7. Sınıf Türkçe · Hak ve Sorumluluklar
Üç Soru
- hikâye
- Tolstoy
- ana fikir
- anahtar kelime
- sebep-sonuç
- iyilik
- noktalama işaretleri
Tolstoy'un 'Üç Soru' hikâyesinde kral neyi öğrenir?
'Üç Soru', Lev Tolstoy'un işlerinde hiç yanılmamak için üç sorunun cevabını arayan bir kralı anlattığı hikâyedir. Kral, bir işe başlamanın doğru zamanını, sözü dinlenecek doğru insanları ve yapılacak en önemli şeyi öğrenirse hiçbir işte başarısız olmayacağını düşünür ve cevabı bilene büyük ödül vaat eder. Bilginler birbirinden farklı cevaplar verir: Kimi günler, aylar ve yıllardan oluşan bir çizelgeye uymayı, kimi bilge adamlardan bir danışma kurulu kurmayı, kimi de sihirbazlara başvurmayı önerir. İkinci soruya göre en gerekli kişiler kimine göre savaşçılar, kimine göre kurul üyeleri, rahipler ya da hekimlerdir. Kral hiçbirinden tatmin olmaz ve bilge bir keşişe gider. Keşişin yanında yaşadığı olaylar, cevapları ona kendiliğinden öğretir. Hikâyenin ana fikri, en önemli zamanın şu an, en önemli kişinin yanımızdaki kişi ve en önemli işin ona iyilik yapmak olduğudur.
Üç Soru: konu anlatımı ve özeti
Lev Tolstoy'un bu hikâyesi, işlerinde hiç yanılmamak için üç sorunun cevabını arayan bir kralın öyküsüdür. En doğru zamanın, en önemli kişinin ve en önemli işin ne olduğunu düşündürür.
- Kral, bir işe başlamanın doğru zamanını, dinlenecek doğru insanları ve en önemli işi öğrenmek ister.
- Bilginler birbirinden farklı cevaplar verir; kral hiçbirinden tatmin olmaz ve bilge bir keşişe gider.
- Keşişin yanında yaşadığı olaylar, krala soruların cevabını kendiliğinden öğretir.
- Ana fikir: En önemli zaman şu andır, en önemli kişi yanımızdaki kişidir, en önemli iş ona iyilik yapmaktır.
- Anahtar kelimeleri belirler, bunların konu, olay örgüsü ve kişilerle ilişkisini incelersin.
- Metni sebep-sonuç yapısına göre çözümler, kralın sorununu tanımlayıp çözüm önerileri geliştirirsin.
- Bir afişteki çoklu ortam ögelerinin işlevini değerlendirir, paragraftaki boşluklara uygun noktalama işaretlerini koyarsın.
Unutma: Hikâyede ana fikri bulmak için karakterin başta ne aradığına ve sonunda neyi öğrendiğine bak.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Hikâyenin ana fikrini bulmak için kralın başta ne aradığına ve sonda ne öğrendiğine bak.
- En doğru zaman ne? → Şu an
- En önemli kişi kim? → O anda yanında olan kişi
- En önemli iş ne? → Ona iyilik yapmak
Kral bu cevapları bilginlerden değil, keşişin yanında yaşadığı olaylardan öğrenir. Bu yüzden hikâyede asıl öğretmen yaşanan deneyimdir.
Günlük hayattan: Sınavdan önce "Hangi konuyu çalışsam?" diye uzun uzun düşünüp hiçbirine başlamamak, kralın durumuna benzer. Bazen en doğru adım, şu anda yapılabilecek olana başlamaktır.
Sık yapılan hata: Hikâyenin ana fikrini bilginlerin verdiği cevaplarda aramak. Doğrusu: Bilginlerin cevapları kralı tatmin etmez; ana fikir, hikâyenin sonunda kralın kendi yaşadıklarından çıkardığı derstir.
