Oyun Durdu! (Dinleme)

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

• T.D.5.2Dinlemede/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme

• T.D.5.3Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme

• T.D.5.4Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme

• T.D.5.5Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme

• T.D.5.13Dinlediğinin/izlediğinin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

• T.D.5.17Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme

• T.D.5.18Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme

• T.K.5.7Hazırlıksız konuşma yapabilme

• T.K.5.20Konuşmasında beden dilini kullanabilme

• T.O.5.7Görselle iletilen anlamı belirleyebilme

• T.O.5.15Metnin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

• T.Y.5.3Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme

1. Kolay

   1Defne, dinleyeceği hikâyenin adının “Kayıp Anahtar” olduğunu öğreniyor ve afişteki eski bir sandık resmine bakıyor. Dinlemeye başlamadan önce defterine “Anahtar bu sandığı açıyor olabilir, içinden bir harita çıkabilir.” diye not alıyor. Defne'nin dinlemeden önce yaptığı çalışma hangi stratejiye örnektir?

   • AA) Bilinmeyen kelimelerin anlamını sözlükten bulma
   • BB) Başlık ve görselden yola çıkarak tahmin yürütme
   • CC) Dinlediği bölümü kendi cümleleriyle özetleme
   • DD) Metindeki duyguları sınıflandırıp tabloya yazma
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Başlık ve görselden yola çıkarak tahmin yürütme

   Defne, başlıktaki ve görseldeki ipuçlarından hikâyede neler olabileceğini kestiriyor; bu, tahmin etme stratejisidir. Özetleme de bir stratejidir ama dinledikten sonra yapılır; Defne ise henüz dinlemeye başlamamıştır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

2. Kolay

   2Sude, tabletteki macera oyununda son bölüme gelmişti ki ekran birden karardı. Ekranda tek bir cümle belirdi: “Oyuna dönmek için kapına bırakılan zarftaki görevi tamamla.” Sude koşup kapıyı açtı; paspasın üstünde mühürlü bir zarf duruyordu. Bu bölüme göre Sude'nin oyuna dönebilmesi için ne yapması gerekir?

   • AA) Oyunu en baştan kurup bütün bölümleri yeniden oynaması
   • BB) Arkadaşlarından oyunu yeniden başlatmalarını istemesi
   • CC) Tableti kapatıp ertesi gün oyunu yeniden açması
   • DD) Kendisine ulaştırılan zarftaki görevi yerine getirmesi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D) Kendisine ulaştırılan zarftaki görevi yerine getirmesi

   Ekrandaki cümle, oyuna dönmenin yolunun kapıya bırakılan zarftaki görevi tamamlamak olduğunu açıkça söyler; bu, metnin yüzey anlamıdır. Oyunu baştan kurmak akla gelebilir ama metinde böyle bir koşuldan söz edilmez.

   Hata mı var? Düzeltme öner

3. Kolay

   3Ela, oyun parkları hakkında bir sunum hazırlıyor. Sunumuna parktaki salıncak sayılarını gösteren bir çubuk grafik, kaydırakların fotoğraflarını ve parkın yerini gösteren bir kroki ekliyor. Arkadaşı Can ise sunumun sonuna “Oynayan çocuk yorulmaz.” sözünü yazmayı öneriyor. Sunuma eklenen ya da eklenmesi önerilen ögelerden hangisi görsel unsur değildir?

   • AA) Salıncakları gösteren grafik
   • BB) Kaydırakların fotoğrafları
   • CC) Parkın yerini gösteren kroki
   • DD) Can'ın önerdiği özlü söz
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D) Can'ın önerdiği özlü söz

   Grafik, fotoğraf, kroki, harita, afiş gibi anlamı görüntüyle ileten ögeler görsel unsurdur. Can'ın önerdiği söz ise kelimelerle anlatılan bir söz varlığı ögesidir. Kroki çizim gibi görünmese de bir yerin konumunu görselle gösterdiği için görsel unsurdur.

