6. Sınıf Türkçe · Lider Ruhlar
Avrupa Şampiyonu Dünya İkincisi Gönüllerin Birincisi Sümeyye Boyacı
- otobiyografi
- azim
- paralimpik
- deyim
- sayısal verilerden yararlanma
- noktalama işaretleri
- Sümeyye Boyacı
Sümeyye Boyacı'nın hayatı ve başarıları nasıl anlatılır?
Avrupa Şampiyonu Dünya İkincisi Gönüllerin Birincisi Sümeyye Boyacı, millî paralimpik yüzücünün kendi hayatını anlattığı otobiyografik bir yazıdır. Sümeyye Boyacı 2003 yılında Eskişehir'de kolları olmadan dünyaya gelmiş, ailesinin desteğiyle pek çok işi ayaklarıyla yapmayı öğrenmiştir. Resim ve ebru sanatıyla duygularını ifade etmiş, 31 tablodan oluşan ilk kişisel ebru sergisini Eskişehir'de açmıştır. 5,5 yaşında yüzmeye başlamış, 2018'de Dublin'deki Paralimpik Avrupa Şampiyonası'nda birinci olarak Türkiye'nin yüzmede ilk kadın Avrupa şampiyonu olmuştur. 2019'da Londra'daki dünya şampiyonasında ise ikinci olmuştur. Başarısının arkasında ailesi, öğretmenleri, antrenörleri ve destek veren kurumlardan oluşan bir ekip olduğunu vurgular. Yazının ana fikri, farklılıkların insanı özel kıldığı ve başarının bir hayal ve azimle başladığıdır. Tarih, yaş ve derece gibi sayısal veriler yazıyı daha inandırıcı yapar.
Avrupa Şampiyonu Dünya İkincisi Gönüllerin Birincisi Sümeyye Boyacı: konu anlatımı ve özeti
Avrupa Şampiyonu Dünya İkincisi Gönüllerin Birincisi Sümeyye Boyacı, millî paralimpik yüzücünün kendi hayatını anlattığı otobiyografik bir yazıdır. Bir eksikliğin azim ve aile desteğiyle nasıl büyük başarılara dönüşebileceğini gösterir.
- Kolları olmadan dünyaya gelen Sümeyye Boyacı, ailesinin desteğiyle pek çok işi ayaklarıyla yapmayı öğrenir.
- Resim ve ebru sanatıyla duygularını ifade eder, küçük yaşta sergiler açar.
- Uluslararası yarışmalarda madalyalar kazanır ve paralimpik yüzmede Türkiye'nin ilk kadın Avrupa şampiyonu olur.
- Başarısının arkasında ailesi, öğretmenleri, antrenörleri ve destek veren kurumlardan oluşan büyük bir ekip olduğunu vurgular.
- Ana fikir: Farklılıklarımız bizi özel kılar; başarı bir hayal ve azimle başlar.
- Metindeki deyimleri anlamca eş başka ifadelerle değiştirir, sayısal veri ve karşılaştırma gibi düşünceyi geliştirme yollarının inandırıcılığa katkısını incelersin.
- 5N1K sorularıyla bir problemi ele alır; iki nokta, kısa çizgi, eğik çizgi ve virgülün kullanım yerlerini çalışırsın.
Unutma: Tarih, yaş ve derece gibi sayısal veriler yazıyı daha inandırıcı yapar; bir başarıyı anlatırken bunlardan yararlan.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Bu metin bir otobiyografidir. Türü tanımak ve metnin inandırıcılığını incelemek için:
- Anlatıcıyı bul: Kişi kendi hayatını mı anlatıyor ("Ben... yaptım")? Evet ise otobiyografidir.
- Sayısal verileri işaretle: Tarih, yaş, derece, madalya sayısı.
- Bu verilerin etkisini düşün: "Çok başarılı oldu" mu daha inandırıcı, yoksa "Avrupa şampiyonu oldu" mu?
Günlük hayattan: Kendini tanıtırken "Çok kitap okurum" yerine "Bu yıl 15 kitap okudum" dersen söylediğin daha somut ve inandırıcı olur.