Derinleş
Kralın üç sorusunu kendine sor ve bugünkü hayatından cevaplar ver. Sonra bu cevapları bir yetişkinin vereceği cevaplarla karşılaştır. Felsefe ve din kültürü derslerinde "şimdi" ve "iyilik" üzerine öğrendiklerinle bağ kur. "Önemli olan şu andır" düşüncesi geleceği planlamayı önemsiz mi kılar? İki yönü de tartış.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
T.D.7.15Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.7.4Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
T.O.7.5Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
T.O.7.13Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.7.15Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.7.22Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
T.Y.7.21Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1“Üç Soru” hikâyesinde kral, keşişin yanına sade kıyafetlerle ve muhafızlarını ormanın girişinde bırakarak yalnız gider. Hikâyede keşişin ormanda yalnız yaşadığı ve saraydan, saraylılardan uzak durduğu anlatılır. Kralın keşişin yanına sade kıyafetlerle ve yalnız gitmesinin sebebi hangisidir?
- A) Yolda düşmanlarından saklanmak istemesi
- B) Kralın başka kıyafeti kalmamış olması
- C) Keşişin sıradan halktan başkasını kabul etmemesi
- D) Keşişi şaşırtıp sınamak istemesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Keşişin sıradan halktan başkasını kabul etmemesi
Keşiş yalnızca sıradan insanları kabul ettiği için kral, köylü gibi görünmek amacıyla sade giyinip yalnız gider. Keşişi sınama seçeneği, kralın soruları zaten sınamak için sorduğu düşünülerek seçilebilir; ancak kralın kılık değiştirme nedeni kabul edilmektir.
Kolay
2Kitap kulübü, “Üç Soru” hikâyesini tanıtan bir afiş hazırlıyor. Hikâyede kral sorularının cevabını arar; keşişin bahçesinde tarh kazar, yaralı bir adamın yarasını mendil ve havluyla sarar. Afişe hikâyenin konusunu yansıtan tek bir anahtar kelime yazılacak. Afişe yazılması en uygun anahtar kelime hangisidir?
- A) Mendil
- B) Soru
- C) Havlu
- D) Tohum
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Soru
Hikâyenin konusu, kralın üç sorusunun cevabını aramasıdır; “soru” konuyu ve olay örgüsünü yansıtan anahtar kelimedir. Mendil ve havlu da hikâyede geçtiği için çekicidir; ancak bunlar yalnızca bir sahnedeki ayrıntılardır.
Kolay
3Tolstoy'un “Üç Soru” hikâyesinde kral; bir işe başlamanın en doğru zamanını, en önemli insanları ve en önemli işi öğrenmek ister. Sarayına gelen bilginler birbirini tutmayan cevaplar verir; kral hiçbirinden tatmin olmaz. Kral bunun üzerine sorularının cevabı için kime danışır?
- A) Bir sihirbaza
- B) Ordusunun komutanına
- C) Saray hekimine
- D) Bilge bir keşişe
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bilge bir keşişe
Kral, bilginlerin cevaplarını kabul etmeyince bilgeliğiyle tanınan ve ormanda yaşayan bir keşişe danışmaya karar verir. Sihirbaz seçeneği, bilginlerden birinin büyücülere başvurulmasını önermesi nedeniyle çekici olabilir; ancak kral bu öneriyi de benimsemez.
Kolay
4Ödevini sürekli ertesi haftaya erteleyen Barış'a ablası, Tolstoy'un “Üç Soru” hikâyesindeki keşişin krala verdiği cevabı hatırlatıyor ve “Gücün yalnızca içinde bulunduğun zamanda.” diyor. Keşişe göre önemli olan tek vakit hangisidir?
- A) Gelecek yıl
- B) Geçmiş günler
- C) Şu an
- D) Sabahın ilk saatleri
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Şu an
Keşiş, önemli olan tek vaktin şu an olduğunu, çünkü insanın yalnızca içinde bulunduğu zamana hükmedebileceğini söyler. Sabahın ilk saatleri, bir işe başlamak için en uygun zaman sanılarak seçilebilir; ancak keşiş bir saat dilimini değil, içinde bulunulan anı kasteder.
Kolay
5Yaralı adam kulübeye taşındıktan sonra kral, yürümekten ve bahçede çalışmaktan çok yorulur. Metne göre kral o geceyi nasıl geçirir?
- A) Bütün gece uyumadan sorularını düşünür.