   Hata mı var? Düzeltme öner

4. Kolay

   4Okulun yıl sonu gösterisi için salon tıklım tıklım doldu. Işıklar karardı, kırmızı perde yavaşça açıldı ve sahnede oyun başlamak üzereydi. Ön sırada oturan Zehra, kardeşinin hangi kostümle çıkacağını merak ediyordu. Metinde geçen “oyun” kelimesi hangi anlamda kullanılmıştır?

   • AA) Çocukların eğlenmek için oynadığı etkinlik
   • BB) Birini kandırmak için kurulan düzen
   • CC) Takımlar arasında yapılan karşılaşma
   • DD) Sahnede seyirciye sunulan eser
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D) Sahnede seyirciye sunulan eser

   Perde, sahne, kostüm ve seyirci gibi ipuçları “oyun” kelimesinin burada sahnede sergilenen eser (tiyatro oyunu) anlamında kullanıldığını gösterir. Eğlence amaçlı etkinlik anlamı en bilinen anlamdır ama bu cümlenin bağlamına uymaz.

   Hata mı var? Düzeltme öner

5. Kolay

   5Elif, sınıfta yapacağı “Sokak Oyunları” sunumunda anlatımını görsel unsurlarla desteklemek istiyor. Aşağıdakilerden hangisi Elif'in kullanabileceği görsel unsurlardan biri değildir?

   • AA) Oyunların oynanışını gösteren fotoğraflar
   • BB) Oyun alanını gösteren basit bir kroki
   • CC) Oyun sırasında kaydedilen çocuk sesleri
   • DD) En çok oynanan oyunları gösteren grafik
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Oyun sırasında kaydedilen çocuk sesleri

   Görsel unsurlar resim, fotoğraf, grafik, harita, şema gibi göze hitap eden ögelerdir. Ses kaydı kulağa hitap ettiği için görsel unsur sayılmaz.

   Hata mı var? Düzeltme öner

6. Kolay

   6Kerem, dinleyeceği metnin adının “Kumdaki Kale” olduğunu öğrendi. Görselde deniz kenarında kova ve kürekle oynayan iki çocuk vardı. Kerem, dinlemeden önce “Çocuklar kumdan bir kale yapıp onu dalgalardan korumaya çalışacak.” diye düşündü. Kerem'in dinlemeden önce yaptığı çalışma aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Dinlediği metnin ana fikrini belirleme
   • BB) Dinlediklerini kısaca özetleme
   • CC) Başlık ve görsellerden içeriği tahmin etme
   • DD) Metindeki kelimeleri sözlükte arama
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Başlık ve görsellerden içeriği tahmin etme

   Kerem, metni dinlemeden önce başlık ve görselden yola çıkarak olayları kestirmiştir; bu, tahmin etme stratejisidir. Ana fikir ve özet ise ancak metin dinlendikten sonra belirlenebilir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

7. Kolay

   7Okul kütüphanesinin panosunda şu bilgiler veriliyor: “Bu ay en çok ödünç alınan kitap türleri: Macera 14, Bilim 11, Masal 9, Şiir 5.” Panodaki bilgilere göre bu ay en az ödünç alınan kitap türü hangisidir?

   • AA) Şiir
   • BB) Masal
   • CC) Bilim
   • DD) Macera
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Şiir

   Panodaki sayılara göre şiir kitapları 5 kez ödünç alınmıştır; bu en küçük sayıdır. Masal 9 kez ödünç alındığı için şiirden fazladır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

8. Kolay

   8Öğretmen, “çay” kelimesinin eş sesli olduğunu söyledi ve bu kelimenin “küçük akarsu, dere” anlamında kullanıldığı cümleyi bulmalarını istedi. Bu anlamın kullanıldığı cümle aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Dedem çayını ince belli bardakta içer.
   • BB) Misafirlerimize sıcak çay ikram ettik.
   • CC) Köyün kenarındaki çayda ayaklarımızı serinlettik.
   • DD) Annem demlikte taze çay demledi.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Köyün kenarındaki çayda ayaklarımızı serinlettik.

