Uçları bağlanmış bir ip, bir oyuncunun parmaklarına geçirilip bir şekil yapılır; öteki oyuncu bu şekli parmaklarıyla alıp yeni bir şekle çevirir. İp yanlış yerinden tutulursa düğümlenir ve yeni bir şekil yapılamaz. Bu oyunda oyuncuların her hamleden önce dikkatlice düşünmesi neden gerekir?
- A) Oyun, kum saatiyle süre tutularak oynandığı için
- B) Yanlış bir tutuş ipi düğümleyip oyunu bitirebileceği için
- C) Oyunu kalabalık takımlar sırayla oynadığı için
- D) İpin uçları bahçedeki ağaçlara bağlandığı için
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Yanlış bir tutuş ipi düğümleyip oyunu bitirebileceği için
Metne göre ip yanlış yerinden tutulursa düğümlenir ve yeni şekil yapılamaz; yani oyun sürdürülemez. Bu yüzden her hamle önceden düşünülmelidir. Süre tutulması da dikkat isteyen bir durumdur ama metinde oyunun süreyle oynandığından söz edilmez.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.