- B) Eşiğe çöküp uyuyakalır ve deliksiz bir uyku çeker.
- C) Atına binip sarayına geri döner.
- D) Keşişle sabaha kadar sohbet eder.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Eşiğe çöküp uyuyakalır ve deliksiz bir uyku çeker.
Metinde kralın yorgunluktan eşiğe çöküp uyuyakaldığı ve o kısa yaz gecesi boyunca deliksiz bir uyku çektiği anlatılır. Saraya döndüğüne dair bir bilgi yoktur.
Kolay
6Hikâyenin başında kral, bir işe başlamanın doğru zamanını, kimlerin sözünün dinleneceğini ve yapılacak en önemli şeyi bilebilirse bir sonuca ulaşacağını düşünür. Kralın bu soruların cevabını öğrenmek istemesinin nedeni hangisidir?
- A) Krallığını başka birine bırakmak istemesi
- B) Bilginleri sınavdan geçirip cezalandırmak istemesi
- C) Üstleneceği hiçbir işte başarısız olmamak istemesi
- D) Keşişin yerine ormanda yaşamak istemesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Üstleneceği hiçbir işte başarısız olmamak istemesi
Metinde kral, bu üç şeyi bilebilirse üstleneceği hiçbir işte başarısız olmayacağı düşüncesine kapılır. Bilginleri cezalandırmak gibi bir amacı yoktur; aksine cevap verene ödül vaat eder.
Kolay
7Hikâyede keşiş şöyle der: “Biri koşarak bu tarafa geliyor, bakalım kimmiş.” Bu cümlede virgülün kullanılma nedeni hangisidir?
- A) Özel adlardan sonra gelen ekleri ayırmak
- B) Bir soruyu belirtmek
- C) Alıntı yapılan sözü göstermek
- D) Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak
Virgül, “Biri koşarak bu tarafa geliyor” ve “bakalım kimmiş” sıralı cümlelerini birbirinden ayırır. Ekleri ayırmak kesme işaretinin görevidir.
Kolay
8Hikâyede bazı bilginler, insanın kendini boş uğraşlara kaptırmadan etrafında olup bitenlerle meşgul olursa “en lüzumlu şeyi” yapabileceğini söyler. Bu cümlede “lüzumlu” sözcüğünün eş anlamlısı hangisidir?
- A) gereksiz
- B) eğlenceli
- C) kolay
- D) gerekli
Cevabı göster
Doğru cevap: D) gerekli
“Lüzumlu”, gerekli olan, ihtiyaç duyulan demektir. “Gereksiz” ise bu sözcüğün zıt anlamlısıdır.
Kolay
9Öğretmen tahtaya “Üç Soru” hikâyesinden alınmış şu kelimeleri yazıyor: zaman, karar, keşiş, kral, soru, orman, kürek, toprak. Bu kelimelerden hangisi hikâyenin konusunu yansıtan anahtar kelimelerden biri değildir?
- A) kürek
- B) zaman
- C) soru
- D) kral
Cevabı göster
Doğru cevap: A) kürek
Hikâye bir kralın doğru zaman, doğru kişi ve doğru işle ilgili sorularının cevabını aramasını anlatır; “kürek” yalnızca bir olayda geçen ayrıntıdır. Zaman, soru ve kral ise konunun temel kavramlarıdır.
Kolay
10Kral, saatlerce kazdıktan sonra keşişe şöyle seslenir: “Ey bilge( ) Buraya sorularıma cevap almaya geldim.” Ayraçla gösterilen yere hangi noktalama işareti konmalıdır?
- A) Ünlem (!)
- B) Soru işareti (?)
- C) İki nokta (:)
- D) Noktalı virgül (;)
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ünlem (!)
“Ey bilge” bir seslenmedir; coşkulu, vurgulu seslenmelerden sonra ünlem işareti konur. Cümlede soru sorulmadığı için soru işareti uygun değildir.
Kolay
11Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sebep-sonuç ilişkisi vardır?
- A) Kral, keşişe soru sormak için ormana gitti.
- B) Kral sabah uyanınca yaralı adamı gördü.
- C) Keşiş yorulduğu için kral küreği eline aldı.