   Ayakların serinletildiği yer bir akarsudur; bu cümlede “çay” küçük akarsu anlamındadır. Diğer cümlelerde ise içecek olan çay kastedilmiştir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

9. Kolay

   9Arda, bahçede arkadaşlarıyla saklambaç oynuyordu. Ebe olan Nazlı gözlerini kapatıp yüze kadar saydı. Arda koşarak eski odunluğun arkasına saklandı. Nazlı önce ağaçların arasına, sonra bahçe kapısının yanına baktı ama Arda'yı bulamadı. Metne göre Arda nereye saklanmıştır?

   • AA) Eski odunluğun arkasına
   • BB) Ağaçların arasına
   • CC) Bahçe kapısının yanına
   • DD) Evin merdiveninin altına
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Eski odunluğun arkasına

   Metinde Arda'nın eski odunluğun arkasına saklandığı açıkça söylenmiştir; bu bir yüzey anlam bilgisidir. Ağaçların arası ve bahçe kapısı, Nazlı'nın baktığı yerlerdir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

10. Kolay

    10Zeynep, kelime defterine “neşe” kelimesini yazdı. Kelimenin karşısına önce yakın anlamlısını, sonra zıt anlamlısını ekleyecek. Zeynep'in zıt anlamlı olarak yazması gereken kelime aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) keder
    • BB) sevinç
    • CC) mutluluk
    • DD) kahkaha
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) keder

    “Neşe” sevinçli olma durumudur; zıt anlamlısı üzüntü bildiren “keder”dir. “Sevinç” ve “mutluluk” ise neşeye yakın anlamlı kelimelerdir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

11. Kolay

    11Öğretmen, ders sırasında Mert'ten en sevdiği sokak oyununu iki dakikada anlatmasını istedi. Mert önceden not almadan, kısa bir süre düşündükten sonra konuşmaya başladı ve konudan ayrılmadan oyunu anlattı. Mert'in yaptığı konuşma türü aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Hazırlıklı konuşma
    • BB) Hazırlıksız konuşma
    • CC) Grup tartışması
    • DD) Sesli okuma
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Hazırlıksız konuşma

    Önceden hazırlık yapmadan, düşüncelerini hızlıca düzenleyerek yapılan konuşma hazırlıksız konuşmadır. Hazırlıklı konuşmada ise konuşmacı önceden plan yapar ve not hazırlar.

    Hata mı var? Düzeltme öner

12. Kolay

    12Bir dinleme metninde, mahalledeki çocukların rüzgârlı bir günde kendi yaptıkları uçurtmaları tepede uçurdukları ve en yükseğe çıkan uçurtmanın sahibine küçük bir ödül verildiği anlatılıyor. Bu metnin anahtar kelimeleri aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) okul, ders, öğretmen
    • BB) anne, sofra, yemek
    • CC) deniz, gemi, liman
    • DD) uçurtma, rüzgâr, yarışma
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) uçurtma, rüzgâr, yarışma

    Anahtar kelimeler metnin içeriğini en iyi yansıtan kelimelerdir. Metin rüzgârlı bir günde yapılan uçurtma yarışmasını anlattığı için “uçurtma, rüzgâr, yarışma” en uygun seçimdir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

13. Kolay

    13Sınıfta “Çocuk oynuyor.” cümlesi her adımda yalnızca bir kelime eklenerek genişletilecek. Önceki cümledeki kelimeler değiştirilmeyecek. Bu kurala uygun ikinci adım aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Küçük çocuk parkta oynuyor.
    • BB) Çocuk parkta koşuyor.
    • CC) Çocuklar oynuyor.
    • DD) Çocuk parkta oynuyor.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Çocuk parkta oynuyor.