Sık yapılan hata: Biyografi ile otobiyografiyi karıştırmak. Biyografide kişinin hayatını başka biri anlatır; otobiyografide kişi kendi hayatını kendisi anlatır.
Derinleş
Çevrende engelleri aşarak bir hedefe ulaşmış birini (bir aile büyüğü, öğretmen, sporcu, komşu) seç ve onunla bir röportaj yap. Röportajında bu kişiyi destekleyen "ekibi" de sor: Kimler, nasıl yardım etti? Bulduklarınla kısa bir biyografi yaz. Bir başarıda bireyin azmi ile çevresinin desteği arasındaki dengeyi tartış.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
T.O.6.1Okumada materyal seçimini yönetebilme
T.O.6.6Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
T.O.6.8Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
T.O.6.21Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.6.24Okuduğunu değerlendirebilme
T.Y.6.21Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Gazeteci, bir sporcuya uluslararası yarışmaya katılıp katılmayacağını soruyor. Sporcu gülümseyerek şu cevabı veriyor: "Evet, bu yarışmaya ben de katılacağım." Sporcunun cümlesinde virgül hangi amaçla kullanılmıştır?
- A) Kabul bildiren bir kelimeden sonra
- B) Bir açıklama ya da örnekten önce
- C) Kelimenin kökünü ekinden ayırırken
- D) Şiir dizelerini yan yana yazarken
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kabul bildiren bir kelimeden sonra
"Evet, hayır, peki" gibi kabul ve ret bildiren kelimelerden sonra virgül konur. Açıklama ya da örnekten önce seçeneği çekicidir çünkü virgülden sonra bir açıklama geliyor gibidir; ancak açıklama ve örnekten önce iki nokta kullanılır.
Kolay
2Sümeyye Boyacı'nın kendi hayatını anlattığı yazıyı okuyan sınıf, onun başarılarını tanıtan bir pano hazırlıyor. Panonun başlığına, Sümeyye Boyacı'nın Avrupa şampiyonluğu ve dünya ikinciliği kazandığı spor dalının adı yazılacak. Panoya hangi spor dalı yazılmalıdır?
- A) Atletizm
- B) Okçuluk
- C) Paralimpik yüzme
- D) Masa tenisi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Paralimpik yüzme
Sümeyye Boyacı, uluslararası başarılarını paralimpik yüzmede kazanmıştır. Atletizm de paralimpik oyunlarda çok sayıda engelli sporcunun yarıştığı bir dal olduğu için çekicidir; ancak yazıda anlatılan yarışlar havuzda geçer.
Kolay
3Sümeyye Boyacı yazısında sporun yanında iki sanat dalıyla da uğraştığını anlatır. Bu sanatlardan biri, su üzerinde oluşturulan renkli desenlerin kâğıda aktarılmasına dayanan geleneksel bir sanattır. Yazıya göre Sümeyye Boyacı'nın ilgilendiği sanatlar hangileridir?
- A) Müzik ve dans
- B) Tiyatro ve sinema
- C) Heykel ve seramik
- D) Resim ve ebru
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Resim ve ebru
Su üzerindeki desenlerin kâğıda aktarıldığı geleneksel sanat ebrudur; Sümeyye Boyacı resim ve ebruyla ilgilenir. Heykel ve seramik de el becerisi isteyen geleneksel sanatlar olduğu için çekici olabilir; ancak bunlarda su üzerinde desen oluşturulmaz.
Kolay
4Okul dergisinde ünlü bir sporcunun yazısı yayımlanıyor. Sporcu, yazısına "Ben küçükken..." diye başlayarak çocukluğunu, yaşadığı zorlukları ve kazandığı madalyaları kendi ağzından anlatıyor. Bu yazı hangi türe örnektir?
- A) Biyografi
- B) Fabl
- C) Masal
- D) Otobiyografi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Otobiyografi
Bir kişinin kendi hayatını kendisinin anlattığı yazılara otobiyografi denir; sporcunun "ben" diyerek anlatması bunu gösterir. Biyografi çekicidir çünkü o da bir hayatı anlatır; ancak biyografide kişinin hayatını başka biri yazar.