- D) Kral ile keşiş akşam kulübeye döndü.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Keşiş yorulduğu için kral küreği eline aldı.
İlk cümlede kralın küreği almasının sebebi keşişin yorulmasıdır; “-dığı için” sebep bildirir. İkinci cümlede “-mak için” amaç bildirir, sebep değil.
Kolay
12Hikâyede kral saatlerce tarh kazar. Metinde bu sırada “Güneş ağaçların ardında batmaya başlamış.” denir. Bu cümlenin hikâyedeki işlevi hangisidir?
- A) Hikâyenin geçtiği ülkenin adını bildirmek
- B) Kralın sorularını tekrarlamak
- C) Keşişin yaşını belirtmek
- D) Zamanın ilerlediğini, akşamın yaklaştığını göstermek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Zamanın ilerlediğini, akşamın yaklaştığını göstermek
Güneşin batmaya başlaması, kralın uzun süre çalıştığını ve akşamın yaklaştığını gösteren bir zaman ifadesidir. Cümlede ülke adı ya da keşişin yaşıyla ilgili bilgi yoktur.
Kolay
13Okulun çevre kulübünün afişinde büyük harflerle “Doğayı Koru, Geleceğini Koru!” yazıyor; altında yeşil bir ağaç fidanını iki elin tuttuğu bir görsel bulunuyor. Afişteki görselin işlevi hangisidir?
- A) Yazıyla hiç ilgisi olmayan yeni bir konu anlatmak
- B) Afişin yazısını gereksiz hâle getirmek
- C) Yazıdaki mesajı destekleyip güçlendirmek
- D) Okuru afişteki mesajdan uzaklaştırmak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yazıdaki mesajı destekleyip güçlendirmek
Fidanı koruyan eller, doğayı koruma çağrısını görsel olarak destekler. Görsel yazıyla aynı mesajı verdiği için ilgisiz yeni bir konu anlatmaz.
Kolay
14Kral keşişin yanına vardığında keşiş kulübesinin önündeki toprağı kazmaktadır. Keşiş zayıf ve kuvvetsiz olduğu için küreğini her vuruşunda azıcık toprak çıkarıyor, soluk soluğa kalıyordur. Kralın bu durum karşısındaki davranışı hangisidir?
- A) Keşişe kızıp cevap vermediği için oradan ayrılır.
- B) Keşişin yorulduğunu görüp küreği alır ve tarhları kendisi kazar.
- C) Muhafızlarını çağırıp toprağı onlara kazdırır.
- D) Keşişin işini bitirmesini uzaktan bekler.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Keşişin yorulduğunu görüp küreği alır ve tarhları kendisi kazar.
Kral, “Yoruldun, küreği bana ver de biraz ben kazayım.” diyerek keşişin işini üstlenir. Muhafızını ormanın dışında bıraktığı için onları çağırması da mümkün değildir.
Kolay
15Hikâyenin sonunda sakallı adam, kralın uyandığını görünce “cılız bir sesle” konuşur. Bu ifadede “cılız” sözcüğünün anlamı hangisidir?
- A) Çok yüksek ve gür
- B) Neşeli ve canlı
- C) Sert ve öfkeli
- D) Zayıf, güçsüz
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Zayıf, güçsüz
“Cılız ses”, güçsüz ve zayıf çıkan sestir; yaralı adamın durumu da buna uygundur. “Gür” ses bunun tam tersidir.
Kolay
16Hikâyede şu cümle geçer: “Keşiş, dışına hiç çıkmadığı bir ormanda yaşar, sıradan halktan başkasını da kabul etmezmiş yanına.” Kral, keşişin yanına giderken “muhafızını ardında bırakıp” yola yalnız devam eder. Bu cümlede “muhafız” sözcüğünün anlamı hangisidir?
- A) Kralın danışmanı olan bilgin
- B) Sarayın aşçısı
- C) Birini korumakla görevli kişi
- D) Ormanda yaşayan avcı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Birini korumakla görevli kişi
Muhafız, bir kişiyi ya da yeri korumakla görevli kişidir; kral da keşişe giderken onu koruyan görevliyi geride bırakır. Danışman bilgin anlamı “danışma kurulu” ile karıştırılabilir ama doğru değildir.