    “Çocuk parkta oynuyor.” cümlesine yalnızca “parkta” eklenmiş, diğer kelimeler korunmuştur. “Küçük çocuk parkta oynuyor.” cümlesinde ise aynı anda iki kelime eklenmiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

14. Kolay

    14Final maçından önce antrenörümüz şöyle dedi: “Rakip takımın oyuncuları da en az bizim kadar hazırlandı. Yarın karşımızda kazanmak için var güçleriyle mücadele edecekler.” Bu sözlerde geçen “rakip” kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Aynı takımda birlikte oynayan
    • BB) Maçı kurallara göre yöneten
    • CC) Maçı tribünden izleyen
    • DD) Bir yarışmada karşı tarafta yer alan
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Bir yarışmada karşı tarafta yer alan

    Cümlede rakip takımın “karşımızda” mücadele edeceği söylenir; bu ipucu, rakibin karşı tarafta yer alan kişi olduğunu gösterir. Aynı takımda oynayan kişi “takım arkadaşı”dır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

15. Kolay

    15Melike, sınıfta karekodla açılan bir hikâyeyi dinleyecek. Öğretmeni, dinleme sırasında dikkatini metne vermesini istiyor. Melike'nin dinleme sırasında yapması uygun olan davranış aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Sıra arkadaşıyla oyun planı yapmak
    • BB) Kalemiyle masaya ritim tutmak
    • CC) Pencereden bahçeyi izlemek
    • DD) Anlamını bilmediği kelimeleri defterine not etmek
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Anlamını bilmediği kelimeleri defterine not etmek

    Bilmediği kelimeleri not etmek, dinlemeyi bölmeden anlamayı destekler. Diğer davranışlar dikkat dağıtır ve dinleneni kaçırmaya yol açar.

    Hata mı var? Düzeltme öner

16. Kolay

    16Akran değerlendirme ölçeğinde “Dinleyicilerle göz teması kurdu.” ve “Konuşmasına uygun yüz ifadeleri kullandı.” ölçütleri yer alıyor. Bu ölçütler konuşmanın daha çok hangi yönünü değerlendirmektedir?

    • AA) Kelimeleri doğru telaffuz etme
    • BB) Beden dilini kullanma
    • CC) Konuşmanın konusunu belirleme
    • DD) Konuşmayı zamanında bitirme
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Beden dilini kullanma

    Göz teması ve yüz ifadeleri beden dilinin parçalarıdır. Telaffuz ise sesle ilgili bir özelliktir; bu ölçütlerde değerlendirilmez.

    Hata mı var? Düzeltme öner

17. Kolay

    17Öğretmen, sınıfa “Hakemin Telaşı” adlı hikâyeyi dinletti. Hikâyede hakemlik yapacak olan Tuna, maçtan hemen önce düdüğünü kaybediyor; arkadaşları bütün bahçeyi arıyor ve düdüğü kum havuzunda buluyor. Dört öğrenci, hikâyenin anahtar kelimesi olarak “düdük” kelimesini seçti ve nedenini açıkladı. Hangi öğrencinin açıklaması, anahtar kelime seçimi için geçerli bir gerekçedir?

    • AA) İpek: “Bu kelime, hikâyede geçen en kısa kelimelerden biridir.”
    • BB) Onur: “Bu kelimenin anlamını hikâyeyi dinlemeden önce de biliyordum.”
    • CC) Naz: “Bu kelime, hikâyenin daha ilk cümlesinde karşımıza çıkıyor.”
    • DD) Selim: “Hikâyedeki olayların tamamı bu kelimenin çevresinde gelişiyor.”
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Selim: “Hikâyedeki olayların tamamı bu kelimenin çevresinde gelişiyor.”

    Anahtar kelime, bir metnin içeriğini en iyi yansıtan kelimedir. Hikâyede kaybolma, arama ve bulma olaylarının hepsi düdükle ilgilidir; bu yüzden Selim'in gerekçesi geçerlidir. Kelimenin kısa olması, önceden bilinmesi ya da ilk cümlede geçmesi onun içeriği yansıttığını göstermez.