Kolay
5Sümeyye Boyacı, kazandığı madalyalardan en önemlisinin 2018'de Dublin'de katıldığı Paralimpik Avrupa Şampiyonası olduğunu söyler. Bu şampiyonada ne başarmıştır?
- A) Çok az bir farkla birinciliği kaçırıp ikinci olmuştur.
- B) Yarışı üçüncü bitirip bronz madalya almıştır.
- C) Sakatlandığı için yarışa katılamamıştır.
- D) Birinci olup Türkiye'nin yüzmedeki ilk kadın Avrupa şampiyonu olmuştur.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Birinci olup Türkiye'nin yüzmedeki ilk kadın Avrupa şampiyonu olmuştur.
Sümeyye, Dublin'de birinci olarak Türkiye Cumhuriyeti tarihinin yüzmede ilk kadın Avrupa şampiyonu olduğunu anlatır. Az farkla ikinci olması ise 2019'daki Londra dünya şampiyonasında yaşanmıştır.
Kolay
6Metinde Sümeyye Boyacı, "Bu benim için çok üzücüydü." der. Sümeyye bu cümleyi hangi olay için söylemiştir?
- A) Londra'daki dünya şampiyonasında 0.3 saliselik farkla birinciliği kaçırması
- B) 2018'de Dublin'deki Paralimpik Avrupa Şampiyonasında birinci olması
- C) 31 tablodan oluşan ilk kişisel ebru sergisini Eskişehir'de açması
- D) Küçük yaşta başladığı yüzmeyi yalnızca 12 saatte öğrenmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Londra'daki dünya şampiyonasında 0.3 saliselik farkla birinciliği kaçırması
Sümeyye, 2019'da Londra'da 0.3 saliselik farkla birinciliği kaçırıp ikinci olmasının kendisi için çok üzücü olduğunu söyler. Dublin'deki birincilik onu sevindiren bir başarıdır.
Kolay
7Sümeyye Boyacı yüzme sporuna hayatına hareketlilik katan bir uğraş olarak başladığını anlatır. Metne göre Sümeyye kaç yaşında yüzmeye başlamıştır?
- A) 5,5 yaşında
- B) 3,5 yaşında
- C) 6 yaşında
- D) 17 yaşında
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 5,5 yaşında
Metinde "5,5 yaşında yüzme sporuna başlamak hayatıma ayrı bir hareketlilik katmıştı." denir. 3,5 yaş, kalem tutmayı öğrendiği yaştır.
Kolay
8Sümeyye, sporla eğitim hayatını birlikte yürütmek için bazı şeylerden vazgeçmek gerektiğini söyler ve bir örnek verir. Bu örnek hangisidir?
- A) Resim yapmayı tamamen bırakması
- B) Okula gitmeyi bırakması
- C) Hiç arkadaş edinmemesi
- D) Üç yıldır ailesiyle tatil yapamaması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Üç yıldır ailesiyle tatil yapamaması
Sümeyye vazgeçtiklerine örnek olarak "ben 3 yıldır ailemle tatil yapamadım" der. Resim yapmayı bıraktığını söylemez; sanatsal çalışmalarını sürdürür.
Kolay
9Sümeyye Boyacı, başarısının arkasında büyük bir ekip olduğunu söyler. Metne göre tüm kamplarda ve yarışmalarda Sümeyye'nin yanında kim bulunur?
- A) Kardeşi
- B) Annesi
- C) Babası
- D) Akrabaları
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Annesi
Metinde "Tüm kamplarda ve yarışmalarda yanımda bulunan annem" denir. Kardeşi ise annesi Sümeyye'nin yanındayken evde kalır ve akrabaları onunla ilgilenir.
Kolay
10Sümeyye Boyacı, yazısına kendini tanıtarak başlar. Metne göre Sümeyye Boyacı nerede ve hangi yılda dünyaya gelmiştir?