Kolay
17“Üç Soru” hikâyesinde bazı bilginler, kral etrafında olup bitenlere dikkat kesilse de tek bir insanın her hareket için doğru vakte karar vermesinin mümkün olmadığını söyler. Bu cümlede “dikkat kesilmek” sözünün anlamı hangisidir?
- A) Dikkatini başka bir yöne çevirmek
- B) Bir şeye dikkat etmeyi bırakmak
- C) Dikkatsiz davranıp hata yapmak
- D) Bütün dikkatini bir şeye vermek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bütün dikkatini bir şeye vermek
“Dikkat kesilmek”, bütün dikkatini bir şeye vermek demektir. Bilginler, kral etrafında olan her şeye büyük bir dikkatle baksa bile doğru zamanı tek başına belirleyemeyeceğini söyler. “Kesilmek” sözcüğü “bitmek, durmak” anlamını çağrıştırdığı için “dikkat etmeyi bırakmak” yanıltıcıdır; ama deyim tam tersini anlatır.
Kolay
18Hikâyede kral, keşişin elinden küreği alıp kazmaya başlar; metinde “Kral, iki tarh kazdıktan sonra duraksayıp sorularını tekrar etmiş.” denir. Hikâyenin sonunda keşiş, önceki gün kazılan tarhlara tohum ekmektedir. Bu bilgilere göre “tarh” sözcüğünün anlamı hangisidir?
- A) Bahçede bir şey ekmek için ayrılmış toprak parçası
- B) Ormanda açılmış uzun ve dar bir yol
- C) Kulübenin önündeki taş döşeli avlu
- D) Yağmur suyunun toplandığı derin çukur
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Bahçede bir şey ekmek için ayrılmış toprak parçası
Tarh, bahçede çiçek, sebze gibi bitkiler yetiştirmek için ayrılmış toprak parçasıdır. Hikâyede tarhların kürekle kazılması ve ertesi gün onlara tohum ekilmesi bu anlamı destekler. Kazılan bir yer olduğu için “çukur” anlamı çekici gelebilir; ancak su toplanan bir çukura tohum ekilmez.
Orta
19“Üç Soru” hikâyesinde kral, sorularına doğru cevap verene büyük ödül vaat eder. Bilginlerden biri her işi önceden bir takvime bağlamayı, biri danışmanlara güvenmeyi, bir başkası ise askerleri en önemli kişiler saymayı önerir. Kralın bilginlerin hiçbirine ödül vermemesinin sebebi hangisidir?
- A) Cevaplar birbirini tutmadığı için hiçbirini kabul etmemesi
- B) Bilginlerin saraya gelmeyi kabul etmemesi
- C) Hazinesinde ödül verecek para kalmaması
- D) Bilginlerin soruları cevaplamayı reddetmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Cevaplar birbirini tutmadığı için hiçbirini kabul etmemesi
Bilginlerin her biri farklı bir cevap verir; cevaplar birbirini tutmayınca kral hiçbirini kabul etmez ve kimseye ödül vermez. Son seçenek çekicidir; ancak bilginler cevap vermeyi reddetmemiş, tam tersine birbirinden farklı pek çok cevap vermiştir.
Orta
20Çocuk hakları üzerine yazdığı yazıya başlık arayan Elif, defterine şu cümleyi yazıyor: “Bir çocuğun en çok neye ihtiyacı vardır ( )” Arkadaşı Sena, cümlenin sonuna hangi işaretin gelmesi gerektiğini soruyor. Cümlede ayraçla gösterilen yere hangi noktalama işareti gelmelidir?
- A) Ünlem
- B) Noktalı virgül
- C) Soru işareti
- D) Kısa çizgi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Soru işareti
Cümle “neye” soru sözcüğüyle kurulmuş bir soru cümlesidir; sonuna soru işareti konur. Ünlem de cümle sonunda kullanıldığı için çekicidir; ancak ünlem sevinç, şaşkınlık, korku gibi duyguları bildiren cümlelerin sonuna konur.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