    Hata mı var? Düzeltme öner

18. Kolay

    18Dört öğrenci, dinledikleri hikâyede “yosun” kelimesiyle ilk kez karşılaştı. Her biri bu kelimenin anlamını öğrenmek için farklı bir yol izledi. Hangi öğrenci, anlamını bilmediği kelimeyi önce bağlamdan tahmin etmiş, sonra tahminini denetlemiştir?

    • AA) Arda kelimeyi not etti; dinleme bitince doğrudan sözlükteki anlamını defterine geçirdi.
    • BB) Beril kelimeyi not etti; geçtiği cümleden anlamını kestirdi, sonra sözlüğe bakıp karşılaştırdı.
    • CC) Cem kelimeyi not etti; anlamını sıra arkadaşına sordu ve duyduğunu olduğu gibi defterine yazdı.
    • DD) Duru kelimeyi not etti; geçtiği cümleden anlamını kestirdi ve sözlüğe bakmaya gerek duymadı.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Beril kelimeyi not etti; geçtiği cümleden anlamını kestirdi, sonra sözlüğe bakıp karşılaştırdı.

    Bilinmeyen kelime önce not edilir, anlamı metnin bağlamından (cümlenin gelişinden) tahmin edilir, sonra tahminin doğruluğu sözlükten kontrol edilir. Bu üç adımı yalnız Beril izlemiştir. Arda ve Cem tahmin yürütmemiş, Duru ise tahminini sözlükten denetlememiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

19. Orta

    19Öğretmen, sınıfa “Uçurtma Yarışı” adlı kısa bir hikâye okudu. Hikâyede Burak, dedesiyle birlikte gazete kâğıdından bir uçurtma yapıyor ve pazar günü sahildeki yarışa katılıyordu. Ardından öğretmen, öğrencilerden hikâyeyle ilgili sorular hazırlamalarını istedi. Öğrencilerin hazırladığı sorulardan hangisinin cevabı hikâyede açıkça yer alır?

    • AA) Sen Burak'ın yerinde olsan uçurtmanı nasıl süslerdin?
    • BB) Burak uçurtmasını hangi malzemeden yaptı?
    • CC) Yazar bu hikâyeyle bize ne anlatmak istemiş olabilir?
    • DD) Yarıştan sonra Burak'ın neler yapacağını tahmin eder misin?
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Burak uçurtmasını hangi malzemeden yaptı?

    Uçurtmanın gazete kâğıdından yapıldığı hikâyede açıkça söylenir; bu soru yüzey anlamı bulmaya yöneliktir. Yazarın mesajını soran soru da metinle ilgilidir ama cevabı metinde yazmaz, çıkarım ve yorum gerektirir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

20. Orta

    20Yavru kirpi Diken, ormandaki “Sesinden Tanı” yarışmasına katılmak istedi. Gözleri iyi görmüyordu ama kulakları çok keskindi. Yarışmada herkesin gözü bağlandı; Diken, ağaçkakanı tıkırtısından, dereyi şırıltısından hemen tanıdı ve birinci oldu. Bu metnin içeriğini en iyi yansıtan anahtar kelimeler hangileridir?

    • AA) orman, dere, ağaç
    • BB) göz, bağ, tıkırtı
    • CC) ağaçkakan, şırıltı, ödül
    • DD) kirpi, ses, yarışma
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) kirpi, ses, yarışma

    Anahtar kelimeler metnin konusunu bir bakışta özetler: Metin, seslerden tanıma yarışmasını kazanan bir kirpiyi anlatır. Orman ve dere metinde geçer ama yalnızca olayın geçtiği yeri ve ayrıntıları gösterir, metnin özünü yansıtmaz.

    Hata mı var? Düzeltme öner