- A) İstanbul'da, 2008 yılında
- B) Eskişehir'de, 2018 yılında
- C) Eskişehir'de, 2003 yılında
- D) Dublin'de, 2003 yılında
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Eskişehir'de, 2003 yılında
Metinde "2003 yılında Eskişehir'de dünyaya geldim." denir. 2018, Dublin'de Avrupa şampiyonu olduğu yıldır.
Kolay
11Metnin "Doğrusunu Bilelim" bölümünde bir kelimenin günümüz kurallarına göre doğru yazımı verilmiştir. Buna göre "Hayatımda ____ şey tecrübe ettim." cümlesindeki boşluğa gelecek kelime nasıl yazılmalıdır?
- A) bir çok
- B) bir-çok
- C) bircok
- D) birçok
Cevabı göster
Doğru cevap: D) birçok
"Birçok" kelimesi bitişik yazılır; metnin düzeltme kutusunda da bu biçim verilmiştir. Metnin orijinalindeki "bir çok" yazımı günümüz kurallarına uymaz.
Kolay
12Metin "2003 yılında Eskişehir'de dünyaya geldim." cümlesiyle başlar. Bu cümledeki "dünyaya gelmek" deyimi hangi anlamdadır?
- A) Doğmak
- B) Bir yere taşınmak
- C) Ünlü olmak
- D) Yolculuğa çıkmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Doğmak
"Dünyaya gelmek" doğmak anlamındadır. Cümlede bir yere taşınmaktan ya da ünlü olmaktan söz edilmez.
Kolay
13Metinde "2008-2009 Rusya'da Türkiye kültür tanıtım yılı" ifadesi geçer. Bu ifadede iki yıl arasına konan kısa çizginin görevi nedir?
- A) İki tarih arasındaki süreyi "-den ... -e" anlamıyla göstermek
- B) Bir kelimenin kökünü ekinden ayırmak
- C) Satır sonunda bölünen kelimeyi göstermek
- D) Konuşma çizgisi olarak diyaloğu başlatmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İki tarih arasındaki süreyi "-den ... -e" anlamıyla göstermek
Kısa çizgi, iki tarih arasına konarak "2008'den 2009'a" anlamı verir. Konuşmaları başlatmak için kısa çizgi değil, uzun çizgi kullanılır.
Kolay
14Sümeyye Boyacı, açtığı ebru sergisinden para kazandığını anlatır. Metne göre Sümeyye bu parayla ne almıştır?
- A) Resim tuvali
- B) Dikiş makinesi
- C) Yüzme gözlüğü
- D) Bilgisayar
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Dikiş makinesi
Metinde "açtığım sergiden kazandığım parayla dikiş makinesi aldım" denir; Sümeyye kendi tasarladığı kıyafetleri diker. Resim tuvali ya da yüzme gözlüğünden söz edilmez.
Kolay
15Sümeyye, 6 aylıkken annesinin ayaklarını evdeki çiçeklere değdirdiğini anlatır. Metne göre bu davranış Sümeyye'nin beynine hangi sinyali vermiştir?
- A) Çiçeklerin çok güzel koktuğunu
- B) Ayaklarıyla birçok şeyi yapabileceğini
- C) Resim yapmaktan hoşlanmadığını
- D) Yüzmeyi çok kolay öğreneceğini
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ayaklarıyla birçok şeyi yapabileceğini
Metinde bu davranışın "ayaklarımla birçok şeyi yapabileceğimin sinyalini vermişti beynime" diye anlatıldığı görülür. Yüzmeyi öğrenmesi çok daha sonra, 5,5 yaşında gerçekleşir.
Kolay
16Sümeyye Boyacı hedeflerinin yalnızca olimpiyatlarla sınırlı olmadığını söyler. Metne göre Sümeyye ileride hangi mesleği yapmak istemektedir?
- A) Yüzme antrenörü
- B) Ressam
- C) Moda tasarımcısı
- D) Spor psikoloğu
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Spor psikoloğu
Metinde "İleride spor psikoloğu olmak istiyorum." denir. Sümeyye resim yapar ve kıyafet diker ama bunları meslek hedefi olarak belirtmez.
Kolay
17Sümeyye Boyacı yazısında bir kitap kapağı çizdiğini anlatırken şu ifadeyi kullanır: “Alexander Puşkin (Aleksandır Puşkin)’in ‘Altın Balık Rus Halk Masalları’ kitabının kapak resmini çizdim.” Bu ifadede ayraç içindeki yazının görevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kitabın hangi dilde yazıldığını belirtmek
- B) Yazarın hangi ülkeden olduğunu açıklamak
- C) Yabancı bir adın nasıl okunduğunu göstermek
- D) Kitabın başka bir adını okura bildirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yabancı bir adın nasıl okunduğunu göstermek
Ayraç içinde yazarın adı Türkçe okunuşuna göre yeniden yazılmıştır. Yabancı bir özel adın nasıl okunacağını göstermek için ayraç kullanılır. Ayraçta kitabın dili, yazarın ülkesi ya da kitabın başka bir adı verilmemiştir.
Kolay
18Sümeyye Boyacı yazısında şöyle der: “2009 yılı benim için dolu dolu geçiyordu.” Ardından bir kampanyada aktif rol aldığını, daha sonra da ebru sanatıyla tanışıp sergi açtığını anlatır. Bu cümlede “dolu dolu geçmek” sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yorgunluk yüzünden zor geçmek
- B) Hiçbir değişiklik olmadan geçmek
- C) Bütün zamanını evde geçirmek
- D) Pek çok etkinlik ve başarıyla geçmek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Pek çok etkinlik ve başarıyla geçmek
Sümeyye, bu cümlenin ardından bir kampanyada rol aldığını, yeni bir sanatla tanışıp sergi açtığını sıralar. Bu da o dönemin pek çok etkinlik ve başarıyla geçtiğini gösterir. Yorgunluktan, değişmeyen bir düzenden ya da evde kalmaktan söz eden bir ipucu yoktur.
Orta
19Sümeyye Boyacı yazısının sonunda, bugüne kadar başardıklarının bir eksikliğin değil hayallerinin ve azminin sonucu olduğunu söyler. İnsanları özel kılanın da farklılıkları olduğunu ekler. Bu sözlerde vurgulanan düşünce hangisidir?
- A) Azim ve hayal gücü, eksikliklere rağmen başarıyı getirir.
- B) Spor yapan kişiler sanatla uğraşmaya zaman ayırmamalıdır.
- C) Farklılıkları olan kişiler hayallerinden vazgeçmelidir.
- D) Başarılı olmak için yalnızca doğuştan yetenek yeterlidir.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Azim ve hayal gücü, eksikliklere rağmen başarıyı getirir.
Sümeyye Boyacı başarısını azmine ve hayallerine bağlar; farklılıkların bir engel değil, insanı özel kılan bir özellik olduğunu vurgular. Doğuştan yetenek seçeneği çekici olabilir çünkü başarılı sporcular yetenekli görülür; ancak o, başarısını yeteneğe değil emeğe bağlamaktadır.
Orta
20Madalya kazanan bir sporcu, röportajında şu cümleyi kuruyor: "Bu başarının arkasında büyük bir ekip var: ailem, öğretmenlerim ve antrenörüm." Sporcunun cümlesinde iki nokta hangi amaçla kullanılmıştır?
- A) Şiir dizelerini birbirinden ayırmak için
- B) Kabul bildiren bir sözden sonra durmak için
- C) Açıklama ve sıralama yapılacağını göstermek için
- D) Bir kişinin konuşmasını başlatmak için
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Açıklama ve sıralama yapılacağını göstermek için
İki noktadan sonra "büyük bir ekip"in kimlerden oluştuğu açıklanmış ve sıralanmıştır. Konuşmayı başlatma seçeneği, cümle bir röportajdan alındığı için çekicidir; ancak konuşmayı başlatan işaret konuşma çizgisidir, iki nokta burada açıklama yapar.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
